Liberaliseren

Kennelijk heeft nog niemand begrepen dat de grote crisis waarin we al vijf jaar zitten, werd veroorzaakt door de banken en door de neo-liberale politiek van deregulering van de financiële markten in de VS. Trouwe lezers van Beggartalk weten dat ik er met sombere regelmaat op wijs dat "Jan met de pet", of hij nu in Griekenland, Spanje of Nederland woont, moet opdraaien voor de schulden die politici en zich onverantwoordelijk gedragende veelverdieners veroorzaakt hebben. Maar vandaag staat het dan ook eens onomwonden in Trouw. Het ontslagrecht wordt inmiddels ook verder gedereguleerd en geliberaliseerd en als het aan D66, een van de partijen die het Lenteakkoord ondersteunt, ligt, wordt de werkweek ook weer langer.

Zo kunnen we nog een tijdje door gaan.We moeten meer en goedkoper gaan produceren. Is het niet te dol dat werknemers hier vier weken per jaar niet op hun werk hoeven te komen en toch gewoon hun salaris doorbetaald krijgen? Sterker nog, ze krijgen ook nog eens extra vakantiegeld mee. Hoe lang kunnen we dat nog van de werkgevers vragen? Op die manier worden hun winsten - en niet te vergeten het dividend voor de aandeelhouders - verlaagd. Zullen we ook het werkgeversaandeel in de pensioenpremies maar afschaffen? Laat iedereen voor zijn eigen pensioen zorgen! Het minimumloon is ook zo'n overbodige regel: wie zijn vak verstaat weet heus wel een goed loon bij een werkgever te bedingen.

Het veelgebruikte argument is dat we onze kleinkinderen niet mogen opzadelen met de schulden die wij maken. Mogen we af en toe ook nog even denken aan de honderdduizenden kinderen van nu (volgens de Kinderombudsman) die in feite in armoe leven, die niet naar een sportclub kunnen, die niet op vakantie gaan en niet naar de verjaardag van een vriendje of vriendinnetje gaan, omdat ze zelfs geen bescheiden cadeautje kunnen meenemen?
x

Radicaal

Kathleen Ferrier zien we na 12 september niet terug in de Tweede Kamerfractie van het CDA. Zij stelt zich niet opnieuw herkiesbaar. Kathleen werd algemeen beschouwd als dissidente binnen het CDA, want ze was tegen het samenwerken met de PVV. Het was niet haar opstelling - en die van die andere dissident, Koppejan - die tot de val van het kabinet-Rutte heeft geleid. Het is mij dan ook nooit zo duidelijk geworden wat dat dissidentschap in de praktijk nou precies inhield.

Kathleen blijft natuurlijk wel nadenken over de koers van het CDA. Volgens haar, las ik in Trouw, moet die koers naar het 'radicale midden' gaan. Dan weet ik het even niet meer. Ik heb altijd gedacht dat je in het politieke midden al die mensen vindt die juist niets van radicaliteit moeten hebben. Die stemden traditioneel op CDA, VVD of PvdA, maar tegenwoordig kun je ze ook bij GroenLinks, D66 en de ChristenUnie vinden. Tot 12 september doet de PvdA even of ze niet bij het midden behoort, want dan verliest ze stemmen aan de SP, maar na 12 september gaat ze maar al te graag weer met de VVD en/of het CDA in één kabinet zitten.

Tekenend is, dat uit de opiniepeilingen blijkt dat voormalige CDA-stemmers niet in meerderheid overstappen naar iets radicaals, maar naar de VVD, die ik ook nog nooit van radicaliteit heb horen beschuldigen. Hoewel, die befaamde 3%-norm, waaraan niet getornd mag worden, komt meer uit Den Haag dan uit Brussel. Daar staan al die partijen van het 'Lente-akkoord' voor. Bestaat er dan toch zoiets als het radicale midden?
x

Energie

De allerslimste manier om werknemers uit te persen, is ze te laten geloven dat ze niet zonder het werk kunnen dat ze voor jou doen, omdat ze het opvatten als zelfverwezenlijking. Dat soort praktische dingen kun je leren aan de Business Energy School in Zaltbommel, waarover Trouw schrijft. Moderne managers hebben graag 750 euro over voor het volgen van workshops waar je dat kunt leren. Tjeerd Gorter is de baas van die school. Hij leert die managers om een roos te visualiseren. Ze laten zich vol lopen met kleur en zuigen de energie op uit de aarde. Die energie stroomt van het middelpunt van de aarde naar het middelpunt van de kosmos. Op die manier kom je dichter bij je gevoel, je zelf, of je intuïtie. Gorter: "Je weet meer dan waarvan je je bewust bent. Wij leren mensen om ingevingen niet weg te stoppen, maar te onderzoeken." Toen ik een eindje in het artikel gevorderd was, zat ik er al op te wachten: De Inca's en Maya's hadden het hier al over. Dankzij het gedegen speurwerk van de New Age beweging, je weet wel: die van spiritualiteit en holisme, zijn wij er ook achter gekomen.

