Stalling

Er is geen land ter wereld met zo'n hoge 'fietsdichtheid' als Nederland. Fietsen is, binnen zekere (afstands)grenzen het ideale vervoermiddel voor woon-werkverkeeer. Het is niet vervuilend, relatief goedkoop en je hebt en passant ook nog eens de broodnodige lichaamsbeweging. Ook in de vrije tijd kun je aan fietsen veel plezier beleven.

Nederland heeft ook, vergeleken met de meeste andere landen, een redelijk fijnmazig spoorwegnetwerk. Werk je niet in de plaats waar je woont, dan is de combinatie van trein en fiets in principe een voor de hand liggende wijze van woon-werkverkeer. De fiets meenemen in de trein zou dan het plezierigste zijn, maar door de jaren heen heeft NS er alles aan gedaan om dat te ontmoedigen. Het is relatief duur, er is weinig plaats voor meegenomen fietsen en juist in de spits mag je helemaal de fiets niet meenemen in de trein. In 2001 ging ik een dagje met de trein van Santa Cruz naar San Francisco, een reisje van ruim twee uur met een boemeltrein van 'Caltrain'. Amerika is geen uitgesproken fietsland, maar tot mijn niet geringe verbazing bevatte een deel van de trein een ruimte met plaats voor (uit mijn hoofd) zo'n twintig fietsen. Daar waren ook gewone zitplaatsen, zodat je je fiets tijdens de reis in de gaten kon houden. De kosten voor het meenemen van de fiets: één dollar. (In die tijd was je daarvoor in fietsland Nederland al gauw tien gulden kwijt.)

Je kunt je fiets ook achterlaten bij een station, als je tenminste graag van je fiets af wil, want er is een schrijnend tekort aan stallingplaatsen en helemaal aan bewaakte stallingplaatsen. Dat is intussen ook ProRail opgevallen. Dat gaat nu, las ik in Trouw, de komende vier jaar voor 100.000 extra stallingplaatsen zorgen bij 150 stations. Daarmee is 'de grootste nood gelenigd'; m.a.w.: dan zijn er nog altijd niet voldoende stallingplaatsen.

We willen het milieu sparen. We willen dat mensen meer bewegen. Dus nemen we wat halfbakken maatregelen. Gisteren schreef ik over dat belachelijke City racing in Rotterdam. Daar heeft een gemeentebestuur toestemming voor gegeven. Hoeveel van de verwachte 500.000 bezoekers komen daar met de auto op af? Hoeveel mensen die dat hele evenement niet willen zien moeten omrijden omdat een belangrijke verkeersader en een complete brug in het parcours liggen? Hoeveel liters benzine en dieselolie worden er dankzij dit evenement geheel onnodig verstookt? Zal ik Freek de Jonge nog eens citeren?

Laat het milieu de kolere krijgen
Leve de CO₂-uitstoot
Er is leven, er is leven na de dood.
x

Race

Door de STER-reclame ben ik ervan op de hoogte gebracht dat op 16 augustus in Rotterdam voor de zoveelste keer Çity Racing wordt georganiseerd. De organisatie ligt in de handen van bierbouwer Bavaria. In het STER-spotje zie en hoor je Formule 1-wagens door de stad rijden en maakt er één een soort pirouette, wat tot veel gesmolten rubber leidt. Naar verwachting trekt dat City Racing meer dan 500.000 bezoekers.

Voor zover ik weet heeft City Racing nauwelijks iets met racen te maken. Het is gewoon een show van dure auto's. Vroeger kon je één keer per jaar die auto's nog redelijk dicht in de buurt - op het circuit van Zandvoort - van dichtbij echt racend bekijken, maar tegenwoordig moet je daarvoor een iets duurdere reis naar een buitenland maken. Dat is vreselijk zielig voor de liefhebbers van die auto's en de bijbehorende pestherrie en stank. Gelukkig voorziet Bavaria in die leemte.

Je zou het op zich al merkwaardig kunnen noemen dat een bierbrouwer een soort positieve relatie legt tussen bier en autorijden, maar ik geef toe dat dit erg ver gezocht is. Ik weet ook wel dat er nauwelijks een zinnige verklaring voor iemands liefhebberij is. Ik neem het dus niemand kwalijk als zhij een bepaald soort auto's mooi vindt en die dingen graag heel hard ziet rijden. Er zijn mensen die er niets van begrijpen dat ik geboeid zit te kijken naar mannen of vrouwen die rondjes schaatsen op een ijsbaan.

