WEG

Sinds 1 december kun je - tot 8 december - op voordracht van het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (INL), uit onderstaande lijst kiezen welk(e) woord(combinatie) uit het Nederlands zou moeten verdwijnen.

chillen
dagdagelijks
diervriendelijk vlees
me (i.p.v. 'mijn')
mensenmens
papadag
participatiesamenleving
plezierjacht
selfie
zeg maar

 

Wat mij betreft wordt het Nedelands vervangen door Engels, maar zolang we dat nog niet gedaan hebben moeten we, vind ik, Engekse woorden uit ons dagelijkse Nederlands weren. Ik heb dus gekozen voor 'chillen'.

'dagdagelijks' schijnen ze alleen in Vlaanderen te gebruiken. De Vlamingen gebruiken wel meer 'Nederlandse' woorden die 'wij' niet kennen. Gun ze ook dit woord.

Over 'diervriendelijk vlees' heb ik me al veel eerder verwonderd. Een dier doden en opeten is nooit een vriendelijke daad geweest.

Het gebruik van 'me' i.p.v. 'mijn' is me nog nooit opgevallen.

'mensenmens' lijkt me  een modeterm, die vanzelf wel weer verdwijnt, net als 'gutmensch'.

'pappadag' had ik ook nog nooit gehoord/gelezen.

'paricipatiesamenleving', als vervanger van 'bezuinigingen op uitgaven uit de collectieve middelen' zullen we nog wel een tijdje houden.

Kennelijk zijn er dierenvrienden die niet weten dat 'plezierjacht' niets met jagen te maken heeft, maar betrekking heeft op een type boot.

'selfie' verdwijnt  niet, zolang die idiote gewoonte blijft bestaan.
 
Het zal mij zeg maar een rotzorg zijn, of 'zeg maar' verdwijnt.

PLAN

'Er was duidelijk sprake van een plan, gezien hun uitrusting. Dit was geen impulsieve daad.' Dat zei de politiechef in San Bernardino na die schietpartij, las ik in de Volkskrant, waarmee hij wilde aangeven dat het mogelijk om een terrorristische daad zou gaan.

Ik vind de redenering van die politiechef wat merkwaardig. Volgens mij gaat de eerste de beste crimineel die een concurrent wil uitschakelen ook planmatig te werk. Hij zal zich afvragen of hij een Kalashnikov zal gebruiken of kan volstaan met een Walther PPK. Tijd en plaats zal hij ook niet aan het toeval overlaten.

 of

Een psychopatische seriemoordenaar gaat ook niet impulsief te werk.

War maakt het eigenlijk uit? Als er moorden gepleegd zijn, op grond van welke motivering dan ook, is het de taak van de politie de moordenaars op te sporen en voor de rechter te brengen. Die mag zich dan buigen over de motieven en mogelijk andere oorzaken en achtergronden en daarbij eventueel rekening houden bij de straftoemeting.

GEVAARLIJK

Drie koppen uit één en hetzelfde nummer van Trouw:

• Salafisme is kwaadaardig
• Salafistenverbod is gevaarlijk
• Lang niet alle salafisten zijn gevaarlijk, ontdekte de AIVD

Zoek het zelf even uit!

DOCUMENTAIRE

Tot 6 september zal er nog veel over gesproken en geschreven worden. Ik doe gewoon mee. In Het PAROOL las ik: Humberto Tan liep op eieren tijdens een gesprek over Zwarte Piet. (...) Humberto Tan is de afgelopen jaren beloond met mooie kijkcijfers, lof en allerlei prijzen, maar moest maandagavond op eieren lopen tijdens een gesprek met de Amerikaanse documentairemaker Roger Ross Williams over Zwarte Piet, een onderwerp dat Tan tot nog toe veiligheidshalve aan collega Jeroen Pauw had overgelaten.

De documentaire van Williams is momenteel te zien op de website van CNN. Williams legt in zijn documentaire een, naar mijn idee onterechte, relatie tussen 'onze' Zwarte Piet en de Amerikaanse 'Blackfaces',  blanke artiesten die, jaren terug, zich tot zwarte lieten schminken. Dat kan in de VS al jaren echt niet meer, dus ik kan me voorstellen dat Williams wat verwonderd was toen hij hier zoveel 'Blacfaces' zag.

Williams doet het netjes: hij laat ook voorstanders van Zwarte Piet aan het woord, maar ik vrees dat Amerikaanse kijkers onze folklore en de al of niet bestaande relatie met de slavernij, niet zo goed begrijpen.

