Plasje

Stel: je woont in Uitgeest en gaat een zaterdagavondje stappen in Amsterdam. Omdat je weet dat er het een en ander gedronken gaat worden, neem je de trein. Het is reuze gezellig, dus je neemt de laatste trein (1.47 uur) terug naar Uitgeest, een rit van 28 minuten. Je hebt behoorlijk wat bier ingenomen. Dus vlak voordat je de laatste kroeg verlaat doe je nog een plasje. Op het Centraal Station doe je voor alle zekerheid nog een plasje. Helaas, voordat je (om 2.01 uur) in Koog Bloemwijk bent, moet je al weer zeer nodig. Probleem is dat je in een van die mooie nieuwe sprinters zit. Ik geloof uit zuinigheidsoverwegingen heeft men bij de aanbesteding van die dingen tegen de fabrikant gezegd: "Nee, er hoeft geen toilet in, het zijn immers stoptreinen." Alsof de gebruikers nooit het hele traject van een stoptrein afleggen. Amsterdam - Uitgeest is echt geen zeer bijzondere rit, evenmin als Delfzijl - Groningen (39 minuten; daar hebben ze nog wel een toilet) of Utrecht - Rhenen (35 minuten). Nu heb ik het alleen nog over een gezond mens die een keer wat veel drinkt. De CG-raad (chronisch zieken en gehandicapten) schrijft: "Duizenden mensen zijn de dupe als ze in de trein niet naar het toilet kunnen. Vooral mensen met darm- en blaasproblemen kunnen niet op reis als er geen toilet in de trein aanwezig is."

Overdag kun je in noodgevallen nog uitstappen en dan maar hopen dat het station een toilet heeft, wat lang niet overal het geval is. Maar als je uit de laatste trein naar Uitgeest stapt, moet je vijf uur wachten op de volgende.

Alsnog in al die nieuwe sprinters een toilet inbouwen, of alle stations van een toilet voorzien kost klauwen met geld. Veel meer, denk ik, dan meteen in het begin die toiletten erin bouwen. Nu gaat de minister, op voorstel van GroenLinks, nadenken over de mogelijkheid aan de nieuwe sprinter en oude wagen te hangen, waarin wel een toilet zit. Dan rijdt die sprinter wat langzamer, dat kost wat meer energie (=geld). In een rijdende trein kun je niet van de ene wagon naar de ander overstappen, dus toch even wachten tot je bij een station bent en dan maar hopen dat je tijd genoeg hebt om 'over te stappen' en dat niet enkele andere plaslustigen je voor zijn.

Ergens las ik nog dat de NS de sprinter zonder toilet "transparanter" vindt. Zelfs modewoorden  kun je misbruiken.
x

Incident

"Laten we nou niet bij het eerste het beste incident de koers omgooien", reageert CDA-Kamerlid Ad Koppejan. Trouw citeert Koppejan. Over dat 'incident' schrijft Trouw om 14.45 uur (gisteren): De autoriteiten in Japan zien er voorlopig van af zeewater en boorzuur boven de beschadigde kerncentrale Fukushima I te droppen, omdat de radioactieve straling op dit moment te hoog is. Moeten we het geheugen van Koppejan opfrissen? Dit is minimaal het derde 'incident': er was er al eens een in Harrisburg en ook een in Tsjernobyl.  Dan heb ik het nog niet over de vele radioactiviteit die jarenlang is weggelekt uit de opwerkingsfabriek in Windscale. Dat riep zo veel negatieve publiciteit op dat de Engelse regering de naam in Sellafield wijzigde. Dat mag je rustig briljant beleid noemen. (Als er ooit iets mis gaat in Borsele kunnen nog altijd spreken van de kerncentrale bij 's-Heerenhoek.)

Begin vorige maand maakte Verhagen bekend waaraan een nieuwe kerncentrale in Nederland moet voldoen. De kans op een zogenoemd kernsmeltongeval is 'minder dan eens in de miljoen jaar', liet de minister toen weten. Ben je nu gerustgesteld? Ik niet. Eens in miljoen jaar kan ook morgen zijn.

Je hoeft de Japanners niets over aardbevingen te vertellen. Ze hebben met alles rekening gehouden bij de bouw van hun kerncentrales, behalve kennelijk met een aardbeving met een kracht van 9 op de schaal van Richter in combinatie met een gigantische tsunami. We kunnen bij de bouw van nieuwe kerncentrales in Nederland rekening houden met van alles, behalve met datgene wat niemand voorzien had tot het gebeurde.

