Kwaad

Ephimenco, de columnist van Trouw, schreef gisteren naar aanleiding van het rapport van de commissie-Adriaenssens over het seksueel misbruik van kinderen door Belgische geestelijken. Het behoeft geen betoog dat Ephimenco, net als ieder weldenkend mens, het gedrag van die geestelijken verwerpelijk vindt. Een (mij) opvallende zin in zijn betoog is: De vraag die ik me stelde ging over de verhouding tussen het geloof van de plegers en hun weerzinwekkende daad. En het ging hier, zeg ik er nog maar even bij, niet om 'gewone' gelovigen, maar om personen die dit geloof - en alle positieve gevolgen ervan - moesten uitdragen.

De vraag van Ephimenco houdt de impliciete stelling in: mensen leven overeenkomstig het geloof of andere ideële principes die zij zeggen aan te hangen. Er zijn bij mijn weten geen grote religies of andere grote stromingen als humanisme, socialisme en liberalisme die geweld, machtsmisbruik of ander nadelig handelen jegens medemensen propageren of zelfs maar goedkeuren. Integendeel, alle hebben zij het beste met de medemens voor. Leg al die ideologieën aan een willekeurige buitenstaander (een theoretische bewoner van een andere planeet) voor en zhij zou denken dat we hier een vreedzame samenleving vormden. Niets is minder waar. We liegen, bedriegen, stelen, verkrachten en moorden op ruime schaal. Van tijd tot tijd gaan onze 'leiders' ons daarin zelfs voor, binnenslands door de bevolking te onderdrukken, buitenslands door oorlog te voeren. Revolutionaire leiders werden zelf dictators. (In de recente geschiedenis zie ik maar twee grote uitzonderingen: Mahatma Gandhi en Nelson Mandela.)

Het is een treurige conclusie, maar het belijden of aanhangen van verheven principes leidt niet automatisch tot overeenkomstig gedrag. In veel gevallen is, na duizenden jaren beschaving, het hemd nog altijd nader dan de rok. Ik ben opgevoed met de Heidelbergse Catechismus, die  447 jaar geleden werd geschreven. In vraag en antwoord 8 staat het onomwonden geschreven: 'wij' zijn onbekwaam tot enig goed en geneigd tot alle kwaad. Er is weinig veranderd.

x

Bruin

Een paar dagen geleden vergeleek Europees Commissaris Reding het Franse beleid m.b.t. de Roma's met het beleid van Nazi-Duitsland. Amsterdams gemeenteraadslid Geke van Velzen (PvdA) noemde het mogelijke nieuwe kabinet volgens Trouw "bruin". Die kleur verwijst naar de hemden van de leden van de Sturmabteilung (SA), de 'knokploeg' van Hitlers partij NSDAP. Fractievoorzitter Frank de Wolf was niet gelukkig met de uitspraak van Van Velzen: "De term bruin is in politieke zin niet goed en verwijst naar onaangename en vervlogen tijden. Het is een vergissing, ik zou het zo niet genoemd hebben", zegt De Wolf.

Ik sta nogal kritisch tegenover het Franse Romabeleid en diverse punten van het PVV-programma. Er zitten discriminerende elementen in. Maar het gaat (ook) mij te ver deze op één lijn te stellen met het Nazibeleid. Daarin was immers sprake van doelbewuste en stelselmatige uitroeiing van Joden, zigeuners, homo's en andere 'ongewenste' personen en groepen. Hoe verwerpelijk je de activiteiten en ideeën van resp. Frankrijk en de PVV ook vindt, zij vallen in het niet in bij wat de Nazi's deden.

"Ja maar", zal iemand zeggen, "iets wat in het begin nog wel lijkt mee te vallen, moet je toch aanpakken, om erger te voorkomen." Zeker, en dat gebeurt dan ook: Frankrijk en de PVV worden op ruime schaal gekritiseerd. Maar als je daar van die onterechte vergelijkingen bij maakt, speel je de gekritiseerden in de kaart. Hun verdediging zal bij veel mensen in goede aarde vallen. De verkeerde vergelijking wordt het onderwerp. Daarmee wordt de aandacht van wat zij wel fout doen afgeleid. Gebruik geen kanon als een vliegenmepper volstaat.

