SMULLEN

Gisteravond was op NPO1 een programma te zien over BROOD. Als ik het goed heb was het het eerste deel van een serie. Ik heb niet gekeken. Ik vind het niet verantwoord te kijken naar een (serie) programma('s) over een produkt waarvan zo langzamerhand toch iedereen zou moeten weten dat het, ten onrechte, God mag weten hoe lang, een soort volksvoedsel is geweest.

Je zou toch denken dat de meeste mensen zo langzamerhand wel weten dat je via het Internet voldoende informatie kunt vinden. Ook over het BROOD dat bijna iedereen bijna dagelijks eet.

Goed, ik zet wat feiten op een rijtje:

• Veel gerespecteerde gezondheidsprofessionals beweren nu dat brood en andere bronnen van granen met gluten op zijn best onnodig zijn en mogelijk schadelijk.
• Tarwe bevat een grote hoeveelheid van een eiwit genaamd gluten. Het bewijs dat een groot deel van de bevolking gevoelig is voor gluten stapelt zich op.
• De meeste granen bevatten ook het antinutriënt fytinezuur. Dit is een stof die essentiële mineralen zoals calcium, ijzer en zink aan zich bindt, waardoor die mineralen niet in het lichaam kunnen worden opgenomen.
• In brood zit GEEN ÉÉN voedingsstof die je niet uit ander voedsel kunt halen, zelfs in grotere hoeveelheden. Zelfs volkorenbrood is niet zo voedzaam als je misschien denkt.
• Volkorentarwe is echt slecht voor het bloedlipidenniveau en het risico op hart- en vaatziekten drastisch zou drastisch kunnen verhogen. Ja, dat sneetje ‘gezond-voor-het-hart’ volkorenbrood zou wel eens je dood kunnen betekenen.
• Kortom: Iedereen die wil afvallen, spijsverteringsproblemen heeft of op de één of andere manier een nadelige invloed ondervindt van het westerse dieet, zou brood en andere bronnen van granen met gluten moeten vermijden.

Als je nog moet ontbijten, doe het dan eens met wat anders dan brood, bijvoorbeeld een kom sojamelk met zeewier. Smullen!

PUUR

Eindelijk! Gisteren was het dan zover: Noord-Laren viel de eer te beurt de eerste (schaats)marathon van 2017 op natuureis te mogen organiseren. En wat het mooiste was, het vond plaats in een puur Hollandse omgeving: overal zag je UNOX vlaggen en bijna iedereen droeg een UNOX muts. Ik heb het op basis van de TV-beelden niet kunnen vaststellen, maar ik neem aan dat in de soep en cokie oer-Hollandse UNOX soep werd verkocht. Jammer dat de vorst al weer snel verdwijnt.

NEP

In een artikel in Trouw over Facebook lees ik: En na een ronde 's ochtends langs de algemene tijdlijn hoef ik mijn krantje bijna niet meer te lezen, zó up-to-date ben ik dan. Ja, zo wordt door meer mesen gedacht. In dezelfde Trouw lees ik een artikel onder de kop:

Kijk uit, nepnieuws!

In onze digitale wereld worden bijna al onze activiteiten geregistreerd en gebruikt om persoonlijke profielen van ons op te bouwen. Die profielen bepalen vervolgens wat wij online te zien krijgen, bijvoorbeeld op onze tijdlijn in Facebook. (...) Hou je van katten, dan krijg je vooral kattenvideo's op je tijdlijn. We moeten constateren dat vergaande personalisering op internet heeft geleid tot eilanden van informatie-clusters, waar gelijkgezinden zich aangenaam bevestigd voelen in hun eigen koker.

Je krijgt dus dat te lezen wat je volgens een computeralgoritme graag leest. Je bent dan net iets minder kritisch en zo vatbaar voor nepnieuws. Zo was er nieuws als: 'de FBI-agent die de e-mails van Hillary Clinton onderzocht is dood aangetroffen'. Dit bericht is onwaar, maar is desondanks bijna tien miljoen keer gedeeld op sociale media. (Onderstreping toegevoegd.) Verondersteld wordt dat dit soort nepnieuws, verspreid door Russische hackers, een belangrijke rol heeft gespeeld in de recente Amerikaanse presidentsverkiezingen. Hier en daar wordt gevreesd dat ook de komende Nederlandse verkiezingen op die manier vertroebeld (kunnen) worden.

