Het is niet leuk als je in het rustige Gelderse Eerbeek woont en in jouw buurt woont een pyromaan, die ook nog eens allerlei rotzooi verzamelt en veel huisdieren heeft. (Ik noem hem hier Jan.) De buurman (Piet, tachtiger, hart- en ademhalingsklachten) van Jan ondervond overlast en "drong er bij instanties op aan dat de man zou verhuizen. Het lukte: tijdens een turbulente bijeenkomst forceerde de buurt (...) het vertrek van de man." Dat las ik in de Volkskrant. Het toont maar weer eens aan dat 'de instanties' wel degelijk luisteren naar de klachten van 'de buurt'. Jan is alles kwijtgeraakt: zijn huis, zijn dieren en zijn goederen. De verzekeraar royeerde het slachtoffer. Als een paria is hij de wijk uitgezet. Eigen schuld, dikke bult.
Hierboven heb ik nog niet het hele verhaal verteld. In de Volkskrant staat ook: Vrijdag is hij in Zutphen veroordeeld tot een jaar gevangenisstraf, waarvan zes maanden voorwaardelijk. Daar zal die buurt helemaal blij mee zijn. Niet alleen is die overlast veroorzakende pyromaan weg, hij ontvangt ook nog eens zijn terechte straf. Sommigen zullen een straf van zes maanden misschien zelfs wat aan de magere kant vinden voor een pyromaan.
En dan nu de verrassende - neem ik aan - wending in dit verhaal: de veroordeelde is Piet, oftewel de inmiddels 85-jarige W.S. S. heeft bekend dat hij meer dan twintig branden stichtte, onder meer in het bos. Na zijn arrestatie in 2007 bleek dat de pyromaan het leven van zijn overbuurman vijf jaar lang tot een hel had gemaakt. De veroordeelde geeft toe dat hij vernielingen bij de buurman aanrichtte, diens autobanden lekstak en vaak brand bij hem stichtte. De verklaring daarvoor was dat hij zich 'ergerde aan de rotzooi' van de man. Het artikel eindigt met de mededeling dat S., gezien zijn hoge leeftijd, waarschijnlijk terecht kan op een speciale zorgafdeling voor oude gedetineerden.
Ik mis wat in het artikel, bijvoorbeeld: op grond van welke overtuigende bewijzen hebben 'de instanties' en 'de buurt' destijds besloten dat 'Jan' (zijn naam wordt nergens genoemd) 'als een paria' moest vertrekken? Hebben de instanties en de buurt inmiddels hun excuses aan 'Jan' aangeboden? Is er geld bijeengebracht ter compensatie van de door 'Jan' verloren huis, goederen en dieren?
In een beschaafd land, denk ik altijd, beslissen niet 'instanties' en/of 'de buurt' op basis van gesundenes Folksempfinden of iemand in zijn huis en in zijn buurt mag blijven wonen. Daarover beslist een onafhankelijke rechter.
Er valt nog een les te trekken: geloof oude mannetjes niet op hun rimpelige gezicht.
Ik ga nog even door op wat ik gisteren schreef. In de financiële wereld groeit het vermoeden dat superspeculanten de kredietcrisis doelbewust hebben aangewakkerd. Door paniek te zaaien en de koersen omlaag te drukken, verdienen durfkapitalisten miljarden. Dat schreef Het PAROOL gisteren. Nadat de Amerikaanse minister van financiën zijn reddingsplan bekend maakte, ging de AEX-index met een recordsprong van 30,17 punten omhoog. Durfkapitalisten blij. Aandeelhouders blij. Alleen de overgrote meerderheid van belastingbetalers die uiteindelijk de overheidsschuld moeten ophoesten is niet blij.
