KIEVITSEI

De jaarlijkse zwartepietendiscussie  is bij mijn weten nog niet echt van de grond gekomen. Het duurt nog een week of twaalf voor het 5 december is. De astronomische herst moet nog beginnen. Maar bij AH en Jumbo (waar ik ook een enkele keer kom) is het feestdagenseizoen alweer begonnen. (Als je 5, 25, 26 en 31 december tenminste als feestdagen beschouwd.) 

Traditiegetrouw liggen bij beide grootgrutters de pepernoten als eerste feestseizoensgebonden producten in de schappen. Binnenkort zullen de speculaasjes en de chocoladeletters wel volgen.

Ik vraag me af: zijn er mensen die nu al pepernoten kopen? Ik neem aan van wel, want bij AH en Jumbo leggen ze die dingen echt niet in de schappen, als ze niet zeker weten dat ze ook verkocht worden. Bestaat er een soort pepernotenjunk? Zijn er mensen voor wie de eerste pepernoot net zoiets is als het eerste kievitsei, maar wel makkelijker te vinden?

Wanneer zijn de eerste kant en klare kerstdiners te koop? En wanneer zijn eindelijk weer die lekkere chocolade paaseitjes verkrijgbaar?

COMPASS

Ik heb wel eens in een Jeep gereden. Niet als chauffeur, als passagier. Dat was lang geleden, toen ik, als dienstplichtige, in militaire dienst zat. Ook toen al had ik niets met auto's. Ze waren handig om in korte tijd een behoorlijke afstand af te legen, maar ik vond het eigenlijk leuker die afstand, door de bossen, door de heide, lopend af te leggen. Al voor ik in dienst ging bracht ik vakanties lopend en kamperend door en daarna heb ik dat nog veel vaker gedaan.

De Jeep is er nog steeds, nu ook als auto voor de gewone burger. Ik vermoed dat hij in de categorie SUV valt. Jeep heeft net weer een nieuw type uitgebracht, de Compass en maakt daar uitgebreid reclame voor. IK zie wel vaker commercials voor auto's die me niets zeggen, omdat ik geen idee heb op  wat voor elementen ik een auto zou moeten waarderen. Als het moest, zou ik waarschijnlijk kiezen voor zuinigheid en milieuvriendelijkheid.
 
Om de Jeep Compass te verkopen hebben ze, naar mijn idee, voor de meest ridicule aanbeveling gekozen:

LIEFDE. HOOP. GELUK.

Is er iemand die daaraan denkt, als zhij een keuze moet maken voor een nieuwe auto?

BAANTJE

Eberhard van der Laan is ooit benoemd als burgemeester van Amsterdam. Ahmed Aboutaleb is ooit benoemd als burgemeester van Rotterdam. Volgens mij is in beide steden de meerderheid van de bevolking behoorlijk tevreden over het functioneren van beide burgemeesters.

Forum voor Democratie (FvD) is tegen het benoemen van burgemeesters. Volgens FvD "moeten burgemeesters direct worden gekozen door de bevolking – net als in de rest van Europa. Iedere volwassen Nederlander moet zich kandidaat kunnen stellen. Niet alleen is dit in overeenstemming met de democratische praktijk in de rest van de wereld, het is ook een zeer effectieve manier om het partijkartel effectief open te breken. Gemeenten kunnen niet langer worden opgezadeld met kartelleden waarvoor ook nog even een baantje moet worden geregeld."

Het is natuurlijk heel democratisch, met ons allen de burgemeester kiezen, maar wat betekent het in de praktijk? Een burgemeester die niet de steun van heeft van een deel van de burgerij. Dat zou bijna de helft van de burgerij kunnen zijn. Zoals we nu een kabinet krijgen dat gevormd wordt door vier partijen, die samen maar net door een meerderheid van de bevolking zijn gekozen.

Waar haalt een volwassen Nederlander die burgemeester wil worden overigens het geld vandaan om een campagne te voeren? Gaat hij zelf zijn flyers ontwerpen en printen? Ik vermoed dat de meeste kandidaten gesteld zullen worden door een partij, net als nu.

Wat doen we als die door de burgers gekozen burgemeester niet door één deur kan met de gemeenteraad, of met de wethouders?  Heeft het FvD dat allemaal een beetje uitgewerkt? Ik heb het hier niet gevonden.

HULP

Sint Maarten was ooit een Nederlandse kolonie, maar is sinds 10 okober 2010 een onafhankelijke natie, die deel uitmaakt van het Koninkrijk der Nederlanden. Qua oppervlakte (34 km²) is Sint Maarten ongeveer net zo groot als de gemeente Vlissingen, qua aantal inwoners (ca. 42.000) ongeveer net zo groot als De Bilt. In de lijst van onafhankelijke landen staat Sint Maarten wat aantal inwoners betreft op plaats 211 (van 237).