X

Zorgen?

Een kop in de Volkskrant van heden:

IMF: Nederland staat er financieel prima voor

x

Overnemen

 Veel films die we zien, muziek waar we naar luisteren en tv-series die we bekijken komen uit de Verenigde Staten. In de reclame- en zakenwereld worden veel Amerikaanse termen overgenomen. We hebben het allang niet meer over 'personeelszaken, maar over 'human resource management'. De directeur heet tegenwoordig CEO, chief executive officer. Woorden als deleten, downloaden en online zijn opgenomen in de Woordenlijst Nederlandse Taal. Achter de Amerikanen aan gingen we naar Irak en Afghanistan. We nemen dus veel over van de Amerikanen.

Ook het antirookbeleid is, dacht ik, grotendeels in Amerika begonnen. Ik zeg het nog maar eens: in veel situaties kan ik, als verslaafde, daar best begrip voor opbrengen. Maar in Amerika gaan ze daar heel ver in. Al in 2001 overkwam het mij dat ik in Santa Cruz, Californië, een bankje - in de open lucht - bij een bushalte waar ik alleen op zat, moest verlaten, omdat ik rookte. Een paar meter verderop mocht ik wel roken. Trouw had het volgende bericht: Een sigaretje opsteken op pleinen als Times Square, parken of zelfs stranden van New York wordt illegaal. Burgemeester Michael Bloomberg, zelf een fanatieke antiroker, heeft dat donderdag voorgesteld aan zijn gemeenteraad. "De wetenschap is duidelijk; langdurige blootstelling aan tweedehands rook - zowel binnen als buiten - schaadt uw gezondheid. Vandaag doen we daar iets aan", zei Bloomberg.

In wat voor discussie ook sta ik open voor redelijke argumenten. Het argument "Ik vind gewoon dat het stinkt." vind ik een redelijk argument om tegen roken te zijn. Maar als men zegt dat 'de wetenschap' duidelijk is en dat "langdurige blootstelling" aan tweedehands rook ook in de buitenlucht schadelijk is, ga ik twijfelen. Ik vraag me in de eerste plaats af hoe je in de buitenlucht langdurig aan tweedehands rook kan worden blootgesteld en hoe geconcentreerd die tweedehands rook nog is. Het is bekend dat de WHO, de Wereldgezondheidsorganisatie, sterk tegen roken is. In 1998 publiceerde de WHO een rapport naar aanleiding van een tien jaar durend onderzoek in 7 Europese landen. De conclusie was: er is geen statistisch relevant risico voor niet-rokers die samenwerken of -leven met rokers. Het Amerikaanse Ministerie van Energie verrichte een onderzoek in cafés en restaurants in 16 steden, waarbij de hoeveelheid rook gemeten werd die door het niet-rokende personeel geïnhaleerd werd. Die hoeveelheid was zo klein dat een gezondheidsrisico verwaarloosbaar tot onwaarschijnlijk was. Ook in Nederland was dat vermeende risico de reden voor het verbod van roken in horecagelegenheden. Dr. Elisabeth Whelan, epidemiologe en president van de American Council on Science and Health en bekend tegenstandster van roken schreef: "There is no evidence that any New Yorker - patron or employee - has ever died as a result of exposure to smoke in a bar or restaurant." Het werd haar niet in dak afgenomen door de antirooklobby: "The intolerance is scary. They refuse to perrnit any dissent. I've been against the tobacco industry and smoking forever. But now I'm the enemy, because I won't buy the hype on secondhand smoke, which I made plain I totally dislike."

De getallen over de risico's van meeroken (jaarlijks meer dan 50.000 doden in de VS) zijn gebaseerd op computermodellen. Vergelijk twee verschijnselen en kijk of er een correlatie is. Echter, correlatie zegt nog niets over oorzaak en gevolg. Een Amerikaans hoogleraar gaf zijn studenten de opdracht in bestaande databases te zoeken naar zo onwaarschijnlijk mogelijke correlaties. De winnaar was een student die kon aantonen dat er een zeer duidelijke correlatie was tussen de verkoop van videorecorders en AIDS. Moeten we daaruit de conclusie trekken dat de verkoop van videorecorders de oorzaak is van AIDS?

