dinsdag 4 mei 2010

Antiradicaliseringsindustrie

Het is al heel wat jaren geleden dat ik voor het laatst Scrabble speelde. Het woord in de titel van dit blog lijkt erg aanlokkelijk voor Scrabble, zeker met drie maal de woordwaarde, maar helaas: het is veel te lang voor het Scrabblebord.

Ik heb het woord niet zelf bedacht, maar kwam het tegen in een artikel in de Volkskrant, waarin geschreven wordt dat de regering van de VS wel iets ziet in onze aanpak van het zogenoemde 'homegrown terrorism'. We hebben het dan over landgenoten die naar Pakistan, Jemen of Somalië vertrekken om zich daar door leraren van Al Qaida te laten opleiden tot jihadstrijder. Onze eigen Ernst Hirsch Ballin had over onze ervaringen en kennis gesproken met de Amerikaanse ministers van Justitie en Binnenlandse Veiligheid, die wel enthousiast leken. Maar als je het artikel verder leest blijkt dat Amerikaanse deskundigen toch ook hun twijfels hebben.

En dan komt Frank Bovenkerk aan het woord. Die is hoogleraar radicaliseringsstudies en stelt dat een heuse antiradicaliseringsindustrie is ontstaan en dat onafhankelijk onderzoek naar de effectiviteit van al die programma’s ontbreekt. Dat deed me terugdenken aan mijn ambtenarentijd. De overheid constateert dat er ergens een probleem is en trekt een hoeveelheid geld uit om dat probleem te onderzoeken en op te lossen. Voor je het weet ontstaan her en der bureaus en stichtingen die uitermate deskundig blijken te zijn op het probleemgebied en bakken met geld verdienen aan het subsidiegeld. Er worden prachtige rapporten samengesteld die na bespreking in NOVA, Netwerk of Pauw & Witteman in een la verdwijnen. Verdeel het geld dat nu naar de antiradicaliseringsindustrie gaat onder het handjevol radicale jongeren en ze weten wel wat leukers te doen dan zich in een droog en stoffig woestijngebied te laten opjutten.
x

maandag 3 mei 2010

Herdenken

Morgen is het vier mei en wordt door deze en gene teruggedacht aan de Tweede Wereldoorlog. Ik ben daar nooit zo actief in, want waarom zou ik uitgerekend op die datum overdenken wat voor verschrikkelijks mensen elkaar kunnen aandoen. Overmorgen ben ik er niet extra blij over dat we in een vrij en democratisch Nederland wonen.

In 1959 maakte ik met een vriend mijn eerste voettocht door Lapland. De laatste nacht verbleven we in toeristenhut. De enige andere gasten daar waren een Duits echtpaar. We raakten aan de praat en de man vertelde dat hij bij Stalingrad gevochten had, waar de Duitsers een geweldige nederlaag leden, het keerpunt van de oorlog aan het zogenaamde Oostfront.

De Tweede Wereldoorlog lag toen nog nog redelijk vers in het geheugen. Ik weet nog dat ik in die tijd in het algemeen een ietwat onbehaaglijk gevoel had bij 'Duits' of 'Duitsland', al was ik pas zes jaar toen we bevrijd werden. Maar aan die Duitser in die hut had ik geen hekel. Ik voelde me niet onbehaaglijk in zijn gezelschap. Hij was destijds een jonge man die onder het nazisme was grootgebracht. Wat zou ik zelf in soortgelijke omstandigheden gedaan hebben?

Ik kom hierop omdat ik in de Volkskrant las dat driekwart van de Gelderlanders het prima vindt de oorlog samen met de Duitsers te herdenken. Het ligt wat genuanceerder voor Joden en nabestaanden van mensen die in het verzet actief waren of van gesneuvelde militairen, maar degenen die nog duidelijke herinneringen aan de verschrikkingen van de Tweede Oorlog hebben zijn intussen de tachtig ruim gepasseerd. Dat geldt ook voor Duitsers die 'fout' waren in de oorlog. Het overgrote deel van de mensen daar en hier kent de Tweede Wereldoorlog alleen van de geschiedenisles. (Maar veel Nederlanders zullen met de mond vol tanden staan als je vraagt naar de betekenis van namen van personen, plaatsen en gebeurtenissen als: Sobibor, Speer, Market Garden, Winkelman, Omaha Beach, Nacht und Nebel, LO-LKP, Fall Barbarossa, Quisling, Johannes Post, Rauter, Coventrieren.)