De orkaan Irma heeft Sint Maarten grotendeels verwoest. Als ik het goed gehoord heb is 80% van de infrastructuur (wegen, water- en energievoorziening, communicatie) naar de knoppen. Voor de wederopbouw is een bedrag nodig (al weer: als ik het goed gehoord heb) van tussen de één en twee miljard euro. De lopende uitgaven van Sint Maarten voor 2017 werden begroot op ca. 250.000.000 euro. Door verwoesting van haven, vliegveld en hotels zal de grootste bron van inkomsten, het toerisme, voorlopig niet rijkelijk vloeien. Waar haalt Sint Maarten de, pakweg, anderhalf miljoen euro vandaan voor de wederopbouw? Niet uit eigen zak. Er zal in de eerste plaats gekeken worden naar de andere landen binnen het Koninkrijk: Aruba, Curaçao en (met name) Nederland. In de Volkskrant las ik: Nederland, Aruba, Curaçao en Sint Maarten verlenen elkander hulp en bijstand', staat in artikel 36 van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden. (...) Maar de statutaire verplichting elkaar te helpen, betekent niet dat Nederland alle kosten van de rampspoed moet betalen. Eigenlijk is daarover niets geregeld.

Ik hoor kritische Nederlanders van Nederlandse afkomst al zeggen 'Hoeveel hulp mag Nederland, bij een ramp als die in 1953, verwachten van Aruba, Curaçao en Sint Maarten? Ze wilden toch zo graag zelfstandig zijn. Laat ze het mooi zelf oplossen!' Ik denk daar iets anders over. 'We' hebben ooit besloten dat Sint Maarten 'van ons' was. Dat en artikel 36 van het Statuut geven ons, het grootste en rijkste land van het Koninkrijk, op zijn mist de morele plicht (financieel) zoveel als mogelijk te helpen. We kunnen natuurlijk een mooie actie van Giro 555 opzetten, maar al zou die net zo veel opbrengen als destijds de actie voor Haïti (€ 111.000.000,=), het zou bij lange na niet voldoende zijn. Het gaat ons economisch weer goed. Het nieuwe kabinet  zou, op zijn minst en om te beginnen één miljard euro kunnen reserveren om Sint Maarten er weer bovenop te helpen.

Op Sint Maarten moeten ze nog eens goed nadenken. Destijds was een kleine 70% van de bevolking ervoor een zelfstandige staat te worden. Als ze, net als Bonaire, Sint Eustatius en Saba, een 'bijzondere gemeente' van Nederland waren geworden, was nu volstrekt duidelijk geweest wie de kosten voor de wederopbouw zou dragen.

ANARCHISME

Ik ben geen liefhebber van het gedachtegoed van Thierry Baudet en zijn Forum van Democratie. Nu is er, las ik in de Volkskrant, een groep die waarschuwt tegen het 'groeiende gevaar' van de partij Forum voor Democratie. Baudet zou 'een nieuwe fascistische beweging' proberen op te bouwen. De actiegroep beschuldigt het Forum van 'racisme, seksisme en nationalisme. De groep noemt zich het Radicaal Anarchistisch Feministisch Front (RAFF). Ze heeft haar eerste publieke actie al achter de rug: In Amsterdam is het huis van Forum voor Democratie-leider Thierry Baudet afgelopen nacht beklad. Op de deur is met roze verf de A van anarchisten en het symbool voor vrouwen geklad. De actie was volgens de groep bedoeld als 'een protest tegen zijn seksisme en racisme'. Op de bepaald niet linksvriendelijke website 'De Dagelijkse Standaard' las ik: "Helaas was dat nog niet eens alles: volgens de Telegraaf hadden de straatterroristen de overige verf over zijn trap gegoten, en “een mengel van ontlasting en braaksel” in zijn brievenbus achtergelaten, als ‘traktatie’.

Het RAFF doet zelf mededeling van zijn actie op de website Indymedia, maar er wordt niet bij vermeld door wie de de groep gevormd wordt. Het lijken me van die types die, áls ze al in de openbaarheid treden, bivakmutsen dragen om niet herkend te kunnen worden. Zoals ik hierboven al zei, ben ik geen liefhebber van het gedachtegoed van Baudet, maar er zijn betere manieren om dat te bestrijden dan die waarvan het RAFF zich bedient. Die zijn op zijn best radicaal, maar hebben met anarchisme en feminisme weinig te maken. De leden van dat clubje, veel zullen het er niet zijn, zullen eerst eens moeten leren wat democratie ook al weer inhoudt.

BANG

Noord-Korea heeft een raket over Japan heen geschoten en vermoedelijk een waterstofbom tot ontploffing gebracht. Al weer een aantal maanden geleden liet Trump weten dat Amerika weer koploper moest worden, qua aantallen kernwapens en op de Noord-Koreaanse provocaties reageert hij met nogal oorlogszuchtige taal. Voor veel mensen is dat gedoe van beide landen aanleiding tot een beetje bang worden, bang voor een kernoorlog.

Ik lig er nog niet wakker van en zorgen maak ik me ook niet. Ik heb de hele Koude Oorlog meebeleefd. Gedurende al die jaren stonden de dichtstbijzijnde 'vijandige' troepen (Rusland, Warschaupact) niet veel verder dan 500 km van mijn bed. Hun raketten zouden binnen enkele minuten na het afschieten op mijn kop kunnen vallen.