Er zijn veel mensen die denken ("Heb ik ergens gelezen.") dat wetenschappelijk is aangetoond vaccinaties autisme kunnen veroorzaken en daarom hun kinderen niet laten inenten. Niet minder mensen denken dat wetenschappelijk is aangetoond dat meeroken slecht is voor  de gezondheid.

Gezien het huidige (politieke) klimaat lijkt het me waarschijnlijk dat de gemeenteraad van New York het voorstel van de burgemeester aanneemt. Dat zal in de VS tot navolging leiden. Nog wat later zullen wij het overnemen. Ik zal ook op terrasjes niet meer mogen roken. Ik zal bij aangenaam weer niet meer naar het Vondelpark gaan om daar op een bankje te gaan zitten lezen. Waarschijnlijk maak ik het niet mee dat tabak geheel verboden wordt.
x

Patriot

In de VS houden ze om de twee jaar nationale parlementsverkiezingen: voor alle zetels in het Huis van Afgevaardigden en ongeveer een derde van de 100 zetels in de Senaat (dit jaar 36). Op 2 november gaan de Amerikanen naar de stembus. Het ziet er nu al naar uit dat de Democraten (de partij van Obama) zetels gaat verliezen. Dat kan ertoe leiden dat de tweederde meerderheid in de Senaat verloren gaat, wat de Republikeinen weer meer kansen biedt op het tegenhouden van door Obama gewenst beleid.

Een recent verschijnsel op het politieke toneel in de VS is de beweging 'Tea Party Patriots'. (De naam is ontleend aan de zogenaamde 'Boston Tea Party' uit 1773, een voorbode van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog.) Hoofdpersoon in deze beweging is Sarah Palin, voormalig gouverneur van Alaska en kandidaat voor het vice-presidentsschap. De beweging is nogal conservatief. Zij is dus vóór belastingverlaging, ook voor de superrijken, en tegen een landelijke verzekering tegen ziektekosten, om maar een paar aandachtspunten van de beweging te noemen. Ik kwam een enquête tegen waarin o.a. gevraagd werd of men zich zou aansluiten bij een landelijke verzekering als die goedkoper was dan een particuliere. (De meerderheid van de deelnemers had bij de laatste presidentsverkiezingen op McCain gestemd.) 77% zou niet kiezen voor een goedkopere landelijke verzekering. Meer dan 80% vindt dat de 45 miljoen onverzekerden niet zouden moeten kunnen deelnemen aan de landelijke verzekering. Wat in veel Europese landen een vrijwel unaniem geaccepteerd verschijnsel is - nationaal geregelde betaalbare (nou ja, redelijk betaalbare, verzekering tegen ziektekosten - is voor veel Amerikanen een schrikbeeld. Dat riekt hen teveel naar socialisme en dat is voor veel Amerikanen, ook voor hen die op de Democraten stemmen, nog steeds een zeer vies woord. De in Amerika als links beschouwde Obama zou zich waarschijnlijk in het merendeel van het VVD-programma goed kunnen vinden. Partijen als GroenLinks en de SP zouden in de VS geen voet aan de grond krijgen. Zelfs de PvdA zouden ze daar behoorlijk links vinden.

Een  patriot is iemand die van zijn/haar vaderland houdt. Dat moet kunnen, maar ik heb het idee dat er patriotten zijn die het vaderland belangrijker vinden dan de medemensen die er wonen.

x

Werkelijkheid

Afgelopen maandag heb ik na drie (vrijwillig) tv-loze maanden voor het eerst weer tv gekeken. Het was niet zo dat ik er weer aan toe was, maar gisteren gaf ik hier aan dat 's avonds medeblogger Roel op tv te zien was en dus kon ik zelf niet achterblijven. In één moeite door heb ik 'De Wereld Draait Door' en het NOS-journaal van 8 uur meegenomen. Daarna heb ik de tv weer uitgezet. Ik werd daarin bevestigd door een column in Trouw van gisteren van de hand van Victoria Koblenko. Bij de presentatie van het nieuwe tv-seizoen was de stemming mat. Het codewoord is ook dit jaar: reality. Garantie voor kromme tenen thuis op de bank, zo stellen maar liefst drie live auditieshows.

