Rijk

Dit schreef ik hier op 22 april 2010: "In 1992 verscheen in Amerika een aardig boekje van Mark Zepezauer en Arthur Naiman: "Take the rich off welfare" (Haal de rijken uit de bijstand). Daarin wordt beschreven hoe allerlei belastingmaatregelen en overheidssubsidies vooral in het voordeel van de veel en zeer veel verdienende mensen werken." Daar beginnen we nu in Nederland ook achter te komen. In de Volkskrant lees ik immers: De tien procent rijkste huishoudens profiteren financieel het meest van de overheid. Jaarlijks krijgen ze gemiddeld 11.500 euro aan voorzieningen; bijna twee keer zoveel als huishoudens met een modaal inkomen. Ze profiteren meer van de hypotheekrenteaftrek, hun kinderen gaan meer naar het hoger onderwijs. Ze gaan ook meer naar musea en concerten en dat zet alle bezwaren tegen het bezuinigen op 'kunst' toch in een iets ander daglicht. Het is allemaal uitgezocht door het Sociaal en Cultureel Planbureau en gepubliceerd in het rapport 'Profijt van de Overheid 2007'.

Dat we nu weer in een economische crisis dreigen te raken komt mede door het feit dat een aantal Republikeinse diehards in het Amerikaanse congres het verdommen akkoord te gaan met welke belastingverhoging dan ook, met name de belastingen op de allerhoogste inkomens. Zij zeggen daar niet bij dat met name tijdens het presidentschap van hun Republikeinse vriend George W. Bush het Amerikaanse tekort enorm is toegenomen en echt niet alleen door de gevoerde oorlogen. Daarover is ook - in 2005 - een aardig boek verschenen, van David Cay Johnston, waarvan vooral de ondertitel veelzeggend is: "Perfectly legal, The covert campaign to rig our tax system to benefit the super rich - and cheat everybody else".

Overal gaan de aandelenkoersen fors omlaag. Daar hoor je Jan met de pet niet over klagen, want die heeft geen aandelen. Jan Modaal heeft er ook niet gek veel. Die merken het pas als hun pensioenfonds, waar ze ook niet meebeslissen over de beleggingen, de premie verhoogt of de uitkering bevriest of verlaagt. Die merken het ook als de rente omhoog gaat, omdat een aantal zeer goed verdienende heren niet meer zo'n vertrouwen in een bank of regering hebben. Die hebben niet in hun arbeidscontract staan dat ze een jaar (riant) salaris meekrijgen als ze vrijwillig ontslag nemen. Die worden kwaad aangekeken als ze ontslagen zijn, want hun ww-uitkering is wel erg hoog, toch? Dat kan wel een tandje minder. Maar voor hun dagelijks brood, hun dagelijks vervoer, hun dagelijkse energie betalen ze net zo veel als de voorzitters van de Raden van bestuur. Een zeiljacht of motorjacht hebben ze nog nooit gehad, zelfs niet over gedroomd. Met koopjesjacht hebben ze al een jarenlange ervaring.
x

Joods

Gisteren liep ik in een horecagelegenheid naar de bar om af te rekenen. Aan de bar zat een wat oudere man, d.w.z. nog wat ouder dan ik. Hij vroeg ineens, terwijl de barman wisselgeld aan het verzamelen was: "Bent u Joods?"

Het hele op de vraag volgende gesprekje duurde hooguit een minuut. Ik antwoordde uiteraard ontkennend. Immers, ik neem aan dat als ik Joods was, dat in mijn familie wel eens ter sprake zou zijn gekomen. Het zou zeer de vraag geweest zijn of mijn ouders, mijn oudste broer en zus en ik, allen nog van vóór WO II, die oorlog wel overleefd zouden hebben en of mijn andere broers en zussen wel geboren zouden zijn. (Dat laatste bedacht ik later pas, want die vraag bleef me bezighouden.) Ik vroeg de man wel waarom hij dat vroeg.  Zijn antwoord was verrassend: volgens hem heb ik een typisch Joodse neus en typische Joodse oren. Hij had, lichtte hij toe, een studie gemaakt van  raskenmerken.