Toch zet ik vraagtekens bij dat City Racing. Auto's zijn vervuilend en dragen bij aan de opwarming van de aarde. Ik wil het autogebruik niet verbieden, want daarmee zou onze economie tot stilstand komen. We kunnen wel het onnodig laten rijden van auto's voorkomen. Naar mijn idee staat dat City Racing wel zo'n beetje aan de top van onnodig autogebruik, overigens direct gevolgd door echte autoraces en rally's en particuliere plezierritjes in de vrije tijd langs wegen waarlangs je beter kunt fietsen en wandelen. Zo! Nu eerst een Grolsch
x

Misverstand

Een ANP-bericht in de Volkskrant meldt een Historisch verlies voor Leger des Heils in 2008 van circa 12 miljoen euro. Voor de goede orde: in feite gaat het om een waardevermindering van het aandelenpakket (zoals bij veel meer instellingen voorkwam) met ongeveer 6,5 miljoen, terwijl op een waardevermeerdering van 5,5 miljoen gerekend was. Het gaat hier dus, in mijn ondeskundige ogen, om een boekhoudkundig verlies.

Veel mensen bezien het Leger des Heils met een positieve blik, omdat het geld inzamelt en daarmee nooddruftigen helpt. Van oudsher gaat bij het Leger hulp vóór evangelisatie. In het Engels werd dat aangeduid met "Soap, soup, salvation", in die volgorde.

Laat me voorop stellen dat het Leger op veel plaatsen goed werk verricht. Maar ik wil ook een wijdverbreid misverstand uit de wereld helpen. Nog geen tien procent van het werk van het Leger wordt gefinancierd met gelden die uit particuliere giften en giftjes voortkomen. Het overgrote deel van het werk van het Leger speelt zich af in reguliere zorginstellingen die met overheidsgeld, zoals jeugdhulpverlening, of geld van de zorgverzekeringen worden gefinancierd. In de jaren dat ik bestuurlijk was betrokken bij de jeugdhulpverlening in Den Haag en omstreken, heb ik heel wat keren met vertegenwoordigers van het Leger gesproken en onderhandeld. En geloof me: zonder uniform waren ze niet te onderscheiden van andere bestuurders. Ook voor hen ging het belang van de eigen instelling vaak boven het belang van de gezamenlijke instellingen en daarmee boven het belang van de cliënten. Religieus geïnspireerd idealisme werd wel eens verdrongen door ordinaire eigenbelang. Ik was realistisch genoeg om daarmee te kunnen leven. Maar het gaf me ook een wat genunaceerdere kijk op liefdadigheidswerk.
x

Schokkend

Stel: je hebt ergens gehoord dat een vliegtuig is neergestort. Je hoort ook nog dat een amateurfilmer dat neerstorten gezien heeft en compleet op video heeft vastgelegd. Thuisgekomen ga je op het internet zoeken naar die videobeelden. Mooie kans dat je die vindt bij 'Uitzending gemist' of YouTube. Je vindt die beelden schokkend. Je wordt er zo door geschokt dat je daardoor (psychische) schade oploopt. Dus wat ga je doen? Je gaat onderzoeken wie die 'Shockschade' kan vergoeden en bij wie je dus een claim kunt indien.

Echt, ik verzin het niet. Zulke mensen bestaan. Ik lees daarover in Trouw: Bij de autoverzekeraar van Karst T., de man die op Koninginnedag de aanslag in Apeldoorn pleegde, zijn schadeclaims binnengekomen van mensen die op tv en op de site YouTube de beelden hebben gezien van de Suzuki die door het publiek raast.

Deskundigen zijn het erover eens dat claims als hierboven beschreven kansloos zijn. Dat mag je wel hopen. Half Nederland heeft die Suzuki 'live' door het publiek zien razen en de andere helft heeft dat wel ergens in een herhaling gezien. Maar los daarvan: je moest eens weten hoe vaak ik beelden op tv of het internet zie die ik schokkend vind. Ik lees en hoor ook vaak schokkende dingen.

