Veranderingen

Gisteren had ik het hier over de, volgens mij, niet-bestaande generatiekloof. Ik schreef ook dat er uiteraard in de loop der jaren wel (maatschappelijke) veranderingen plaatsvonden. Met zo'n verandering werd ik een paar dagen geleden weer eens geconfronteerd.

Ik haalde weer eens een oud boek uit de kast: OP HET VINKENTOUW van Godfried Bomans. Het is een bundeling van stukjes die hij, onder het pseudoniem 'Parlevink', schreef voor de Volkskrant in de perioden  5 november 1954 - 5 februari 1955 en 4 januari 1956 - 10 december 1956. De teksten zijn dus ruim 50 jaar oud, maar in mijn ervaring nog steeds zeer leesbaar.

"Katholiek dagblad voor Nederland" was in die tijd nog de ondertitel van de Volkskrant. Dat verklaart de tekst in het "Ter inleiding", geschreven door ene 'M.G.'. Een citaat:
Dat Bomans daarbij bepaalde toestanden of gebeurtenissen in de katholieke geloofspractijk niet ontziet, heeft sommigen bevreemdt, enkelen verontrust. Wij achten deze stoutmoedigheid een verheugend verschijnsel. Zij is een teken, dat de katholieke emancipatie in haar ontwikkeling een punt bereikt heeft, waarop zij kritiek van binnenuit verdragen kan.  Dat deze correctie door velen, priesters en gelovigen, gewaardeerd wordt, strekt hiervoor tot bewijs. Hebben immers de hier verzamelde "Parlevinken", die op de voorpagina van "De Volkskrant" regelmatig verschenen, dit dagblad enkele abonnees gekost, veel groter was het aantal dergenen, die in dit vrije en vranke geluid een stem herkenden, waaraan behoefte was en die nu node gemist wordt.

Het boek verscheen drie jaar na het 'Bisschoppelijk Mandement' (herderlijk schrijven) van 1954 waarin het lidmaatschap van de VARA en van de NVV (voorloper van de FNV) voor katholieken werd verboden en het lidmaatschap van de PvdA werd ontraden. (Het getuigt van een diep inzicht in Gods ideeënwereld, dat de verderfelijke invloed van een omroepvereniging en een vakbond nog net iets gevaarlijker werd gevonden dan die van een politieke partij.) De stukjes van Bomans verschenen dus rond dezelfde tijd als dat Mandement. De emancipatie binnen de Heilige Moederkerk was toen nog niet bepaald vergevorderd. De clerus dacht echt nog dat hij ook regels voor het leven buiten de kerk kon stellen. Vanuit dat oogpunt waren de stukjes van Bomans, die ook katholiek was, bijna revolutionair te noemen. Zou het Nederlandse bisschoppencollege nu met een soortgelijk herderlijk schrijven komen , dan zou dat waarschijnlijk tot de nodige hilariteit, maar minstens tot meewarig hoofdschudden leiden. Er is, gelukkig, het een en ander veranderd.
x

Data

Wie mij wat langer kent weet dat ik niets heb met bepaalde data waarop je iets zou moeten gedenken of vieren, zoals sterfdagen, verjaardagen of huwelijksdagen. Er verandert niets aan of in mij op 24 maart, de dag waarop ik in 1939 geboren ben. Evenmin ben ik op 29 juli extra treurig omdat ik op die datum in 1996 weduwnaar werd. Maar om de een of andere reden hebben mensen de neiging om iets te doen op bepaalde data of omdat er na een datum een afgerond aantal jaren verlopen is. Zo begon Trouw gisteren aan een serie artikelen naar aanleiding van het feit dat dit jaar de eerste babyboomers 65 werden of nog worden. Gisteren ging het over de strijd tussen de generaties. Ik ben er niet eens aan begonnen.

