POSITIEF

COVID-19 heeft ook wel wat positieve kanten, althans kanten die ik positief vind. 'We' hebben geleerd dat thuiswerken een optie is ook voor het post-coronatokdperk. We hoeven onze vakantie niet per se aan een warme kust door te brengen. Nederland heeft ook heel mooie gebieden, misschien wel vlak bij waar je woont en per fiets te bereiken en doorkruisen. (Amsterdammers raad ik het Waterland aan, het groene Amsterdam-Noord. Vanuit Buitenveldert aan de zuidkant ben je er op de fiets in een uur.)

Dat ik het ook over fietsen heb is niet helemaal toevallig. Als alles doorgaat krijgen fietsers veel meer ruimte in Amsterdam. Het Parool schrijft schrijft daarover. Fietsers naar de rijbaan, voetgangers naar de fietspaden én de maximumsnelheid wordt teruggebracht van 50 naar 30 kilometer. Rustige straten worden wellicht zelfs afgesloten voor ál het autoverkeer.

Het zijn maar enkele van de maatregelen die Amsterdam neemt om de stad aan te passen aan de 1,5 metersamenleving: voetgangers en fietsers krijgen ineens enorm veel meer vierkante meters ter beschikking.

Ik ben bang dat heel veel autobezitters nogal negatief zullen reageren op deze maatregelen. Met een snelheid van 30 km/u door de stad kruipen en ze pakken ook nog een deel van 'onze' weg af. De term 'automobilistje pesten' zal weer luid klinken. Ik ivnd het niet zo'n slecht idee de stad terug te geven aan de bewoners die zich er niet zo snel doorheen behoeven te geven.

O ja, we zijn allemaal reuzeblij dat de regels versoepeld worden. Dat waren ze in Korea ook, maar intussen zijn de regels al weer verscherpt. Wat mij betreft mag die versoepeling nog wel wat later.

WETGEVING

Afgelopen vrijdag schreef ik hier: Binnenkort zijn we verplicht in het openbaar vervoer te doen wat tot nu toe verboden is, gezichtsbedekking dragen. Daar voegde ik de vraag aan toe of een niqab ook zou mogen.

Ik had het niet als een serieuze vraag beschouwd, maar uit een artikel in Trouw blijkt dat ik toch wel een serieus onderwerp had aangesneden. De neus is niet te zien, sproeten en snorren zijn verholen en een glimlach is onmerkbaar. Wie een mondkapje op heeft, is lastig te herkennen. Enkel een paar ogen verraadt de identiteit van de drager, kenmerkende gelaatstrekken zitten verstopt achter een stuk stof. Net als bij nikabs eigenlijk, die sinds augustus niet meer gedragen mogen worden op verschillende publieke plekken. Botst het nieuwe gebod op mondkapjes in het openbaar vervoer met het ‘boerkaverbod’?  Die vraag leggen we voor aan Herman Bröring, hoogleraar bestuursrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen. Die vindt het een interessante vergelijking. En hij erkent dat de beslissing om mondkapjes per 1 juni te verplichten in trein, tram en metro op gespannen voet staat met de ‘wet gedeeltelijk verbod gezichtsbedekkende kleding’.

Dat is bepaald niet niks. De regering stelt een regeling in werking die op gespannen voet staat met de wet. Bröring ziet wel raad. “In de wet is een voorziening opgenomen, een uitzondering. Als de gezichtsbedekkende kleding noodzakelijk is ter bescherming van het lichaam in verband met de gezondheid of de veiligheid, dan mag die wel gedragen worden op die plekken. De mondkapjes vallen daar natuurlijk onder.” Maar beschermt het mondkapje wel? RIVM-directeur Jaap van Dissel zal die vraag niet met een hartgrondig 'ja' beantwoorden.