Bij het bericht in Trouw wordt ook een aantal zaken vermeld waarin een rechter schadevergoeding op zijn plaats achtte. Het gaat dan meestal om familieleden/nabestaanden of mensen die daadwerkelijk bij de schokkende gebeurtenis aanwezig waren. Ze moeten aan die confrontatie bovendien een in de psychiatrie erkend ziektebeeld hebben overgehouden. Het hoogste daarbij genoemde bedrag is 27.000 euro. Ik kan me niet voorstellen, maar dat ligt aan mij, dat een geldbedrag mij over geleden psychische schade kan heen helpen. Ik zou het gevoel hebben dat ik financieel voordeel wilde halen uit persoonlijk leed. Wat ik schokkend vind is dat er mensen zijn die alleen al bij het zien van beelden op tv of pc bedenken welk financieel gewin ze daaraan kunnen behalen.
x

Creatief

In 1865 werd via een wijziging van de Grondwet de slavernij in Amerika formeel afgeschaft. Het zou nog zo'n tweehonderd jaar duren voordat ook in de zuidelijke staten zwarten naar de universiteit konden, konden stemmen en in het openbaar vervoer hun eigen plaats mochten zoeken. Een half jaar geleden werd de eerste niet geheel blanke man president van de VS. De integratie van minderheden (d.w.z. bevolkingsgroepen die niet afstammen van blanke Europeanen) is tot een succesvolle afronding gebracht? Dat ligt nog wat genuanceerder.

Eergisteren kwam in het nieuws dat een met Obama bevriende zwarte hoogleraar aan de universiteit van Harvard met een taxi met een zwarte chauffeur aankwam bij zijn woning in een, volgens de Volkskrant, chique blanke wijk in Cambridge, Massachusetts. De voordeur wil niet open, dus de man gaat via de achterdeur naar binnen. Daarna gaat hij samen met de chauffeur de voordeur openmaken. Ineens staat er een agent in je huis, en een paar minuten later word je in handboeien afgevoerd omdat de buren dachten dat je een inbreker was. De hoogleraar toonde aan dat hij de bewoner van het huis was en zou daarbij de (blanke) politieman beschuldigd hebben van racisme. De uiteindelijke reden voor zijn arrestatie was, volgens The Washington Post, disorderly conduct and racial harassment. Om commentaar gevraagd zei Obama dat het optreden van de politie stom was. Zowel blanke als zwarte collega's van de politieman verdedigden zijn optreden, volgens 'Times online'. Overigens kon de hoogleraar na vier uur weer naar huis en zal er geen vervolging worden ingesteld.

Op grond van de berichten in Amerikaanse media denk ik dat het om een uit de hand gelopen woordenwisseling ging, waarbij ook de hoogleraar zich wat minder snel 'aangebrand' had kunnen gedragen. Maar dat een op zich vrij onbeduidend incident tot een discussie op nationaal niveau kan leiden toont, denk ik, aan dat het integratieproces in de VS nog niet helemaal succesvol is afgerond. Dat is ons probleem niet. Wij hebben onze eigen integratieproblemen. Ik wil er alleen nog maar eens op wijzen dat wij binnen één generatie iets willen oplossen wat de Amerikanen in tweeënhalve eeuw nog niet volledig is gelukt.

Het nauwelijks verholen racisme in onze samenleving kwam weer eens goed tot uiting bij www.geenstijl.nl. Afgelopen donderdag overhandigde Maxime Verhagen het geprepareerde hoofd van een Afrikaanse stamhoofd, die 170 jaar geleden door Nederlanders onthoofd werd, aan een aantal Ghanese stamhoofden, die gekleed waren in traditionele kledij in de rouwkleuren rood en zwart. Geenstijl plaatst bij de foto de kop: Verhagen weer vriendjes met Goudkustnegerts. Ja, die t staat in de originele tekst. Grappig, toch? Het bericht leidt tot een aantal 'leuke' reacties:

"Die foto had evengoed in de Bijlmer gemaakt kunnen zijn. Ik meen zelfs twee PvdA-deelraadsleden te herkennen."

"Dat hoofd zal die negerTs een rotzorg zijn, ze keken meer uit naar de grote zak met Wiedergutmachungsgeld die Verhagen er bij gaf."

"Tokkie in de rimboe?"

