Inspringmoment

In een artikel in Trouw kwam ik het woord 'Inspringmoment' tegen. Dat kende ik niet, maar uit de context werd de betekenis wel duidelijk:  het moment waarop marketingmensen zich gaan bemoeien met een belangrijke (sport)gebeurtenis, teneinde daar geld mee te verdienen. De data waarop belangrijke sportgebeurtenissen plaatsvinden zijn meestal al jaren van tevoren bekend: denk aan de Olympische Spelen en Wereldkampioenschappen van welke sport dan ook.

Het artikel ging over de Elfstedentocht, die dagenlang het nieuws beheerste. De gekte daaromheen werd bezien vanuit allerlei perspectieven, zoals historie, antropologie, psychologie en - uiteraard - de commercie. Een frisdranken- of broodjesleverancier heeft enkele jaren de tijd om te onderhandelen over een exclusief contract met de organisatoren van, bijvoorbeeld, het WK Voetbal, want daar wordt door miljoenen mensen naar gekeken en dat worden door honderdduizenden lijfelijk bijgewoond. Kassa!

Een massaler bijgewoond en op tv bekeken evenement dan de Elfstedentocht is in Nederland niet te bedenken. Het probleem is dat pas enkele dagen van tevoren bekend is wanneer die 'Tocht der Tochten' wordt gehouden en dat het zomaar 20 jaar kan duren voor de volgende wordt verreden. Wat is dan het 'Inspringmoment'? Ja, als je middelen verkoopt die de huid beschermen tegen extreme kou, zit je met een probleem: kun je in die paar dagen voldoende kleine potjes of tubetjes vervaardigen om op de Bonkervaart of bij Bartlehiem uit te delen?

Voor de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden en de NOS zie ik geen enkel probleem sponsorgelden ("Deze uitzending werd mede mogelijk gemaakt door ...") binnen te krijgen. Aan elk schaatsfestijn en zeker aan de Elfstedentocht is het begrip 'Koek en Zopie' nauw verbonden. En volgens mij hebben Peijnenburg, Chocomel en Unox altijd voorraad genoeg in huis om kleinere porties gratis uit delen. Unox gooit er ook nog een Oranje(!) muts tegenaan om het typisch Nederlandse, verbroederende aspect te benadrukken.

In het artikel in Trouw las ik ook nog: Het journaal ging maandag eerst tien minuten over het ijs en de Elfstedentocht, waarover we niks meer te weten kwamen dan dat we niet weten of die doorgaat. Toen kwamen de problemen bij de NS, en helemaal onderaan bungelde Syrië, dat nota bene op een kruispunt staat van politieke krachtsverhoudingen. 't Is maar wat je belangrijk vindt.

x

Vertraging

Wat moet je doen om te voorkomen dat er vertraging op het spoor ontstaat? Geen enkele trein laten rijden. NS is nu weer met lapmiddelen bezig door alleen maar minder treinen te laten rijden. In een e-mail aan mij (en aan vele anderen, neem ik aan) schrijft NS: Vanwege het onzekere weerbeeld hebben NS en ProRail gezamenlijk besloten tot nader bericht de aangepaste dienstregeling te continueren. Met deze beslissing kiezen wij voor zekerheid voor onze treinreizigers. Door minder treinen te laten rijden, kunnen eventuele verstoringen aan infrastructuur en materieel gemakkelijker worden opgevangen. Hierdoor kunnen we zo voorspelbaar en betrouwbaar mogelijk rijden.

Maar wat las ik in de Volkskrant: Niet sneeuw en ijs, maar mismanagement en organisatorisch broddelwerk bij NS en ProRail zijn er de oorzaak van dat het spoor bij winterse omstandigheden in een mum van tijd vastloopt. Als Nederland sneeuwbestendige spoorwegen wil, moeten ProRail en NS weer worden samengevoegd tot één bedrijf. Dit zeggen ingewijden bij NS en ProRail. (Onderstreping toegevoegd.)

