zondag 20 december 2009

Natuurijs

Marathonschaatsers doen het graag op natuurijs en ieder jaar is er een competitie tussen drie dorpen met een schaatsbaan: waar wordt de eerste marathon gereden? Dat wordt allemaal uitgebreid op de tv gemeld. Allemaal mooi en aardig, maar wat verstaan ze daar nou onder 'natuurijs'? Volgens mij vind je natuurijs op sloten, rivieren, kanalen en meren. Ik hoorde van één baan dat die als ondergrond een skeelerbaan heeft, van asfalt. In de vrije natuur kom je heel weinig ijs tegen met asfalt als ondergrond. De ondergrond van het meeste natuurijs is water. Misschien bij dezelfde baan, wellicht een andere, dat weet ik niet meer, wordt er laagje voor laagje water op de baan en vervolgens op het ijs aangebracht. Het enige waar de natuur nog voor hoeft te zorgen is temperatuur onder het vriespunt. Maar omdat nou natuurijs te noemen.
x

Slotdocument

Ga de mensen maar eens aanpraten dat het klimaat warmer wordt als de Volkskrant over de nacht van vrijdag op zaterdag schrijft dat die "extreem koud" was. In Kopenhagen waren de discussies de afgelopen twee weken af en toe wel heet, maar wie hoopte dat de conferentie concrete resultaten zou opleveren heeft waarschijnlijk last van koude rillingen gekregen. De twee grootste vervuilers, de Verenigde Staten van Amerika en de Volksrepubliek China, hebben te elfder ure een slotdocument in elkaar geflanst waaraan ze zichzelf geen buil kunnen vallen en waarvan 190 andere landen hebben "kennisgenomen". Dat is één klein stapje verwijderd van "We zien wel!"

De energie die we de afgelopen dagen extra aan verwarming hebben besteed krijgen we over een paar jaar automatisch terug dankzij de opwarming van de aarde. Met ingang van 1 januari a.s. gaan de tarieven van de energieleveranciers fors omlaag. Waarom zouden we nou meteen extra bezuinigen op onze energierekening?

Nog maar een keer Freek de Jonge?
Laat het milieu de kolere krijgen
Leve de CO2-uitstoot
Er is leven, er is leven na de dood.

x

zaterdag 19 december 2009

Bezwaren

Op 18 december 2008 citeerde ik hier de Volkskrant: De huidige inrichting van het plein schiet tekort, verklaarde wethouder Maarten van Poelgeest van Ruimtelijke Orde dinsdag, bij de presentatie van de nieuwe visie voor het plein in het stadsdeel Oud-Zuid. Dat 'plein' is het Museumplein dat à raison van meer dan 70 miljoen euro verder moest worden opgestoten in de vaart der volkeren.

Op 10 september 2008 citeerde ik ook uit de Volkskrant: Met werk en openbaar vervoer voor de deur is de auto niet nodig. Het zal een enorme verbetering opleveren voor het milieu’, aldus van Poelgeest. Ik voegde daaraan toe: "Dat is dus Maarten van Poelgeest, de Amsterdamse wethouder van Ruimtelijke Ordening die in de Volkskrant aan het woord wordt gelaten over de 'Zuidas'. Bij dat project moet er veel moois gebeuren op het gebied van kantoren- en woningbouw en het overkappen van de snelweg en het spoor van tram, trein en metro."

Afgelopen dinsdag schreef ik hier: "Politici laten graag 'iets indrukwekkends' na." Uit Het PAROOL van gisteren blijkt dat Maarten van Poelgeest er uiteindelijk ook achter is gekomen: "Tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren." Ik citeer: Wethouder Maarten van Poelgeest (Ruimtelijke Ordening) neemt een drastische maatregel vanwege de sterk verslechterde financiële situatie van Amsterdam: er mogen alleen onder strenge voorwaarden nog grote uitgaven worden gedaan voor projecten als de Zuidas. Dat Museumplein zou ik ook maar op een laag pitje zetten.
x

vrijdag 18 december 2009

Afspraken

Na het plaatsen van mijn blog van gisteren zat ik toch weer na te denken over taal(gebruik). Ik geef direct toe dat we ook op dit gebied (zeker in de geschreven taal) niet helemaal zonder regeltjes kunnen, maar we kunnen het ook nodeloos ingewikkeld maken. In mijn jeugd, op de lagere school en de hbs, werd mij nog geleerd dat je in het ene geval hun moest gebruiken en in het andere geval hen. Dat had iets met naamvallen te maken. Gelukkig ging ik na de hbs ook nog naar de kweekschool. De leraar Nederlands daar vertelde dat Nederlanders door de eeuwen heen hen en hun door elkaar hebben gebruikt tot op een gegeven moment een aantal scherpslijpende taalkundigen vond dat dat een rommeltje was en afspraken dat we dat volgens een regeltje moesten doen. Het was een puur kunstmatig regeltje. Er is maar één geval in de Nederlandse taal waarin je, volgens 'Onze Taal', 'hen' moet schrijven: "Aan hen die vielen".

