Homoniemen

Vroeger dacht je bij 'chippendale' aan een bepaald type stoel. In de tachtiger jaren van de vorige eeuw kreeg 'chippendale' nog een andere betekenis: een goedgevormde jonge man die ten faveure van vrouwelijk publiek uit de kleren gaat. (Dat gebeurde voor het eerst in de nachtclub 'The Chippendales' in New York, vandaar.)

Bij 'strippen' dacht ik in mijn jeugd (stiekem natuurlijk) aan een goedgevormde jonge vrouw die in een nachtclub ten faveure van de aanwezige mannen uit de kleren ging. In Nederland kreeg 'strippen' later ook de betekenis van het in het openbaar vervoer gebruikmaken van een strippenkaart.

En dan heb je nog 'chip'. Dat is o.a. een dun aardappelschijfje dat (veel te vaak) als snack wordt genuttigd. Het is ook een elektronisch circuit dat niet meer weg te denken is uit allerlei dingen die we dagelijks gebruiken, bijvoorbeeld de pinpas.

GVB heeft nog steeds maar één betekenis. Dat staat voor Gemeente Vervoerbedrijf (van Amsterdam). Het GVB wil, net als andere grote vervoersbedrijven, het gebruik van de ov-chip er bij ons inrammen. Het probleem is dat nog lang niet alle gebruikers van het openbaar vervoer onverdeeld enthousiast zijn over die ov-chip. Actie is geboden, vond de GVB-directie. Die zette dus een aantal mensen aan het werk om iets leuks te bedenken waarmee je die ov-chip kunt promoten. Een van de leden van het team zat wat te 'spelen' met de woorden 'chip(pen)' en 'strip(pen)'. Zhij kreeg een brainwave: Chippendale! Zhij riep het team bij elkaar: "Jongens, ik heb een briljant idee! Luistert!" Het team valt ervoor. De PR-afdeling van het GVB valt ervoor. De GVB- directie valt ervoor. Het PAROOL schrijft over het resultaat:

GVB zet chippendales in

Om acht uur 's ochtends staan vier goedgevormde jonge mannen op station Sloterdijk. Zij dragen witte shirts. Op de voorkant staat: "Ik stop met strippen." Op de achterkant staat: "Vanaf nu ga ik chippen." De jonge mannen delen foldertjes uit waarin de zegeningen van de ov-chip aan het volk worden uitgelegd. Probleempje is dat maar weinig mensen onder de indruk zijn van hun goedgevormdheid, dus niet nog eens achterom kijken, dus de zin aan de rugzijde niet zien en al helemaal niet toekomen aan de merites van het spelletje met homoniemen. Aan deze is de folder niet besteed omdat zhij de ov-chip al gebruikt, aan gene niet omdat zhij er helemaal niets in ziet. Een ook aanwezige woordvoerster van het GVB: En als vervoerder zijn wij er wel van overtuigd dat de chipkaart veel voordelen heeft. Dat zal best. Ik heb ook de neiging te denken dat ik altijd gelijk heb.
x

Jongste

Af en toe lees ik dingen in een krant waarvan ik echt niet weet wat ik er nou mee aan moet. Neem nou records. Als je talent hebt voor hardlopen kan ik me voorstellen dat je graag het Nederlands record op de 100 m horden wilt hebben, maar wat bezielt iemand om in het 'Guinness Book of Records' vermeld te willen worden als wereldrecordhouder dwergwerpen? Ik noem maar een dwarsstraat. Ergens daartussen liggen prestaties waar ik niet zo makkelijk een afgeronde mening over heb. Neem nou Laura Dekker.