"Deze vorm van kapitalisme is voorbij. De hele crisis betekent de definitieve teloorgang van een systeem dat is gebaseerd op hebzucht, onverantwoorde risico's en perverse beloningen," oordeelde Bos gisteren, na afloop van de ministerraad." Goh, onze eigen sociaal-democratische minister van financiën is er ook achter. Ook in Nederland is het speculeren op koersdalingen op de beurs – de ongedekte, ‘naakte’ variant van short selling – vanaf vandaag verboden, schrijft de Volkskrant. En dat voor maar liefst drie maanden. Als na die drie maanden de rust op de financiële markten is weergekeerd, mag het allemaal weer wel, kennelijk. Ik vraag me dan wel af of tegen die tijd ook de rust is weergekeerd in alle gewone huishoudens, waar men zich door al die paniekberichten wat zorgen maakt over het besteedbaar inkomen. Daarom stelt men grote aankopen liever nog even uit. Dat is niet goed voor de economie, want daardoor gaan de bedrijfswinsten omlaag. Dan mogen de lonen niet al te hard stijgen. Dus moeten de vakbonden zich in het komende cao-overleg zeer beheerst opstellen.
De vakbonden en hun leden kunnen aan de hele crisis helemaal niets doen. Maar hun zal 'onverantwoord gedrag' voor de voeten geworpen worden als zij ook maar 0,1% te veel loonstijging vragen. Dat kan die door "hebzucht, onverantwoorde risico's en perverse beloningen" verziekte economie net niet meer hebben.
In het programma van het kabinet Den Uyl (1973 -1977) was ook opgenomen de 'Vermogensaanwasdeling': werknemers zouden delen in de winst van een bedrijf. Na 1977 hebben we het daar nooit meer over gehad. We hebben het nu vooral over de aanwas (of de afname) van het inkomen van de aandeelhouders. Die schijnen een soort van natuurlijk - misschien wel door God zelf gegeven - recht te hebben op winstuitkering. Zal ik eens wat vertellen? Aandelen kopen is risico nemen. Dat risico kan helemaal verkeerd uitpakken. Als je dat risico niet wilt, zet je je geld op een saaie spaarrekening. De Amerikanen hebben daar een aardige uitdrukking voor: "If you can't stand the heat, get out of the kitchen."
De regering van de Verenigde Staten gaat volgens Trouw $ 900.000.000.000,00 (negenhonderdmiljard dollar) pompen in het bezweren van de 'kredietcrisis'. Het plan van Paulson (de minister van Financiën) zou gebaseerd zijn op de aanpak in de jaren tachtig van een diepe crisis in het spaarbankwezen.
Niet geheel toevallig heb ik al jaren een boek in huis getiteld: "In$ide Job, The looting of America's Savings and Loans". Wat Trouw "een diepe crisis" noemt, noemt de subtitel van het boek bij de juiste naam: "looting"; dat betekent: "plundering". Met 'Savings and Loans' (S&L's) wordt bedoeld een stelsel van vaak plaatselijke of regionale spaarbanken, die ook veel hypotheken verstrekten. Die banken waren onderhevig aan streng overheidstoezicht en de overheid stond garant voor 100.000 dollar per spaarder, mocht zo'n bank failliet gaan. Onder president Reagan werd besloten het toezicht op deze S&L's te dereguleren. Het gevolg was dat door incompetentie en grootschalige fraude de ene na de andere bank failliet ging. De regering stond garant voor miljarden dollars. De auteurs schatten in 1989 dat in de (toen) komende dertig jaar iedere Amerikaanse belastingbetaler 3000 tot 5000 dollar per jaar kwijt zou zijn aan het wegwerken van de financiële last die de regering op zich genomen had.
De Amerikaanse burgers hebben dus nauwelijks die schuld uit de tachtiger jaren weggewerkt, of een nog veel grotere schuld dient zich aan: negenhonderdmiljard dollar. Het is, uiteindelijk, niet de regering die de schuld wegwerkt: opnieuw zullen de gewone belastingbetalers die negenhonderdmiljard dollar moeten opbrengen.
We moeten hier wel duidelijk zijn: de kredietcrisis is geen natuurramp, waar niemand schuld aan heeft. De kredietcrisis is het rechtstreekse gevolg van het beleid van een klein aantal mensen die rijk wilden worden (en het ongetwijfeld geworden zijn) en van overheidsbeleid dat de vrije markt zijn gang wil laten gaan. Miljoenen Amerikaanse belastingbetalers zullen het de komende tientallen jaren in hun portemonnee merken. In mindere mate zullen wij en de burgers over de hele wereld het merken.