De Cubacrisis van 1962 leek de wereld dicht bij een kernoorlog te brengen. Oorzaak was het door Rusland plaatsen van kernraketten in de achtertuin van de VS (Cuba). Dat pikten de VS niet, al vonden die (en de NAVO-bondgenoten) het heel normaal kernraketten in de achtertuin van Rusland (Turkije) te plaatsen. Volgens de publieke opinie in het Westen had president Kennedy door zijn opstelling een kernoorlog weten te voorkomen. Ik was en ben nog altijd van mening dat Chroestjew die oorlog heeft voorkomen door simpelweg 'de wijste' te zijn en het conflict niet op de spits te drijven, door zijn schepen met kernraketten terug te laten keren.

We mogen Noord-Korea een raar land vinden en Kim Yong-un een rare leider, maar als ze slim genoeg zijn om een waterstofbom en langeafstandsraketten te maken, zijn ze ook slim genoeg om te weten dat een kernoorlog geen enkele winnaar oplevert. In Amerika weten ze dat ook. Waarom zouden we bang zijn?

ENGELS

Rint Sybesma, hoogleraar Chinese taalkunde aan de Universiteit Leiden, schreef op 24 juli jl. een opiniestuk in de Volkskrant. Jaarlijks verdwijnen er tientallen talen. Dus geeft het niks als het Nederlands daar over twee à drie generaties ook één van is. Als we tenminste allemaal overschakelen op Engels, betoogt Rint Sybesma. (...) Een van de aanleidingen van mijn stuk (schreef Sybesma op 4 september) was Nederlands en/of Engels? Taalkeuze met beleid in het Nederlands hoger onderwijs, een rapport van de KNAW met duidelijke aanbevelingen: faciliteer de overgang naar het Engels; pas de wetgeving aan waar die de verengelsing in de weg staat, en als de kwaliteit van het onderwijs lijdt onder de Nederlandstaligheid van studenten en docenten, ondersteun dan bijscholing in het Engels. (...) Ik stelde een aantal 'maatregelen' voor die moesten leiden tot de uitfasering van het Nederlands: eerst ban je het Nederlands uit het hoger onderwijs, vervolgens uit het voortgezet onderwijs en zo voort, totdat het Nederlands in geen enkel vitaal deel van de samenleving nog een rol van betekenis speelt. Ik wilde onder de aandacht brengen dat een deel van die maatregelen in feite al genomen is. En het gebeurt nog steeds, zonder enig debat.

Het stuk van 24 juli was ironisch bedoeld. Dat had lang niet iedereen door en ik kreeg dan ook, over ironie gesproken, hatemail en doodsverwensingen van mensen die het eigenlijk roerend met mij eens zijn: ook zij dragen het Nederlands een warm hart toe. (Even los van taalkunde en taalgebruik: hoe gestoord moet je zijn om iemand dood te wensen vanwege zijn opvattingen over taal?)

Mijn Engels is best goed. Al zo'n jaar of vijftig lees ik vrijwel uitsluitend Engelstalige boeken. Ik ben in diverse Engels sprekende landen geweest: Engeland, Ierland, VS en Nieuw-Zeeland. Uiteraard hoorde men al gauw dat ik uit een ander land kwam, maar verschillende keren werd mij gezegd dat men dacht dat ik uit een ander Engelstalig land kwam. Leuk om te horen, maar hoe goed mijn Engels ook is, mijn Nederlands is nog veel beter. Ik  vermoed dat er maar weinig mensen zijn die zich in een tweede taal beter kunnen uitdrukken dan in hun moedertaal. De woordenschat in de moedertaal zal meestal groter zijn dan die in de tweede taal.

Zou inderdaad Nederlands door Engels worden vervangen, dan zou dat voor mij geen probleem zijn, al zal het nog wel even duren en zal ik het niet meemaken. En al is er bij mijn weten nog geen beleid op dit punt, 'we' zij al lekker bezig met die vervanging. Met name de ITC heeft ervoor gezorgd dat talloze Engelse woorden officieel tot het Nederlands zijn gaan behoren. (Ze zijn opgenomen in het 'Groene Boekje'.) Luister naar talkshows en het zal je opvallen hoe vaak deelnemers aan het gesprek Engelse woorden door in hun teksten verwerken. Zap niet weg bij reclameblokken op de tv en het zal je opvallen hoeveel puur Engelse teksten in veel commercials - met name die voor auto's - verwerkt zijn.

Ik ben geen nationalist. Je zult mij niet horen roepen 'Eigen taal eerst.' Ik denk alleen maar dat, als we elkaar willen begrijpen, we ons zo helder mogelijk moeten uitdrukken en het is toch je moedertaal (voor de meesten van ons Nederlands), waarin we ons het helderst kunnen uitdrukken. En laat ons begrip hebben voor landgenoten die in hun eerste levensjaar nog vaak in Turks of Marokkaans zijn toegesproken. De meesten van hen kunnen zich toch voortreffelijk in het Nederlands uitdrukken.