We halen er nog een hoogleraar bij, Jerfi Uzman, hoogleraar staatsrecht aan de Universiteit Utrecht. “Als Rutte had aangekondigd dat we verplicht pindakaas moesten eten, lag dat anders. Dat draagt overduidelijk geen jota bij aan de bestrijding van corona. Maar het nut van mondkapjes is schimmiger. Veel landen verplichten het dragen van maskers, het RIVM is kritisch maar sluit het niet uit, sommige wetenschappers denken dat ze helpen.” (...) De opgeworpen vraag toont juist aan dat het boerkaverbod juridisch onhoudbaar is, voorkomt uit symboolpolitiek.”

Dan hebben we ook nog de Familie Arslan, die een advocatenkantoor heeft in Den Haag  'Die hield zich jarenlang bezig met het boerkaverbod. “Het is natuurlijk een barre tijd, maar dit vind ik toch wel hilarisch. Járen en járen heeft het geduurd voor de wet gedeeltelijk verbod gezichtsbedekkende kleding werd aangenomen. Nu is-ie nog geen jaar van kracht en snijdt de overheid zichzelf in de vingers door de verplichting van mondkapjes. Ik denk namelijk wel dat het gebod in strijd is met de wetgeving.”

Ik heb nog geen mondkapje en voorlopig zal ik dat ook niet aanschaffen

VERSOEPELING

Trouw schreef: Het treinverkeer tussen Weesp en Amsterdam heeft donderdagochtend enige vertraging opgelopen, omdat een trein te vol was. Omdat geen van de passagiers wilde uitstappen, kon de trein niet vertrekken. Dat meldt de treinverkeersleiding van ProRail.

Wat leren we hieruit? Dat, als het erop aankomt mensen best risico willen nemen. Dat voorspelt weinig goed met de versoepelingen in het coronabeleid  voor de boeg.

Kan het nou echt veel kwaad als je op een terras op net wat minder dan anderhalve meter van elkaar zit?  Ik weet echt niet hoe 'hard' die anderhalve meter is. Maar als ik het goed heb kun je al drager van het virus zijn, voordat je de symptomen begint te vertonen.

Dus jij hebt lekker geborreld met een vriend die je al lang niet  gezien hebt. Jouw  vriend is, zonder dat hij weet, drager van het virus. Bij het afscheid nemen schudden je elkaar hartelijk de hand. (O shit, dat mocht niet, hè? Nou ja we hebben geen van beiden wat, toch?)

Jij gaat na de borrel nog even naar Albert Heijen. Nu is dat de enige plek waar ik de laatste twee maanden kan zijn, als ik niet thuis ben. Daar kom ik jou tegen, want terwijl ik een pak  yoghurt uit het koelvak pak, sta je naast me, bijna tegen me aan, want je hebt ook yoghurt nodig en waarom zou je wachten tot die ouwe man op zijn scootmobiel eindelijk zijn pak yoghurt heeft? (Ik moet nu al vaak moeite doen om mensen te ontwijken.)

Ik heb er alle begrip voor dat bedrijven/winkels/zzp'ers weer aan het werk willen gaan. Maar ik heb er niet zo veel vertrouwen in dat het sociaal afstand houden nog lang consequent zal worden nageleefd, als er zoveel anderen dingen wel weer mogen. Een week geleden al zag ik in 'mijn' AH, ondanks het advies om met niet meer dan één persoon te winkelen een man en een vrouw met drie kinderen rond een boodschappenkar. Toen was er nog niet eens sprake van versoepelingen.

Die tweede golf zal er nog wel komen en mogelijk overleef ik die ook weer.

 

MONDKAPJES

Binnenkort zijn we verplicht in het openbaar vervoer te doen wat tot nu toe verboden is, gezichtsbedekking dragen.

Zou dit dan ook mogen?

Los daarvan: waar kan je mondkapjes aanschaffen, waarvan je zeker bent dat ze voldoende bescherming bieden? Op het internet regent het bedrijven, die tegen allerlei prijzen mondkapjes aanbieden, o.a. Gamma. Als je een klopboor wilt kopen, kun je er wel op vertrouwen, dat Gamma je er een van goede kwaliteit kan leveren, maar hebben ze ineens ook verstand van mondkapjes?  Ik neem aan dat ze ze ergens inkopen. Hebben ze voldoende kennis om de kwaliteit te beoordelen.
Op de website van Gamma zie je trouwens dit.