In de film van Williams komen ook enkel scenes voor waarin zwarte anti-Piet activisten door agenten worden afgevoerd. Daaraan gaat dan wel eens enig worstelen vooraf. Daar zullen de Amerikanen dan ook met afgrijzen naar kijken. Hopelijk bedenken zij - en Williams - dat het hier minder voorkomt dan in de VS, dat zwarte burgers door blanke agenten worden doodgeschoten. Daar zou Williams ook eens een indringende documentaire over kunnen maken.

FEESTVREES

Ik kende het woord niet: Feestvrees. Ik kwam het tegen in een artikel in Trouw van Beatrijs Ritsema, bekend van haar column over 'Moderne Manieren'.

De kop boven het artikel luidde: Verplicht gezellig zijn, hoe doe je dat? Ik heb daar wel een antwoord op: Dat doe ik niet! Ik lijd niet aan feestvrees. Als het echt niet anders kan, ga ik erheen. Ik heb er gewoon een bloedhekel aan.

Van alle soorten feestelijke bijeenkomsten geeft het klassieke kinderpartijtje-aan-huis in mijn ervaring de meeste stress, schrijft Beatrijs. Ik heb geen kinderen en derhalve geen kleinkinderen, dus kinderpartijtjes heb ik nooit hoeven te organiseren of bij te wonen. Aan de verjaardagen van de kinderen van mijn broers en zussen  heb ik nooit enige bijdrage geleverd.

Uiteraard werd ik wel geconfronteerd met de 'gezelligheid' die jaarlijks in de maand december woedt. Ik heb heel wat mensen horen zeggen dat ze als tegen een berg opzagen tegen de 'gezellige' familiebijeenkomsten met kerst, maar toch gingen ze er elk jaar weer heen.

Mijn schoonouders begonnen vaak al in september te vragen: "Wat doen jullie met de kerst?" In het begin van ons huwelijk hebben Boukje en ik één maal kerstavond en eerste kerstdag bij haar ouders doorgebracht. Ik had daarna het gevoel dat ik aan de ggz toe was. We hebben het nooit herhaald. Mijn moeder hoefde ik niet teleur te stellen: ze kon kiezen uit zes andere kinderen (met kleinkinderen) bij wie ze de zogenaamde feestdagen kon doorbrengen. Wij brachten meestal met een bevriend stel de laatste week van het jaar door ergens in een bungalow in een omgeving waar het aangenaam wandelen was.

De kerstdagen van 1996, het jaar waarin Boukje overleed, waren de laatste die ik in gezelschap van anderen doorbracht: mijn schoonzus (de tweelingzus van Boukje) en zwager. Alle daarop volgende 'feestdagen' heb ik in mijn eentje doorgebracht en dat zal ik ook dit jaar weer doen. Mijn familie en vrienden weten dat ze geen moeite hoeven te doen mijn 'eenzaamheid-tijdens-de-feestdagen' op te heffen door mij uit te nodigen. Ik zal net als de meeste andere dagen van het jaar alleen, maar niet eenzaam zijn,

STOER

Dichtbij de noordoever van het IJ, las ik in Het PAROOL, is al weer het zoveelste nieuwe restaurant in Noord geopend: het restaurant Hangar. Het is opgebouwd uit golfplaten en biedt plaats aan 75 mensen.

De krant spreekt met de uitbater. 'Noord is stoer en ruig, dat wilden wij dus ook uitstralen.' (..) 'Hopelijk komt er dit najaar een schaatsbaan; een stadsstrand komt er komende zomer sowieso.'

Je moet tegenwoordig wel een behoorlijk eind uit je nek lullen om jezelf, je idee of je product onder de aandacht van het publiek te brengen. Ik woon inmiddels al weer ruim vier jaar tot grote tevredenheid in Amsterdam-Noord. Het is me nog niet opgevallen dat Noord stoerder en ruiger is dan Osdorp, de Watergraafsmeer en de Rivierenbuurt of welk ander stadsdeel dan ook. Hier en daar zie je in Noord nog een stuk voormalige scheefpswerf waar de herinrichting nog volop gaande is. Dat maakt geen stoere of ruige, maar vooral een rommelige indruk met zijn bouwputten en halfafgebroken gebouwen.

Die schaatsbaan - als die er ooit komt - zal niet op Thialf lijken, maar meer op het baantje dat je 's winters op het Leidseplein kunt zien of gebruiken. Dat maakt op mij altijd meer een tuttige dan een stoere indruk.