Het Duitsland van nu is een fatsoenlijke democratische staat. Als we dan toch een moment en een plaats uitkiezen om te herdenken, waarom zouden we dat niet samen doen met mensen die toevallig aan de andere kant van een denkbeeldige lijn wonen?
x

zondag 2 mei 2010

Kiesstelsel

Aan de andere kant van de Noordzee gaan ze nog wat eerder dan wij naar de stembus. De 'issues' daar zijn niet veel anders dan hier: waarop gaan we bezuinigen en hoeveel en hoe beperken we de immigratie? Alleen de uitslag - in parlementszetels - is (nog) wat minder voorspelbaar dan bij ons vanwege het districtenstelsel. In Trouw las ik dat Labour op zijn grootste verlies sinds 1918 afstevent. Dankzij het districtenstelsel kan dat verlies nog meevallen. In de tabel hieronder zie je in de linkerkolom hoe het Lagerhuis momenteel is samengesteld. In de rechterkolom zie je hoe het eruit zou zien als er bij de de verkiezingen in 2005 sprake was geweest van een evenredige vertegenwoordiging.
Labour had dan geen absolute meerderheid en er zou een coalitieregering zijn gekomen van óf Labour óf de Conservatieven met de Liberal Democrats. Juist die laatste partij wordt door het districtenstelsel sterk onderbedeeld. In de peilingen krijgen de Liberal Democrats momenteel zelfs meer stemmen dan Labour, volgens sommige peilingen zouden ze zelfs, in aantal stemmen, de grootste worden. Het is dan ook niet uit te sluiten dat deze keer noch Labour, noch de Conservatieven een absolute meerderheid in het Lagerhuis behalen en de Liberal Democrats op de, voor hen comfortabele, politieke wip komen te zitten: ze kunnen hun huid duur gaan verkopen.

Van tijd tot tijd wordt er in Nederland ook wel eens gepleit voor een districtenstelsel. Je bent dan af van al die kleine partijen en dat maakt ons land dan 'regeerbaarder'. Ik moet er niet aan denken, want het resultaat zou zijn dat pakweg 130 van de 170 zetels in de Tweede Kamer bezet zouden zijn door CDA, PvdA en VVD. We zouden dan voortdurend door een coalitie van twee van deze drie partijen geregeerd worden, want ik zie geen van deze, zelfs bij een districtenstelsel, een absolute meerderheid behalen. Het betekent wel dat de verschillen tussen twee opeenvolgende regeringen alleen onder een vergrootglas merkbaar zullen zijn en de belangstelling voor het politieke gebeuren nog verder afneemt.

Ik heb eens uitgerekend hoe de gemeenteraad van Amsterdam (45 zetels) eruit gezien zou hebben als die afgelopen maart volgens het districtenstelsel zou zijn gekozen: 41 zetels voor de PvdA en vier voor de VVD. De PvdA had nog net geen 30% van het aantal stemmen. Ik denk niet dat de nog al divers samengestelde Amsterdamse bevolking zich in zo'n gemeenteraad 'herkend' had.

PS
Er zijn ook weer nieuwe 'Prognoses' voor de Tweede-Kamerverkiezingen. 
x

zaterdag 1 mei 2010

Straffen

Wat zou in maart 2003 de beslissing in de zaak Lucia de (toen nog) B. geweest zijn als het Openbaar Ministerie vóór het bepalen van de strafeis eerst de 'de burgers' (of brancheverenigingen en maatschappelijke organisaties) geraadpleegd had over de hoogte van de gevraagde straf? Het OM is namelijk van plan dat te gaan doen, want 'wij' vinden dat er te lage straffen worden geëist en uitgesproken.

Door mensen die daarvoor doorgeleerd hebben - rechercheurs, forensisch deskundigen, officieren van justitie en rechters - werd na langdurige bestudering van de feiten geconcludeerd dat Lucia schuldig was aan een reeks moorden. Tot welke conclusie zouden 'wij' gekomen zijn? Gaan 'wij' (zonder specifieke kennis) ook alle dossiers doorspitten of baseren 'wij' ons op de summiere samenvattingen in de media en de commentaren die daarop worden gegeven?