Omdat ik intussen al een tijdje meeloop, heb ik wel eens eerder iets gehoord of gelezen over de verschillen, soms zelfs conflicten tussen generaties. De Griekse filosoof Socrates jeremieerde al 2500 jaar geleden over 'de jeugd van tegenwoordig'. Maar wat is nu een generatie? Dat iemand uit de zestiger jaren van de vorige eeuw stamt zegt mij helemaal niets. Is hij van 1 januari 1960 of van 31 december 1969. Daar zit tien jaar verschil tussen, ongeveer een halve generatie. Die babyboomers zijn bij mijn weten ook niet en bloc geboren. Mijn jongste zus, de laatste van zeven kinderen in één gezin, werd geboren in 1948 en zou dus tot de babyboomers gerekend kunnen worden, maar ik zie geen opmerkelijke verschillen tussen haar en mijn overige broers en zussen en mij die van vóór of tijdens de Tweede Wereldoorlog stammen. Het zal niemand verbazen dat mijn vrienden- en kennissenkring voor het overgrote deel bestaat uit personen die ook reeds AOW ontvangen of dat binnen afzienbare tijd zullen doen. Maar gisteren heb ik een aantal zeer plezierige uren doorgebracht met een vrouw die ik sinds enige tijd een goede vriendin noem, maar die pas over enkele jaren 40 wordt. Ik kan niet ontkennen dat zij qua popmuziek een heel andere smaak heeft dan ik, maar verder merk ik bar weinig van generatieverschillen. Zo kwamen we er tijdens de wandeling naar het Boerhave Museum in Leiden achter dat we beiden de Carmina Burana prachtig vinden en die is ook weer door iemand van een oudere generatie bij elkaar gecomponeerd

Er is helemaal niets tegen dat historici en andere deskundologen van tijd tot terugkijken en veranderingen opmerken. Ik zal de laatste zijn die beweert dat de eerste tien jaar van de 21e eeuw niet te onderscheiden zijn van de vijftiger jaren van de 20e eeuw. Er hebben wel degelijk (maatschappelijke) veranderingen plaatsgevonden. Ik kan moeilijk ontkennen dat het relatieve aantal pensioengerechtigde mensen toeneemt en dat dit voor degenen die nog niet aan hun pensioen toe zijn wat vervelend kan uitpakken. Moet ik nu ineens bang worden dat jongere generaties zullen zeggen: "Bekijk het verder maar, Evert, voor jou gaan we niet meer krom liggen. Jij bent al in Nieuw-Zeeland geweest. Nou willen wij wel een keer. Benidorm en Antalya kennen we nou wel."

Generaties bestaan in een familie. De maatschappij kent geen generaties, maar meer dan 100 'jaargangen'. En ze kent mensen die ongeacht hun leeftijd kijken naar wat oudere en jongere mensen doen of nalaten en daar een oordeel aan verbinden over 'de' jongeren en 'de' ouderen. Is voor mij, 71 jaar, iemand van 61 een jongere, iemand van 81 een oudere? Dat wij als generatiegenoten beschouwd worden wil absoluut niet zeggen dat ik hun opvattingen of levensstijl deel, terwijl ik dat wel kan doen bij iemand van 31 of 101. De generatiekloof bestaat niet.
X

Zakelijk

In Trouw van gisteren kwamen de fractieleiders van PvdA, SP, GroenLinks, D66 en ChristenUnie aan het woord naar aanleiding van de vraag: gaat u een kabinet van VVD en CDA, gedoogd door de PVV, steunen als het met voorstellen komt die in uw straatje passen of laat u het bij de eerste de beste gelegenheid vallen, alleen omdat het door die vermaledijde PVV gesteund wordt? (De vraag heb ik in eigen bewoordingen geherformuleerd.)

