ETNOCENTRISME

In Het Parool las ik: In de strijd tegen jodenhaat zijn er nu echt snel concrete maatregelen nodig, vinden regeringspartijen VVD en ChristenUnie (CU). (...) "De Joodse gemeenschap moet niet alleen te horen krijgen dat we ze steunen, maar dit ook daadwerkelijk kunnen zien.''
Een Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding moet het probleem in kaart brengen. Ook is het voor Joodse Nederlanders en organisaties een duidelijk aanspreekpunt waar ze antisemitisme kunnen aankaarten. Als 'spin in het web' bij de bestrijding van haat tegen Joden kan een Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding verder politiek, justitie en politie adviseren.

Antisemitisme,  discriminatie en vervolging van Joden, met de Holocaust als triest dieptepunt, is al eeuwenoud, maar lang niet altijd gaat antisemitisme gepaard met fysiek geweld. Dat geweld, of het oproepen daartoe, dient met alle kracht bestreden te worden, met name door justitie. Dat geweld echter ontstaat alleen als daar een voedingsbodem voor is. Er zijn nog altijd heel veel mensen, ook hier in Nederland, die, zonder dit direct uit te spreken, soms terloops, in een bijzinnetje laten blijken dat Joden volgens hen toch net wat anders zijn, dan 'wij', gewone Nederlanders'.

Eind vijftiger jaren van de vorige eeuw, toen ik op de kweekschool zat, las ik het boek 'Gebruik en Misbruik van de Psychologie' van H.J. Eysenck, die o.a. hoogleraar psychologie  aan de Universiteit van Londen was. Eén hoofdstuk is gewijd aan "De psychologie van het antisemitisme". Het boek verscheen, in Engeland, in 1953. Ik heb het nog eens uit mijn boekenkast gehaald om nog eens na te lezen wat me toen was opgevallen en sindsdien is bijgebleven.

Eysenck beschrijft een onderzoek waarbij uit 24 opvattingen over Joden werden voorgelegd. Anoniem kon een keuze gemaakt worden uit vijf reacties: geheel eens, eens, niet zeker, oneens, geheel oneens. Ik geef twee voorbeelden:

1. De joden monopoliseren alles ten nadele van ons volk.

2. De joden zijn even waardevolle, eerlijke en loyale burgers als iedere andere groep.

Na analyse bleek dat een antisemiet het met opvatting 1. geheel eens was en met opvatting 2. geheel oneens, m.a.w. er werd altijd gekozen voor de meest t.o.v. de Joden ongunstige reactie. Het bleek dat iemand die één ongunstige opvatting over Joden heeft, bijna altijd ook andere ongunstige over hen heeft, ook al zouden deze opvattingen elkaar onderling theoretisch eigenlijk moeten uitsluiten. (Onderstreping toegevoegd.) Eén persoon kan dus vinden dat Joden teveel op zichzelf zijn, maar ook dat ze zich teveel met 'ons' bemoeien.

Eysenck wijst er ook op dat antisemitisme slechts een van de uitingen van etnocentrisme is, de overtuiging dat iemands volk of sociale klasse  boven alle andere staat. In zeker opzicht is het  vooroordeel tegen de joden maar een toevalligheid; als er geen joden, zijn wordt hun plaats door anderen ingenomen, denk aan zwarten, immigranten, asielzoekers, lhbt'ers, islamieten, mensen met een fysieke of mentale handicap.

Ik ga niet beweren dat de plannen van CU en VVD onzinnig zijn. Ze kunnen wellicht nuttig zijn in de bestrijding van openlijke haat en/of geweld. Maar ik zie een Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding nog niet veel doen aan het vaak onderhuidse etnocentrisme. Ik vind een Wet Bescherming Nederlandse Waarden, waar het Forum voor Democratie voor pleit, al een bedenkelijke zaak. Dat geldt ook voor het NEDERLAND WEER VAN ONS van de PVV. Wat ik misschien nog enger vind: als andere partijen, met name tijdens verkiezingen, tegen die rechtse rakkers gaan aanschurken, om stemmenverlies te voorkomen of beperken. Zij gaan ook weer de nadruk leggen op het belang van de Nederlandse identiteit.