Wat sommige mensen al niet onder 'studie' verstaan. Er bestaat niet zoiets als een Joods ras. Die 'Joodse neus' bestaat evenmin, want dan zou de Jodenster overbodig zijn geweest. Van 'Joodse oren' heb ik nooit eerder gehoord. Achteraf ben ik een beetje kwaad op mezelf, dat ik niet verder gepraat heb met die man. Gevaarlijk zal hij niet zijn, maar wel een racist.
x

Toerisme

Waarom komen toeristen voor één dag of enkele dagen naar een grote stad? Omdat die stad een bepaalde reputatie heeft opgebouwd qua beziens- en bezoekwaardigheid. Neem Amsterdam afgelopen zaterdag. We hadden weer de 'Gay Pride Canal Parade'. Die zal veel, ook buitenlandse toeristen, hebben aangetrokken. Waar anders vind je een homo-evenement waaraan ministers en parlementariërs deelnemen en een officiële vertegenwoordiging van de krijgsmacht? En er stonden geen knokploegen klaar om het hele evenement onmogelijk e maken.

Amsterdam trekt ook veel toeristen vanwege het Anne Frank Huis, de grachtengordel, de Walletjes, de diamanten, het Van Gogh Museum en zo kan ik nog wel even doorgaan. In Trouw las ik : Vorig jaar bezocht een recordaantal van ruim 12 miljoen toeristen de hoofdstad en de eerste helft van dit jaar liet wederom een stijgende lijn zien.

Prachtig toch? Nou Stefan Diender, directeur van het Amsterdam Toerisme en Congres Bureau (ATCB), vindt dat het anders moet. Er moet, buiten de stad, echt iets vernieuwends en grootschaligs komen, voor de familie, al moet dat ook weer geen park als de Efteling of Walibi worden. Je moet nu al de toeristen naar de 'Stelling van Amsterdam' dirigeren, een serie oude forten die ooit deel uitmaakten van de Waterlinie. Mooie forten, daar niet van, maar als je er één hebt gezien, heb je ze allemaal gezien. Ik zie de buitenlandse en binnenlandse toeristen daar niet in drommen op afkomen. Sportliefhebbers moeten terecht kunnen in het gebied rond het Olympisch Stadion. Komen die naar Amsterdam om zelf te sporten?   

Burgemeester Eberhard van der Laan waarschuwde eerder ook al dat Amsterdam aan zijn taks zit op dagen als bijvoorbeeld Koninginnedag. Dat zal best, maar op Koninginnedag blijven ze komen. Dan gaan ze echt niet massaal naar Zuidoost of naar nabijgelegen stranddorpen (geen idee wat ik daaronder moet verstaan).

Met een aantal vrienden ga ik al jaren achtereen een paar dagen naar een stad in het buitenland, niet vanwege allerlei nieuwigheden buiten die steden, maar juist vanwege allerlei oudheden binnen die steden. Zonder iets extra's neemt het aantal bezoekers aan Amsterdam nog steeds toe. Kunnen we dat niet gewoon zo houden? Hoeft Eberhard zich ook geen zorgen te maken.
x

DSM

Nee, ik ga het niet hebben over een Nederlandse multinational. DSM staat ook voor 'Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders'. Het wordt wereldwijd gebruikt door psychiaters en psychologen. Op zich is het natuurlijk een goede zaak dat er overeenstemming is allerlei soorten psychische problematiek. Je hebt, zeg maar, overal dezelfde kwaal.

In de Volkskrant las ik dat er een nieuwe, bijgewerkte versie van het DSM verschenen is. De Britse beroepsvereniging van psychologen en in navolging hun Nederlandse collega's, zijn niet onverdeeld gelukkig. Kern van het bezwaar: de samenleving wordt verder gemedicaliseerd: In de vernieuwde 'bijbel' van de geestelijke gezondheidszorg wordt de drempel voor een aantal bestaande aandoeningen verlaagd en worden nieuwe aandoeningen toegevoegd.