Af en toe denk ik weer eens aan de beginregel van een oud lied:
Dat er anti-moslimgevoelens ontstaan is niet helemaal verwonderlijk, gezien de ontwikkelingen in de laatste jaren. Dat die gevoelens nogal eens overdreven zijn en gebaseerd zijn op onterechte veralgemenisering van feiten is ook wel duidelijk. Hoe dan ook, anti-moslimgevoelens nemen toe in Europa, maar die niet alleen. Ook het antisemitisme neemt weer toe. Dat zegt althans, volgens de Volkskrant, de Amerikaanse denktank 'Pew Research Center' in zijn 'Pew Global Attitudes Project'.
Weliswaar is de politiek van de staat Israël (niet van 'de joden') t.o.v. de Palestijnen onderhevig aan, ook naar mijn mening terechte, kritiek, maar niemand zal durven beweren dat er wereldwijd sprake is van joods terrorisme, of joodse pogingen de westerse waarden en normen te ondermijnen. Wat is dan de reden of oorzaak van toeneming van het antisemitisme? Ik kan daar alleen maar naar gissen, maar vrees dat in tijden van onzekerheid veel mensen de neiging hebben zich terug te trekken in hun schulp van vermeende zekerheden en alles wat daar maar enigszins buiten valt als ongewenst of bedreigend af te wijzen. Wat fout gaat ligt aan 'hun'. Het cabaret van Ivo de Wijs zong al in de zeventiger jaren van de vorige eeuw: "En wie krijgt er dan de schuld? De debiele, homofiele, joodse neger met een bult."
'Pew' meldt ook dat in een aantal overwegend islamitische landen de overtuiging dat zelfmoordaanslagen en ander geweld gerechtvaardigd zijn ter verdediging van de islam, duidelijk afneemt. Ook het vertrouwen in Osama bin Laden is afgenomen.
Sinds de moord op Theo van Gogh zijn er meer mensen in Nederland gedood door andere mensen, bijvoorbeeld kinderen door hun vader, volwassenen door andere volwassenen om een onbenullig conflict uit te vechten, of om de invloed in de onderwereld op peil te houden. De daders waren geen moslims of joden. Maar ja, hoe discrimineer je alle vaders van Nederland? We moeten de goede niet onder de slechte laten leiden, toch? Ik persoonlijk zelf heb ook niks tegen vaders, maar ...
Europees gezag in VN keldert, lees ik in Trouw. Het Amerikaanse gezag keldert nog meer. De Brusselse denktank 'European Council on Foreign Relations' heeft onderzocht hoeveel steun Europese en Amerikaanse resoluties de afgelopen tien jaar ontvingen. Er zijn ruim veertig VN-lidstaten die - bijvoorbeeld als het om mensenrechten gaat - niet langer met de EU meestemmen. Met de VS wordt nog minder meegestemd. De steun voor resoluties van Rusland en China is juist toegenomen.
Die ontwikkeling laat het afnemende gezag van westerse waarden zien, schrijft Trouw. Daar wil ik wel een kanttekening bij plaatsen. Gezag kan om twee redenen worden aanvaard: je onderschrijft uit overtuiging de waarden die de gezagsdrager uitdraagt of je legt je neer bij de waarden die de gezagsdrager jou met harde hand voorschrijft. Eeuwen lang hebben de westerse landen hun waarden aan de rest van de wereld voorgeschreven. Zij hadden de economische en militaire macht dat ongestraft te doen. Wie niet horen wil, moest maar voelen. Het dekolonisatieproces was een eerste stap in de goede richting, al zijn de gevolgen van de westerse overheersing nog steeds terug te vinden in bijvoorbeeld het feit dat één volk, de Koerden, verspreid wonen over diverse staten, omdat 'wij' ergens willekeurig grenzen trokken die 'ons' goed uitkwamen.