PAUPERS

Amsterdam heeft een zeer ambitieus milieuplan. Als het aan het groene college van Amsterdam ligt, wordt per 1 januri alle vervoer op fossiele brandstof verboden. In 2022 moeten de bussen al emissievrij zijn, in 2025 alles wat vaart (pontjes, plezierjachten en rondvaartboten) en in 2030 zijn dan de Amsterdamse burgers zelf aan de beurt. Die moeten over nog maar elf jaar massaal zijn overgestapt op de stekkerauto. Zo staat het in Trouw, dat ook schrijft: Het plan voor een uitstootvrij Amsterdam kan een scherpe tweedeling veroorzaken tussen de 'groene elite' en de 'milieupaupers'.

De  'milieupaupers' kunnen zich alleen een (goedkope ) tweedehands auto veroorloven, dus zeker geen elektrische auto, waarvan er voorlopig nog (te) weinig tweedehands exemplaren zijn. Die verdwijnen allemaal naar het buitenland. (...) Op dit moment rijden er al redelijk wat elektrische auto’s in het Amsterdamse straatbeeld, maar dit zijn vaak peperdure Outlanders en Tes­la’s, die met een forse overheidssubsidie net bereikbaar werden voor mensen met een toch al dikke beurs.

Ik heb nooit begrepen waarom mensen met een kleine beurs een auto wilden hebben. Gebruik van benenwagen, fiets en openbaar vervoer levert immers een flinke besparing op. Lang geleden heb ik een jaar lang consequent en zo nauwkeurig mogelijk bijgehouden welke vervoerskosten ik maakte. Voor de trein had ik uiteraard een dalurenkaart. Dat scheelde 40% op de prijs van een treinreis. Bij de fietskosten rekende ik, los van de afschrijvingskosten van de prijs van de fiets, kosten van reparatie, accessoires, nieuwe onderdelen en stallingsgeld mee. Ik rekende ook nog een bedrag (ik weet niet mee hoeveel) mee voor lopen (kosten van schoenen en paraplu). Ik hield zo goed mogelijk bij hoeveel kilometers ik aflegde, lopend, fietsen en met het openbaar vervoer (ook treinreizen naar het buitenland).

Ik ging uitrekenen welke kosten ik zou gemaakt hebben als ik dezelfde afstand met een auto had afgelegd. Ik ging daarbij uit van een prijs per kilometer die de ANWB gaf voor niet zo'n dure auto. Ik weet niet meer exact wat ik bespaarde, maar toch wel een bedrag tussen de twee- en driehonderd gulden per maand. Toch een aardig bedrag voor een minder vermogende.

Ja, jij hebt makkelijk praten. Weet je hoe lastig het is met kleine kinderen het openbaar vervoer te gebruiken? Nee, daar had ik, als kinderloze, geen ervaring mee. Mijn vader ging pas rond zijn veertigste met een auto rijden. Tot die tijd gebruikten mijn ouders met alle of met een deel van hun zeven kinderen het openbaar vervoer. Dat zegt misschien niet veel, maar toen ik in Den Haag werkte had ik een vrouwelijke collega. Zij en haar partner hadden twee (basis)schoolgaande kinderen. Als tweeverdieners konden ze een auto wel betalen, maar ze wilden, principieel, geen auto. Heel af en toe gebruikten ze een huurauto. Wel kinderen, maar geen auto, het kan dus wel degelijk.

GEDICHT

 Ken je dit gedicht?

"Nimmer, van erts tot arend, was enig schepsel vrij onder de zon,
noch de zon zelve, noch de gesternten.
Maar geest brak wet en stelde op de geslagen bres de mens.
Uit die eersteling daalden de ontelbaren.

Duchtend zijn hoge blik
deinsden hun zwermen binnen de wet terug
en werden volkeren en stonden elkander naar het leven,
onder nachtgewolkten verward treurspel, dat wereld heet.

Sindsdien werd geen mens vrij dan ontboden van boven zijn dak,
geen volk dan beheerst van boven zijn torens.
Blijve ons dat bij,
verlost als we werden uit het schrikbewind van een onderwereld.
Niet onbeheerst, doch enkel beheerst van boven de wereld
blijft vrijheid ons deel."

Waarschijnlijk niet. Toch is het geschreven door een van onze bekendste dichters, A. Roland Horst en toch kun je het elke dag lezen en dan bedoel ik niet op het internet. Ik weet niet of het in een bundel is opgenomen. Je kunt het lezen op een zeer publieke plaats, die gisteravond weer ruim in beeld kwam, de Dam van Amsterdam. Het staat namelijk gebeiteld in de muur van het Nationaal Monument.

