zondag 18 april 2010

Emoticons

Wie wel eens blogs of internetforums bezoekt komt ze vaak tegen: de emoticons, die kleine cirkelvormige gezichtjes die een bepaalde emotie moeten weergeven. Ik heb een pesthekel aan die dingen en gebruik ze hoogst zelden en dan in ironische zin. In de sms- en chattaal (snel, snel, snel) hebben zich 'toetsenbordemoticons' ontwikkeld:
x = zoen (maar die kenden we al uit de schrijftaal);
:) = blij;
:( = bedroefd;
;) = knipoog ("Dit is een grapje!").
Er zijn er nog veel meer, maar die zou ik moeten opzoeken. Voor de compleet-niet-ingewijden: je moet de getypte emoticons dus een kwartslag naar rechts draaien om daarin een gezicht met de bedoelde emotie te herkennen.

Naar aanleiding van mijn blog Zonde ontspon zich in de reacties daarop een aardige discussie tussen Gerbie (een van mijn trouwe lezers) en mij. Het blog eindige aldus: "Tarcisio Bertoni is niet zomaar iemand. Hij is de tweede man van het Vaticaan. Benedictus XVI kan nu nog maar één ding doen dat de reputatie van het Vaticaan enigszins kan opvijzelen: Bertoni per direct uit zijn functie ontslaan, met de mededeling dat zijn opvattingen niet die van het Vaticaan zijn." Daarna kwam de discussie.

Zuster Klivia: En dat laatste gaat niet gebeuren, ze blijven elkaar tot in den treure de hand boven het hoofd houden ben ik bang.
Gerbie: Niet alleen dat, het zijn volgens mij juist wel de opvattingen van het Vaticaan. Die man is niet voor niet zo hoog opgeklommen.
Evert: Het Vaticaan heeft inmiddels wel verklaard dat de kardinaal niet de mening van het Vaticaan weergaf.
Gerbie: Dat verklaren ze naar buiten toe, maar vinden ze dat ook daadwerkelijk?
Evert: Ze mogen van de Baas toch niet liegen?
Gerbie: Nu had er in moderne internetspeak een knipoog achter je opmerking horen staan. Deze ;-)
Evert: Wel eens internetspeak bij mij gezien?
Gerbie: Daarom kwam mijn uitleg ook er achter aan. Ik meende namelijk toch een lichtelijk sarcastische ondertoon in die ene opmerking te lezen.
Evert: Daarom was internetspeak ook overbodig.
Gerbie: Ware het niet dat er een hele generatie internetgebruikers niet doorhad dat je ook emotie in woorden kunt vatten, zonder emoticons te gebruiken. En hoe moeten die ooit leren wanneer iets anders bedoeld wordt dan dat er daadwerkelijk staat?
Evert: Daar ligt een prachtige taak voor leerkrachten die het taalonderwijs beoefenen. Of behoren die ook al tot de generatie die zonder emoticons geschreven taal niet meer (volledig) begrijpen? Is het wachten nu op een nieuwe uitgave van Erasmus met als titelblad: 'De lof der zotheid;)'?

Gerbie heeft natuurlijk wel een punt: chatten, sms'en, 'even snel een mailtje', tussen de bedrijven door een reactie op een forum of bij een blog plaatsen, het leidt allemaal niet tot weloverwogen taalgebruik, waarbij je de juiste woorden kiest, want je typt sneller ";)" dan "Dat bedoel ik dus als grapje." Dan heb ik het nog niet over een woordkeuze die zo'n toevoeging overbodig maakt, want daar moet je nog langer over nadenken.

Toen ik ruim vijftig jaar geleden een scriptie moest schrijven i.v.m. mijn onderwijzersexamen, was ik al blij dat ik daarvoor een afgedankte typemachine kon gebruiken die van het werk van mijn vader kwam. Ik moest nog zo'n vijfentwintig jaar wachten op een computer met een tekstverwerkingsprogramma en nog iets langer op automatische spellingscontrole (die bij mij altijd aan staat). Het werd steeds makkelijker een eenmaal voltooide zin toch nog iets bij te vijlen. En ik hield en houd van taal en mijn leraren hebben mij een heilig respect voor zorgvuldig taalgebruik bijgebracht. Uit mijn ambtenarentijd heb ik overgehouden dat ik bij alles wat ik schrijf op de achtergrond de 'lezer(s)' zie, die zonder verdere toelichting het geschrevene moet(en) kunnen begrijpen.