Bij  veiligheidssetje.nl kun je 100 mondkapjes voor 120 euro aanschaffen. Dat is 1,20 euro per stuk. Ik zie ze ook voor 14,95 euro per stuk en 10 stuks voor 24,95 euro. Ik heb geen idee hoe vaak je één mondkapje mag gebruiken, eventueel na een wasbeurt.

Volgens mij ligt er een mooie taak voor de overheid om  voldoende mondkapjes van goede kwaliteit in te slaan en die gratis en toch voor niks ter beschikking te stellen aan reizigers, bijv. via gemeentehuizen en informatiebalies van de NS. Als we nou eens uitgaan van een gemiddelde prijs van 2 euro per mondkapje, dan kan de overheid voor 100  miljoen euro 50 miljoen mondkapjes aanschaffen. Dat moet voor een tijdje genoeg zijn, vermoed ik. Ja, 100 miljoen euro is een hoop geld, maar het is maar 2,5% van het geld dat in KLM wordt gestopt.

FIETSEN

Waar veel buitenlandse niet over uitgepraat raken is het enorme aantal fietsers en fietsen in Nederland, met name in de grote steden. Ze verbazen zich over jonge kinderen  en ouderen die de fiets gebruiken.

Belangrijk voor al dat fietsen is een goede infrastructuur. Fietspaden die gescheiden zijn van de rijweg die door het snelverkeer gebruikt wordt. (Nou ja, snelverkeer. Door het centrum van Amsterdam, maar ook door andere drukke buurten verplaats je jezelf meestal sneller met een fiets dan met auto.) In Amsterdam worden nog steeds nieuwe fietspaden aangelegd.

In het AD las ik een aardig artikel. De Franse overheid trekt 300 miljoen euro uit om Parijs en omgeving te voorzien van fietspaden. Nederlander Stein van Oosteren (47) woont aan de rand van Parijs. Mede op zijn initiatief presenteerden Franse fietsorganisaties in januari een plan om op grote schaal fietspaden aan te leggen. "In totaal is het 650 kilometer aan onafgebroken en veilige fietspaden, in en rondom Parijs'', vertelt Van Oosteren. ,"We hebben het bedacht, uitgewerkt en uitgetekend."

Ik denk niet dat in Parijs ooit zoveel gefietst gaat worden als in Amsterdam. Amsterdam heeft immers nog één groot voordeel:  het is zo lekker plat. Je moet alleen een paar meter hoogteverschil overbruggen als je een brug of viaduct over moet. Ik fiets elke dag naar mijn werk, vanuit de voorstad waar ik woon. Dat is 35 minuten heen en 45 minuten terug, want naar huis moet ik bergopwaarts.Het is al een tijd geleden dat ik voor het laatst in Parijs, maar als ik me goed herinner, zijn daar op veel plaatsen ook nog behoorlijke hoogteverschillen, bijvoorbeeld de plaats van de Sacé Coeur.

Degenen die in Parijs van fietsten gebruik willen maken kunnen natuurlijk ook meteen een e-bike kopen.

VRIJHEID

 

In diverse  media is  nogal aandacht besteed aan het feit dat Willem-Alexander in  zijn toespraak op de Dam onverhuld kritiek uitte op Wilhelmina, zijn overgrootmoeder. In Trouw las ik: Een jaar voor de oorlog uitbreekt, krijgt koningin Wilhelmina een vraag. Of ze het goed vindt dat er een Joods vluchtelingenkamp op het ­Elspeterveld komt, vlak bij haar ­zomerverblijf Paleis het Loo. Duitse Joden hebben het steeds moeilijker onder Hitlers bewind. De gemeente en minister zijn al akkoord, maar Wilhelmina blaast het plan af. Liever niet in háár achtertuin.