Ik ga hier echt niet vertellen dat ik dit gedicht uit mijn hoofd ken. Alleen die eerste regel, waarvan ik niets begreep, is me sinds 1956, toen het monument onthuld werd en ik 17 was, altijd bijgebleven. Ik moet er altijd aan denken, als ik op 4 mei de Dodenherdenking op tv zie.

Ik bedacht me gisteren, voor de zoveelste keer, dat ik behoor tot de laatste generatie die de hele oorlog heeft meegemaakt. Dat was niet zo dramatisch als het misschien klinkt. Ik was zes toen we bevrijd werden. De bevrijding en de Hongerwinter daarvoor kan ik me nog goed herinneren, maar  ik herinner me niets van de Jodenvervolging, weet niets van de angst voor de Duitsers. Mijn kennis over de Tweede Wereldoorlog is ontstaan doordat ik er in de jaren daarna behoorlijk veel over gelezen heb. Ik hoop dat de jeugd van tegenwoordig en morgen dat ook doet.

  

ONDERZOEK

Een week geleden schreef ik dit. Gisteren was ik bij de longarts om meer bijzonderheden te vernemen. Veel meer dan vorige week weet ik nog niet. De arts kon alleen maar bevestigen dat in mijn rechter long iets zit, wat er niet zou moeten zitten. Het positieve dat hij kon melden was dat het beperkt was tot één tumor. Er was geen sprake van nog meer tumoren verspreid over de long(en). Het was nog niet duidelijk of er sprake was van een kwaadaardige of goedaardige tumor. Daarvoor is meer onderzoek nodig.

Ik een patiënt met ruime ervaring. Ik had er dus al rekening mee gehouden dat ik te horen zou krijgen wat voor onderzoeken er aan zitten te komen. In de eerste plaats komt er het onderzoek waar ik het meest tegenop zie, een bronchoscopie, waarover de website van het Anthonie van Leeuwenhoek Ziekenhuis dit zegt:

Een bronchoscopie is een onderzoek van de luchtwegen (bronchiën) waarbij ook kleine stukjes weefsel kunnen worden weggenomen voor nader laboratoriumonderzoek.

Poliklinisch onderzoek

De bronechoscoop is een slang met aan het uiteinde een miniatuurcamera. De slang wordt via de mond of neus in de luchtwegen gebracht en zo kunnen we de luchtwegen onderzoeken. Het is een poliklinisch onderzoek van ongeveer 5 tot 15 minuten.

Een kleine vijf jaar geleden heb ik al eens zo'n bronchoscopie ondergaan. Ik schreef er dit over: "Na die scan (in het Anthonie van Leeuwenhoek Ziekenhuis ver(zieken)huisde ik naar het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis voor een bronchoscopie. Dat is andere koek. Het is natuurlijk heel knap dat ze een minicamera je luchtwegen in kunnen sturen om daar via een monitor eens goed te kunnen rondkijken, maar ik kan je verzekeren dat je daar niet vrolijk van wordt. Terwijl ze bezig waren hoorde ik de co-assistent met de longarts praten over een 'brush'. Dat is Engels voor 'borstel'. Na afloop heb ik het even gevraagd, maar het ging echt over een miniborstel, waarmee ze wat weefselcellen opveegden voor nader onderzoek. Twee verpleegkundigen verzekerden mij om het hardst dat ik het heel goed deed. Ik deed helemaal niets. Ik lag op mijn rug lijdend voorwerp te zijn en te wensen dat ze klaar zouden zijn. Ik heb in de loop der jaren al aardig wat onderzoeken en poliklinische behandelingen ondergaan. Deze was veruit de meest onaangename, al was het niet eens erg pijnlijk."

Dan komt er een PET-scan.  Die heb ook al eerder gehad en daar zit ik niet mee. Je wordt net als bij een gewone CT-scan een tijdje heen en weer geschoven in een scanner. Je krijgt twee prikjes, één om je bloedsuiker te meten en één om een radio-actieve contrastvloeistaf in te spuiten. In positieve zin kan ik melden dat ik niet lang hoef te wachten op (uitslag van) die onderzoeken. Die vinden volgende week al plaats. Dus eind volgende week weet ik wat zich precies in die long afspeelt. Ik ga me geen zorgen maken en me vast voorbereiden op het ergste. Ik houd me aan die aloude tegeltjeswijsheid.

Ik ga er in ieder geval vanuit dat ik te horen krijg dat ik geen diabetes heb.