"O, hadden we nog ergens een zwarte harses liggen dan."

"mensen die er zo bij lopen kan je toch niet serieus nemen? die zijn vast ook nog wel te paaien voor een goede ruilhandel met wat plastic kraaltjes"

"Willen ze nu ook allemaal gebruik maken van het generaal pardon en een uitkering?"

We zijn een creatief volkje.
x

Tobben

Het blijft Tobben met de nieuwe ov-kaart, schrijft Het PAROOL. Het gaat nu om het 'enkeltje' dat je in bus of tram van het GVB koopt. Allereerst is daar de prijs: het oude enkeltje (twee strippen) kostte 1,60 euro, het nieuwe 2,60 euro. Dat lijkt een forse prijsverhoging, maar dat moet je toch wat genuanceerder bekijken. Voor die 1,60 kon je maar in één zone reizen, bijvoorbeeld van Amsterdam Centraal tot de Apollolaan. Voor die 2,60 kun je van Amsterdam Centraal tot aan het eindpunt van de metro in Amstelveen en dat is drie zones. Het hangt dus nogal van je vervoersgewoonten of -wensen af of je duurder of goedkoper uit bent.

Wel een probleem is dat het nieuwe enkeltje nogal eens niet blijkt te werken of kapot gaat. Dat is vervelend als je moet overstappen. Kopers van het enkeltje, waarschijnlijk geen vaste gebruikers van het openbaar vervoer, zullen er ook op bedacht moeten zijn dat ze moeten uitchecken bij het uitstappen als ze daarna moeten overstappen. Niet-uitchecken maakt de kaart ongeldig voor opnieuw inchecken bij overstappen.

Binnen Amsterdam kun je ook overstappen op de bussen van andere vervoersmaatschappijen, maar als die bus nog niet zo'n incheckapparaat heeft, kan je gewoon weer een nieuw strippenkaartje kopen. Dan zul je als chauffeur maar net een reiziger met een kort lontje treffen. Het ontbreekt dus duidelijk aan samenwerking en coördinatie tussen de diverse vervoersmaatschappijen, die ons gezamenlijk de ov-chipkaart door de strot duwen voor het systeem werkelijk af is.

Iemand als ik, met een persoonlijke ov-chipkaart, zou op www.ov-chipkaart.nl mijn reisgegevens moeten kunnen inzien, om bij gemaakte fouten geld terug te kunnen krijgen, of omdat je de reiskosten ergens kunt declareren. Helaas, dat kan dus nog niet.

Al weer jaren geleden heeft iemand eens gezegd: "De computer is van hulpmiddel tot een excuus geworden." Je kent die excuses wel: de computer is down, plotselinge drukte, softwarefoutje, stroom uitgevallen etc. De met veel tamtam aangekondigde invoering van de ov-chipkaart is al enkele jaren vertraagd en nog steeds heeft het GVB het over "kinderziektes". Wat staat ons nog te wachten wanneer dat kind in de pubertijd komt?

Smirten

Acht jaar geleden, toen ik een maand in de VS doorbracht, was het voor mij een nog nieuw verschijnsel: een groepje mensen dat buiten een gebouw stond te roken. Inmiddels doet dat verschijnsel zich ook hier voor. In de VS heeft dit tot een nieuw werkwoord geleid: to smirt. Dat is een samenvoeging van 'smoke' en 'flirt'. Als je toch staat te roken, kun je net zo goed tegelijkertijd gezellig wat flirten met die aantrekkelijke collega. We nemen alles van de Amerikanen over, dus het zal niet zo lang meer duren voor de rokers ook hier even naar buiten gaan om te 'smirten'. Ik las hierover in de Volkskrant die een uitgebreid artikel wijdde aan Straattaal: Algemeen Cool Nederlands.

Het was niet erg nieuw natuurlijk wat er in het artikel stond. Taal verandert voortdurend: wat vroeger fout was, is nu ABN. In mijn jeugd zou ik ter plekke gecorrigeerd worden als ik zou zeggen dat ik 'mijn ding deed'. Dat was een vreselijk anglicisme, eigenlijk een amerikanisme. Ik zou ook niet het germanisme 'losgaan' moeten gebruiken. Het gebruik van deze woorden is tegenwoordig schering en inslag.

