Informatie

Vlak na de verkiezingen riep Mark Rutte in een overmoedige bui dat er vóór de maand juli een nieuw kabinet zou zijn. Intussen mogen we aannemen dat het zelfs niet vóór augustus lukt. Drie informatiepogingen hebben alleen duidelijk gemaakt welke varianten niet tot de mogelijkheden behoren. Job Cohen heeft al aangegeven, gelukkig, dat er met hem over een combinatie van VVD, PvdA en CDA niet gepraat hoeft te worden. Over diverse combinaties kan nog een hele tijd doorgemodderd worden.

Stel je het onvoorstelbare voor: na nog twee mislukte informatiepogingen word ik benoemd tot informateur. Ik roep alle fractievoorzitters bij elkaar en vraag ze allemaal een lijstje op te stellen van de punten waarop volgens hun de komende vier jaar een beslissing moet vallen, in volgorde van het belang dat ze aan elk punt hechten. Ze hoeven er niet bij te vertellen welke beslissing er moet vallen. Gewoon een simpel lijstje. Dat moeten ze in een dag kunnen klaren.

Ik neem een uurtje om die lijstjes naast elkaar te leggen en daar één gemeenschappelijk lijstje van te maken. Bovenaan komen hoe dan ook: bezuinigingen, hypotheekrenteaftrek, mobiliteit, lastenverdeling, onderwijs en nog zo wat zaken. Maar vóór de lunch is dat gemeenschappelijke lijstje er. Dan hebben we de hele middag voor de vraag: met welke partijen wil je wel in één kabinet zitten en met welke liever niet of per se niet. Goed, de SP, ChristenUnie, PVV, SGP en PvdD kunnen naar een terrasje verhuizen. Ik kijk de vijf nog aanwezige fractieleiders diep in de ogen. "Vijf is veel, hè?" zeg ik. Ze kijken elkaar aan. Maxime staat op: "Ik weet wanneer ik teveel ben." Mijn opdracht voor de volgende dag: bedenk uit hoeveel ministers het nieuwe kabinet gaat bestaan en ja, de VVD de levert de minister-president.

De volgende dag weten we op zijn laatst bij de tweede kop koffie hoeveel ministers er komen, in ieder geval niet meer dan tien. Ik maak me sterk dat we vóór de lunch ook weten wie welke ministeries krijgt. Natuurlijk heeft af en toe wel eens een fractieleider iets geroepen van "Maar de inhoud. Het programma." Ik roep dan: "First things first." Die middag en de volgende dag hoef ik ze niet te zien. Mijn opdracht: "Zoek in eigen kring naar de beste kandidaten voor de ministersposten. Let meer op bestuurlijke dan politieke kwaliteiten. Overmorgen wil ik jullie en die kandidaten hier zien."

Morgen vertel ik hoe het verder gaat.
x

Titel

Wie in een Raad van Bestuur zit wil ook iets te besturen hebben. Die wil beslissingen nemen. De leden van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Publieke Omroep doen daar enthousiast aan mee.

"Wat heb je vandaag gedaan, pap?"
"De hele dag vergaderd, jongen."
"Waarover dan, pap?"
"Over programmatitels."
"Kun je daarover vergaderen dan?"
"Reken maar! Er zijn publieke omroepen, je weet wel: Vara, Avro, de EO en zo, die bedenken een programma en als ze dat bedacht hebben, bedenken ze er een naam voor die in de gids komt te staan. Anders weten de mensen niet waar ze naar moeten kijken. En nu zijn er publieke omroepen, ik verzin het echt niet, die gebruiken hun eigen naam in die titel. Voorbeeldje: Uitgesproken Vara. Voor een actualiteitenrubriek."
"Nou, dat is toch hartstikke duidelijk voor in de gids?"
"Ja, dat kan wel duidelijk zijn, maar daar gaat het niet om. Het is niet consequent. Stel je nou eens voor dat de ene omroep wel zijn naam in een programmatitel zet en de andere niet. Dan wordt het toch een rotzooitje? Dus ik en de Raad van Bestuur hebben besloten dat de publieke omroepen eenduidig naar de kijkers toe moeten communiceren."
"Gossie, pap. Wat goed! Wat is dat eigenlijk, eenduidig communiceren?"
"Dat leg ik later nog wel eens uit."
"Maar de tv-kijkers, pap, vinden die het belangrijk dat er eenduidig ... eh ... gedingest wordt?"
"Wat is dat nou voor domme vraag? Wat hebben de tv-kijkers daar mee te maken? Die hoeven alleen maar te kijken. Je vader en de andere leden van de Raad van Bestuur lopen zich wel uit de naad om dat hele publieke bestel een beetje goed op orde te houden. Dacht je dat het leuk was een hele dag over programmatitels te vergaderen terwijl de mussen van het dak vallen? Maar we kennen onze verantwoordelijkheid. Zo, en haal jij nou maar een lekker koud pilsje voor pappa uit de koelkast."
"Mamma heeft nog geen boodschappen gedaan. Die had een tennistoernooi, weet je wel? Wil je een glas Roosvicee?"