Vooral in mijn jaren bij de Ziekenfondsraad heb ik veel genotuleerd. Ik werd 'beroepsluisteraar'. Ik was een van de zeer weinigen die het een leuke bezigheid vond en het uitwerken van de aantekeningen nog leuker. (Het is in dit land, waar zoveel wordt afvergaderd, een zeer onderschatte, ondergewaardeerde en onderbetaalde bezigheid.) Daar heb ik geleerd: "Goed notuleren is datgene opschrijven wat de spreker bedoeld heeft te zeggen." Na een tijdje leer je ook de notoire leuteraar van de deskundige spreker onderscheiden. Mensen keken wel eens bevreemd als ik mijn pen stil hield terwijl iemand druk aan het oreren was.

Gerbie heeft, vrees ik, ook gelijk als hij veronderstelt (of wéét: hij heeft dagelijks met leerlingen te maken) dat het vermogen tot het begrijpen van geschreven taal, zonder toevoeging van kunstmatige frutsels, afneemt. Ik heb op de kweekschool geleerd dat je 'logisch denken' niet leert bij het vak rekenen (daar leer je kunstjes), maar bij het vak taal. Geef ze een stuk tekst en laat ze vragen beantwoorden. De antwoorden vinden ze door de tekst te analyseren. Die moeten ze dus goed lezen. Dat kost tijd, maar oefening baart kunst. Wordt die tijd nog gegeven en, zo ja, wordt die dan ook gebruikt?
X

zaterdag 17 april 2010

Spirit

Gisteravond op Nederland 3: 'Ranking the Stars', met Paul de Leeuw.

Vanavond op Nederland 1'X De Leeuw' met Paul de Leeuw.

Morgenavond op Nederland 1: 'De Leeuw op zondag!' met Paul de Leeuw.

Het behoeft geen betoog dat onder het Nederlandse publiek een immense behoefte bestaat aan programma's met Paul de Leeuw. Een weekendavond zonder deze rasentertainer die een kleine drie uur weet te vullen met komische humor om te lachen is - laten we dat nou maar eens hardop zeggen - een verloren avond. Ik durf het nog wel wat scherper te stellen: in deze moeilijke tijden (Bezuinigingen! Neerstortende presidenten! Aardbevingen! Aswolken!) is er meer dan ooit behoefte aan een stukje ontspanning, een beetje afleiding, even iets luchtigs. Het wordt hoog tijd dat Paul de Leeuw, alle publieke omroepen en alle netmanagers hun verantwoordelijkheid nemen en de handen ineen slaan. Er mag geen avond meer voorbij gaan waarop Paul de Leeuw niet te zien is.

Laat nou niemand zeggen: "Maar we hebben toch ook Bananasplit?" Dat wordt gepresenteerd door Frans Bauer! Of all people! Die is misschien als schoonzoon nog enigszins te pruimen, maar als ik hem zie, moet ik meteen aan mijn energierekening denken en daar wordt ik ook niet vrolijk van. En wanneer zenden ze Bananasplit uit? Uitgerekend op dezelfde avond en direct voorafgaand aan 'De Leeuw op zondag!' Is er dan geen netmanager die even nadenkt en op het simpele idee van 'Paul op maandag!' komt? OK, Frans Bauer kan een zondagavond in zijn eentje niet helemaal vrolijk maken, maar het is nog altijd beter dan 'Paul Rosenmöller en het hart van Afrika'. Wanneer heb jij voor het laatst een ontspannend programma over Afrika gezien?