Op 3 december 2008 schreef ik hier al eens over dezelfde problematiek. Ik citeer: En wat lees ik nou in de Volkskrant? "We willen weer dichter bij elkaar zitten. Het werkt vaak toch beter als je elkaar in de ogen kunt kijken", aldus Kraaijeveld. Dat is Pieter Kraaijeveld, directeur capaciteitsmanagement bij Prorail. Ook de NS juicht dit toe, zegt Ingrid Thijssen, directeur vervoer bij de NS. "De afgelopen jaren hebben de beide partijen zich sterk geprofileerd als geheel zelfstandige ondernemingen. Terwijl er de facto duidelijk sprake is van een gezamenlijke maatschappelijke verantwoordelijkheid: het bestieren van een van de drukst bereden spoornetwerken van de wereld." Beide bedrijven vinden dat de gedwongen splitsing in 2001 op sommige operationele terreinen te ver is doorgevoerd.

Als ik het nu goed begrijp hebben de directeuren van NS en ProRail elkaar nog niet goed in de ogen gekeken. Of ze hebben met elkaar afgesproken smoesjes te verzinnen: De officiële versie is dat de huidige problemen worden veroorzaakt door brokken ijs die van de treinen in de wissels vallen. Een NS-manager noemt deze lezing onzin. 'Hoeveel ijsblokken denkt u echt dat er precies tussen de wissels zijn gevallen?'

De aandelen van de NS zijn allemaal in handen van de staat. Die benoemt dus de leden van de Raad van Commissarissen. Kan de staat nu niet eens een Raad van Commissarissen benoemen, die een beleid uitstippelt en de daarbij passende competente bestuurders benoemt?
x

Broeinest

In Trouw las ik: Een Italiaans televisieprogramma claimde in januari dat het Vaticaan een broeinest is van corruptie en vriendjespolitiek. De makers baseerden zich op brieven waarin een aartsbisschop zich over de vermeende misstanden beklaagt. Het zijn de laatste regels van een artikel waarin bericht wordt over een complot paus Benededictus XVI dit jaar te vermoorden. Trouw haalde dat uit een artikel in de Italiaanse krant  Il Fatto Quotidiano. Die krant zou zich weer baseren op geruchten en zelfs een document die binnen het Vaticaan circuleren.

Wat je ook van het Vaticaan mag vinden, het is niet de minst belangrijke organisatie op deze aardbol. In iedere organisatie van enig belang, of dat nu een regering of een multinational is, heb je 'rangen en standen'. Daar hoort een 'pikorde' bij en iedereen die een plek heeft in die pikorde wil hogerop en/of minimaal de plek behouden waarop zhij zich bevindt. Daar hoort vriendjespolitiek bij en je moet wel heel sterk in je schoenen staan, wil je niet af en toe iets doen wat God of zijn plaatsvervanger op aarde verboden heeft om hogerop te komen of in het gevlei te komen bij personen die hoger dan jou staan of anderen in een kwaad daglicht te stellen. Power corrupts, nietwaar?

In het Vaticaan werken veel mensen die officieel naastenliefde en andere mooie principes hoog in het vaandel hebben staan, maar het zijn ook en vooral mensen: een bisschop wil aartsbisschop worden en een aartsbisschop wil kardinaal worden. En iedere kardinaal hoopt er stiekempjes op ooit een keer tot paus gekozen te worden.

In de top van het Vaticaan is gespeculeerd dat paus Benedictus voor het einde van dit jaar zal overlijden. Nou, je hoeft  Vaticaanwatcher te zijn om dat te veronderstellen. De brave man wordt dit jaar 85. Zijn voorganger overleed op die leeftijd. Het is dus niet zo gek dat sommige kardinalen zich vast aan het 'warmlopen' zijn.

Het aardige is natuurlijk dat, mocht de paus inderdaad dit jaar overlijden, dat Italiaanse tv-programma kan zeggen: Zie wel? Dat hadden wij toch al gezegd? De voorganger van Johannes Paulus II overleed na drie maanden pausschap. Ook toen waren er allerlei geruchten dat hij niet op natuurlijke wijze zou zijn overleden. Er zijn boeken over geschreven. In de tijd van de Borgia's, een paar honderd jaar geleden, was moord in Vaticaanse kringen overigens geen onbekend verschijnsel.

