Put

Het debat in de Tweede Kamer over de reactie van het kabinet op het rapport van de 'Commissie Davids' heb ik gedeeltelijk gevolgd. Het begin heb ik niet gezien en niet lang na één uur vond ik het welletjes. Het komt een enkele keer voor dat 'de politiek' ook mij even de strot uitkomt.

Ik acht het voorstelbaar, zelfs verdedigbaar, dat een politicus (m/v) van een regeringspartij de fout of een misstap van (de leider van) een coalitiegenoot uiteindelijk 'slikt'. De reden daarvoor kan, eerlijk gemeend, het landsbelang zijn. ("Dit is niet de tijd voor een crisis.") Er lijkt mij niets tegen te zijn om dat dan ook gewoon open en eerlijk te zeggen. De meeste gewone burgers zullen dat begrijpen en waarschijnlijk ook billijken.

Ruim een etmaal dreigde er een kabinetscrisis. Werd die nou veroorzaakt door Jan Peter Balkenende, die fris van de lever zijn straatje begon schoon te vegen of door Mariëtte Hamer die even fris van de lever dat straatje weer vol begon te vegen?

De bijdrage van Mariëtte Hamer aan (de eerste termijn van) het Kamerdebat heb ik helemaal gevolgd. Uiteindelijk ben ik ook maar een politieke tinnegieter, maar ik ben ervan overtuigd dat over die bijdrage net zo hard is onderhandeld als over de brief van het kabinet. Die bijdrage is een schoolvoorbeeld van 'achteraf redden wat er nog te redden valt'. O ja, het CDA heeft een 'knieval' gemaakt. Maar de PvdA heeft een even diepe knieval gemaakt: die eerste reactie op de schoonveegoperatie van Balkenende was niet zo hard bedoeld.

Balkenende begon zelf driftig een kuil te graven. Hamer begon even driftig mee en dieper te graven. Toen het kalf dreigde te verdrinken, werd meteen begonnen met het dempen van de put. We zien later wel wie er in die gedempte put zijn achtergebleven. Bij de eerstkomende verkiezingen voor de Tweede Kamer zal PvdA-lijstaanvoerder Diederik Samson alle zeilen moeten bijzetten om het verlies van zijn partij nog enigszins te beperken.

x

Wetenschap

Je kent dat vast wel: je voelt iets op je klompen aan, maar dan begin je toch te twijfelen. Of iemand zegt glashard dat je ongelijk hebt. Gelukkig is er dan nog altijd de wetenschap. Nijvere lieden zijn voortdurend bezig hypothesen te onderbouwen met feiten. Zo las ik in Het PAROOL van gisteren dat een reeds lang door mij gekoesterd vermoeden op keiharde feiten berust: Op IJburg wordt het makkelijk een paar graden kouder dan in de Negen Straatjes. IJburg is een verzameling eilanden in het IJmeer, waar de wind vrij toegang heeft. De Negen Straatjes is een verzamelnaam voor een aantal veel bezochte smalle (winkel)straatjes in het centrum van Amsterdam. Intussen staat ook onomstotelijk vast dat het in de Kalverstraat altijd wat warmer is dan in het Vondelpark.

Gewapend met mijn pas verworven kennis durf ik zonder meer de stelling aan dat het op de Geuzenkade waar ik woon momenteel wat kouder is dan op de Willem de Zwijgerlaan, aan de andere kant van het blok. Zie het kaartje.

Het stuk Geuzenkade waar ik woon loopt vrijwel precies noord-zuid. Een koude wind uit oostelijke richtingen komt grotendeels ongehinderd, de bomen zijn immers ook bladerloos, tegen mijn woning aan, terwijl de huizen aan de Willem de Zwijgerlaan lekker in de luwte liggen. Wat is wetenschap toch mooi!

x

Reclamespot

Jan Peter had prima geslapen de nacht vóór de ochtend waarop de 'Commissie Davids' haar rapport zou aanbieden. Hij wist immers dat hij altijd het juiste beleid had uitgevoerd inzake de oorlog in Irak. Een deskundige commissie onder leiding van niemand minder dan een oud-president van de Hoge Raad der Nederlanden, zou tot geen andere conclusie kunnen komen. Vreemd genoeg bleek de commissie op een aantal punten toch een andere mening te zijn toegedaan dan Jan Peter. Maar na enkele uren was Jan Peter er al uit: hij had toch gelijk! En dat zou hij zijn coalitiegenoten, de oppositie, de media en niet te vergeten de burgers wel eens snel duidelijk maken.