Maar Willem-Alexander had het ook over de bevolking van Nederland die wat meer had kunnen doen. Hij Jules Schelvis (toen 93), die sprak in een bijeenkomst in de Westerkerk. Hij beschreef zijn tocht naar Sobibor. Wat ik me ook herinner, is zijn verslag van wat er aan de reis voorafging. Na een razzia werd hij samen met zijn vrouw en vele honderden anderen weggevoerd naar station Muiderpoort. Ik hoor nog zijn woorden: “Honderden omstanders hebben zonder vorm van protest toegekeken hoe de overvolle trams, onder strenge bewaking, voorbij reden.” (...) Het leek zo geleidelijk te gaan. Elke keer een stapje verder. Niet meer naar het zwembad mogen. Niet meer mogen meespelen in een orkest. Niet meer mogen fietsen. Niet meer mogen studeren. Op straat worden gezet. Worden opgepakt en weggevoerd.

Sobibor begon in het Vondelpark. Met een bordje: ‘Voor Joden verboden’.


Er bestaat wel eens de indruk dat in Nederland veel verzet is gepleegd. Dat valt nogal tegen. Volgens het Verzetsmuseum was slechts 5% van de bevolking actief in het verzet. Er werd onderduikhulp verleend, Medemensen, medeburgers in nood, voelden zich in de steek gelaten, onvoldoende gehoord, onvoldoende gesteund, al was het maar met woorden. Ook vanuit Londen, ook door mijn overgrootmoeder, toch standvastig en fel in haar verzet. Het is iets dat me niet loslaat.

Er was ook een deel van de bevolking dat met de Duitsers sympathiseerde.  Het overgrote deel wachtte af en hield zich gedeisd. Ik was nog te jong om me druk te maken over verzet of collaboreren. Ik kan me niet voorstellen dat ik tijdens een bezetting door een vreemde mogendheid zou collaboreren. Maar ik durf  durf echt niet te zeggen dat ik in het verzet zou gaan..

WAARDERiNG

Bij One World las ik dat Mark Rutte onlangs tijdens een coronapersconferentie zei dat hij een
‘diep socialistisch land’ leidt met ‘veel waardering voor de publieke sector’. Een VVD'er die al bijna 10 jaar een diep socialistisch land leidt? Dat gelooft hij toch zelf niet? Als Nederland diep socialistisch land zou zijn dan zouden PvdA, Groen socialistiscjLinks en SP samen in 2017 toch een ruime meerderheid in de Tweede Kamer hebben behaald. Ze haalden nog geen kwart van het aantal zetels.

Er zullen best wat Nederlanders zijn die de publieke sector waarderen, maar heeft Mark Rutte ook zoveel waardering? Ik vraagt het u af. Bij de NOS immers lees ik: "Door het nijpende tekort aan rechters en officieren van Justitie en hun ondersteuning, hun structurele overbelasting en de gebrekkige ICT-voorzieningen, komt de kwaliteit van onze rechtspraak steeds meer in het gedrang."
En waarom is er zo fors bezuinigd op de politie ? Wanneer gaat de Belastingdienst weer eens goed werken?

Bij RTLZ lees ik: Bezuinigingen op de publieke sector zijn via de 'participatiesamenleving' afgewenteld op burgers. In de Duplomaat wordt Jesse Klaver geciteerd: “De VVD (dus ook Rutte) ziet de publieke sector als een kostenpost, waar je op moet bezuinigen”, zo omschreef Jesse Klaver het beleid van de VVD in de afgelopen kabinetsperiodes. Klaver doelt hiermee op de vele bezuinigingen gedaan door de afgelopen kabinetten. Zo is er volgens Klaver een grote crisis ontstaan in de publieke sector, waar hij zelf achter gekomen is door met het personeel in gesprek te gaan tijdens zijn ‘kantinetour’.

Dankzij COVID-19 is de VVD  in de peilingen fors gestegen, niet omdat de VVD het zo bijzonder doet, maar omdat Rutte het beleid uitvoert dat hem door de deskundigen geadviseerd wordt. Ook een SP-, PvdA of GroenLinks premier zou dat gedaan hebben, zonder iets te roepen over een diep socialistisch  land te praten, maar wel met veelmeer waardering voor de publieke sector.