Wanneer hier in Nederland een man zijn vrouw en kinderen terroriseert, wordt zeer voorzichtig gekeken of en wanneer daar moet worden ingegrepen. We horen wel eens dat er misschien wat eerder ingegrepen had moeten worden. Maar we vinden het de gewoonste zaak van de wereld om de Afghaanse vrouwen met militair geweld van hun boerka te bevrijden, omdat de taliban vriendjes waren met de mannen die de 'grote witte vader' in Washington tegen de schenen geschopt hadden. We hebben het, met de westerse waarden in de achterzak, de zwarten en kleurlingen in Zuid-Afrika grotendeels zelf laten uitzoeken toen ze opnamen tegen een apartheidsbewind dat westerse waarden zei te verdedigen. Het heeft van ruwweg 1500 tot 2006 geduurd voordat een Indiaan, een vertegenwoordiger van de oorspronkelijke bevolking van Amerika, president van een Amerikaans land werd. Westerse waarden hebben dat 500 jaar lang met succes weten te voorkomen. Zou het zo kunnen zijn dat steeds meer niet-westerse landen vinden dat ze zo langzamerhand genoeg achter de Verenigde Staten en Europa aan hebben gelopen? Waarom zouden ze de landen steunen die hun waarden alleen uitdragen als het toevallig zo uitkomt? Het waren geen Aziatische of Afrikaanse banken die de hypotheekcrisis hebben veroorzaakt.
Ik onderschrijf de zogenaamd westerse waarden grotendeels, maar een normaal denkend en voelend mens weigert ook maar een moment na te denken over waarden die hem opgelegd worden.
Zijn wij Nederlanders toch verstandiger of aardiger dan Italianen? Je zou het haast denken. Geert Wilders doet weer flink zijn best met tirades tegen de islam in het algemeen en kutmarokkaantjes in het bijzonder, maar tot meer dan 18 zetels is hij in de Politieke Barometer nog niet gekomen en in de laatste peiling staat hij op een schamele 7. Het kan natuurlijk ook zo zijn dat de anti-allochtonen en anti-islamisten bij ons teveel over het politieke spectrum verdeeld zijn. ("Ik heb niks tegen allochtonen/Marokkanen/asielzoekers, maar ...")
De Lega Nord, de overheersende partij in Noord-Italië en deel uitmakend van de huidige Italiaanse regering, lees ik in Trouw, heeft een duidelijke aanpak: De Italiaanse Lega Nord pleit voor striktere regels om de bouw van moskeeën tegen te gaan. De partij wil daarmee de groei van de islam beperken in het overwegend katholieke land. Een wetsvoorstel verbiedt de bouw van een moskee binnen een straal van een kilometer van een kerk. Dat is duidelijke taal. Minaretten mogen niet gebouwd worden en uiteindelijk mag de plaatselijke bevolking in een referendum beslissen of de moskee er wel of niet komt. Als dat wetsvoorstel wet wordt, hoeveel moskeeën worden er dan nog gebouwd in Italië? Inderdaad: 0,0.
De christenen in Europa maken er zich, terecht, boos over dat het bijv. in Turkije, niet de meest extreem islamitische staat, nogal moeilijk is een kerk van de grond te krijgen. In andere islamitische landen hoef je daarover niet eens te beginnen. Dat valt ook te betreuren. Dan kun je twee dingen doen. Het eerste is: wij geen kerk, jullie geen moskee. Het andere is: wij gaan gewoon door met wat we altijd deden; dus protestanten en katholieken bouwen, voor zover nog nodig, kerken; joden bouwen synagoges, mormonen bouwen tempels en moslims bouwen moskeeën. De welstandscommissie kijkt er nog even naar en zegt dat alles in orde is als de minaretten een paar meter korter zijn. Na enig gesputter gaat ook de imam akkoord.
Ja, ik weet het. Soms ben ik ontzettend onnozel. Er zijn wel een paar dingen aardig geregeld in dit land en die wil ik wel zo houden. Ik moet er niet aan denken dat hier bij referendum beslist wordt over de bouw van moskee, want de uitslag weet ik al. Die heeft niets met recht en rede te maken, maar alles met de vooroordelen waar Geert Wilders zich bij voortduring sterk voor maakt. We waren hier toch een rechtsstaat?