Wanneer moet je nou een koppelteken gebruiken? In mijn jonge jaren schreef je lange-afstandloper. Je gaf daarmee aan dat 'lange' bij 'afstand' hoorde, niet bij 'loper'. Tegenwoordig schrijf je langeafstandloper. Maar hoe geef ik nu aan dat ik 'een oude-mannenhoed' bedoel en niet een 'oude mannenhoed'? Een koppelteken schrijf je ook na een initiaalwoord: tv-kijker. Ik schrijf dus consequent 'e-mail'. Die e is immers een initiaal. Maar volgens de 'Woordenlijst Nederlandse Taal' moet ik 'email' schrijven. Ik verpof het! In het 'Groot Dictee' van dit jaar liet Gerrit Komrij o.a. dit voorlezen: "Spellen was een ambigue zaak: in automatischepiloottoestand lukte het me vanzelf, maar zodra ik erover nadacht, weifelde ik of gênant zo'n fransozendakje had of niet; ja al die pietje-preciezerige accenten vond ik stupide, maar het gedoe met dat al of niet aaneenschrijven nog wel het stupiedst." Die tekst haal ik van de site van het Brabants Dagblad. Ik weet dus niet helemaal zeker of dat de exacte tekst van Gerrit Komrij was, maar als pietje-precies had ik achter dat "ja" een komma gezet. (Niet geheel toevallig heb ik twee boekjes over het gebruik van leestekens.)

Een van de meest gewraakte regels is die van de tussen-n. In mijn jeugd was het 'denneboom' en 'dennenbos'. Je schreef een n als je aan een meervoud moest denken. Makkelijk zat, vond ik. Maar een paar jaar geleden gingen ze bij de Taalunie weer eens zitten nadenken. Ze gingen nieuwe regeltjes maken. Daarom schrijven we nu 'wiegelied' en 'wiegendood', 'spinnewiel' en 'spinnenweb'. We schrijven 'Koninginnedag' en 'koninginnensoep'. Als je precies wilt weten waarom, kijk je maar hier en hier. En weet je wat nou het leuke is? Die n wordt nooit uitgesproken. Het wél uitspreken ervan kun je zelfs als hypercorrect beschouwen. Wat is nu de meest simpele regel (als je die al wilt maken) op dit terrein? We schrijven nooit en nergens meer een tussen-n. Zo'n regel moeten zelfs pabo-studenten uit hun hoofd kunnen leren. Hoewel: er zijn er vast een paar die dan denken dat je dus ook keukevloer, havebedrijf en molesteen moet schrijven.
x

donderdag 17 december 2009

Herhaling

Gisteren was het voor de twintigste keer zo ver: voor de twintigste keer werd het 'Groot Dictee der Nederlandse Taal' gehouden. Als de publieke omroep iets negentien keer mag herhalen, mag ik me zelf wel één keer herhalen. Hieronder staat dus grotendeels wat ik een jaar geleden schreef.

Trouwe lezers van 'Beggartalk' zal het zijn opgevallen dat ik niet erg vaak een taalfout maak. Dat heeft in de eerste plaats te maken met feit dat ik mijn taal redelijk goed beheers. In de tweede plaats ga ik er bij woorden als 'ecclesiastische' en 'pernicieuze' (die woorden kwamen vorig jaar in het dictee voor) niet vanuit dat ik het wel weet, al is er een grote kans dat ik ze goed zou schrijven. Toch check ik dat soort woorden in het 'Groene Boekje'. Bij 'lowbudgetkloosters' (ook van vorig jaar) zou ik me afvragen of dat wellicht als 'low-budgetkloosters' zou moeten worden geschreven. 'Zondelast' (ook van vorig jaar), dat ook voorkwam in het dictee, zou ik zonder checken niet als 'zondenlast' schrijven, omdat ik de regeltjes over de tussen-n ken. (Geen n omdat het meervoud zowel zonden als zondes kan zijn.)

