Superrijk

Met ons allen brengen we dit jaar zo'n 160.000.000.000 euro aan belastingen op. Dat betekent dat de 400 rijkste Amerikanen, op basis van hun huidige gezamenlijke vermogen (1.020.000.000.000 euro) een paar honderd jaar de Nederlandse belastingbetalers zouden kunnen vrijhouden. Dat laatste bedrag haal ik uit Trouw, dat zijn gegevens weer ontleent aan het Amerikaanse zakentijdschrift 'Forbes', dat die gegevens al jarenlang bijhoudt. Voor het zeventiende achtereenvolgende jaar staat Bill Gates (van Microsoft) aan de leiding. Hij zag zijn vermogen met 2.900.000.000 euro toenemen tot een totaalbedrag van 40.000.000.000 euro. Alleen al de eerste 100 op de lijst hebben een gezamenlijk vermogen van 590.000.000.000. Dat is ruim meer dan de Nederlandse staatsschuld.

Zodra een geldbedrag meer dan zes cijfers voor de komma heeft kan ik me daar eigenlijk al heel weinig bij voorstellen. Op de vraag "Wat zou jij doen als je de jackpot van de Staatsloterij zou winnen?" zou ik niet veel verder komen dan: een ander huis, op de begane grond of met een lift en misschien ietsje groter dan wat ik nu heb. Ik hoef nog steeds geen auto. Ik hoef geen grote reizen meer te maken. Ik hoef geen super de luxe tv of geluidsinstallatie, laptop of mobieltje. En aan meer dan drie boeken per week lezen kom ik waarschijnlijk ook niet toe. Nee, dure kleren zijn ook niet aan mij besteed. Ik zie één groot voordeel: mocht ik echt zorgbehoevend worden, dan kan ik, buiten iedere zorgverzekering om, mijn eigen zorg op maat inkopen (er vanuit gaande dat meneer Alzheimer geen huisgenoot is geworden).

Een aantal jaren geleden (George W. Bush was toen president van de VS) schafte ik een boek aan met de titel 'Perfectly legal, The covert campaign to rig our tax system to benefit the super rich - and cheat everybody else'. President Obama zou graag de belastingen op de inkomsten van de superrijken ietsje willen verhogen. Dat roept stormen van protest op in conservatief Amerika, in het bijzonder bij de Tea Party Patriots. Ik denk dan: als Gates' vermogen in één jaar met 2.900.000.000 euro is toegenomen, wat waren dan zijn inkomsten? Laten we dat nou eens schatten op het dubbele. Verhoog zijn inkomstenbelasting met 5% en hij gaat 290.000.000 euro meer inkomstenbelasting betalen. Doe dat ook bij die 399 andere superrijken. Die zullen er in de dagelijkse praktijk weinig van merken, maar de Amerikaanse overheid zou daar een paar leuke dingen mee kunnen doen, in het kader van de zorgverzekering bijvoorbeeld.

O, wacht even. De overheid moet, volgens de Amerikanen, helemaal niet al die dingen doen die in een groot deel van Europa de normaalste zaak van de wereld zijn. Maar ook in Europa zijn we het niet over alles eens. Hier ben ik, zo links als ik ben, ervan overtuigd geraakt dat verhoging van de pensioenleeftijd van 65 naar 67 jaar niet onredelijk is. In Frankrijk gaan ze nu de straat op tegen de verhoging van de pensioenleeftijd van 60 naar 62. Hoe betalen ze dat daar eigenlijk?
x

Geintje

Willen wij daadkrachtig het economisch herstel vorm kunnen geven, dan is stabiel bestuur gewenst.
Intensief wordt sinds de Tweede Kamer-verkiezingen van 9 juni gewerkt aan de totstandkoming van een nieuw kabinet.
Lopende de kabinetsformatie past het huidige kabinet terughoudendheid bij het doen van beleidsvoorstellen voor het komende jaar.
Lange tijd en wereldwijd zullen de gevolgen van de financieel-economische crisis voelbaar blijven.
Een ingrijpend pakket van ombuigingen is nu noodzakelijk om de positie van ons land ook op de lange termijn te verbeteren.
Maatregelen voor de jaren na 2011 zullen vanzelfsprekend door een nieuw kabinet voorbereid moeten worden.

Voorwaarde voor een duurzame ontwikkeling en welvaart is een stabiel begrotingsbeleid.
Aanvullende voorstellen om het jaarlijkse tekort op de begroting terug te dringen, zijn onvermijdelijk.
Noodzakelijke middelen om de economie te stimuleren heeft de regering reeds ingezet.