De vraag had Trouw ook aan mij kunnen voorleggen, want de antwoorden waren zoals verwacht: ze zullen het kabinet (als dat er ook werkelijk komt) "zakelijk" beoordelen. Natuurlijk ben ik ook maar een politieke tinnegieter, maar zo langzamerhand begin ik me af te vragen waar ze in Den Haag nou zo moeilijk over zitten te doen. Bij VVD en CDA zijn ze nu ook weer niet zó dom, dat ze niet van tevoren kunnen inschatten waarover ze met welke andere partij(en) tot een compromis kunnen komen. De VVD kan er ook voor kiezen met andere partijen een minderheidskabinet te vormen. De enige reden om voor de PVV te kiezen is, lijkt mij, dat Geert Wilders dan in ieder geval op een paar terreinen (met name die waarop hij 'populistisch links' is) zijn grote waffel moet houden en dat kan zijn electorale aantrekkingskracht alleen maar verminderen.

In de opiniepeilingen is momenteel de PVV even groot als de VVD. Zijn deelname aan de coalitiegesprekken wordt duidelijk op prijs gesteld. Ik neem aan dat dit gaat veranderen als de mensen de gevolgen van zo'n coalitie in hun portemonnee gaan voelen.

Een aardig detail kwam ik in de Volkskrant tegen. De VVD is tegen 'auto's pesten'. Maar ze wil ook bezuinigen. Wat heeft Anne Mulder (hij zit voor de VVD in de Tweede Kamer) nu ontdekt? Voor hybride auto's die zo goed voor het milieu zijn hoef je geen wegenbelasting te betalen. Dat vinden zo veel mensen leuk dat er een gat van tientallen miljoenen in de begroting geslagen wordt. Dus wat zegt Anne nu? 'Belastingen zijn er niet om gedrag te veranderen maar om geld binnen te halen. Het risico is heel groot dat je met een gat in je begroting zit als mensen inderdaad hun gedrag veranderen.' (...) 'Dit lek moet worden gedicht, ook al is het een teleurstelling voor veel mensen die nu net zo'n auto hebben gekocht', zegt Mulder in het AD. Vreemd genoeg is de motivering voor een eigen risico in de zorg (ook een soort belasting) dat mensen nog even achter hun oren krabben voor ze naar de dokter gaan, gedragsverandering dus. Mag ik nu aannemen dat het voor de VVD toch gewoon een kwestie is van geld binnen halen?

Terzijde: Hoe zit dat met bronnenonderzoek bij het AD en de Volkskrant? Anne Mulder wordt met 'zij' en 'ze' aangeduid, maar als ik even googel en video's en foto's van Anne zie, lijkt hij heel erg op een man.
X

Universiteit

Soms kom je via het internet tot onverwachte ontdekkingen. In Trouw stond een artikel over een aantal verontruste CDA'ers. Zij vinden het niet bij het CDA passen dat het gaat samenwerken met de PVV van Wilders. Zij vrezen dat het CDA-congres, mocht het inderdaad tot een regeer- en gedoogakkoord komen, zich voor een voldongen feit geplaatst zal zien en de fractie niet zal terugfluiten. Het zijn geen landelijke bekende CDA'ers, zo'n beetje middenkader. Ze hebben ook een website in het leven geroepen: www.wijstaanvooronzegrondrechten.org.

Ik vermoedde niet dat die website veel nieuws zou brengen en dat klopte. Ik was wel enigszins nieuwsgierig naar de ondertekenaars die met naam en toenaam vermeld worden, zoals Gabriel Anthonio, bestuursvoorzitter Jeugdhulp Friesland, hoogleraar Veranderingsmanagement Stenden University. Omdat 'Stenden University' mij niets zei, ging ik eens googelen, want een beetje University heeft een website. Stenden University ook (www.stenden.com) en tot mijn verbazing in het Nederlands. Wat blijkt? Stenden University verzorgt HBO-opleidingen in Nederland (diverse plaatsen in de drie noordelijke provincies), Bali, Thailand, Zuid-Afrika en Qatar. In die buitenlanden ligt de nadruk op 'International Hospitality Management', in Nederland met name op 'Opleiding tot Leraar Basisonderwijs (PABO)'. In Emmen en Leeuwarden kun je daarnaast kiezen voor 'Christelijke Opleiding tot Leraar Basisonderwijs (PABO)'.