Een ontwikkeling die al veel langer gaande is, is het algemeen en publiek gebruik van woorden die je vroeger hoogstens - en dan nog spaarzaam - in de privésfeer gebruikte. Nu wordt 'menstruatie' gewoon in STER-reclames gebruikt en mannen worden verwezen naar www.erectiestoornis.nl. We hebben het niet meer over 'K', of 'de vreselijke ziekte', maar gewoon over kanker. Het zijn niet alleen meer de kinderen, maar ook hun grootouders die zeggen dat hun dag 'kut', of 'klote', of 'shit' was.

Omdat ik (klein)kinderloos ben, kom ik niet of nauwelijks in aanraking met allerlei nieuwe woorden of uitdrukkingen als 'chillen' of 'dissen'. In het artikel in de Volkskrant kom ik woorden en uitdrukkingen tegen die ik nog nooit eerder gehoord of gelezen had: 'dikke scot' (net goed voor je), 'faja' (erg), 'fattoe' (grapje) en 'pattas' (schoenen).

Sms'en doe ik hoogstzelden. Als ik het doe, maak ik nog hele zinnen, gebruik ik hele woorden (niet 'ff' voor 'even', niet 'd8' voor 'dacht'), let ik op de interpunctie en verdeel ik de tekst nog in alinea's. Nog altijd kijk ik met enig afgrijzen naar de taal die soms gebruikt wordt in e-mails, weblogs en internetforums (en dan heb ik het niet over echte taalfouten).

Ik prijs me nog altijd gelukkig met het feit dat ik enkele leraren Nederlands heb gehad die me ertoe brachten mijn taal, in ieder geval op schrift, zorgvuldig te gebruiken. Ze hebben mij ook geleerd dat iedere verandering in de taal begint met een fout. Dus al te druk maak ik me ook niet om fouten en veranderingen. Het zou me niets verbazen als over zekere tijd het algemeen aanvaard wordt dat "hun dit jaar met vakantie in eigen land blijven." 'Hullie' en 'zullie' zullen waarschijnlijk nog wat langer duren.

Taal leeft en verandert dus en het taalgebruik verandert mee. Als ik praat zeg ik: "Ik wort." Pas als ik ga schrijven moet ik me afvragen of dat met t, d of dt geschreven wordt en waarom ook al weer. Het is volkomen ABN de n na een onbeklemtoonde e aan het einde van een lettergreep niet uit te spreken: "Ik loop op twee bene." We zeggen allemaal 'pannekoek' en niet 'pannenkoek'. Het uitspreken van de n kan zelfs als hypercorrect beschouwd worden. Dat schrijven van de tussen-n is niet meer dan een bedacht regeltje. Om het nog wat ingewikkelder te maken heeft de Taalunie ook bedacht dat je in samenstellingen met (bijvoorbeeld) 'gedachte' die n weer niet moet schrijven. (Ken jij die uitzondering op de regel uit je hoofd?) Zijn al die regels nodig? Waarom schrijven we niet zoals we spreken? Dat zou een behoorlijk rommeltje worden. Een geboren Amsterdammer als ik spreekt vrijwel elke z uit als een s en elke v als een f. Uit mijn jeugd herinner ik me nog de kreet: "Sal me so een sorg sijn sou me susje Sientje seggen als se op sondagavond sonder senten in de Sineac sou sitten." Vraag een geboren Hagenaar niet de ei/ij te schrijven zoals hij hem uitspreekt. Mag een Rotterdammer "Ik hebt" schrijven? Een paar regeltjes zijn dus wel handig. Maar ik zou er geen enkel probleem mee hebben als we afspraken "zhij/jij word" en "zhij/jij rijd" te schrijven. Die extra t staat er alleen maar achter omdat we "hij kijkt" en "hij loopt" zeggen en schrijven, de regel van de gelijkvormigheid. Het afschaffen van dt zou het aantal schrijffouten enorm terugbrengen. We maken nog wat minder fouten met ons allen als we die 'kofschipregel' afschaffen. Dan hebben we met de trein gereist, omdat het kaartje was afgeprijst. Dat ziet er - nu nog - net zo gek uit als: we hebben met de trein gereizd, omdat het kaartje was afgeprijzd. Alles went. Intusse hout ik me schrijvend braaf aan de regeltjes.
x