Stadsstranden zijn een relatief modern fenomeen. Over diverse stadsstranden in Amsterdam lees ik op de website 'zwembad-amsterdam.nl' o.a.:

• Rawfood, biologisch en veel vega, open haard, fijne hangplekken, leestafel, flex ZZP werkplekken, stilte plekken, kunst, fijne tunes, leuke feestjes en nog veel meer!
• Op dit nieuwe tijdelijke stadsstrand in de Amsterdamse Westerparkbuurt is alles mogelijk: bedrijfsuitjes, kinderfeesten, sportevenementen, trouwerijen.
• Geniet ’s zomers van ontbijt, lunch en diner op het terras of lounge met vrienden op één van de 80 strandbedden op het zandstrand en de diverse lounge areas.Vier uw verjaardag of borrel met collega’s aan de Extra Cold Beach Bar en organiseer uw (bedijfs-)evenement in The Beach House of op de Partybeach.

Het doet me allemaal nog steeds niet stoer en/of ruig aan. Het enige ruige in Noord is de Hangar, omdat het is opgebouwd met vooral oude golfplaten. Daar wordt de rest van Noord niet stoerder of ruiger van.

STRAF

Gisterochtend luisterde ik, zoals wel vaker, naar de TROS Nieuwsshow. Daarin ging het o.a. over de levenslange gevangenisstraf. Een aantal dagen geleden had de rechter twee moordenaars veroordeeld tot 30 jaar, hoewel het Openbaar Ministerie levenslang geëist had. In de praktijk betekent 'levenslang' dat je ook inderdaad tot je dood in de gevangenis blijft. Weliswaar is het in principe mogelijk dat je gratie wordt verleend, maar als ik het goed heb, is dat de laatste 30 jaar niet gebeurd.

Bij alle straffen die voor een bepaald aantal jaren is opgelegd (maximaal 30) is het gebruikelijk dat de gevangene voorwaardelijk wordt vrijgelaten, als tweederde van de straf is uitgezeten. De ratio daarvan is me nooit duidelijk geworden. Je kunt die regel net zo goed afschaffen en de straffen met éénderde verlagen. Je blijft zitten met discussies over te korte straffen, maar je bent af van discussies over te vroege vrijlating, zoals recentelijk nog met de vervroegde vrijlating van Folkert van der G.

Onlangs heeft het Europees Hof zich uitgesproken over 'levenslang'. Op www.mwnsenrechten.nl las ik: Volgens het Hof mogen landen een levenslange gevangenisstraf opleggen, maar moet er wel altijd een mogelijkheid bestaan om die straf in te korten of te herbeoordelen.(...)

Wat betekent de uitspraak voor Nederland?

Hoewel in Nederland levenslang echt levenslang is, kunnen gevangen hier wel een verzoek indienen om eerder vrij te komen. Dit noemt het Hof ook expliciet in de uitspraak. Het Hof vergelijkt de situatie in alle Europese landen en komt tot de conclusie dat er vier categorieën te onderscheiden zijn:

• landen waar de levenslange gevangenisstraf niet bestaat;
• landen waar een mechanisme bestaat waarbij de levenslange gevangenisstraf na bepaalde tijd, bijvoorbeeld na 25 jaar, wordt herbeoordeeld;
• landen waarin zo’n mechanisme niet bestaat, maar waar het wel mogelijk is om gratie te vragen;
• en ten slotte landen waar het onder omstandigheden helemaal niet mogelijk is om eerder vrijgelaten te worden. Onder deze laatste categorie valt het Verenigd Koninkrijk.

Nederland behoort tot de derde categorie. Het is hier namelijk mogelijk om gratie te vragen onder de Gratiewet. Als het gratieverzoek wordt ingewilligd, kan een levenslang gestrafte alsnog vrijkomen.


Hopelijk komt er in Nederland weer een discussie op gang over (de duur van) gerechtelijke straffen. In de VS is het mogelijk iemand, in geval van meerdere delicten, te veroordelen tot meerdere straffen, bijv. levenslang + 30 jaar. Zo gek maken we het hier niet. Je wordt in zo'n geval veroordeeld voor het ernstigste delict met de zwaarste straf.

Natuurlijk moet iemand gevangen blijven zolang zhij nog een gevaar voor de samenleving vormt. Maar in een humaan strafsysteem mogen wraakgevoelens niet de enige basis zijn voor het gevangen houden van mensen. Ik herinner me nog de discussie in de zestiger zeventiger jaren van de vorige eeuw over 'de vier (later drie) van Breda. Het ging hier om oorlogsmisdadigers die na de Tweede Wereldoorlog aanvankelijk ter dood werden veroordeeld. Juliana weigerde, in tegenstelling tot haar moeder, de doodvonnissen te bekrachtigen, die werden omgezet in levenslang. (Veel jaren later - in 1983 - werd de doodstraf hier grondwettelijk verboden.) Ik weet nog dat ik toen vóór gratieverlening was.