Niet langer kan dit beleid ongewijzigd worden gecontinueerd.
Als gevolg van de dalende belastinginkomsten en de stimuleringsmaatregelen is het overheidstekort fors opgelopen.
Staatsschuld en tekort stijgen tot een hoogte die op den duur niet houdbaar is.
Structurele financiële maatregelen zullen nú genomen moeten worden.
Om de hoge overheidstekorten terug te dringen komt de regering met voorstellen die de financiële positie van de Rijksbegroting op termijn zullen verbeteren.
Voldaan wordt tevens aan de voorwaarden van het Europees Stabiliteits- en Groeipact, waaraan ons land gebonden is.

Dat is dus het begin van de Troonrede van dit jaar, waarin gebruik gemaakt wordt van het zogenaamde acrostichon en wel hetzelfde als in ons Wilhelmus gebruikt werd. Het is dan ook een kunstgreep die in de poëzie thuishoort en van de Troonrede kun je veel zeggen, maar niet dat die een poëtische uitstraling heeft.

In politiek Den Haag en in de media werd gespeculeerd over de mogelijk dieper gaande achtergronden van het toepassen van acrostichon. Wijst de regering, misschien zelfs Onze Hare Majesteit, in het verborgene op de samenbindende kracht van ons volkslied? Ik vraag me af of nog wel de helft van de Nederlanders zelfs maar het eerste couplet uit het hoofd kent. Hoe zou dat moeten samenbinden? Hoeveel mensen weten dat "van Duytschen bloet" gelezen moeten worden als "van Dietsen bloet"? Diets betekent Nederlands en is etymologisch verwant aan het Engelse Dutch. Destijds werden Duits en Diets door elkaar gebruikt. En ik voel niet direct enige verwantschap met iemand die samen met mij zingt dat we de koning van Spanje altijd geëerd hebben. Vraag eens aan iemand wat "onverveerd' betekent.

Trouw schrijft dat de redactie van het radioprogramma 'Avondspits' achter het gebruik van dat acrostichon is gekomen. Het lijkt me stug dat ze daar geheel zelfstandig op zijn gekomen. Wie een uiterst prozaïsche tekst als de Troonrede leest gaat echt niet op zoek naar een acrostichon als zhij al weet wat dat is. Er is gewoon 'gelekt'. De bedenker van dit geintje, meer is het niet, zou het gewoon jammer gevonden hebben als het totaal onopgemerkt zou zijn gebleven. Dan zou zhij immers al die moeite voor niets gedaan hebben.
x

Bezinnen

De priesters in het bisdom Roermond gaan zich bezinnen op hun functie en positie wegens de recente gebeurtenissen rond seksueel misbruik in de Rooms-Katholieke Kerk. Dat heeft het bisdom Roermond vandaag bekendgemaakt. Zo begint een artikel in NRC Handelsblad.

De rooms-katholieke kerk bestaat nu zo'n kleine 2000 jaar. Na zoveel jaar zou je denken dat er wel enige duidelijkheid bestaat over de functie en de positie van de priester. Je hebt natuurlijk altijd scherpslijpers die vinden dat er hier en daar iets veranderd, misschien zelfs verbeterd zou kunnen worden, maar dat zal toch marginaal zijn. Over seksueel misbruik hoeft ook niet al teveel bezinning plaats te vinden, lijkt me. Dat wordt niet alleen ten strengste verboden door de wereldlijke overheid, ook de leiding van de kerk en, last but not least, God zelf vinden dat dat absoluut niet kan. Ik heb me wel eens laten vertellen dat priesters zich helemaal van seks moeten onthouden.

We moeten niet vergeten dat er niet een reeks strafzaken tegen priesters op gang komt, omdat de meeste gevallen van misbruik inmiddels verjaard zijn, maar het gaat hier wel om een misdrijf waarop een maximumstraf van 12 jaar gevangenis staat. Het is begrijpelijk dat de werkgever van de priesters behoorlijk met dat misbruik in zijn maag zit. Maar veel verder dan wat spijtbetuigingen is die werkgever nog niet gekomen. Ik kan me niet herinneren dat de paus of een andere prelaat in dit verband het woord misdrijf gebruikt heeft. Mij staat niet bij dat een hele rij priesters uit het ambt gezet is.