Er gaat tegenwoordig geen dag voorbij of je kunt tussen half acht en acht uur 's avonds kijken naar wat er zich allemaal afspeelt in de spreekkamer van een huisarts, in een polikliniek, of in een operatiekamer. Ja, dan kun je alle ellende van het NOS Journaal er nog wel even bij nemen. Gaat in één moeite door. Is het nou echt teveel gevraagd ons dagelijks te wapenen voor dat journaal met 'De zoveelste X De Leeuw'? Hieronder een (voorlopig) ontwerp voor een logo dat de 'spirit' van het programma treffend, dacht ik, weergeeft.

vrijdag 16 april 2010

Signaal

De vacature in Amsterdam heeft weer eens een discussie losgemaakt: is het na ruim 700 jaar niet eens tijd dat onze hoofdstad voor het eerst een burgermoeder i.p.v. een burgervader krijgt? Dat roept ook andere vragen op, zoals: is de sekse van de nieuwe burgemeester belangrijker dan de politieke kleur? Of: liever een geschikte vrouw dan een nog iets geschiktere man?

Ik behoor nog tot een generatie mannen die met de neus op het feit gedrukt moesten worden dat vrouwen meer rechten hadden dan het aanrecht, dat 'moeder' en 'huisvrouw' niet de enige functies waren die vrouwen konden uitoefenen en dat vrouwen die toch in het arbeidsproces terecht kwamen, omdat ze geen vrouw en moeder waren (dus 'juffrouw'), daar dezelfde functies konden uitoefenen als mannen en daar hetzelfde salaris voor moesten krijgen.
Vanaf de tijd dat ik naar de kleuterschool ging totdat ik het ouderlijk huis verliet liep ik vrijwel dagelijks vier keer langs het standbeeld dat je hiernaast ziet. Het staat op het kruispunt van Churchilllaan en Waalstraat. Het is vervaardigd door kunstenaar/verzetsheld Gerrit van der Veen en is opgericht ter ere van Wilhemina Drucker. Eind zestiger jaren van de vorige eeuw was zij de naamgeefster van de actiegroep 'Dolle Mina'. Pas toen kwam ik erachter dat zij tegen het einde van de negentiende eeuw de oprichtster was van de 'Vrije Vrouwen Vereeniging'.

Begin zeventiger jaren werkte ik bij de Ziekenfondsraad. Daar werd toen besloten dat vrouwelijke werknemers, getrouwd of niet, allemaal met 'mevrouw' (of desgewenst met de voornaam) zouden worden aangesproken. Ik zat met een vrouwelijke collega op een kamer. Kort na de invoering van de nieuwe regeling nam zij de telefoon op: "Met mevrouw ...." Zelfs ik kon horen dat aan de andere kant de luide kreet klonk: "Wààààààt?" Het was haar vader, orthopedisch chirurg, een aardige man maar met denkbeelden over (de plaats van) vrouwen die nog niet door Dolle Mina beïnvloed waren. Hij vond het bijna onbehoorlijk dat zijn ongetrouwde dochter zich 'mevrouw' durfde noemen.

Ik ben opgegroeid en opgevoed in een gezin met drie zussen en drie broers, waarin nauwelijks verschil gemaakt werd tussen de rechten en plichten van de jongens en meisjes. Het gelijkheidsbeginsel kreeg ik, hoewel dat eigenlijk nooit werd uitgesproken, met de paplepel ingegoten. Ook aan het eind van de zestiger jaren leerde ik Boukje kennen. Als ik ook maar iets van machogedrag had vertoond had, had ik de bijna dertig jaar die ik gelukkig met haar heb samengeleefd op mijn buik kunnen schrijven. Kortom, zonder mij daarover op de borst te kloppen - het ging vanzelf - het feminisme heb ik altijd als een terechte beweging gezien, die haar doelstellingen nog altijd niet volledig heeft kunnen realiseren.