ZORG

Data was even schrikken toen ik het AD las :

Mediadirecteur BNNVara wil uitzondering op salarisregels: ‘Grote zorg dat Matthijs vertrekt’

Je kunt je toch niet voorstellen dat Matthijs (van Nieuwkerk) de publieke omroep verlaat. Stel je nou eens voor dat hij naar RTL of Talpa gaat. Dan krijg je na het optreden van iedere gast een commercial over je heen.

Mediadirecteur Gert-Jan Hox van BNNVara ergert zich mateloos aan de ‘eeuwige discussie’ over de verdiensten van Matthijs van Nieuwkerk. Ook dat er gesproken wordt van slinkse salarisconstructies. Volgens Hox is de presentator goud waard.

,Er wordt steeds gesuggereerd dat Matthijs zijn zakken vult met belastinggeld. Dat is gewoon niet waar’', wil Gert-Jan Hox van BNNVara even kwijt. Het salaris van de DWDD-presentator (vorig jaar 363.000 euro) is volgens hem opgebouwd uit de balkenendenorm (van 194.000 euro) plus geld uit de verenigingskas van de omroep.

Veel programma's bij de publieke omroepen worden niet gemaakt door een omroepvereniging maar door een productiehuis, bijvoorbeeld MediaLane. Dat maakt o.a. College Tour, dat voorheen door Twan Huys werd gepresenteerd, maar in het vervolg door raad eens wie. Heel goed!

Dat Van Nieuwkerk geld kan verdienen met zijn achter de schermen-werkzaamheden voor het productiehuis MediaLane (...) vindt Hox verdedigbaar. Hij stelt bovendien dat dit gewoon mag. ,,Zolang het niet gaat over programma’s voor de NPO.".

Matthijs verdient dus ruim boven de balkenendenorm, maar gaat toch nog wat bijklussen. Met dat werk verschijn hij niet op tv en dat wordt kennelijk niet met belastinggeld betaald. Houdt de boekhouding van MediaLane dat nauwkeurig uit elkaar?

Ik heb altijd aardig verdiend, gedurende lange tijd samen met Boukje, maar nu hoef ik ook nog niet te klagen met drie pensioenen bovenop mijn AOW. Als ik een salaris zou hebben van 194.000 euro zou ik echt niet fanatiek gaan zoeken naar wat voor bijverdiensten dan ook. Ik zou zoveel mogelijk vrije tijd willen overhouden waarin ik dat geld kon uitgeven.

Oké, Matthijs moet heel wat afreizen  van Almen (eindje achter Zutphen, vanuit Amsterdam gezien) naar de studio in het Amsterdamse Westerpark, maar de huisvestingslasten zijn in de Achterhoek een stuk lager dan in Amsterdam. Tel uit je winst, Matthijs. Voor dat reizen zal Matthijs ongetwijfeld een vergoeding krijgen. Misschien overnacht hij (met verblijfskostenvergoeding) ook wel eens in Amsterdam. Dat zou niet gek zijn, want, las ik bij RTL-nieuws, hij doet er maar liefst drie uur over om van zijn huis naar Amsterdam te komen, i.p.v. de normale anderhalf uur. Hij heeft 'snelwegangst'. Op een A-weg zul je hem niet tegenkomen. Hoe slim ben je als je een behoorlijk eind van je werk gaat wonen als je niet op een snel weg durft te rijden?

Een argument om Matthijs tot elke prijs bij de publieke omroep te houden is dat hij niet alleen (belasting)geld kost, maar omdat hij als 'kijkcijferkanon' ook een hoop reclame-inkomsten genereert. Matthijs verdient al ruim minder dan de 500.000 euro die hij eerder verdiende omdat Van Nieuwkerk – nog altijd de best betaalde presentator van de publieke omroep – tegenwoordig het tijdslot tussen 19.00 en 20.00 uur op NPO 1 deelt met Margriet van der Linden (van de talkshow M). Let wel: Margriet deelt het tijdslot (van zeven tot acht uur 's avonds) met Matthijs, niet zijn salaris, al haalt zij ook best   wel respectabele kijkcijfers van boven de 800.000. Los daarvan vind ik haar beter dan Matthijs.

VERNIETIGD

Zullen we het weer eens over het Brouwerseiland hebben? Daar schreef ik op 29 juni 2017 dit over. Gisteren schreef Trouw er weer over: De 325 luxe vakantiewoningen van het project Brouwerseiland tussen de eilanden Goeree-Overflakkee en Schouwen-Duiveland mogen – voorlopig - niet worden gebouwd. De Raad van State heeft het bestemmingsplan, de omgevingsvergunning én de natuurvergunning vernietigd. (...)  De uitspraak is onherroepelijk.