Ik vroeg mij af: HBO en/of University? Hoe zit dat nou? De website zelf biedt uitkomst: Het is voor Nederlandse HBO instellingen toegestaan om de term 'University of applied science' te gebruiken. Indien er op de website of in andere communicatie-uitingen van Stenden gebruik wordt gemaakt van de woorden Stenden university wordt "Stenden university of applied science" bedoeld. Nou, da's mooi. Dat zal wel zo zijn om in het buitenland duidelijk te maken dat een instelling bachelor en master degrees mag toekennen. 'Higher Vocational Training' zou wellicht verwarring kunnen scheppen.

Maar die oproep aan CDA'ers heeft niets met het buitenland te maken. Ik volg alles niet meer zo nauwkeurig, maar mogen docenten aan HBO-opleidingen zich tegenwoordig ook hoogleraar noemen? Misschien mag het wel, maar is het ook gebruikelijk? Als iemand zich ineens hoogleraar te Emmen zou noemen, zou ik toch wat in verwarring raken.  Zou Gabriel het nou zo'n mond vol gevonden hebben om op die website te zetten 'hoogleraar aan de Stenden University of applied science'? Of zou hij bang zijn dat niet iedere verontruste CDA'er dat zou begrijpen? Of is het gewoon ijdeltuiterij?
x

Streng

Vermoedelijk zijn veel volgelingen van Geert Wilders, maar niet alleen zij, het erover eens dat er in dit land strenger gestraft moet worden.Je komt hier met name veel te gemakkelijk weg met het gebruik van geweld. (Anderzijds is het vervolgen van fout verkeersgedrag - dat ook doden en gewonden kan opleveren - een kwestie van 'autootje pesten'.) Al dat linkse gezeur over 'moeilijke jeugd' en zo moet nou maar eens afgelopen wezen.

Nee, dan de Verenigde Staten. Daar weten ze wel weg met strengheid, tot de doodstraf aan toe. De misdaadcijfers zijn daar bepaald niet lager dan hier, maar het zal wel een lekker gevoel geven dat iemand 'zijn verdiende loon' krijgt. Toch heb ik de indruk dat ze daar in de VS wel eens wat doorschieten. Neem nou die steward, waarover o.a. de Volkskrant bericht. Die steward wijst, nadat een vliegtuig net geland is, een passagier op zijn verkeerd gedrag. Die passagier wenst zich daar niets van aan te trekken. Hij scheldt de steward uit en slaat hem met zijn tas. Dat verschijnsel komt in Nederland ook voor. Het zijn vaak zwartrijders in het openbaar vervoer die, wanneer ze gesnapt worden, verbaal of fysiek gebruik geweld gebruiken tegen conducteurs.

Die steward pikte het niet. Hij eiste excuses. De passagier weigerde. De steward pakt de microfoon en scheldt de passagier de huid vol. Natuurlijk is dat ook geen professioneel handelen, maar begrijpelijk is het wel. Die steward heeft het even helemaal gehad. Hij pakt een blikje bier en verlaat het vliegtuig via een nooduitgang. Thuis wordt hij van zijn bed gelicht. Hij kan zeven jaar cel krijgen, aldus Amerikaanse media. (Onderstreping toegevoegd.)