Als ik zulke dingen lees, denk ik: wat hebben die Inca's en Maya's destijds nou verkeerd gedaan? Ze hebben wat indrukwekkende bouwwerken nagelaten, maar dan heb je het ook wel gehad. Een fusieadvocaat, die niet met zijn naam in de krant wil - 'anders zet ik zakelijke relaties op het spel' - zegt tegenwoordig beter aan te voelen of organisaties bij elkaar passen. "Of ik weet intuïtief al dat een bedrijf financieel de afgrond ingaat, terwijl de cijfers daar nog niets van laten zien." Toen rond 1500 de Inca's en Maya's de conquistadores tegenkwamen hebben ze kennelijk niet even de tijd genomen om met z'n allen om de tafel te gaan zitten en een roos te visualiseren en zo het negatieve gedrag van die Spanjaarden te beïnvloeden. Hun nakomelingen zitten nog altijd met de gebakken peren. Ze kunnen wat bijverdienen als gids bij die piramiden of bij Macchu Puccho. Dan leiden ze die managers rond die veel geld verdiend hebben door met de kennis van hun voorvaderen op de loop te gaan.

Zou die advocaat die niet met naam in de krant genoemd wil worden aandelen Facebook gekocht hebben? Of heeft hij daar zijn intuïtie niet op losgelaten?
x

Paranoia

Ik heb de hele Koude Oorlog bewust meegemaakt. De wetenschap dat Russische troepen zich slechts enkele honderden kilometers bij mij vandaan bevonden heeft mij nooit uit de slaap gehouden. De leus "Liever een raket in mijn achtertuin, dan een Rus in mijn slaapkamer." heeft me nooit aangesproken. Ik demonstreerde enthousiast mee tegen neutronenbommen en ander (nucleair) wapentuig.

Momenteel is de hele NAVO-top bijeen in Chicago. Onze minister Hillen maakt zich bezorgd over onze bezuinigingen op defensie. Van mij mogen ze daar in Chicago beslissen met ingang van direct de NAVO op te heffen. Als er ooit al een goede reden was voor dat bondgenootschap, is die reden tegelijk met de Muur in Duitsland verdwenen.

Ik vind het best als wij af en toe bijdragen aan het herstellen van fundamentele vrijheden van mensen in andere delen van de wereld. Van mij mogen we daarvoor wel een beperkt krijgsmachtje op de been houden. Maar waarom laten we ons steeds weer meeslepen door de Amerikanen als die in Verweggistan hun democratie verdedigen?  Waarom laten we ons besmetten door hun paranoia? Terroristen bestrijd je niet met dure technologische hoogstandjes of bommentapijten.

Het geld dat we met ons allen aan bewapening en de salarissen van militairen uitgeven, kan beter besteed worden aan de verbetering van voedselvoorziening, gezondheidszorg en onderwijs in streken waar ze zich nu onledig houden met bermbommen fabriceren of het met explosieven laden van rugzakjes. Ik vrees dat dat in Chicago niet op de agenda staat.
x

Kiezen

Is Tofik Dibi homo? Niet dat het antwoord op die vraag me interesseert, maar in een satirisch 'stukje' in DWDDrrrr werd hij gisteravond nogal 'nichterig' neergezet. Zo langzamerhand begin ik de indruk te krijgen dat het werkelijke doel van al die lijsttrekkersverkiezingen vooral is de diverse praatprogramma's aan kijkers te helpen. Op die manier kunnen de betrokken partijen weer gratis reclame maken. Want als het ene programma kandidaat A 'heeft', mag het andere programma kandidaat B hebben. De kandidaten beweren allemaal om het hardst dat ze allemaal voor het zelfde gaan en staan, maar dat zij het, als stemmentrekker, net een beetje beter zullen doen dan de andere. Het zal de partijleiding allemaal worst wezen: als de naam van de partij maar regelmatig in het nieuws is.

Bij GroenLinks pakken ze het natuurlijk minder slim aan dan bij, bijvoorbeeld, het CDA: met 6 kandidaat-lijsttrekkers kom je vaker in het nieuws dan met twee. Wat ook fijn is: het is zo democratisch. Er is niet een stelletje partijbaronnen dat even uitmaakt wie er lijsttrekker gaat worden. Nee, de leden mogen helemaal zelf kiezen. Dat vind ik best, maar waarom moet ik voortdurend kijken naar de potentiële lijsttrekkers van partijen waarop ik toch niet ga stemmen? Ik weet nu al dat ik op 12 september op de SP ga stemmen. Ik ga er voorshands nog vanuit dat Roemer lijsttrekker zal zijn. Maar als zich plotseling andere kandidaten voor die functie opwerpen en een van hen wordt het, kan me niet schelen wie, zal ik nog steeds op de SP gaan stemmen. Ik ben namelijk meer geïnteresseerd in het programma dat die partij wil gaan uitvoeren en met welke andere partij(en) ze dat willen gaan doen. Ik wil ook best weten wat de programma's van de andere partijen zullen zijn, maar het zal me een zorg zijn onder wiens leiding ze dat gaan uitvoeren. Er zijn genoeg zaaltjes in dit land waar ze bij elkaar kunnen komen om daarover onderling van gedachten te wisselen. Laat de tv-studio's dan over aan mensen die nog wel eens over wat anders willen praten.
x 