In 2017 zag ik het nog somber in. "Die eilanden met luxe, dure vakantievilla's zullen er wel komen, want de partijen in het college van B & W hebben een ruime meerderheid in de gemeenteraad." Trouw schreef destijds: 'Ibiza aan de Grevelingen' komt er. Er kwamen bezwaren van onder meer zeil- en surfclubs, de Natuur- en Vogelwacht van Schouwen-Duiveland, de Zeeuwse Milieufederatie en Natuurmonumenten. Maar een projectontwikkelaar, gemeentebestuur en provinciaal bestuur gingen lekker door met plannen maken, want: Al tien jaar is het plan in voorbereiding.

Op 18 december 2015 besloot de ministerraad in te stemmen  met het plan van minister Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu om het verbod op bouwen in de kuststrook buiten de bebouwde kom te schrappen. 

Zeeland wil geen Belgische taferelen
In Zeeland zijn ze helemaal niet blij met het opheffen van het bouwverbod langs de kust. Niemand heeft baat bij met vakantiehuizen volgebouwde duinen: dat jaagt toeristen juist weg.

Begin negentiger jaren van de vorige eeuw fietsten Boukje en ik langs de hele Belgische kust op weg naar Calais, waar we overstaken naar Dover. (Ik houd niet van de woelige baren en die oversteek is het kortste.) Die kust was hier en daar afschuwelijk. Deed wel eens aan de totaal verpeste Spaanse Costa's denken. Zo'n 25 jaar later kan het alleen maar erger zijn. Dit willen we toch niet?

NACHT

De nacht van 15 op 16 juni is dit jaar de 'Nacht van de Vluchteling'. Het doel van de Nacht van de Vluchteling, schrijft Het PAROOL, is om aandacht te vragen voor de miljoenen vluchtelingen in de wereld. Mensen die meedoen, zamelen tijdens de nachtelijke sponsorloop geld in voor noodhulp aan vluchtelingen over de hele wereld. Je kunt verschillende afstanden lopen langs verschillende routes: De nachtelijke tochten van 40 kilometer gaan van Rotterdam naar Den Haag, van Amsterdam naar Haarlem, van Utrecht naar Amersfoort en van Nijmegen naar Arnhem

Er was ook een nachtelijke wandeling gepland van Herinneringscentrum Kamp Westerbork naar Groningen, maar die is afgelast. Er waren tegenstanders tegen deze route, schrijft ook Trouw. (Westerbork was het kamp waar in de Tweede Wereldoorlog vooral Joden werden heen gebracht, om van daar naar de vernietigingskampen te worden gestuurd.) Al sinds de aankondiging van de tocht is er discussie over de keuze voor Westerbork. Sommigen vinden dat de Jodenvervolging van toen niet te vergelijken is met de huidige vluchtelingencrisis. Anderen zeggen dat Westerbork wel een goede locatiekeuze is, omdat het destijds is gebouwd om Duitse en Oostenrijkse Joodse vluchtelingen op te vangen.

Ik voel me te weinig betrokken bij welke van beide standpunten dan ook om een keuze te maken, maar deze passage viel me wel op. Het Herinneringscentrum Kamp Westerbork kreeg te maken met aanhoudende bedreigingen, grove beledigingen en intimidaties. De impact hiervan op de organisatie, deelnemers en vrijwilligers is te groot, liet Stichting Vluchteling weten. (...) De Telegraaf meldde dat ‘dit vreemde gebruik van Westerbork de joodse gemeenschap pijn doet’.

Mag ik nu de conclusie trekken dat de "aanhoudende bedreigingen, grove beledigingen en intimidaties" uit de Joodse gemeenschap voortkomen? De politie kan (...) niet zeggen uit welke hoek de bedreigingen komen. Bedreigen en beledigen doen zich veelvuldig voor in de (a)sociale media.  Als je toch al gewend bent primair te reageren, is een tweetje snel gemaakt, als je onverhoeds geconfronteerd wordt met iets waarmee je het, om wat voor reden dan ook, volstrekt oneens bent. Joden zijn gewone mensen die ook een kort lontje kunnen hebben.

Maar toch. Als er in dit land één bevolkingsgroep is die weet wat het betekent om niet alleen bedreigd, maar ook vervolgd en zelfs vermoord te worden, zijn het wel de Joden.

Ik weet het niet.