Volgens mij hoef je helemaal geen doorgewinterde hacker te zijn om nepnieuws te verspreiden. Stel je even voor dat Beggartalk een zeer populair, veelgelezen blog is. Stel je vervolgens voor dat ik hier schrijf dat 'uit gedegen onderzoek' gebleken is dat Geert Wilders een pedofiel is, die het vooral voorzien heeft op Somalische jongetjes. Enkele lezers verwijzen hiernaar via Facebook of Twitter en voor je het weet gaat het bericht 'viral'. Het komt ter sprake bij de Nieuwstrend van Eenvandaag. Het NOS-journaal deelt mee dat het bericht er is en zegt erbij dat Wilders alles ontkent en een aanklacht wegens smaad heeft ingediend. Dat kan allemaal, maar "Waar rook is vuur" en veel mensen die bij Facebook hebben gelezen dat Geert pedofiel is, gaan dan toch misschien maar op Mark Rutte stemmen. Dat was nou ook weer niet mijn bedoeling. Van Geert weet ik tenminste zeker dat hij niet in het Torentje komt.

STORING

Het was, denk ik, een uur of half vijf toen ik gewekt werd door mijn alarmapparaat. Dat apparaat dat een alarmdienst waarschuwt, als ik op het knopje druk, dat ik overdag  altijd om mijn nek heb hangen en 's nachts aan de rollator naast mijn bed hangt. Het apparaat riep, dat de alarmoproep geactiveerd was. Dat vond ik vreemd. Ik heb wel eens, bij wijze van proef op die knop gedrukt. Dan hoor je de telefoon overgaan en krijg je na enige tijd een echt mens aan de lijn, met wie je draadloos kunt communiceren. Nu  bleef dat apparaat voortdurend dezelfde boodschap herhalen.

Ik ging mijn bed uit om te kijken of ik er iets aan kon doen. Het licht in de huiskamer ging niet aan. Vreemd, want dat werkte gewoon toen ik naar bed ging. Het licht op het toilet werkte ook niet, de keuken idem dito. Door het kijkgaatje in de deur van de hal zag ik dat ook het licht in de gemeenschappelijke ruimte niet werkte. Pas daarna viel het mij op dat ik ook buitenshuis nergens licht zag. Een algemene stroomstoring dus.

Ik ging maar weer in bed liggen, maar dat apparaat bleef maar roepen dat de alarmdienst gewaarschuwd  was. En dat is echt een luide mededeling, want je moet door het hele huis via dat ding kunnen communiceren. Ik besloot met mijn mobieltje de alarmdienst te bellen. Het duurde geruime tijd voor ik iemand aan de lijn kreeg, want alle medewerkers waren in gesprek. Ik begreep dat ik niet de enige was die belde. Toen ik iemand aan de lijn kreeg werd mij verteld dat inderdaad in heel Amsterdam een stroomstoring heerste. De alarmdienst moest nu alle aangeslotenen bellen, want er konden natuurlijk ook echte alarmoproepen geweest zijn. Mij konden ze dus afstrepen. Gelukkig werd die mededeling beëindigd en ging ik weer naar bed. Ik vroeg me wel af of de deurbel wel zou gaan en of ik de deur bij de straat wel zou kunnen openen voor de thuiszorg. Zou de lift wel werken?

Ik viel niet meteen in slaap, dus het viel me direct op dat het licht in de woonkamer aanging. Storing beëindigd om een uur of kwart over zes. Ook mijn modem werkte weer, dus kon ik toch deze Beggartalk op tijd publiceren.

PETITIE

Afgelopen zaterdag schreef ik hier over de culturele 'achterstelling' van het Amsterdamse stadsdeel Nieuw-West. Achterstelling uiteraard t.o.v. het centrum. Want in Nieuw-West wonen ze nog altijd veel dichter bij Rijksmuseum en Concertgebouw dan de bewoners van bijvoorbeeld Holwerd, Rodeschool, Slenaken of Retranchement. (Ja, dat laatste ligt in Nederland, een dorp in de gemeente Sluis in Zeeuws-Vlaanderen.)