De ramp in Tsjernobyl vond 25 jaar geleden plaats. Nog altijd mogen er in een straal van 30 km rond die voormalige centrale geen mensen wonen. Maak eens een cirkel met een straal van 30 km rond Borsele.
x

Symboolpolitiek

Ik kan me tijd nog herinneren dat niemand moeilijk deed over het in het publiek of in een overheidsfunctie dragen van een religieus symbool, zoals een keppeltje of een kruisje aan een kettinkje of in een knoopsgat. Al waren het dan joden of christenen, het waren in het algemeen toch wel fatsoenlijke mensen. In de paar jaar dat ik bij de padvinderij zat droeg ik op mijn uniform een insigne dat aangaf dat wij op christelijke wijze het juiste pad probeerden te vinden. Nu zag je nooit veel keppeltjes en die kruisjes waren ook niet erg opvallend.

De laatste jaren ben ik wat meer gaan nadenken over het begrip scheiding van kerk en staat. Dat gebeurt te weinig en er wordt niet ver nagedacht. Zo is het gebruikelijk dat mannen hun hoed of pet of muts afdoen als zij een kerk binnengaan. OK, daar gaat de kerk over, daar moet de staat zich niet mee bemoeien. Nu zat ik het afgelopen weekend naar het WK schaatsen te kijken en er werd nogal eens een volkslied gespeeld. Prompt zetten al die schaats(st)ers hun muts af. Waarom eigenlijk? Omdat het volkslied iets met de staat te maken heeft en en omdat de overheid Gods vertegenwoordigster op aarde is? Nou, ik kijk wat anders die tegen die overheid aan. Ik ben haar opdrachtgever. Waarom zou ik voor haar het petje afzetten dat ik bij koud weer draag? Ik wil dus ook geen tramconducteur van het GVB ontmoeten die ergens een kruisje draagt. De chauffeur van Connexxion mag dat wel, want die werkt voor een particulier bedrijf.

Allemaal onzin hierboven natuurlijk. Maar nu laat de liberale mevrouw Hennis, lid van de Tweede Kamer voor de VVD in 'Dagblad De Pers' weten dat ik achter de balie van het gemeentehuis geen medewerker met een religieus symbool wil zien.  Tot voor kort vond niemand dat een punt totdat het aantal hoofddoekjes het aantal keppeltjes en kruisjes duidelijk begon te overstijgen. Wees nou eens eerlijk: als jij een hoofddoekje achter de balie ziet, denk jij dan meteen aan een schending van dat aloude gebruik van scheiding van kerk en staat? Nee, natuurlijk. Jij niet, helaas veel anderen wel, zien in dat hoofddoekje niet alleen een religieus symbool, maar een symbool van dreigende overheersing. En mevrouw Hennis, en dus de rest van de VVD, wil dat gevoel van dreiging best een beetje wegnemen. Dat laten ze niet alleen aan de PVV over. "Ja, maar", zal iemand roepen, "ik zie veel meer hoofddoekjes bij AH achter de kassa, dan achter de balie bij het gemeentehuis." En als een ambtenaar in de kantine voor het tot zich nemen van zijn boterhammen eerst de Allerhoogste aanroept om zijn voedsel te zegenen, zou dat collega's, die alles weten van de scheiding van kerk en staat, wel eens aanstoot kunnen geven. Kerken, synagogen en moskeeën staan ook in de publieke ruimte. Hier en daar wordt nog wel eens in de publieke ruimte een processie gehouden. Mag een pastoor in ambtskleding wel zijn eigen paspoort in het gemeentehuis ophalen? Ik ben voor gelijke rechten aan beide kanten van de balie. We zijn in één keer van alle discussie af als we gewoon alle godsdiensten verbieden.
x

Wapens

Wij zijn een klein volkje. We zijn ook een vreedzaam volkje. Onze krijgsmacht zetten we alleen in als we aangevallen worden, of op verzoek van de Verenigde Naties, om elders strijdende partijen uit elkaar te houden of onderdrukte mensen te bevrijden en/of te beschermen.

Het liefste zien we natuurlijk dat nergens volkeren - of bevolkingsgroepen in één land - met elkaar vechten, maar als ze dat toch doen hebben ze daarvoor allerlei speciaal materiaal nodig en kijk, dan zijn we niet te beroerd aan de vraag te voldoen en zo het een en ander te verdienen. Sterker nog: als je de inkomsten daarvan per hoofd van de bevolking uitrekent, staan wij op wereldschaal op de derde plaats. Dat is, meldt de Volkskrant, uitgerekend door het Zweedse instituut Sipri, dat al sinds 1950 de internationale handel in wapens in kaart brengt. (...) Sipri deelt de eerste tien jaar van de eeuw in twee perioden: 2001 tot en met 2005, en 2006 tot en met 2010. In de eerste periode bedroeg de Nederlandse export 1.576 miljoen dollar, in de tweede helft 4.091 miljoen, een stijging van 160 procent. Onderstreping toegevoegd.) Sipri telt alleen wapens en ander materiaal dat daadwerkelijk is geleverd.