Wat heeft die man nou gedaan? Een passagier uitgescholden, een blikje bier ontvreemd en een vliegtuig op onreglementaire wijze verlaten. Moet je daarvoor zeven jaar achter de tralies? In Nederland moet je daarvoor iemand wel bijna doodslaan. Zullen we nog eens goed nadenken over strenger straffen? O ja: zou die passagier de politie nog achter zich aan krijgen? Of was hij 'al genoeg gestraft'?
x

Wethouders

Het komt wel eens voor dat, los van een kabinetscrisis, een individuele minister of staatssecretaris moet aftreden, maar vaak gebeurt het niet. Bij de gemeenten ligt dat heel anders: 40% van de wethouders zit de periode van vier jaar niet uit. Dat schrijft de Volkskrant naar aanleiding van een artikel hierover in 'Binnenlands Bestuur'. De meeste wethouders vertrekken na politiek geharrewar. Daarna krijgen ze gedurende bepaalde tijd wachtgeld, zeg maar de WW voor ambtsdragers. Zij hoeven immers ook niet meteen, in afwachting van een nieuwe baan, zonder inkomen te zitten.

Nu is er weer rumoer ontstaan. 'Zittende' wethouders die in het nieuwe college van B&W terugkeerden, gaan voor 80% werken en krijgen dus minder salaris. Nobel, toch, in deze moeilijke tijden? Nou, voor die gemiste 20% krijgen ze wachtgeld. Tweede Kamerleden spreken er schande van. Ineke van Gent (GroenLinks) betitelde de constructie als 'creatief boekhouden'. Volgens haar is het wachtgeld bedoeld om inkomensverlies te voorkomen, en niet 'om arbeidstijdverkorting te betalen'. Dat laat Frans Luijckx, in Hoogeveen(sic)-Sappemeer wethouder namens de partij Lokaal Centraal, niet op zich zitten: 'Ik word betaald voor 0,8 fte, maar ik werk 60 à 70 uur per week. Dat was zo toen ik fulltime werkte, en dat is nog zo.'

Een fulltime wethouder In Hoogezand-Sappemeer ontvangt 5.444 euro per maand. Frans zou dus teruggegaan zijn naar 4.355 euro. Kun je daarvan rondkomen in Hoogezand-Sappemeer? Ik ken natuurlijk Frans' bestedingspatroon niet, maar het lijkt haalbaar. En voor alle duidelijkheid: de met hem getroffen regeling is volkomen legaal. Een beetje politicus echter vraagt zich in dit soort omstandigheden ook altijd even af: is het ethisch verantwoord?

Ik heb nog twee opmerkingen. Mensen met een behoorlijk salaris roepen, net als Frans, altijd: "Maar ik werk ook veel langer dan de normale werktijd." Dat geloof ik direct, maar volgens mij is daar bij de vaststelling van het salaris ook rekening mee gehouden. Ik zeg altijd: "Ga dan maar terug naar je 'normale' salaris en declareer overuren." In Hoogezand-Sappemeer hebben ze nu vijf wethouders, hoewel ze er in de vorige periode vier hadden. Is het werk van de wethouders enorm toegenomen? Dat heeft er niets mee te maken. Wanneer een college van B&W wordt gevormd willen de coalitiepartijen daar allemaal in zitten. Vaak kan dat alleen maar door een extra wethoudersfunctie te creëren. In de vorige periode was de gemeente aan wethouderssalarissen dus 4 x 5.444 = 21.776 euro kwijt, nu 5 x 4.355 = 21.755 euro, plus wachtgeld. Zouden we niet gaan bezuinigen?
X

Protest

Dit is een kaartje waarop je 'Ground Zero' ziet. Het gemeentebestuur van New York heeft toestemming gegeven voor de bouw van een moskee op een afstand van 'twee blokken' van Ground Zero. De rode stip geeft aan waar de moskee (incl. cultureel centrum) gebouwd gaat worden. De afstand is 180 meter, maar als ik het goed bekijk, kun je t.z.t. vanaf Ground Zero die moskee niet of nauwelijks zien.

Onze eigen Geert Wilders gaat naar New York om zijn bijdrage te leveren aan het VS-brede protest tegen de bouw van een moskee zo dicht bij de plek waar moslimterroristen de dood van 3000 mensen veroorzaakten.

Ik vraag me nu weer af wat de emotioneel toegestane afstand is tussen Ground Zero en een moskee.

x