Het Vaticaan noemt de geruchten 'onzin' en heeft een onderzoek ingesteld. Hebben ze daar niets beters te doen dan 'onzin' te onderzoeken?

x

Omklappen

Vanaf Amsterdam Centraal zijn er twee manieren om met het openbaar vervoer rechtstreeks naar Amstelveen te reizen: tramlijn 5 en sneltram/metro 51. Beide lijnen rijden via NS-station Amsterdam Zuid/WTC. T.z.t. rijd je van Centraal naar Zuid/WTC met de Noord/Zuidlijn. Alleen al lijn 51 vervoert dagelijks 60.000 passagiers. Zuid/WTC ligt tegen de A10, de rondweg rond Amsterdam, aan. Aan de andere kant ligt de Zuidas, een groot kantorengebied. Rijk, Provincie Noord-Holland en de gemeente Amsterdam hebben in al hun wijsheid besloten dat de A10 bij de Zuidas ondergronds moet gaan rijden. Dat gaat 1,4 miljard euro kosten. Het gaat ook betekenen dat lijn 51 bij Zuid/WTC gaat stoppen. Er waren ooit plannen de Noord/Zuidlijn door te trekken naar Amstelveen, maar daar is al eerder van afgezien.

Onderdeel van de afspraken is het 'omklappen' van de metroperrons op station Zuid van de oostzijde naar de westzijde, een operatie die 40 miljoen euro kost. Dit betekent het einde van de Amstelveenboog, de bocht die het spoor van de sneltram maakt om van en naar Amstelveen te rijden. Dat lees ik in Het Parool.

Het zal wel weer aan mij liggen, maar als lijn 5 gewoon kan blijven doorrijden, waarom dan 51 niet? Bedenk daarbij dat 51 ook langs Amsterdam Amstel gaat en dat een Universiteit (de VU) en een academisch ziekenhuis (VUmc) langs de route ten zuiden van de A10 liggen. Het Parool schrijft ook: Het toch al omstreden belang van de Noord/Zuidlijn, die vanaf 2017 moet rijden, wordt kleiner nu doortrekken naar Amstelveen geen optie meer is. Ingewijden betwijfelen de noodzaak van het 'omklappen' en vermoeden dat vastgoedbelangen een rol spelen. Twee GVB-functionarissen zinspelen daar ook op in een artikel in vakblad OV Magazine. (Onderstreping toegevoegd.)

We hoeven nu alleen nog maar te wachten op de berichten waaruit we leren dat die tunnel  veel later klaar komt dan de bedoeling was en waarom de kosten veel hoger zijn dan oorspronkelijk begroot. Een commissie zal t.z.t. ook wel uitzoeken wat nou precies die vastgoedbelangen waren.
x

Onbeschoft

Afgelopen vrijdag, toen het treinverkeer weer eens volledig ontregeld was, werd de president-directeur van de NS tijdens het NOS-journaal geïnterviewd door Sacha de Boer. Sacha vertolkte, naar mijn idee, precies de gevoelens van het publiek, door nogal kritische vragen te stellen. Daarbij ontstond de indruk dat zij de NS-man voortdurend in de rede viel en hem nauwelijks in de gelegenheid gestelde op haar kritische vragen te reageren.

Het lag iets genuanceerder, las ik vandaag in Trouw. We kennen allemaal het verschijnsel dat bij live-interviews er altijd enige ogenblikken voorbij gaan, voordat de vraag en het antwoord bij de ontvangende partij terecht komen, omdat die via een satelliet ergens ver weg boven de aarde verzonden worden. Meestal zijn het correspondenten, die aan de andere kant aan het woord zijn en journaalpresentatoren en correspondent wachten dus steeds even op elkaar. Wat Sacha afgelopen vrijdag niet deed was dat wachten, waardoor dat 'in de rede vallen' veel erger leek dan het in feite was.

Dat weten we dan ook weer, denk je dan. Maar wat blijkt dan? Er blijken ineens talloze mensen te zijn geweest die niet alleen verontwaardigd waren over het 'onbeschofte' optreden van Sacha, maar daaraan ook meteen via Twitter uiting moesten geven. Het was zelfs even een 'world wide trending topic'. Ik was ook wel enigszins verbaasd dat Sacha uit haar rol van neutrale, objectieve presentator viel, maar waarom had ik nou geen enkele behoefte om mijn gevoelens daarover langs digitale weg met anderen te delen? Waarom denken zo veel mensen dat hun mening over zoiets onbelangrijks de moeite van het delen daarvan met anderen waard is?
x

Raadsel

Trouw schrijft vandaag: Wetenschappers moeten niets hebben van mediums, astrologen en kaartleggers. Toch gelooft 42 procent van de Nederlanders erin. Een aantal beoefenaren probeert het kaf van het koren te scheiden. Kan dat? Of zijn zij vooral goede volkspsychologen? Ik hoef hier niet meer uit te leggen dat ik niet tot die 42 procent behoor. Nu blijkt er een aantal beoefenaren van die onzinnige praktijken van mening te zijn dat zich onder hun 'vakgenoten' bedriegers en oplichters bevinden.