Laura Dekker, las ik in Trouw, wil in haar eentje om de wereld heen zeilen. Daarin is ze niet uniek. Wat Laura wel enigszins uniek maakt is dat ze de jongste solozeiler ooit wil worden. Laura is pas 13. Zeilen is haar met de paplepel ingegoten. Ze is zelfs geboren aan boord van een boot en haar ouders maakten zelf een zeven jaar durende wereldreis per zeilboot. Ik neem dus voetstoots aan dat haar ouders, die haar plannen steunen, haar alles over zeilen hebben bijgebracht wat daarover te leren valt. Ze is al eens in haar eentje naar Engeland overgestoken. De bezwaren tegen Laura's reis komen van de leerplichtambtenaar van Wijk bij Duurstede, waar Laura woont. Staatssecretaris Van Bijsterveldt is het met die ambtenaar eens en heeft zelfs al Kamervragen over Laura's plannen moeten beantwoorden. Laura en haar ouders denken dat ze tijdens haar reis voldoende tijd heeft lessen te volgen en via e-mail haar huiswerk in te leveren. Bij terugkeer wil ze gewoon haar havo-examen doen.

Laura heeft haar eigen website. Daarop heb ik wat rondgeneusd. Ik kan het ook niet helpen, maar het eerste wat ik dacht was: Nou meid, als ik jou was zou ik tijdens die reis niet ook nog eens een column schrijven voor het maandblad 'Zeilen'. Dan houd je wat tijd over die je extra kunt besteden aan het vak Nederlandse taal, want die beheers je echt nog niet voldoende. Zo is het niet "bedrijfen", maar "bedrijven"; het is niet "ge E-Mailt", maar "ge-e-maild". En een zin begin je altijd met een hoofdletter. Eerlijk gezegd kan ik me voorstellen dat de leerplichtambtenaar denkt dat je met alleen af en toe wat telefonisch contact dat niet tijdig bijspijkert.

Maar goed, een solowereldreis van een dertienjarige heeft nog wat andere dan alleen leerplichtaspecten. Ik heb geen kinderen, dus ik weet niet uit ervaring wanneer je je bezorgd gaat maken. Er zijn ouders, volgens mij, die hun dertienjarig kind nog geen twee weken alleen door Nederland laten fietsen. Ik geef toe dat je tussen Australië en Sri Lanka minder kans hebt enge mannen tegen te komen dan tussen Barneveld en Apeldoorn, maar op de Veluwe heb je weer beduidend minder kans op een orkaan. Ik draai graag zaken om, dus: de ouders gaan op wereldreis en Laura blijft al die tijd alleen thuis, regelt haar huishouden, gaat naar school en doet verder alles wat een normale tiener doet. Wat zouden we daar nou weer van vinden? Ik zeg niet bij voorbaat dat ik het daarmee eens ben, maar ik denk dat, na Kamervragen, André Rouvoet daar best eens Jeugdzorg of de Raad voor de Kinderbescherming op af zou kunnen sturen.

Een passie voor zeilen begrijp ik. Ik begrijp ook nog dat iemand alleen om de wereld wil zeilen. Maar dat op je dertiende doen omdat je nou eenmaal 'de jongste ooit' wil worden, daar ben ik nog niet uit.

Toegevoegd op 16 augustus 2009
In de Volkskrant was dit te lezen.
x

Dialoog

Conflicten moet je, als het maar even kan, op een vreedzame manier oplossen, door een goede dialoog bijvoorbeeld. Dat geldt des te sterker als het gaat om een conflict tussen groepen en al helemaal bij een conflict tussen naties. Er zijn al te veel oorlogen gevoerd. Na de Tweede Wereldoorlog hebben we daarom de Verenigde Naties in het leven geroepen, want we waren, volgens de preambule van het Handvest, "vastbesloten komende geslachten te behoeden voor de gesel van de oorlog, die tweemaal in ons leven onnoemelijk leed over de mensheid heeft gebracht". Ondanks dat vaste voornemen zijn er sindsdien nog heel wat oorlogen en gewapende conflicten gevoerd.

We gingen nog wat verder door "opnieuw ons vertrouwen te bevestigen in de fundamentele rechten van de mens, in de waardigheid en de waarde van de menselijke persoon, in gelijke rechten voor mannen en vrouwen, alsmede voor grote en kleine naties". Ik vertel niets nieuws als ik zeg dat in grote delen van de wereld het met de mensenrechten nog niet al te best gesteld is.