Moet Amsterdam een vrouwelijke burgemeester krijgen? Het zal me worst wezen. Maar in Trouw lees ik dat Margriet van der Linden (hoofdredacteur van 'Opzij') en advocaat Prem Radhakishun (BN'er waar je tegenwoordig nauwelijks meer omheen kunt, waar het ook over gaat) een handtekeningenactie zijn begonnen om een vrouw benoemd te krijgen. "Van een vrouw gaat een signaal uit. Nog geen kwart van de burgemeesters is vrouw, in de tien grootste steden heeft alleen Almere een vrouw". Misschien heb ik het mis, maar dat 'signaal' werd al gegeven door Wilhelmina Drucker, Aletta Jacobs, Joke Smit en Hedy d'Ancona, om er enkelen te noemen. Als er nog steeds een 'signaal' moet worden gegeven, zou het feminisme wel erg onsuccesvol geweest zijn. We lopen wat achter bij het ontwikkelingsland Sri Lanka, dat in 1960 als eerste land ter wereld een vrouwelijke premier kreeg, Sirimavo Bandaranaike, maar laten we nou niet doen alsof de benoeming van een vrouwelijke burgemeester van Amsterdam opnieuw een soort doorbraak in de Nederlandse cultuur zou betekenen. Binnen afzienbare tijd hebben we voor het eerst na ruim 100 jaar weer een mannelijk staatshoofd. Gaat daar dan weer een verkeerd signaal vanuit?

Als de opvolger van Job Cohen toch weer een man is, moet je maar denken: "When God created man, she was only joking."
x

donderdag 15 april 2010

Kosten

De bestuurderen van ons land, de gemeenten Rotterdam en Amsterdam en de KNVB zijn er eindelijk achter: de kosten van de bekerfinale Feyenoord-Ajax zouden onmaatschappelijk hoog oplopen. Die finale wordt nu over twee wedstrijden gespeeld, waarbij supporters van de bezoekende club niet worden toegelaten, zoals al twee seizoenen bij competitiewedstrijden het geval is.

In paniek worden altijd verkeerde of halve besluiten genomen. Mijn voorstel: één finale, zonder publiek, op een goed af te schermen voetbalveld. Je ziet dat links. Het ligt aan het Duinpad op de westpunt van Schiermonnikoog. Wie al een kaartje had gekocht krijgt zijn/haar geld terug. De NOS zendt, bij wijze van gebaar, de wedstrijd live uit. (Ter financiële compensatie wordt volgend seizoen één wedstrijd uit de voorronden van de Europa League niet live uitgezonden.) De clubs regelen hun eigen vervoer naar en (eventueel) verblijf op het eiland. Henk Kessler, directeur van de KNVB, die de prijs moet uitreiken, ziet maar hoe hij er komt. Is dat nou zo moeilijk te bedenken?
x

Zonde

Er zijn maar heel weinig culturen, als ze er al zijn, waarin seksueel contact van volwassenen met kinderen goedgekeurd wordt. Het is dus logisch dat de rooms-katholieke kerk zulk contact tussen geestelijken en kinderen veroordeelt, al heeft het wat lang geduurd voordat de opperste leiding van de kerk er serieus wat tegen ging doen.

In tegenstelling tot wat inmiddels grote groepen mensen tegenwoordig vinden, is de rooms-katholieke kerk van mening dat homofilie, althans het praktiseren daarvan, ook zondig is. Dat mag natuurlijk, al is het wat jammer dat ze een deel van de gelovigen daarmee niet erg gelukkig maakt.

Ook de kerk mag zich als hij aangevallen wordt, of zich aangevallen voelt, verdedigen. De leiding van de kerk bestaat niet uit de domste mensen die ze maar achter een altaar of pilaar kunnen vinden. Voordat zij hun mond open doen hebben zij, mag je aannemen, hun verstand gebruikt. Wat zij ter verdediging aanvoeren is dus weloverwogen. Een van de zgn 'prinsen der kerk', kardinaal Tarcisio Bertoni, heeft nu een in zijn ogen, vrees ik, geweldige vondst gedaan: seksueel misbruik van kinderen door geestelijken is geen gevolg van het celibaat; immers, het celibaat is 'goed'. Homoseksualiteit is 'fout', dus is dat de oorzaak van het seksueel misbruik. De ene fout leidt tot de andere, nietwaar? Die opvatting is niet alleen fout, ze is ronduit verwerpelijk, om niet gewoon smerig genoemd te worden. Zelfs het grootste stuk onbenul weet dat ook heteroseksuelen pedofiel kunnen zijn en je mag veronderstellen dat dit ook de kardinaal niet ontgaan is. Het lijkt op een welhaast doelbewuste poging homofilie en homofielen in diskrediet te brengen.