Wat de bisschop van Roermond gaat doen is volgens mij niet meer dan een stukje pr. Noem iets positiefs (bezinnen) in één adem met seksueel misbruik en je wekt de indruk dat je wel degelijk serieus met het probleem bezig bent. Een kort briefje aan alle priesters in het bisdom was voldoende geweest: "Wie een kind misbruikt vliegt er op staande voet uit en wordt aangegeven bij de politie." Nog beter zou zijn als Benedictus XVI de kortste encycliek ('Pedofilia prohibitum est') uit de kerkgeschiedenis met die inhoud zou schrijven.
x

Duurzaam

Als het goed is, maken we ons allemaal af en toe wel enige zorgen over ons energieverbruik. Dat heeft te maken met o.a. de eindigheid van de beschikbaarheid van fossiele brandstoffen en de (negatieve) gevolgen van het gebruik van die brandstoffen voor het milieu. Probleem is natuurlijk dat de meeste mensen geen fysicus of meteoroloog zijn en moeten afgaan op datgene wat de deskundigen zeggen of schrijven. Een ander probleem is dat de deskundigen elkaar nogal eens tegenspreken. Weer een ander probleem is dat de discussie vaak een politieke 'lading' krijgen. Het zijn immers de politici die uiteindelijk de noodzakelijke beslissingen moeten nemen en zij zoeken naar die argumenten die het beste bij hun (politieke) ideeën passen.

Consumenten denken een bijdrage aan een betere wereld te leveren als ze hun telefoonlader uit het stopcontact halen als de mobiel is opgeladen. "Onzin", schrijft MacKay in zijn boek. "Eén dag je telefoonlader in het stopcontact laten zitten is net zoiets als het water met een theelepel uit de Titanic scheppen. Met andere woorden: de elektriciteit die een telefoonlader één dag lang verbruikt is net zoveel als het rijden in een auto voor één seconde. Ik wil niet zeggen dat je het niet moet doen, maar denk niet dat je hiermee de wereld gaat redden." Dat las ik in en artikel in Trouw over het boek 'Sustainable Energy - without the hot air' van David MacKay. MacKay schreef het boek het boek voor eigen rekening. Je kunt het boek in de boekwinkel aanschaffen, maar je kunt het ook in zijn geheel hier lezen (en/of in pdf-formaat downloaden).

MacKay is fysicus en filosoof. Hij is dus ook een deskundige. Maar het aardige is dat hij niet zegt dat we het zus of zo moeten doen. Wat hij doet is feiten op een rijtje zetten. "Het grappige is dat ik zowel van de kernenergielobby als van milieubewegingen enthousiaste reacties krijg." Zijn boek heeft wereldwijd aandacht gekregen. De papieren versie stond maandenlang bij de top 60 van de beste verkochte boeken van amazon.com. MacKay is door het Britse ministerie van energie en klimaatbeleid inmiddels tot adviseur benoemd. Ik heb het boek uiteraard nog niet gelezen, maar ga dat zeker doen. Toch vast een klein citaat eruit n.a.v. dat opladen van de mobiele telefoon: (...) if anyone objects that mobile phone chargers are not actually our number one form of energy consumption, the mantra "every little helps" is wheeled out. Every little helps? A more realistic mantra is:

if everyone does a little, we’ll achieve only a little.

PS
Via de website van Trouw kon ik 'Mijn EnergieScore' laten bereken aan de hand van mijn antwoorden op een reeks vragen. Ik kwam uit op 71. (Hoe dichter bij de honderd, hoe beter.) De gemiddeld score van vergelijkbare huishoudens is 61.

X

Oplichterij

Afgelopen zaterdag keek ik weer eens naar 'Kassa'. Een van de items daarin was de schandalige manier waarop KPN en Vodafone de prijzen voor het mobiele telefoonverkeer vaststellen. Zij brengen een tarief per minuut in rekening. Nou, dat kan nog. Maar wat heel erg is: ze ronden af op hele minuten! Dus als jij één minuut en één seconde belt, betaal je dus twee minuten. iemand had uitgerekend dat je 40% teveel betaalt en die gaat werk van maken van die oplichterij!

Het zal de trouwe lezers niet verbazen dat ik daar toch weer wat genuanceerder over denk. KPN levert een bepaalde dienst en daar mag hij een prijs voor in rekening brengen. Hoe bereken je die prijs? Simpel gezegd: om te beginnen wil je de gemaakte kosten (zendmasten, kantoorgebouw, personeel etc.) terugverdienen en verder wil je er ook nog wat aan overhouden. Dat laatste is een kwestie van afwegen: wil je teveel, dan gaan de mensen naar de concurrent, wil je te weinig, dan ben je gekke Henkie, een dief van je eigen portemonnee, zoets. Maar goed, na veel nadenken en overleg kom je tot een totaalbedrag dat je over een bepaalde periode wil binnenhalen. Dan ga je dus een tarief vaststellen. Dat kan op allerlei manieren, maar de meest voor de hand liggende is: een bedrag per tijdseenheid. De mensen die tegen die afgeronde minuten zijn, zijn dus feitelijk voor een bedrag per seconde. Dat kan natuurlijk ook. Maar één ding verandert niet: het bedrag dat KPN bedacht had binnen te halen. Die gaan even rekenen en het bedrag per seconde gaat wat omhoog. Wie is er dan eigenlijk goedkoper uit?