Over de vernieuwing en de bezwaren daartegen kan ik als leek uiteraard geen zinnig woord zeggen. Maar in het artikel vielen mij enkele zinnen op. In Nederland is een DSM-diagnose inmiddels noodzakelijk om een behandeling vergoed te krijgen. OK, daar kan ik me nog iets bij voorstellen. Maar: Veranderingen in het handboek hangen zo direct samen met de kosten van de GGZ. Een vernieuwd en uitgebreid DSM levert dus meer kosten voor de GGZ op en dat terwijl ook daar driftig bezuinigd moet worden.

Jürgen Margraf, vicevoorzitter van de Duitse Federatie van Psychologenverenigingen zegt: 'De meerderheid is tegen het denken in diagnostische categorieën. Maar het is praktisch, met name voor gezondheidszorgsystemen. Daarom is het tot nu toe nooit gelukt een ander systeem te creëren.' Over "aap uit de mouw" gesproken: het is niet het belang van de patiënt/cliënt dat voorop staat, het DSM is lekker handig voor de "gezondheidszorgsystemen". Intussen is er geen zelfrespecterende zorgverlener of zorginstelling meer te vinden die niet luidkeels  roept dat de patiënt CENTRAAL staat. Mag ik even lachten?
x

Geleerde

Dit is een soort vervolg op mijn blog van gisteren, waarin ik het had over bekende geleerden die "handelen in twijfel". Veel mensen zijn geneigd iets voor 'waar' aan te nemen als een geleerde dat zegt. Op zich is dat niet heel vreemd. Als een astronoom iets zegt over verre melkwegstelsels, ga ik niet met hem in discussie, want ik weet van melkwegstelsels niet meer dan dat ze er zijn. Maar als diezelfde astronoom beweert dat het fileprobleem kan worden opgelost door de maximumsnelheid te verhogen tot 140 km/u, denk ik niet dat hij gelijk heeft omdat hij een geleerde is. Ik ben sterk geneigd hem te vragen waar hij zijn wijsheid vandaan haalt.

Ik heb twee keer een proefschrift, vóór publicatie, mogen doorlezen op taalfouten. Die proefschriften waren al diverse malen door diverse geleerden gelezen, d.w.z. geleerden op het vakgebied van de promovendi. Die geleerden hadden er al heel wat taalfouten uitgehaald, dus de promovendi waren stomverbaasd over het grote aantal taalfouten dat ik er nog uithaalde. En ik ben geeneens een taalgeleerde, maar een doordeweekse taaldeskundige en -liefhebber.

Ik kom hierop door een artikel in Trouw. Daarin gaat het over Dick Swaab, eminent neuroloog - en onlangs te zien in 'Zomergasten' - en Pim van Lommel, eminent cardioloog. Beiden hebben boeken het licht doen zien die bestsellers werden, maar de psycholoog Douwe Draaisma wijst er in het artikel op dat de inhoud van beide boeken buiten de vakgebieden van beide geleerden vallen. Zo heeft de cardioloog een boek geschreven over bijna-doodervaringen. Bij bol.com lees ik: "Volgens Van Lommel zijn er goede redenen om aan te nemen dat ons bewustzijn niet altijd samenvalt met het functioneren van onze hersenen." Dat bedoel ik nou. Als dat onderzoek nu door Swaab, die alles van hersenen weet, gedaan was, had ik er iets meer fiducie in gehad. Maar met hartklachten ga ik weer niet naar Swaab, maar naar Van Lommel.
x

Twijfelen

Twijfel is, lijkt mij, een essentieel onderdeel van wetenschappelijk onderzoek. Wat eerder als een paal boven water leek staan, kan later volkomen onjuist blijken te zijn. Dat komt naar voren als iemand zich de simpele vraag stelt: "Is dat nou zou?" Het is echt wel voorgekomen dat iets na gedegen wetenschappelijk onderzoek onomstotelijk leek vast te staan, totdat nieuwe twijfel tot nieuw onderzoek en nieuwe conclusies leidde. Dat is alleen maar goed.

Je kunt wetenschapper zijn en daarnaast allerlei opvattingen hebben over hoe de maatschappij in elkaar zit of zou moeten zitten. Zo zijn er aardig wat wetenschappers die geloven in het onbewijsbare bestaan van God of een andere hogere macht en diens voorschriften. Dat mag, mits die wetenschapper zich door zijn geloof niet laat leiden tot het (bewust) verkeerd presenteren of het onvermeld laten van feiten.