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zou je in zeker opzicht de 'toezichthouder' kunnen noemen. Die kan immers vaststellen of landen zich aan de afgesproken regels houden en kan zelfs sancties opleggen aan landen die de regels overtreden. Probleem is dat niet alle leden van de Veiligheidsraad uitgesproken voorbeelden zijn van landen die het uiterst nauw nemen met mensenrechten. Ik denk daarbij bijvoorbeeld aan China en Libië. Maar landen als de VS en Rusland waren, zeker in het verleden, ook niet brandschoon bij het naleven van de regeltjes en het vervullen van de rol van toezichthouder.

De Veiligheidsraad moet zich opnieuw beraden over de schending van de mensenrechten in Birma, waar Nobelprijswinnares Aung San Suu Kyi opnieuw veroordeeld is tot huisarrest, waardoor ze volgend jaar opnieuw niet aan de verkiezingen kan deelnemen. Een vergadering van de Veiligheidsraad is volgens Trouw afgelast, want in New York konden de vijf permanente leden het tijdens informeel vooroverleg niet eens worden over een veroordeling van het nieuwe vonnis tegen oppositieleidster Aung San Suu Kyi. (...) Met name China geldt als trouwe steunpilaar van de junta. Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Peking zei later woensdag dat de wereld de soevereiniteit van Myanmar moet respecteren en dat het beter is de dialoog aan te gaan met de machthebbers in dat land.

'Dialoog' wordt hier niet gebruikt als optimaal middel ter verbetering van wantoestanden, maar als excuus om niets te doen. China is niet het enige land dat deze truc gebruikt. Als er opgeroepen wordt Israël te veroordelen, zijn de VS en andere westerse landen er als de kippen bij om te roepen dat 'dialoog' veel beter is. 'Dialoog' met de Taliban schijnt weer volledig verkeerd te zijn. Kan iemand mij dat eens uitleggen?
x

Passend

Ieder kind verdient het onderwijs te krijgen dat het beste past bij zijn talenten en/of zijn beperkingen. Je hoeft niet gek veel verstand van onderwijs te hebben om het met die stelling eens te zijn. Als ik Trouw mag geloven is zelfs staatssecretaris Sharon Dijksma het met die stelling eens. Ze wil zelfs 'passend onderwijs' gaan heroverwegen.

Naast 'gewone' leerlingen heb je ook zogenaamde 'zorgleerlingen', kinderen dus die wat extra zorg en aandacht nodig hebben. Denk maar aan kinderen met het syndroom van Down of met het syndroom van Asperger (dat is een lichte vorm van autisme). Maar ook kinderen met een lichamelijke handicap, of met een taalachterstand en zelfs hoogbegaafde kinderen hebben extra aandacht nodig. Vroeger werden 'afwijkende' kinderen meestal naar een speciaal soort school gestuurd, maar we zijn tot het inzicht gekomen dat het beter is allerlei soorten kinderen als het even kan tegelijkertijd onderwijs te geven

De SP heeft een onderzoek gedaan onder leraren in het reguliere basis- en voortgezet onderwijs. Wat blijkt? Slechts een op de vier leraren meent dat hij zogeheten zorgleerlingen daadwerkelijk onderwijs van voldoende kwaliteit kan bieden. En hoe komt dat dan? De leraren vinden dat ze daarvoor onvoldoende zijn opgeleid en dat de klassen te groot zijn. Als ik zoiets lees, is mijn eerste reactie: wanneer heb ik dat nou eerder gehoord? Nou, dat is al weer enkele decennia geleden. De oplossing is dus eigenlijk heel simpel: zorg voor een betere opleiding en maak de klassen kleiner. Daar hebben ook de 'gewone' leerlingen en de leerkrachten profijt van.

O ja: de opleiding verbeteren en, veel meer nog, de klassen kleiner maken, kost geld en we zitten in een tijd dat het geld enigszins schaars is. Dat lijkt een goed excuus, maar toen het geld minder schaars was wisten we ook al dat kleinere klassen tot beter onderwijs leiden, maar qua geldbesteding hadden we toen kennelijk wat andere prioriteiten.