China is, naar westerse begrippen, nog geen echt democratisch land. Het is dus ook niet verwonderlijk dat ze daar het internet een lastig fenomeen vinden. Ze willen het surfen op het internet traceerbaar maken. Anoniem surfen moet worden voorkomen. Dissidenten moeten niet ongestraft hun verderflijke ideeën de wereld kunnen inslingeren. De regering van de Verenigde Staten, kampioen van het vrije woord, is daar fel tegen!
Dat geloof je toch niet echt? Dat van China klopt. Dat van de VS klopt van geen kanten. De twee zijn het namelijk roerend eens, las ik in Trouw. Bij de telecomorganisatie van de Verenigde Naties, de International Telecommunication Union (ITU), worden richtlijnen uitgewerkt waardoor altijd te achterhalen zal zijn van welk internetadres webverkeer afkomstig is. Anoniem gebruik maken van het web is dan niet meer mogelijk. Onder meer de Amerikaanse geheime dienst NSA helpt bij het opstellen van de richtlijnen. Daaraan zijn de Chinees Tian Huirong, de Amerikaan Richard Blackney (van de NSA) en de Zuid-Koreaan Youm Heung-youl inmiddels druk bezig in Genève.
NSA staat voor National Security Agency. De NSA doet al jaren wat God en de Amerikaanse grondwet verbieden: met zeer geavanceerde middelen in hun visie verdachte betalingen, verdachte telefoontjes, verdachte mailtjes, verdachte reisjes enzovoort nagaan. Het budget van de NSA is niet bekend ("not releasable to the public"), maar op de eigen website vertelt de NSA openhartig dat ze, vergeleken met gewone bedrijven "in terms of dollars spent, floor space occupied, and personnel employed" bij de top 10% van de Fortune 500 zou behoren. Nummer 50 van die Fortune 500 heeft 44.958.000.000 dollar (bijna vijfenveertig miljard) te besteden. Aan dat bedrag moeten we dus minimaal denken. Met zo'n bedrag kun je aardig wat doen en dat doen ze dan ook. Wat er nu alleen nog moet gebeuren is aan al dat gespioneer een wettelijke basis geven. China en de VS zijn beide permanente leden van de Veiligheidsraad. De Russen, ook permanent lid, zijn ook nooit vies geweest van het verzamelen van informatie. Frankrijk en Engeland acht ik geen haar beter. Die regeltjes komen er wel.
Wie bereid is burgerlijke vrijheden op te geven als er maar terroristen, dissisenten of in het algemeen mensen met afwijkende ideeën gevangen of op zijn minst in de gaten gehouden worden, zal het allemaal best vinden. Maar je moet zo'n overvloed aan informatie wel kunnen 'managen'. Veel informatie wordt automatisch vergaard, opgeslagen en bewerkt. De bewerkte informatie wordt automatisch gegenereerd en toegepast. Enkele jaren geleden wilde een radicale Engelse moslim per vliegtuig naar Amerika. Hem werd de toegang tot het vliegtuig ontzegd omdat hij op 'een lijst' voorkwam. Op dat moment was deze moslim gewaarschuwd. Hij ging 'ondergronds'. Deze moslim was hoofdverantwoordelijke voor de bomaanslag op de Londense metro op 7 juli 2005, waarbij 52 doden vielen.
Intussen heeft Guusje Terhorst zich voorgenomen de etniciteit van misdadigers te laten registreren. Waarom dan ook niet meteen de seksuele voor- en afkeur? Er zijn vast nog wel meer gegevens die je kunt vastleggen en correleren. Dat is reuze handig bij misdaadpreventie. Het zou na statistische analyse best vast kunnen komen te staan dat de homofiele zoon van een Poolse vader en Turkse moeder meer dan gemiddeld geneigd is tot voetbalvandalisme. Die krijgt bij voorbaat al een stadionverbod. Een man die voor meer dan 50% in het zogenaamde 'pedofielenprofiel' past, zal - al heeft hij nog geen kind aangeraakt - geen jeugdgerelateerde baan kunnen krijgen. Safety first! Ik denk wel eens dat het enige wat George Orwell fout deed de titelkeuze voor zijn meest bekende werk was. Hij had zijn boek '2024' moeten noemen.