Het zal wel eigenwijs overkomen als ik beweer dat het rapport van de 'Commissie Davids' mij niet gek veel nieuws heeft geleerd. We lopen qua buitenlandse politiek al jaren slaafs achter onze Angelsaksische Atlantische bondgenoten aan. Ambtelijke opvattingen en kennis die niet in het politieke beleid passen worden al jaren buiten de besluitvorming gehouden. De minister die niet af en toe een feitje 'vergeet' te vermelden moet nog benoemd worden.

Maar los daarvan: het zou Jan Peter, Alexander, Agnes, Pieter, Mariëtte, Mark, Femke en hun partijgenoten gesierd hebben als zij gezegd zouden hebben: "We nemen tot en met het komende weekend rustig de tijd om dit rapport goed te lezen en te bestuderen. Tot die tijd: geen commentaar!" Maar ja, het zijn politici. Over anderhalve maand zijn er verkiezingen. Dan worden gemeenteraden samengesteld voor een deel op basis van (het antwoord op) de vraag of we nou wel of niet de oorlog in Irak hadden moeten ondersteunen, of Jan Peter wel of niet gelijk had. Over de herinrichting van het Dorpsplein kunnen we ons later wel druk maken.

Het optreden van de politieke 'leiders' van gisteren was één grote reclamespot voor Geert en Rita.
x

Sabbatical

Je werkt al een flink aantal jaren. Je loopt niet de kantjes er vanaf. Iedereen is meer dan tevreden over de resultaten van jouw arbeidsinspanningen. Dan komt er een moment dat je denkt: waar ben ik nou eigenlijk mee bezig? Is dit wat ik altijd heb willen doen en zijn? Daar wil je wel eens goed over nadenken, zonder al die dagelijkse beslommeringen. De oplossing ligt voor de hand: een sabbatical. Een jaar lang, althans een behoorlijk lange tijd, even niet gericht zijn op geld verdienen, maar eens flink met jezelf aan de gang gaan, of hoe je dat ook noemen mag.

Sabbatical (year) is de Engelse aanduiding voor 'sabbatsjaar', een Bijbelse term. Volgens de joodse wetgeving moest het volk Israël elk zevende jaar de landbouwgrond met rust laten, zoals het zelf elke zevende dag moest rusten.

Ik kom hier op omdat ik een kort berichtje in de Volkskrant las over Co Adriaanse, de bekende voetbaltrainer. Die was na een sabbatical weer aan de slag gegaan in Qatar. Vrij recent zag ik bij Pauw & Witteman nog de bekende acteur Gijs Scholte van Aschat. Die had zijn sabbatical gebruikt om naar Spanje te fietsen.

Co en Gijs zijn BN'ers, anders zou je niet horen over de vrije tijd die ze zichzelf toemeten. Ik gun hen, iedereen trouwens, veel vrije tijd, waarin ze erachter kunnen komen hoe ze (nog meer) zin aan hun leven kunnen geven. In ieder geval doet Co dat door gewoon door te gaan met voetballers trainen en coachen en ik heb Gijs niet horen zeggen dat hij eigenlijk liever boekhouder zou zijn. Die zien we over een tijdje dus gewoon weer terug op de planken of in een tv-serie.

Ik kan me voorstellen dat een willekeurige postbesteller of stratenmaker van tegen de vijftig ook wel eens een sabbatical wil. Dat zal er in het algemeen niet in zitten, want wat je in de eerste plaats nodig hebt is geld om de periode waarin je niet met werk, maar met jezelf bezig bent, redelijk goed gevoed en gekleed door te komen. Je baas moet het ook nog eens goed vinden dat je een tijdje onbetaald verlof neemt. Is je baan er trouwens nog na die sabbatical? Kijk, voor dat soort vragen kom je te staan als je geen (zeer)  goed verdienende BN'er bent en het interesseert Pauw & Witteman en al hun kijkers geen ene malle moer.
x

Toevoeging

Heel lang hield Jan Peter Balkenende het been stijf: er hoefde geen onderzoek gedaan te worden naar het beleid van de Nederlandse regering inzake de oorlog in Irak. Alles wat het parlement, de media en geïnteresseerde burgers wilden weten was al geopenbaard. Zojuist heeft de 'Commissie Davids', die Jan Peter tenslotte wel moest instellen, haar meer dan 500 pagina's dikke rapport gepubliceerd. Wat daaruit in ieder geval blijkt - en wat iedere parlementariër, journalist en geïnteresseerde burger allang wist - is dat nog veel helemaal niet geopenbaard was, in ieder geval niet door Jan Peter of een van zijn collega's.