Goed onderwijs begint met een goede en goed gemotiveerde leraar (m/v) voor een niet te grote klas. Het onderwijssysteem, de organisatie van het onderwijs en van de school, de leermiddelen, het zijn niet meer dan hulpmiddelen. Maar al jaren lang gaat de meeste aandacht en veel geld naar die hulpmiddelen.
x

Waarom?

'Waarom houdt God rampen niet tegen?'
Als God al-goed, alwetend en almachtig is, waar komt dan het kwaad vandaan?

Die vragen zijn kennelijk nog steeds actueel, want daarover liet Trouw een paar theologen van diverse pluimage aan het woord. Voor mij zijn die vragen niet nieuw, want daar zat ik meer dan vijftig jaar geleden al over na te denken. Immers, van jongs af aan werd mij thuis, op school, in de kerk en in kerkelijke clubjes voorgehouden, dat God alles kon, alles vooraf wist, alles al beslist had, niets liever wilde dat wij Hem aardig zouden vinden en als wij dat ook nog eens zouden doen, zouden wij als beloning na onze dood voor alle eeuwigheid in zijn nabijheid mogen zijn. Tel uit je winst!

Over natuurrampen gesproken: toen God klaar was met het scheppen van hemel en aarde, zag Hij, volgens de Bijbel, dat het goed was. Noem dat maar goed! Over gotspe gesproken! Als hier iemand iets aflevert waarin met sombere regelmaat breuken voorkomen, waaruit van tijd tot tijd buitengewoon hete, levensbedreigende stoffen naar buiten komen, waarvan de omringende lucht zich soms met verwoestende kracht voortbeweegt en waarvan het vloeibare gedeelte van het oppervlak op veel plaatsen even verwoestend zijn gang kan gaan, krijgt zhij te maken met de Consumentenbond, Konsumenten Kontakt, Radar en Kassa. Die zullen de dringende vraag voorleggen: wanneer worden die mankementen nou eens, nadat Hij miljoenen jaren de tijd heeft gehad, definitief gerepareerd? Dan moet Hij niet gaan zeuren over een inspanningsverplichting, wij hebben het over een resultaatverplichting.

God heeft mij een vrije wil gegeven, werd mij geleerd. Dat hoor(de) ik graag, want de uitdrukking "Dat maken wij wel uit!" ligt mij als het ware in de mond bestorven. Maar ik bleef met een probleem zitten. God weet alles van te voren, dus ook dat ik met mijn vrije wil de, volgens Hem, verkeerde beslissing neem. Sterker nog: omdat Hij alles beslist, heeft Hij ook al bedisseld dát ik de verkeerde beslissing neem. Er moet een hele knappe theoloog komen die mij kan uitleggen wat het verschil is tussen mijn opvatting van vrije wil en de opvatting die God daarover heeft.

Ik zat met nog een probleem. Mij werd geleerd dat ik verantwoordelijk ben voor alles wat ik doe of nalaat. OK, daar heb ik geen enkele moeite mee, vind ik zelfs logisch. Ik ga niemand, zelfs God niet, de schuld geven van de miskleunen die ik maak. Maar wat vertelden ze mij nog meer? Als ik iets fout doe is dat helemaal mijn schuld, maar als ik toevallig een keer iets goed doe, is dat dankzij Gods genade. Ja, hoor eens even: óf ik ben voor niets verantwoordelijk, óf ik ben voor alles verantwoordelijk. En ik houd er al helemaal niet van als anderen, al is dat God, goede sier gaan lopen maken met iets wat ik gepresteerd heb.

God houdt er een beloningssysteem op na: als je in Hem gelooft, of je nou flink je best doet of niet, of je er een puinzooi maakt of niet, kom je na je dood voor eeuwig in de hemel, wat een plezierige locatie schijnt te zijn. Daar kan ik me nog iets bij voorstellen. Maar als je niet in Hem gelooft en je leidt een, naar menselijke begrippen, voorbeeldig leven, kom je - ook voor eeuwig - in de hel, een buitengewoon onplezierige locatie. Als ik er even van uitga dat christenen, joden en moslims in principe allemaal in dezelfde God geloven, vormen de 'gelovigen' nog altijd een minderheid van de mensheid. Dat betekent dat God de meerderheid, die Hij in feite in een handomdraai kan omturnen, voor eeuwig naar de hel verwijst. Dat kun je niet 'je gram halen' noemen, dat noem ik sadisme.