Tarcisio Bertoni is niet zomaar iemand. Hij is de tweede man van het Vaticaan. Benedictus XVI kan nu nog maar één ding doen dat de reputatie van het Vaticaan enigszins kan opvijzelen: Bertoni per direct uit zijn functie ontslaan, met de mededeling dat zijn opvattingen niet die van het Vaticaan zijn.

woensdag 14 april 2010

Bangmaker

We zijn met ons allen nog nog steeds niet bang genoeg, schijnt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb) te denken. (Ik schreef daar al eerder over.) In een ANP-bericht in de Volkskrant lees ik immers:  de NCTb laat extra ogen in het zeil houden bij publieke optredens van de lijsttrekkers Job Cohen (PvdA), Mark Rutte (VVD), Femke Halsema (GroenLinks) en Alexander Pechtold (D66). Het gaat nog niet om 'beveiliging' (die krijgen alleen Balkenende en Wilders), maar 'begeleiding'. Niet dat er sprake van dreiging is, maar risico’s moeten zoveel mogelijk worden beperkt. Het PAROOL schreef: Indien nodig, krijgt iemand begeleiding of bewakers mee. Ze hoeven niet expliciet bedreigd te worden. Het kan ook zijn dat ze iemand extra meekrijgen omdat ze uitgesproken standpunten huldigen. Met andere woorden: houd je als politicus maar op de vlakte, want anders zou het wel eens verkeerd kunnen aflopen. Moet ik nou de conclusie trekken dat de andere lijsttrekkers - André Rouvoet (ChristenUnie), Emile Roemer (SP), Marianne Thieme (PvdD), Kees van der Staaij (SGP) en Rita Verdonk (TON) - zulke nietszeggende standpunten verkondigen dat niemand zelfs maar de moeite zal nemen om een tomaat in hun richting te werpen? De vier die wel begeleiding krijgen hebben volgens de Volkskrant soms nogal uitgesproken standpunten. Soms. Nogal. Sinds wanneer zijn de PvdA en D66 radicaler dan de SP? O, wacht even: Het gaat echter om een maatregel die voor alle lijsttrekkers zou kunnen gelden. (Onderstreping toegevoegd.) Wat moeten die andere lijsttrekkers doen om aan te tonen dat ze wel degelijk voor begeleiding in aanmerking komen? Spijkerhard bewijzen dat ze echt ook een keertje bedreigd zijn? Ze hebben vast allemaal wel eens hatemail ontvangen. Mogelijk is Marianne Thieme wel eens "Stom wijf!" genoemd, of Rita Verdonk "Reactionaire trut!" Vindt de NCTb dat voldoende reden om nog wat extra begeleiders op pad te sturen? Moet Kees van der Staaij, na de recente uitspraak van de Hoge Raad, beveiligd worden tegen krabbende leden van het Lesbisch Front? Emile Roemer mag wel uitkijken voor de actiegroep "Filthy Rich". De SP schrijft immers open en bloot in haar concept-verkiezingsprogramma: "In de inkomstenbelasting komt een hoger tarief (van 52 naar 55 procent) en er komt een nieuw toptarief van 65 procent, vanaf 150.000 euro belastbaar inkomen."

Hoe zit het trouwens met de beveiliging van al die enthousiaste partijleden die met foldertjes met "soms nogal uitgesproken standpunten" van de diverse partijen langs brievenbussen gaan of er zelfs openlijk mee in een kraampje gaan staan en de voorbijgangers aanspreken? Je zult als volgeling van Marianne Thieme maar zo'n foldertje aanbieden aan een nertsenfikker met een kort lontje. In een artikel van 9 maart jl. in de Volkskrant noemt Malou van Hintum de NCTb de "Nationale bangmaker".  Ze eindigt met: Het lijkt me verstandig als een NCTb in stilte zijn werk doet, en alleen van zich laat horen als we werkelijk gevaar lopen. Zo maar wat losse, bangmakende flodders afschieten is stemmingmakerij en draagt bepaald niet bij aan de veiligheid en het veiligheidsgevoel van Nederlanders. Hear hear!
x