Stel: je relatie bevindt zich op een hellend vlak. Dat heeft zijn negatieve weerslag op je werk. Je moet bij de baas komen: die heeft alle begrip voor jouw situatie, maar als je zo doorgaat kan je naar een andere baan uitkijken. Je hebt de pest in en gaat uit je werk naar de kroeg en drinkt een paar pilsjes. Wat je anders nooit doet, doe je nu: je gaat toch in je auto naar huis. Je rijdt een kind aan dat plotseling oversteekt en voor het leven gehandicapt raakt. Je alcoholpromillage was te hoog. 'Wij' hebben er niets mee te maken dat jij een altijd brave burger bent die eigenlijk door de omstandigheden een beetje 'zielig' is. Dat verhaal kennen 'wij' zo langzamerhand wel. Er moet nu maar eens opgetreden worden! Dat vond jij trouwens zelf ook altijd. Hoe voelt het als die eerste steen een keer in jouw richting wordt geworpen?

Het is een wat makkelijk voorbeeld, dat weet ik. Maar laten we nou niet doen of we te maken hebben met een politie, OM en rechterlijke macht die volkomen buiten de maatschappij staan.  Die mensen lezen ook wel eens een krant en kijken ook wel eens naar de tv. Die praten of feestjes of andere bijeenkomsten met mensen buiten hun werk. Die hebben echt wel enig idee van wat er bij 'ons' leeft. Het is echter hun taak om zo objectief mogelijk te werk gaan. Ze hebben ook hun emoties, net als 'wij', maar die moeten ze juist opzij zetten om hun werk goed te doen. Wanneer een officier van justitie mij zou vragen wat ik als straf zou willen eisen, zou mijn antwoord zijn: "Als ik straffen zou willen eisen was ik wel officier van justitie geworden. Doe het werk waarvoor ik je heb ingehuurd."
X

vrijdag 30 april 2010

Ideologie

"Partijideologen zijn vaak de mensen die kritisch kunnen nadenken, maar niet altijd serieus genomen werden. Het zijn de mensen die heel veel verstand van zaken hebben, maar weinig invloed. En wat ben je dan? Dan ben je partijideoloog." Dat zegt Arjan Vliegenthart, lid van de Eerste Kamer voor de SP, in een artikel in Trouw van politiek verslaggeefster Cyntha van Gorp.

Het is altijd aardig je eigen ideeën in redelijke mate terug te vinden bij anderen. (Waarmee ik niet wil zeggen dat ze dus juist zijn.) Het artikel gaat over partij-ideologie, die steeds meer op de achtergrond raakte. Al jaren beweer ik regelmatig dat er in de praktische politiek niet echt grote verschillen meer zijn tussen CDA, PvdA en VVD. Er zijn wat verschillen in de mate waarin en waaraan men geld wil uitgeven of waarop men juist wil bezuinigen. Maar bij alle drie is het uitgangspunt: hoe houden we een zo groot mogelijk deel van de middengroepen te vriend? Historicus en filosoof Adriaan van Veldhuizen, één van de 'nieuwe denkers' van het wetenschappelijk bureau van de PvdA, de Wiardi Beckman Stichting, zegt o.a.: "Bovendien waren de middenpartijen het telkens wel met elkaar eens, of deden ze water bij de wijn." Gevolg is dat het bij de komende verkiezingen om nog maar twee vragen lijkt te gaan: wat gaat het mij kosten en wie kan er dus het beste premier worden?

Bernard Wientjes, voorzitter van de werkgeversorganisatie, mist in de partijprogramma's de visie, het grote verhaal. (...) "In de programma’s gaan partijen meteen over naar de boodschappenlijstjes." Van mij hoeven de partij-ideologen niet terug te keren. Ik ben al redelijk tevreden als kiezers hun stem niet laten bepalen door de (verwachte) fluctuaties van hun bankrekening, maar door een ideologie, welke dan ook.

Onlangs zag ik op tv dat bij de PvdA steeds meer geaarzeld wordt met het zingen van de 'Internationale' ter afsluiting van een congres. De meesten zullen de tekst niet eens meer kennen, als ze zich de melodie ten minste nog herinneren. Zeker, de tekst is wat archaïsch, maar 'verworpenen der aarde' zijn er nog in ruime mate. Daar was het de socialisten ooit om begonnen.
x

donderdag 29 april 2010

Kampioen

Nederland wordt dit jaar WERELDKAMPIOEN bij het voetballen in Zuid-Afrika. Deze stelling durf ik nu aan na het lezen van een buitengewoon transparant artikel in Trouw. Dat 'transparant' gebruik ik hier niet voor niks. 'Onze jongens' immers gaan spelen in kleding die vervaardigd is van gerecyclede petflessen. Alleen al in een shirt zijn acht van die flessen verwerkt.