x

Kwaad

Ephimenco, de columnist van Trouw, schreef gisteren naar aanleiding van het rapport van de commissie-Adriaenssens over het seksueel misbruik van kinderen door Belgische geestelijken. Het behoeft geen betoog dat Ephimenco, net als ieder weldenkend mens, het gedrag van die geestelijken verwerpelijk vindt. Een (mij) opvallende zin in zijn betoog is: De vraag die ik me stelde ging over de verhouding tussen het geloof van de plegers en hun weerzinwekkende daad. En het ging hier, zeg ik er nog maar even bij, niet om 'gewone' gelovigen, maar om personen die dit geloof - en alle positieve gevolgen ervan - moesten uitdragen.

De vraag van Ephimenco houdt de impliciete stelling in: mensen leven overeenkomstig het geloof of andere ideële principes die zij zeggen aan te hangen. Er zijn bij mijn weten geen grote religies of andere grote stromingen als humanisme, socialisme en liberalisme die geweld, machtsmisbruik of ander nadelig handelen jegens medemensen propageren of zelfs maar goedkeuren. Integendeel, alle hebben zij het beste met de medemens voor. Leg al die ideologieën aan een willekeurige buitenstaander (een theoretische bewoner van een andere planeet) voor en zhij zou denken dat we hier een vreedzame samenleving vormden. Niets is minder waar. We liegen, bedriegen, stelen, verkrachten en moorden op ruime schaal. Van tijd tot tijd gaan onze 'leiders' ons daarin zelfs voor, binnenslands door de bevolking te onderdrukken, buitenslands door oorlog te voeren. Revolutionaire leiders werden zelf dictators. (In de recente geschiedenis zie ik maar twee grote uitzonderingen: Mahatma Gandhi en Nelson Mandela.)

Het is een treurige conclusie, maar het belijden of aanhangen van verheven principes leidt niet automatisch tot overeenkomstig gedrag. In veel gevallen is, na duizenden jaren beschaving, het hemd nog altijd nader dan de rok. Ik ben opgevoed met de Heidelbergse Catechismus, die  447 jaar geleden werd geschreven. In vraag en antwoord 8 staat het onomwonden geschreven: 'wij' zijn onbekwaam tot enig goed en geneigd tot alle kwaad. Er is weinig veranderd.

x

Bruin

Een paar dagen geleden vergeleek Europees Commissaris Reding het Franse beleid m.b.t. de Roma's met het beleid van Nazi-Duitsland. Amsterdams gemeenteraadslid Geke van Velzen (PvdA) noemde het mogelijke nieuwe kabinet volgens Trouw "bruin". Die kleur verwijst naar de hemden van de leden van de Sturmabteilung (SA), de 'knokploeg' van Hitlers partij NSDAP. Fractievoorzitter Frank de Wolf was niet gelukkig met de uitspraak van Van Velzen: "De term bruin is in politieke zin niet goed en verwijst naar onaangename en vervlogen tijden. Het is een vergissing, ik zou het zo niet genoemd hebben", zegt De Wolf.

Ik sta nogal kritisch tegenover het Franse Romabeleid en diverse punten van het PVV-programma. Er zitten discriminerende elementen in. Maar het gaat (ook) mij te ver deze op één lijn te stellen met het Nazibeleid. Daarin was immers sprake van doelbewuste en stelselmatige uitroeiing van Joden, zigeuners, homo's en andere 'ongewenste' personen en groepen. Hoe verwerpelijk je de activiteiten en ideeën van resp. Frankrijk en de PVV ook vindt, zij vallen in het niet in bij wat de Nazi's deden.

"Ja maar", zal iemand zeggen, "iets wat in het begin nog wel lijkt mee te vallen, moet je toch aanpakken, om erger te voorkomen." Zeker, en dat gebeurt dan ook: Frankrijk en de PVV worden op ruime schaal gekritiseerd. Maar als je daar van die onterechte vergelijkingen bij maakt, speel je de gekritiseerden in de kaart. Hun verdediging zal bij veel mensen in goede aarde vallen. De verkeerde vergelijking wordt het onderwerp. Daarmee wordt de aandacht van wat zij wel fout doen afgeleid. Gebruik geen kanon als een vliegenmepper volstaat.

X