Van huisvrouw tot minister, van topondernemer tot zanger - dwars door alle milieus heen zoekt half Nederland van tijd tot tijd zijn heil bij iemand met 'een gave'. Nu is er een Stichting Enigma, die al die goedgelovigen in de gelegenheid wil stellen het kaf van het koren te scheiden: er moet een soort 'keurmerk' komen. Die stichting is opgericht door Marissa Bottenheft. Zij runde een tijd lang  een winkeltje in esoterische parafernalia in Harderwijk. Tarotkaarten, geneeskrachtige stenen, pendels, klankschalen - dat werk.

 Jacky van de Berkt (67) is medium - iemand die zegt contact te kunnen maken met overledenen - en sinds 2011 de voorzitster van Enigma, dat inmiddels vijf jaar bestaat. "Wij proberen consumenten te behoeden voor teleurstellingen en geldklopperij. De paranormale hulpverleners die bij ons zijn aangesloten, hebben allemaal een proeve van bekwaamheid afgelegd en voeren vaak al jarenlang een praktijk."

'Enigma' betekent raadsel. Welnu, het is mij een raadsel waar iemand die flauwekul verkoopt de kennis en het recht vandaan haalt om de flauwekul van anderen te beoordelen en vervolgens een soort certificaat te verschaffen, waar goedgelovige types in trappen. Van alles voelen, zien en horen', is haar niet goed genoeg, zegt Van de Berkt. "Je moet begrijpen waar je informatie vandaan komt. Stel: ik maak contact met een dierbare overledene en ik zie een molen. Betekent dat dan dat diegene een molenaar was, in de Molenstraat woonde of Molen van zijn achternaam heette? Dat moet je dus wel weten voordat je geld vraagt voor een consult." Stel: ik maak contact met Van de Berkt en zie een Euroteken? Betekent dat dan dat ik plotseling rijk wordt, of dat Van de Berkt geld aan mij wil verdienen? Dat moet ik dus wel weten voor ik ook maar een cent betaal voor een consult.

x

Deja vu

Minister Melanie Schultz van Haegen (Infrastructuur) wil opheldering van de NS en ProRail over de aanhoudende chaos op het spoor door het winterweer, schrijft Trouw. Over 'déjà vu' gesproken. Hoeveel winters op rij hebben we nou al chaos op het spoor gehad en hoe vaak heeft een minister nou al om opheldering gevraagd? Wat hebben NS en ProRail al die keren aan opheldering verschaft?

In Trouw lees ik ook: Spoorbeheerder ProRail houdt zijn onderhoudsteams de komende dagen in de hoogste staat van paraatheid. Vele honderden medewerkers bewaken tijdens de strenge vorst dag en nacht de kwetsbare punten op het spoor, om te voorkomen dat het de komende dagen weer een chaos wordt als gevolg van de strenge vorst. Het probleem lijkt mij te zijn dat die onderhoudsteams pas paraat worden als de chaos al een feit is. Dat er strenge kou op komst was, wist iedereen die de weerberichten van het KNMI een beetje volgt. Sneeuw en wind kwamen ook niet geheel onverwacht. Hadden ze toen niet meteen - preventief - de onderhoudsteams op pad moeten sturen? (President-directeur) Marion Gout-van Sinderen kondigde aan werk te willen maken van meer transparantie bij ProRail. Kijk, dat is nou een maatregel waarop we zitten te wachten: als ProRail transparanter wordt, weten we in ieder geval waarom ze er iedere winter weer in slagen er een puinhoop van te maken. Of bedoelt ze dat de voorlichting aan (gestrande) reizigers beter wordt? Als ze er nou eerst eens voor zorgen dat de vertragingen niet ontstaan, hoeven ze ook geen voorlichting te geven en niet de reizigers als haringen in een ton in de treinstellen te proppen.

Het zou best eens zo kunnen zijn dat over een paar dagen een flink aantal mensen naar Friesland wil afreizen, om daar langs een bevroren sloot een Unoxmuts op zijn kop te zetten. Hopelijk houdt ProRail de wissels op de Intercitytrajecten richting Leeuwarden ijsvrij. Anders breekt er een volksopstand uit.
x