Dat recyclen van petflessen is natuurlijk prachtig, goed voor het milieu en zo, maar daar word je geen kampioen mee, althans geen voetbalkampioen. Nee, het gaat om de 'succesvolle' kleurstelling van die sportkleertjes. Bijvoorbeeld: Over de borst van de voetballers loopt een rood-blauwe V, een eerbetoon aan het traditionele tenue dat Nederland tijdens de eerste interland in 1905 droeg. Ik bedoel maar: er is over die kleding heel goed nagedacht. Er is onderzoek gedaan tot in de diepste krochten van ons nationale voetbalarchief.

Ga nu niet denken dat ze bij de KNVB hebben nagedacht. Die heeft dat, in ruil voor een som gelds, overgelaten aan Nike. Oranje voetbalde de afgelopen jaren in een witte broek en werd het wat? Nee, het werd helemaal niks, noppes, nada, zip. Dus voor het komende WK grijpt Nike terug op zwart. (...) Volgens de kledingsponsor van het Nederlands elftal vertoont het tenue veel gelijkenissen met de voor Oranje succesvolle toernooien van 1974 (WK), 1978 (WK) en 2000 (EK). Voor degenen die voetballen maar niks vinden vermeld ik nog maar even dat we in die jaren resp. tweede, tweede en eerste(!) werden. En het meest subtiele komt nog: Aan de zijkant van het shirt en de broek loopt een witte streep.

Wat ik maar zeggen wil: laat de selectie van RKC Waalwijk zich in dat tenue hijsen en ze worden ook wereldkampioen, terwijl bondscoach Van Marwijk tijdens de wedstrijd, genietend van een pilsje, rustig een goed boek ('Soldaat van Oranje') zit te lezen. Die jongens hebben geen advies van de zijlijn nodig. Onze geïnspireerde aanvallers schieten door de defensie van de tegenstanders als een heet mes door de boter. De oranjezwarte defensie staat als een muur van gewapend beton. Het begrip 'zwarte dag' krijgt een heel andere betekenis. (Voor ons, niet voor de tegenstanders.)

O, wacht even. Het artikel in Trouw heeft nog een laatste alinea: Bij wedstrijden in Zuid-Afrika waarbij Nederland als het uitspelende land op het programma staat, dragen de mannen van bondscoach Bert van Marwijk een wit shirt met blauwe broek en witte sokken. Wit, OK! Blauw, OK! En dan? WAAR IS HET ROOD? WAAR IS HET SUBTIELE ORANJE STREEPJE LANGS SHIRT EN BROEK? Zo wordt het toch weer pet. De helft van de wedstrijden gaat verloren in sportkleding die qua kleurstelling tot geen enkele inspiratie en zeker niet tot de wil om te winnen leiden. Is er dan geen enkele andere sponsor te vinden?
x

woensdag 28 april 2010

Kundigheid

In het AD van vandaag lees ik dat een Gelderse recherchekundige een verhoormethode heeft opgezet die succesvol is gebleken bij verdachten met een allochtone (lees: Marokkaanse) achtergrond. Marokkanen zijn moeilijk te ondervragen en ontkennen veel vaker een delict dan Nederlanders, zo concludeerde de Universiteit Groningen eerder. Wat heeft zij bedacht: de ondervrager moet een autoritaire uitstraling hebben. Strak in het pak, niet zelf de verdachte ophalen maar dat laten doen door iemand in vrijetijdskleding en ook koffie laten bezorgen i.p.v. zelf halen. Dat is mooi, dacht ik. Zo gaan deze criminelen toch ook voor de bijl. Handig, dacht ik vervolgens, om dat op de voorpagina van de krant te zetten. Dan weten ze dat ook weer en laten ze zich niet meer in de luren leggen. Of is het de bedoeling van genoemde recherchekundige om aan het werk te blijven. Er moet natuurlijk wel genoeg aanleiding blijven om je kundigheid te demonstreren.