We leveren geen bommen, geen granaten, geen kogels, geen mijnen. We leveren marineschepen die wel kogels en granaten kunnen afvuren. En we leveren radarapparatuur. Daar gaat niemand dood aan, maar strijdende partijen kunnen nauwelijks zonder die apparatuur. Slijper (econoom en onderzoeker bij de Campagne tegen Wapenhandel) schat dat van alle export ongeveer eenderde bestaat uit tweedehandsspullen van het eigen leger. Ja, van die rotzooi moeten we ook af en als je daar nu een of ander regime een plezier mee kan doen. Als wij het niet doen, doet een ander land het. Moeten wij dan weer het braafste jongetje van de klas zijn?
x

Down

Heb je de Jostiband wel eens gezien/gehoord? Het is een band van mensen met een verstandelijke handicap. Als ik het één minuut heb aangehoord, vind ik het welletjes. Ze spelen namelijk niet die muziek en niet op die wijze waarvan en waardoor ik in vervoering raak. Ik bedoel daarmee niets negatiefs over de Jostiband en de musici daarvan te zeggen. Die mensen hebben er duidelijk veel plezier mee en ik kan me heel goed voorstellen dat hun familieleden en andere vrienden en bekenden dat ook hebben en trots op ze zijn.

Afgelopen vrijdag is in 'De Wereld Draait Door' de soap 'Downistie' begonnen en die eerste aflevering heb ik gezien. De spelers daarin zijn allemaal mensen met het syndroom van Down. In totaal komen er twaalf afleveringen van ieder zo'n drie minuten, bij elkaar ruim een half uur dus. De VARA schrijft er zelf over: "Ongetwijfeld zal de serie ook discussie opwekken, want geen thema wordt geschuwd en dat is af en toe behoorlijk confronterend." Ik heb de eerste aflevering gezien en begin maar vast met de discussie.

Om te beginnen: afgezien van de mensen die in familie of directe kennissenkring mensen met het syndroom van Down hebben of beroepshalve met hen te maken hebben, heb ik waarschijnlijk meer mensen met dat syndroom ontmoet dan de meeste Nederlanders. Als ambtenaar heb ik mij een ruim aantal jaren beziggehouden met gehandicaptenbeleid en in mijn vrije tijd was ik acht jaar bestuurslid van een stichting die over een fink aantal voorzieningen voor mensen met een verstandelijke handicap ging. En ik zat echt niet alleen achter de bestuurstafel. Ik ging vrij vaak 'het veld' in. Ik heb met die mensen koffie of wat anders gedronken, met ze gegeten en met ze gesproken.

Waarom zendt de VARA Downistie uit? Om 'ons' duidelijk te maken dat deze mensen hetzelfde beleven als 'wij'? "Overspel, ongewenste zwangerschappen, ontluikende liefdes, jaloezie, intens geluk en tragische ziektes: alle hoogte- en dieptepunten uit het leven komen voorbij." Veel mensen met het syndroom van Down - en veel mensen met een niet zo duidelijke verstandelijke handicap - willen net als jij en ik een partner, een eigen woning, kinderen en een baan, van die gewone, alledaagse dingen, geen overspel, geen ongewenste zwangerschap, geen jaloezie en geen tragische ziekte. Net als jij en ik kunnen ze niet boeiend musiceren en niet boeiend acteren, anders had de VARA die zesendertig minuten wel in één keer uitgezonden en daarom wordt een optreden van de Jostiband altijd onderbroken door gesprekken met de musici of anderen.

Veel mensen met een verstandelijke handicap kunnen prima werk doen in het normale bedrijfsleven, maar krijgen nog altijd die kans niet. Ze kunnen, eventueel met wat begeleiding, een eigen huishouding voeren, al of niet met een partner, maar krijgen nog altijd die kans niet. Ze zijn niet sympathieker dan jij en ik. En net als jouw en mijn leven is dat van hen echt niet interessant genoeg om er een tv-serie van te maken.