Wanneer zal Jan Peter naar het staatshoofd gaan om zijn ontslag aan te bieden?
x

Nationaliseren

Het is een inmiddels achterhaald idee dat vitale dienstverlenende bedrijven in handen van de overheid zouden moeten zijn, zodat er voldoende democratische controle op de bedrijfsvoering is. Er was immers ook sprake van een niet te miskennen bureaucratie. Het begrip 'marktwerking' deed zijn intrede en ook openbare nutsbedrijven als de energievoorziening, het openbaar vervoer en de telecommunicatie werden geprivatiseerd. De bureaucratie en de miscommunicatie zijn naar mijn oordeel weinig minder geworden. Afgelopen zaterdag werd in  'Kassa' nog eens duidelijk dat energiebedrijven argeloze burgers ongegeneerd belazeren en contracten aansmeren. Alleen in de telecommunicatie zijn de tarieven merkbaar gedaald.

De kredietcrisis heeft ervoor gezorgd dat ABN AMRO in feite genationaliseerd is, al is het dan maar, in principe, voor korte tijd. Wereldwijd werd schande gesproken van de bonuscultuur en de daarmee verband houdende veel te hoge risico's die werden genomen. Intussen is het bij veel banken al weer 'business as usual'. Er worden al weer miljarden aan bonussen toegezegd en/of uitgekeerd. Trouw bericht daarover: Banken vervallen in zelfde fout. De Financial Stability Board (FSB), een instelling die door de G20 werd opgericht als reactie op de crisis, stelde zaterdag ronduit dat bankiers veel te veel risico nemen en te optimistisch zijn over het herstel op de financiële markten.

De banken zijn bang, althans zeggen dat te zijn, dat hun beste mensen weglopen naar andere banken als zij niet meedoen aan het verstrekken van bonussen of het betalen van exorbitante salarissen. Zouden die banken niet eens gewoon bij elkaar kunnen gaan zitten en afspraken kunnen maken? Dat zit er, vrees ik, niet in. Uit een anonieme peiling die zakenkrant Financial Times dit weekeinde publiceerde, blijkt dat Britse banken voornemens zijn de bonussen dusdanig te verhogen dat werknemers de afgekondigde bonustax van 50 procent niet zullen voelen. Als de overheid vervelend gaat zitten doen, gooien ze nog een schepje bovenop de bonussen. Het heeft allemaal niets te maken met vrije markteconomie. Het is doodordinaire geldzucht. Zoals de oude meeuw Tractaal in een van A. Koolhaas' dierenverhalen ('De bijeenkomst' in de bundel 'Vergeet niet de leeuwen te aaien') veelvuldig opmerkt: "Het is de schraapzucht, gentlemen."

Als vitale bedrijven onmachtig zijn zichzelf op een ordentelijke manier te reguleren, rest maar één middel: ingrijpen van de overheid. Nationaliseer de banken! De bureaucratie neem ik graag voor lief.
X

Sneeuwpret

Doordat het niet zo vaak meer voorkomt dat er veel en langdurig sneeuw in en op ons land ligt, is het woord 'sneeuwpret' bijna in onbruik geraakt. Het doet denken aan kinderen die met sneeuwballen naar elkaar gooien, ouders die kinderen op een slee voorttrekken. (Dat heb ik pas één keer gezien.) Verliefde jongeren wreven elkaars gezicht in met verse sneeuw. En er worden kennelijk ook nog steeds sneeuwpoppen gemaakt. Kortom, leuke oud-Hollandse gezelligheid.

Helaas: de tijdgeest, of hoe je dat ook noemen mag, heeft ook de sneeuwpret aangevreten. Een kop in Trouw meldt: Sneeuwbalincidenten in winters weekeinde. Een man in Dordrecht gaat met een broodmes achter kinderen aan die sneeuwballen tegen zijn huis hebben gegooid. Een 12-jarige jongen bestookte in Tilburg het huis van een plaatsgenoot met sneeuwballen. Een 42-jarge (sic) man ging vervolgens achter de sneeuwbalgooier aan. De man gleed uit en pakte de jongen beet en duwde hem met zijn hoofd in de sneeuw. Toen de vader van de jongen poolshoogte kwam nemen ontstond een gevecht. Tegen de twee mannen werd proces-verbaal opgemaakt. Jongens die met de neus van een sneeuwpop een ruit ingooiden werden heel eigentijds meteen op de foto gezet en konden dankzij die foto's worden ingerekend.

Eén ding is zeker: korte lontjes doven niet uit in de overal aanwezige sneeuw.
x