Bank

Al in mijn jeugd leerde ik deze omschrijving van het begrip 'bank': Een bank is een instelling die jou geld leent, als je kan bewijzen dat je het niet nodig hebt. We zitten in moeilijke tijden, waarin ook de werkgelegenheid terugloopt. Dat is niet goed, want er moeten juist mensen bijkomen die geld verdienen en uitgeven. Bedrijven moeten dus investeren om (extra) werkgelegenheid te creëren. Normaliter gaan bedrijven dan naar een bank om geld te lenen. Maar wat doen de banken? Die houden de hand op de knip.

Als ik het goed begrepen heb waren het de banken die, door onverantwoord handelen in allerlei schimmige constructies, ons in de huidige economische ellende gestort hebben. Een beperkt aantal mensen is daar toen zeer rijk van geworden, veel meer mensen zijn daardoor aan de bedelstaf geraakt. Je zou zeggen: de banken hebben een ereschuld in te lossen. Niemand zal van ze vragen met verlies te werken, maar we mogen toch van ze verwachten dat ze een bijdrage leveren aan het herstel van de economie door genoegen te nemen met iets minder winst dan die waaraan ze gewend geraakt waren.

De banken doen wel hun uiterste best mijn spaarcentjes naar hun toe te halen, door de rente die ze mij daarvoor betalen te verhogen. Van mij hoeft dat niet. Van die paar tienden van een procent meer word ik echt niet veel vermogender en die ga ik ook niet meteen weer in 'de economie' pompen. Maar al die tienden van procenten van alle spaarders bij de banken zouden een aardig bedrag kunnen vormen, waarmee je nieuwe ondernemers kunt laten starten. Die nemen mensen aan die ook weer belasting gaan betalen, waardoor er minder op  mijn pensioen beknibbeld hoeft te worden. Iedereen blij!

Of zie ik het weer eens te simpel?
x

Zomer

Gezien het weer zou je het niet direct zeggen, maar de zomer schijnt toch echt in aantocht te zijn: Pauw en Witteman hebben immers intussen plaatsgemaakt voor Knevel en Van den Brink. Gelukkig verandert daarmee niet alles, want ook gisteravond was weer het vertrouwde gezicht van Henk Bleker te zien en was er ook weer een deskundoloog om ons bij te praten over onze financiële en economische crises. Dit keer was dat een financiële geograaf, die ik ook al eens in een ander programma had gezien. Tot nu toe wist ik niet dat er zoiets als 'financiële geografie' bestond, maar dankzij de diverse crises leren we steeds weer bij.

Ondanks de lange rij deskundologen die inmiddels aan ons voorbij getrokken is, weet ik helaas nog steeds niet zeker of we Griekenland nu wel of niet uit de Eurozone, misschien zelfs uit de Europese Unie moeten gooien. Moet ik nu solidair zijn met arme Grieken of moet ik aan de portemonnee van mijn eigen arme landgenoten denken? Of mag ik gewoon aan mezelf denken? Ik heb intussen een reisje geboekt naar Griekenland, dat eind september zal plaatsvinden. Tegen die tijd zal wel duidelijk zijn of Griekenland, qua Euro(pa), nog meedoet of niet. Wordt alles daar dan goedkoper, of juist duurder? Moet ik dan drachmes meenemen of kan ik nog steeds met de Euro betalen? (Een paar jaar geleden was ik met vrienden in Istanboel en daar betaalden we ook uitsluitend met Euro's, hoewel Turkije geen lid van de EU, laat staan van de Eurozone is.) Wordt ik op Karpathos ontvangen als een rijke patser of zullen ze daar blij zijn met elke Euro die ik daar uitgeef? Kan ik dat geld niet beter hier in Nederland uitgeven, want hier houdt iedereen de hand op de knip en zo komen we ook geen stap verder.

Het 'lenteakkoord' is gisteravond verder uitgewerkt, maar geeft dat antwoord op de prangende vragen die ik hierboven verwoordt? Het CPB gaat het nu narekenen. Maar dat houdt rekening met de gevolgen op de lange termijn voor groepen, niet voor individuele burgers als Henk en Ingrid, En zij weten al waar de ellende vandaan komt en wie ze daartegen zal beschermen.
x