dinsdag 13 april 2010

Voorbeschouwing

Voetbal vind ik in beginsel een aardige sport om naar te kijken, maar de laatste 10 á 15 jaar beperk ik me tot samenvattingen, omdat het vaak te saai is om er anderhalf uur onafgebroken naar te kijken, zeker als je geen supporter van een bepaalde ploeg bent, dus het niet uitmaakt wie er wint. De Nederlandse Eredivisie is dit jaar spannend in die zin dat het zeer wel mogelijk is dat voor het tweede achtereenvolgende jaar niet PSV, Ajax of Feyenoord landskampioen wordt. Dat zou dan FC Twente moeten worden, dat met nog drie wedstrijden te gaan een voorsprong van vier punten op Ajax heeft, zeven op PSV en maar liefst dertien op Feyenoord, dat in ieder geval geen kampioen meer kan worden. PSV heeft nog een theoretische kans, Ajax een tamelijk reële. Zie de stand hieronder.

Ajax lijkt licht in het voordeel. FC Twente (nr. 1) speelt vanavond tegen AZ (nr. 5). Ajax (nr. 2) speelt morgenavond tegen Willem II (nr. 17) en weet dus wat het doen staat. FC Twente speelt verder nog tegen de nrs.  4 en 13, Ajax tegen de nummers 6 en 12. Als Ajax uit de nog resterende drie wedstrijden vier punten (van de maximale negen) meer haalt dan FC Twente, wordt het kampioen, omdat het een (veel) beter doelsaldo heeft. In het schema hieronder zie je een aantal mogelijke resultaten van Ajax en wat FC Twente daar tegenover moet stellen om toch kampioen te worden (w=winst: 3 punten, g=gelijk spel: 1 punt, v=verlies: 0 punten).
Bij Ajax speelt nr. 1 van de topscorerslijst, Luis Suarez, bij FC Twente nr. 2, Bryan Ruiz. Het doelsaldo van Ajax is 77, van FC Twente 37, nog niet de helft. Ajax moest tot nu toe per wedstrijd gemiddeld 0,6 tegendoelpunt toestaan, FC Twente 0,8.

"De bal is rond." Aan het begin van de competitie ging iedereen er vanuit dat PSV weer kampioen zou worden. Opnieuw is aangetoond dat de eindstand van de competitie voorspellen gelijk staat met het kijken in koffiedik of een glazen bol. Drie ronden voor het einde is dat nog steeds het geval. Als FC Twente vanavond verliest en Ajax morgen wint, is er nog steeds niet beslist. Wint FC Twente vanavond en verliest Ajax morgenavond, dan is FC Twente kampioen. Bij winst, resp. gelijk spel is nog alles mogelijk. Vanavond om 22.30 uur kun je bij het NOS Sportjournaal (Nederland 3) een eerste indicatie zien.

UPDATE (na de wedstrijden van woensdag 14 april 2010)
PSV kan nog steeds theoretisch kampioen worden: Ajax en FC Twente moeten dan beide resterende wedstrijden verliezen en PSV moet ze beide winnen. Het wordt dan kampioen op doelsaldo, FC Twente wordt dan tweede en Ajax derde. FC Twente moet om kampioen te worden minimaal hetzelfde resultaat (qua punten) behalen als Ajax. Hieronder zie je de resultaten die Ajax moet behalen, vergeleken met de mogelijke resultaten van FC Twente, om kampioen te worden.

Theoretisch zijn nog altijd de volgende eindstanden in de kop van de Eredivisie mogelijk:


Intussen is iedereen allang vergeten dat ooit is afgesproken dat een club bij winst 3 i.p.v. 2 punten zou krijgen. Dat zou het aanvallende spel bevorderen. Volgens mij is daarvan niets gebleken, want nog altijd is 'het resultaat' belangrijker dan 'het spel' en daar moeten de fans en andere toeschouwers maar mee leven. Wanneer bij de huidige competitie het oude systeem van 2 punten voor een gewonnen wedstrijd zou zijn gehanteerd, zou dat tot nu (12-4-2010) toe een miniem verschil in de totaalstand hebben opgeleverd: Vitesse en VVV Venlo, de nrs. 13 en 14 zouden van plaats verwisselen. Tel uit je winst!
x