"In Nieuw-West wonen 152.000 mensen, meer dan in Arnhem en Amersfoort. Het lijkt wel alsof zij niet echt meetellen, alsof het geen Amsterdammers zijn die recht hebben op voorzieningen." Dat zegt stadsdeelvoorzitter Achmed Baâdoud tegen Het PAROOL. Deze keer heeft hij naar mijn mening groot gelijk. Het gaat nu om het openbaar vervoer. Sinds kort stoppen de Intercity's richting Schiphol en verder niet meer op  station Lelylaan.

"Nog maar weinig mensen weten dat (tram)lijn 14 ook verdwijnt. Het wordt amper gecommuniceerd door het GVB, terwijl het voor heel veel mensen een belangrijke verbinding is, dwars door de stad langs allerlei hot­spots als de Dam en Artis." Het GVB vindt dat tramlijn 7 voldoende mogelijkheden biedt voor de mensen in West. Maar 14 gaat dwars door het centrum, langs de Dam, de Munt, het Rembrandtplein en de Stopera, terwijl lijn 7 net langs en onder het centrum door gaat, via Marnixstraat, Leidseplein, Wetenringschans en Sarphatistraat. Shirley Brandeis, mede-initiatiefnemer van een petitie, zegt daarover: "Je moet veel vaker overstappen. Dat is voor mijzelf nog niet zo erg, maar voor ouderen en mensen met een kinderwagen is het een ramp."

Het opheffen van lijn 14 zal wel met bezuinigingen te maken hebben. Geheel onterecht. Openbaar vervoer is, althans dat behoort het te zijn, een nutsvoorziening. Die hoeft geen winst te maken. Die mag, als ze een groot publiek ten dienste staat, zelfs verlies lijden. Dat verlies kunnen we met ons allen, via de belastingen, dragen. Zo gaat dat in een beschaafde maatschappij.

Onderteken deze petitie.

ANS

Een van de redenen waarom ik hier dagelijks een tekst publiceer is dat ik schrijven leuk vind. Dat heeft weer te maken met het feit dat ik graag met taal bezig ben. Dat heb ik al jaren. Toen ik nog op de lagere school zat was ik een merkwaardig jongetje: ik vond - ik denk nog steeds: als de enige van de klas - ontleden leuk. De leraar Nederlands op de HBS, de heer Fokkema, vond ontleden ook belangrijk. We kregen vaak als huiswerk mee het ontleden van een zin uit de Camera Obscura. Beets gebruikte veel lange zinnen, met veel bijzinnen, soms wel van een halve pagina lang. Smullen!

Op de kweekschool was Nederlands, net als opvoedkunde, een hoofdvak. Bij het examen moest je daarvoor een voldoende hebben om te slagen. Met een onvoldoende voor Nederlands (of opvoedkunde), al had je verder uitsluitend tienen, was je gezakt. Ik had een negen en een acht. Van de leraar Nederlands op de kweekschool heb ik ook veel geleerd, vooral over goed schrijven. Ooit had ik een opstel ingeleverd waarin ik o.a. schreef over een dag die ik had "meegemaakt". De leraar had daarbij de opmerking geschreven: "God heeft de dagen gemaakt en niemand heeft ze meegemaakt." Volgende opstellen las ik nog eens extra door om dat soort opmerkingen voor te zijn.

De trouwee lezers van Beggartalk weten dat ze me niet vaak op een taalfout zullen betrappen. Als je hier een foutje tegenkomt zal dat meestal een typefout zijn. (Nog niet lang geleden wees een lezer mij erop dat ik ergens 'licht' i.p.v. 'ligt' had geschreven. Ik kon me niet voorstellen hoe ik die fout heb kunnen maken.)