Als ik mee zou doen aan het Groot Dictee, zou ik waarschijnlijk iets boven de middenmoot eindigen. Ik doe nooit mee, omdat het altijd een onnatuurlijk stuk tekst is met een aantal woorden die je nooit in één stuk gewone tekst samen zult aantreffen en waarin zo ongeveer alle valkuilen van de Nederlandse taal zijn opgenomen. En dat in een stuk tekst van nog geen driehonderd woorden. De gemiddelde 'Beggartalk' bevat veel meer woorden en de meeste kan ik foutloos schrijven zonder de juiste schrijfwijze van ook maar één woord te checken. Moet ik me dan één keer per jaar laten aanpraten dat mijn kennis van de Nederlandse taal toch tegenvalt?
X

woensdag 16 december 2009

Dictatuur

Onlangs ging het er fel aan toe in de afdeling Nieuw-West van de PvdA. De hele landelijke en gemeentelijke partijtop bemoeide zich met de verkiezing van de lijsttrekker voor de komende deelraadsverkiezingen. Zij vonden immers dat Ahmed Marcouch de gedroomde kandidaat was. Maar er was een tegenkandidaat die hoge ogen leek te gooien: Achmed Baâ­doud. Na een spannende stemmenstrijd werd het toch de laatste. Voor de camera's deed na afloop weer iedereen zeer lovend over en vriendelijk tegen elkaar. De PvdA is immers een democratische partij en daar weten ze dus hoe democratie werkt.

De werkelijkheid ziet er soms net wat anders uit dan de ideale situatie. Het PAROOL heeft als kop: Marcouch-aanhangers gewipt. Dat zijn dan de nog overgebleven aanhangers van Marcouch in het afdelingsbestuur. Ik heb altijd geleerd dat in democratisch functionerende organen verschillende standpunten en verschillende voorkeuren voor personen rustig naast elkaar kunnen bestaan. Ik vind zelfs dat enige tegenspraak van tijd tot tijd wel goed is. Anders ontaardt zo'n orgaan in een 'Comité van wederzijdse bewondering'. Of het lijdt tot het doordrijven van standpunten. Dan wordt democratie inderdaad 'de dictatuur van de helft plus één'.
x

Landleven

Mijn eerste vakantie zonder mijn ouders (en ook niet bij grootouders) beleefde ik bij de padvinderij (nog bij de welpen). Mijn oudere broer was er wel bij. We verbleven op een boerderij in Den Ham, een gehucht in de buurt van Ommen. De boerin was nog nooit verder dan Ommen geweest. De boer had zich wel eens helemaal tot Zwolle gewaagd. Het water kwam uit de pomp of uit een put. Het is nog steeds een prachtige streek voor vakantie en ook op latere leeftijd ben ik er wel eens fietsend of wandelend doorheen getrokken.

In Trouw las ik: Het Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) Vechtdal-IJsseldelta en Bedandbreakfast Nederland hebben in samenwerking met plattelandopdekaart.nl alle plattelands activiteiten in de omgeving rondom het vechtdal, overijssel op de kaart gezet. Van bedandbreakfast.nl zijn tevens alle bed & breakfast locaties in nederland te zien. Natuurlijk ging ik meteen op die website kijken.

Neem maar van mij aan dat er van alles in dat mooie gebied te beleven valt. Als ik heel eerlijk ben, moet ik zeggen dat ze zo langzamerhand bij de vakantie-industrie van gekkigheid niet meer weten wat ze nu weer moeten bedenken om de naar ontspanning strevende burgers bezig te houden. Neem bijvoorbeeld de 'Vechtdal Hoeve'. Daar hebben ze de 'Koe-safari' bedacht. Je gaat, let op, op ontdekkingsreis in het Vechtdal. Je hoeft gelukkig niet te lopen door dat avontuurlijke gebied. Je reist per nostalgische tractor en huifkar. Ik weet absoluut niet wat ik me bij een nostalgische tractor moet voorstellen. Ik ben nog zo nostalgisch dat ik zo'n huifkar liever door een paard zie trekken, zo'n stevige knol, die af en toe vrolijk hinnikt. Maar goed, je kijkt met spanning uit naar je eerste ontmoeting met het zeldzame oer-Hollandse Brandrode Vechtdal rund. Lopen die runderen zomaar in een of ander weitje? Ben jij gek? Marianne Thieme zou hier uit haar dak gaan. Die runderen bevinden zich in een Spa en Wellness voor de Koe! Echt, ik fantaseer niets, ik citeer. Ik ben niet echt ingevoerd op wellnessterrein, maar ik denk daarbij aan sauna's, massage, anti-rimpelbehandelingen en het herstellen van gespleten haarpunten. Het schijnt wel ontspannend te zijn, voor mensen dan. Maar zouden die koeien dat nou écht leuk vinden?

Voor de reis naar die Spa en Wellness betaal je 9 euro p.p. maar dat is wel inclusief koffie/thee en krentenwegge.  Mocht ik nog eens in de buurt komen, dan laat ik de Vechtdal Hoeve zorgvuldig links liggen.
x