Sherlock Holmes zei: "When you have eliminated the impossible, whatever remains, however improbable, must be the truth." Als je die regel toepast op de hierboven gestelde vragen, wat houd je dan, na het elimineren van het onmogelijke, over als de waarheid, hoe onwaarschijnlijk ook? Inderdaad: niets. "Elementary, my dear Watson."
x

Oprotten

In het algemeen ventileer ik in 'Beggartalk' opvattingen die hier en daar als 'links' betiteld zullen worden en begrijp me goed: ik heb er geen bezwaar tegen 'links' genoemd te worden. Je zult me ook niet horen zeggen: "Ik ben er trots op 'links' te zijn." Zo bijzonder is dat nou ook weer niet. Door mijn opvoeding en ervaring heb ik, net als iedereen, een aantal normen meegekregen en (verder) ontwikkeld, die ik hanteer als ik denk dat ik ergens een mening over moet hebben en naar buiten wil/moet brengen. In het huidige maatschappelijke bestel word ik op grond daarvan ingedeeld in de categorie 'links'. Prima. Ik zal wel eens miskleunen. Dat hoor ik dan graag. Dan ga ik nog eens verder nadenken. Ik hanteer daarbij de volgende regel: als de feiten niet overeenkomen met de normen, bekijk je normen dan nog een keer.

'Links' is een ruim begrip. Wouter Bos noemt zich links, Femke Halsema noemt zich links en Agnes Kant noemt zich links, maar ik hoef niemand te vertellen dat ze in de dagelijkse praktijk voor één probleem wel eens verschillende oplossingen hebben. Zo zijn er linkse personen en organisaties die acties ondernemen, waarmee ik voor geen prijs geassocieerd wens te worden. Als bijvoorbeeld een groepje neonazistische jongeren toestemming krijgt ergens in een buitenwijk zijn verwerpelijke ideeën te uiten, kun je er vergif op innemen dat een groepje 'linkse' lieden zal gaan proberen dat te verhinderen. Als zij daarbij enig geweld menen te moeten gebruiken, gaan ze dat niet uit de weg. Ik word daar niet helemaal goed van, want in mijn simpele opvatting is geweld altijd 'rechts'. Extreem links en extreem rechts zijn wat mij betreft één pot nat.

Afgelopen zaterdag besteedde ik hier enige aandacht aan het vijfde 'World Congress of Families', dat gisteren in Amsterdam begon en waaraan Trouw zeer ruime aandacht besteedde. (Het PAROOL en de Volkskrant hadden dat al eerder gedaan.) Trouw heeft als kop: 'Familiecongres huldigt extreme standpunten'. Dat vind ik nou behoorlijk kort door de bocht. De congresgangers zijn tegen abortus en tegen het homohuwelijk; homofilie zullen ze wel een ziekte vinden en ze zullen wel vinden dat de vrouw eerst aan kindertjes en echtgenoot moet denken en pas daarna aan (betaald) werk of - God verhoede het - een carrière. Ik vind dat nogal conservatief en/of achterhaald, maar ik vrees dat een niet onbelangrijk deel van de Nederlandse bevolking er net zo over denkt en het gaat mij wat te ver om dat allemaal extremisten te noemen. Maar, schreef Trouw: Links-radicale activisten kondigden aan dat zij vandaag een 'tegengeluid' laten horen. Dat hebben ze al eerder gedaan door de muren van het organiserende bureau te bekladden met teksten als 'christenfundi’s rot op'. Als 'links' op die manier gaat 'discussiëren', ben ik al geweest. Wat mij betreft mogen alle linkse fundi's ook per direct oprotten, bij voorkeur naar de cursus 'Grondbeginselen van de democratie'.