Hoewel mijn kennis van de Nederlandse taal boven het landelijk gemiddelde ligt, ga ik er echt niet altijd vanuit 'dat ik het wel goed zal hebben'. Bij de geringste twijfel ga ik te rade bij naslagwerken, zoals de Dikke van Dale, de Woordenlijst Nederlandse Taal (het Groene Boekje) en het Woordenboek der Nederlandsche Taal. Dan gaat het om de schrijfwijze en betekenis van woorden.

Ik vind grammatica ook belangrijk. In mijn dorst naar (verruiming van mijn) kennis op grammaticaal terrein werd in 1984 voorzien door het verschijnen van de Algemene Nederlandse Spraakkunst, die al gauw werd aangeduid als ANS. Sommige taalpuristen spraken van ANS Tolerans. Zij vonden (de auteurs van) ANS vaak te soepel bij het hanteren van taalregels.

Ik gebruik(te) ANS minder dan ik zou willen. Mijn boeken staan op alfabetische volgorde (van de auteursnaam) in mijn boekenkast. Daardoor staat ANS op de bovenste plank. Ik heb een trap nodig om het boek te pakken en ik klim niet graag op een trap. Ik was dus blij verrast toen ik er onlangs bij toeval achter kwam dat er een digitale versie van ANS (de E-ANS) kosteloos toegankelijk is op het Internet. Ik verwacht niet dat er veel taalfreaks onder de lezers van Beggartalk zijn, maar dat linkje doe ik graag cadeau.

DEPENDANCE

Het wereldberoemde museum de Hermitage in Sint Petersburg heeft al enkele jaren een dependance aan de Amsterdamse Amstel. Dat heeft, vermoed ik, ik las erover in Het PAROOL, de voorzitter van stadsdeel Nieuw-West, Achmed Baâdoud, op een idee gebracht: hij wil een dependance van het Rijksmuseum naar Nieuw-West halen. 'De stad doet de bewoners van Nieuw-West op cultureel vlak tekort.' (...) "De binnenstad slibt dicht," zegt Baâdoud. "Aan ons bestuurders de taak om daar iets op te verzinnen. Om de stad in balans te krijgen, moeten we voorzieningen vanuit het centrum naar de buitenring brengen. Culturele instellingen binnen de A10, zoals Paradiso, Pakhuis de Zwijger en het Amsterdams ballet keken naar uitbreidingen buíten de stad. Dat is toch te gek voor woorden? Een kwart van Amsterdam woont aan de westkant, laten we cultuur hier op de kaart zetten en niet verder zoeken.

Slibt de binnenstad nu dicht doordat er zoveel mensen uit Nieuw-West, Noord, Oost,  West, Zuid en Zuidoost naar al die culturele instellingen toe komen? Ik dacht dat het vooral om al die buitenlandse toeristen ging die in rijen voor het Rijksmuseum, Van Gogh en het Anne Frankhuis staan en die na hun bezoek een ijsje gaan eten in een van de talloze ijswinkeltjes die in de binnenstad uit de pan gerezen zijn. Laten we er eerst maar eens voor zorgen dat een laagdrempelige culturele voorziening als de bioscoop beter over de stad verdeeld is. Nu liggen alle bioscopen (m.u.v. Pathé Arena in Zuid-Oost) binnen de A10.
  

De meeste liggen zelfs in het centrum. Noord heeft (nog) helemaal geen bioscoop. (In Eye worden films gedraaid, maar niet voor het grote publiek.) Op een steenworp afstand van mijn flat, naast het beginstation van de Noord-Zuidlijn, is inmiddels begonnen met de bouw van een bioscoop.

Waarom heeft Achmed Baâdoud het trouwens alleen over musea? Moeten er ook geen dependances van het Concertgebouw in de diverse stadsdelen komen? En van het Muziektheater? En van Artis? Paradiso heeft het goede voorbeeld gegeven met een dependance in de Tolhuistuin, vlakbij Eye, in Noord dus. Ik vraag me af of de mensen in Nieuw-West of Zuid-Oost daar wat aan hebben.

Ik  vrees dat Achmed het niet helemaal goed begrepen heeft. Wat voor voorzieningen de diverse stadsdelen ook hebben en nog krijgen, wat altijd blijft is de charme van het 'een avondje, of (mid)dagje  de stad in'.