In Trouw las ik dat onlangs het boek 'Merchants of Doubt' (Handelaren in twijfel) is verschenen. Het gaat daarbij om een klein groepje geleerden die een paar belangrijke, opmerkelijke eigenschappen gemeen hebben: ze zijn invloedrijk en Ze zijn groot voorstander van het gebruik van atoomwapens, ze hangen de ideologie van de vrije markt aan en ze bestempelen milieu als een hobby van de linkse kerk. (...) De groep houdt het Amerikaanse publiek en politici voor dat er te weinig informatie beschikbaar is om een eenduidig oordeel te vellen over deze kwesties, laat staan maatregelen te nemen.

Biologen, natuurkundigen, paleontologen, astronomen, ze mogen net als ieder ander mens overtuigd zijn van de waarde van de vrije markt. Ze mogen het betreuren dat het behoud van een (min of meer) gezond milieu tot overheidsmaatregelen en kleiner winstmarges leidt.  Het is hun recht, zelfs hun plicht, op wetenschappelijke gronden vraagtekens te zetten bij politieke besluiten. Maar waar blijven we als de twijfel wordt gezaaid niet op grond van feiten, maar op grond van een ideologie? Hoe zat dat ook al weer met Galilei?
x

Borrel

Hoewel ik officieel op één hoog woon, moet ik twee trappen op om mijn woning te bereiken. De gehele onderste laag van het blok waarin ik woon bestaat uit boxen. Dat betekent dus ook dat er niemand in het blok is met een eigen tuin(tje). Er is een gemeenschappelijke tuin, die dus door alle aanwonenden gebruikt kan worden. Ik moet zeggen dat ik nooit op het balkon zit, maar de enkele keer dat ik daar ben, voor de vuilnisbak, zie ik daar zelden of nooit iemand. Hooguit één maal per jaar wordt er wel eens iets gemeenschappelijks georganiseerd met hapjes en drankjes, maar dat levert nooit een grote drukte op.

Nu is het niet zomaar een tuin. Hij is ontworpen (in de dertiger jaren van de vorige eeuw) door de ook internationaal bekende tuinarchitecte Mien Ruys. Het was zelfs een van haar allereerste projecten.

Nu staat er binnenkort wat te gebeuren. De makers van het programma 'Eigen Huis en Tuin' (RTL4) gaan ergens in het blok, aan de kant van de Willem de Zwijgerlaan, een paar keukens 'pimpen'. Zo werd dat tenminste aangekondigd op  een briefje dat in alle portieken hing. Leuk voor die bewoners natuurlijk, maar RTl4 laat het daar niet bij. Ik heb het programma nooit gezien, maar het schijnt gebruikelijk te zijn dat het pimpen van een woning gepaard gaat met het pimpen van de directe omgeving.

Eerlijk gezegd houd ik mijn hart vast. 'Pimpen' komt van pimp, het Engelse woord voor pooier. Als je de betekenis ervan opzoekt, kom je op aanduidingen als 'kitscherig', 'opdirken', 'overdadig' en 'te overdreven'. Ik kan me dus niet voorstellen dat ik na de operatie vaker, in feite voor de eerste keer, in de tuin zal vertoeven.

Ik vraag me ook af waar iemand het recht vandaan haalt te gaan rotzooien met de artistieke, intellectuele nalatenschap van iemand anders. We gaan toch ook niet het 'Huishouden' van Jan Steen pimpen, zodat het net een feestje in een doorzonwoning in een Vinex-wijk lijkt?

De klap op de vuurpijl? Na afloop van al dat gepimp kan er gepimpeld worden, d.w.z.: dan is er een gemeenschappelijke borrel in de gepimpte tuin. Nu ben ik pragmatisch genoeg om al mijn principes overboord te gooien als RTL4 een borrel aanbiedt, maar helaas: een regel verder las ik dat je geacht wordt je eigen drank mee te nemen. Sta ik daar met mijn blik pils van het huismerk van AH voor 50 eurocent, terwijl mijn buurman een fles Dom Pérignon champagne heeft meegebracht. Die borrel laat ik maar aan mij voorbij gaan.
x