In 1986 hield de extreem rechtse Centrumpartij van Hans Janmaat een bijeenkomst in een restaurant in Kedichem. (Weet jij uit je hoofd waar dat ligt?) Linkse antifascisten die daarvan lucht hadden gekregen staken naar goed democratisch gebruik het hotel restaurant in brand en zorgden er zo en passant voor dat Janmaats partner de rest van haar leven in een rolstoel kon doorbrengen. Jaren later heb ik Janmaat diverse malen op de boulevard van Kijkduin die rolstoel zien voortduwen. Ik heb wel eens de neiging gehad (maar niet gedaan) op ze af te gaan en te zeggen: "Ik kots van jullie ideeën en kots minstens zo hard van de ideeën van de mensen die jullie dit aangedaan hebben."
x
x

Beloning

Ik ben niet blind voor allerlei dingen die in de maatschappij gebeuren. Ik weet bijvoorbeeld dat allochtone jongeren buitenproportioneel overlast veroorzaken. Ik weet zelfs dat 'overlast' een understatement is. Je kunt daarop op verschillende manieren reageren. Ik noem er een paar. "Flikker ze het land uit!" "Gooi ze achter slot en grendel!" "Stuur ze naar een werkkamp!"

Ik meen ook te weten dat allochtone jongeren buitenproportioneel laag opgeleid zijn, dus buitenproportioneel werkeloos zijn en buitenproportioneel weinig inkomen hebben. Nu denk ik dat er een zekere relatie bestaat tussen enerzijds lage opleiding, werkeloosheid, laag inkomen en anderzijds overlast veroorzaken. Ik vermoed zelfs dat je die relatie aantreft bij mensen met welke etnische achtergrond dan ook. Voorbeeldje: je bent een autochtone, goed opgeleide, goed verdienende vastgoedhandelaar die in een mooie woning in een mooie wijk woont. Je hebt wat last van een jaloerse concurrent. Dan ga je niet in de buurt van die concurrent lopen zeiken en zaniken, want daar heeft de omgeving ook last van. Je laat dat in een paar minuten oplossen door een huurmoordenaar. Na een dagje verzamelen van forensische gegevens ziet de buurt er weer net zo uit als voorheen. Dus echt overlast kun je dat nauwelijks noemen.

Hans Stuy is organisator van kermissen, bijvoorbeeld van de kermis in Rotterdam. Allochtone jongeren veroorzaken overlast op kermissen. Dus wat doet Hans Stuy? Hij huurt allochtone jongeren in om die overlast te beperken. Gemeentebestuurders vinden dat een goede oplossing en verdomd: het schijnt te werken. Dat mag dan zo zijn, maar daarmee moet je niet aankomen bij (dr.) Amanda Knuveld: historica, universitair hoofddocent aan de UvA, dierenactiviste en columniste bij de Volkskrant. Onacceptabel gedrag wordt weer eens beloond, staat er boven haar column van afgelopen zaterdag. De column begint met de zin: Wie overlast veroorzaakt in Rotterdam, krijgt een baantje op de kermis aangeboden. Het gemeentebestuur heeft vorig jaar ook nog eens 10.000 euro subsidie uitgegeven aan een Ramadantent. Die stad is door het College daar tot een grote subsidiekermis gemaakt. Amanda wijst er fijntjes op dat gemeenschapsgeld van Rotterdammers aan promotie van een islamitisch gebruik wordt gespendeerd. Hoeveel gemeenschapsgeld wordt er komende zondag besteed aan het volkomen overbodige en milieuvervuilende City Racing? Hoeveel overlast gaat dat evenement veroorzaken? Hoeveel miljoenen euro's aan gemeenschapsgeld hebben wij intussen uitgegeven aan het opsporen, vervolgen, berechten en gevangen houden van (handlangers van) elkaar naar het leven staande autochtone vastgoedhandelaren? Hoeveel allochtonen maakten deel uit van de Raden van Bestuur van de banken die ons met de economische crisis hebben opgescheept? Welk percentage van al die bonussen gaat naar allochtonen? Of ben ik nou weer te genuanceerd?

PS
Hoe zat dat ook weer met de crisis en de banken die met belastinggeld uit het slop gehaald werden? Voor ons duurt de crisis nog even, maar voor de banken en hun managers? Lees dit artikel in de Volkskrant, dan weet je weer waarom sommige mensen een hekel hebben aan het kapitalistische systeem.
x