Waarom zendt de VARA 'Downistie' uit? "Allemaal deelden ze (de acteurs van 'Downistie') een passie voor soaps en acteren in een dergelijke serie bleek voor velen van hen een grote droom. Dit zette ons aan het denken en leidde tot het idee van 'Downistie'". En wat zal er na afloop van de serie allemaal veranderd zijn in het leven van al die andere mensen met een verstandelijke handicap? En wat zal er allemaal veranderd zijn in 'ons' gedrag ten opzichte van deze mensen?

x

Discreet

'Ik maak het regelmatig mee. Ik probeer altijd te voorkomen dat het naar buiten komt. Dit moet je discreet oplossen', zegt een leidinggevende. Waar heeft de Volkskrant het dan over? Over seks tussen een leerkracht en een leerling. Brandpunt heeft uitgezocht dat bijna de helft van alle middelbare scholen daar de afgelopen tien jaar mee te maken heeft gehad. De cijfers zijn veel hoger dan uit eerdere onderzoeken is gebleken. (...) Het ministerie van Onderwijs benadrukt in een reactie dat docenten wettelijk verplicht zijn aan de bel te trekken als zij denken dat een collega seks heeft met een leerling. Het schoolbestuur moet vervolgens altijd aangifte doen. Maar 'we' lossen dat liever discreet op. "Denk eens aan de carrière van die leerkracht. Denk eens aan zijn (het zullen meestal mannen zijn) gezinssituatie." Ja, prima, maar had die leerkracht daar zelf niet in de eerste plaats aan moeten denken?

Stel je voor dat leerkracht X betrapt wordt op seks met een zestienjarige leerling. Het wordt discreet geregeld. Niet veel later wordt hij ermee geconfronteerd dat zijn vijftienjarige dochter haar onverwachte voldoende voor Engels te danken heeft aan de seksuele gunsten die zij aan de leraar Engels heeft verleend. Vertelt hij zijn vrouw, die dankzij de discrete regeling van zijn escapades niets weet, dat zij daar niet zo'n vreselijk punt van moet maken?
x

Leider

Bij het CDA gaan ze binnenkort een nieuwe partijvoorzitter kiezen en de leden hebben de keus uit niet minder dan zes personen. In de politiek is de functie van partijvoorzitter zo'n beetje de meest ondankbare. Een paar weken ben je af en toe in het nieuws en kondig je aan hoe je alles gaat veranderen. Daarna hoort niemand meer wat van je. (Henk Bleker, hij was interim-voorzitter, was voor een tijdje een uitzondering.) Zelfs veel partijleden zullen vaak moeite hebben zich de naam van de voorzitter te binnen te brengen.

Bij het CDA schijnt het nu meer te gaan om de vraag: wie is/wordt de partijleider. Maar dat mag om de een of andere reden weer niet hardop gezegd worden. Wat is eigenlijk een partijleider en hoe wordt je het? Vaak is het een fractieleider in de Tweede Kamer. Je kan niet zeggen dat zhij de dienst uitmaakt binnen een partij, maar zhij drukt meestal wel een behoorlijk stempel op de politieke lijn van de partij en op de opstelling in de zich dagelijks voordoende politieke praktijk. Daarnaast moet de leider ook nog eens voor 'het grote publiek' aantrekkelijk zijn (charisma hebben), want dat scheelt aanmerkelijk in het aantal stemmen bij verkiezingen.

Nadat Jan Peter Balkenende de houdbaarheidsdatum overschreden bleek te hebben, leek Maxime Verhagen zijn opvolger te worden, maar binnen het CDA schijn je daar momenteel en plein public niet over te mogen praten. Hij wordt in ieder geval niet overduidelijk door een meerderheid gesteund. Ze zijn er, kortom, nog niet uit. Wie hebben ze dan nog meer bij het CDA? De huidige fractievoorzitter in de Tweede Kamer, Sybrand van Haersma Buma, is misschien een goed parlementariër, maar geen type dat de massa tot vervoering weet te brengen. Die kunnen we rustig afschrijven. Een ander fractielid kan ook niet, want die moet je eerst fractievoorzitter maken en dat zou een belediging van Sybrand zijn. Sommigen noemen Marja van Bijsterveldt, maar om haar nou charismatisch te noemen.

Noem nu uit je hoofd nog twee CDA-bewindslieden. Kom je maar tot één? Dan is het vast Henk Bleker. Maar ja, die is 'maar' staatssecretaris. Wel eentje die 'de taal van het volk' spreekt. Bij het CDA zitten ze nu heel hard na te denken over een manier waarop ze duidelijk kunnen maken waarom Maxime Verhagen het ineens een stuk rustiger aan wil doen, ergens burgemeester worden of zo. Kan Henk Bleker minister én vice-premier én politiek leider worden. Let op mijn woorden.

x