Reality. De werkelijkheid. Wat hebben al die auditieshows en al die emoprogramma's met de werkelijkheid te maken? Vadsige jongetjes met teveel gel in hun tienerharen. Vadsige meisjes met nog meer peroxide in de haartjes dan ikzelf en Wilders samen. Met z’n allen in bad, kotsend, neukend in bed. Dat komt dan voor in een realityserie van RTL4, 'Oh Oh Cherso'. (Chersonissos is het Griekse dorp op Kreta waar het zich allemaal afspeelt.) Ik heb geen morele bezwaren tegen uitzending van zulke beelden. Die jongens en meisjes zijn niet slechter dan ik in mijn jeugd was. Het enige verschil is dat er tegenwoordig een paar voor betaald worden om dat allemaal op een Grieks eiland te doen, zodat een groot publiek daarvan kan 'genieten'. Wansmaak troef. En toch een miljoen kijkers.

De gespeelde of geregisseerde werkelijkheid zal wel wat afleiding geven van de harde werkelijkheid van mensen die hun familie en huis hebben zien meesleuren door een rivier, of van beelden van de zoveelste bomaanslag. De werkelijkheid van een 'day at the office' is waarschijnlijk minder boeiend. Daar moet je eerst drama of komedie van maken.

Ik ben niet zo elitair dat ik denk dat alleen dommere mensen dan ik naar die reality-tv denken. Onder miljoen kijkers zijn er vast aardig wat die slimmer zijn dan ik. Victoria Koblenko is ook niet dom: zij deed het gymnasium en studeerde politicologie. Het zapapparaat gaat bij mij zelden verder dan RTL4, maar gisteren dwong mijn nieuwsgierigheid toch te kijken. Uit beroepsdeformatie, zeg ik maar ter verdediging. Zo kijk ik een doodenkele keer ook naar zo'n programma: je moet toch kunnen motiveren waarom je iets rotzooi vindt. Ik vind het alleen wat jammer dat de kijkcijfers ertoe leiden dat de hoeveelheid rotzooi alleen maar toeneemt.
x

Escort

Jan met de pet gaat naar een prostitué. De beter gesitueerde schakelt de diensten van een escortbureau in om aan zijn gerief te komen. 'Society Service' is zo'n escortbureau. Trouw meldt dat de clientèle van dit bureau gedurende de ramadan voor 40 procent uit moslims bestond, tegenover 13 procent in een 'gewone' maand. Het baseert zich hierbij op de gegevens van cliënten/zakenreizigers uit Egypte, de Verenigde Arabische Emiraten, India en Marokko.

Vorig jaar rond deze tijd schreef ik hier al eens dat, net als vele christenen, ook aardig wat moslims de religieuze regeltjes niet altijd even nauw nemen: ze drinken alcoholische dranken en eten tijdens de ramadan tussen zonsopgang en - ondergang. Het is dus niet verwonderlijk dat ook de seksregeltjes wel eens aan de laars gelapt worden. Marike, de eigenaar van 'Society Service' zegt: "Ik denk dat ze hun zakenreis zo plannen dat ze tijdens de ramadan in Nederland zitten. Anders kan ik de stijging ook niet verklaren."

We zien dus dat een zakenman bij zijn planning met van alles rekening moet houden, niet alleen met de beoogde zakelijke resultaten, maar ook de tijd van het jaar en de speciale regels die tijdens een bepaalde periode van kracht zijn. Het overtreden daarvan is in het buitenland wat makkelijker dan in eigen land. Nu dacht ik dat het eten en drinken na zonsondergang tijdens de ramadan zoveel mogelijk gebeurde in de kring van familie, vrienden en bekenden. Er zijn er dus ook die er de voorkeur aan geven zich in het gezelschap te bevinden van een onbekende maar aantrekkelijke dame.

Wat ik met het bovenstaande wil zeggen? Moslims zijn net mensen.
x