Lees dit bericht in de Volkskrant.
X

Vijand

Een ANP-bericht in de Volkskrant: Volgens de Washington Post zijn er binnen de VS meer dan twaalfhonderd overheidsinstellingen en ruim negentienhonderd particuliere organisaties die zich bezighouden met terreurbestrijding, binnenlandse veiligheid en inlichtingen. Verspreid over 10 duizend locaties in het land hebben 854 duizend mensen de bevoegdheid om te werken met ‘top secret’ materiaal, zo blijkt uit het onderzoek van de Amerikaanse krant. De VS is dat land waar ze een grondige hekel hebben aan overheidsbemoeienis en bureaucratie. De bescherming van de persoonlijke levenssfeer hebben ze daar hoog in het vaandel staan. Zeggen ze.

Het zal wel duidelijk zijn dat deze branche van de Amerikaanse arbeidsmarkt enorm is gegroeid sinds '9/11'. Er is een nieuw ministerie gekomen: 'Homeland Security'. Nog altijd is de VS het machtigste land van de wereld, maar je hebt de indruk dat ze niet meer buiten een 'vijand' kunnen. Gedurende tientallen jaren hebben 'de communisten' die rol met verve vervuld, maar alleen in Noord-Korea wordt nog enigszins nageprutteld.

Als je iets meer weet van de VS - en niet geheel toevallig weet ik iets meer - weet je dat twee grote organisaties, de FBI en de CIA, een deel van hun tijd ook nog eens besteden aan het in de gaten houden van elkaar. Ze zijn het niet altijd met elkaar eens over het antwoord op de vraag wie nu precies wat mag doen. Het lijkt ook nogal aannemelijk dat als alleen al twaalfhonderd overheidsinstellingen zich bezighouden op min of meer hetzelfde terrein er sprake zou kunnen zijn van enige overlap. Ga dat maar eens een beetje coördineren! Kennelijk komen die twaalfhonderd instellingen nog niet overal aan toe, want waarom heb je anders nog eens negentienhonderd particuliere organisaties nodig?

Ik ga niet zeggen dat terrorisme een geheel imaginair probleem is en dat ruim 800.000 mensen tegen spoken vechten. Maar als je aan de Amerikaanse zuidkust woont, was de laatste tijd olie die in grote hoeveelheden de zee instroomde een iets groter en directer probleem dan terroristen die elkaar voor de landsgrenzen in de weg liepen.  De effecten van die vrij wegstromende olie zullen ze nog jaren voelen, maar het enigszins aan banden leggen van boren naar nog meer olie behoort niet tot 'the American way'. Het hoeft maar een beetje kouder of warmer te worden dan normaal en op allerlei plaatsen valt de stroom uit door overgebruik, zoals onlangs in New York.

Waarom hebben de Amerikanen eigenlijk een vijand nodig? Ze hebben elkaar toch?
x

Oplichting

Niemand maakt mij wijs dat er zorginstellingen zijn, waarbij de administratie niet beschikt over ten minste één persoon die weet welke kosten op grond van de AWBZ bij zorgverzekeraars gedeclareerd kunnen worden en welke aan cliënten geleverde goederen en/of diensten bij die cliënten in rekening kunnen worden gebracht. Als die kennis niet in huis is, mag dat al als een schandaal betiteld worden.

Wanneer, zoals nu gebleken is, zorginstellingen bij hun cliënten allerlei zaken, zelfs iets elementairs als toiletpapier, in rekening brengen die gewoon binnen het verzorgingstarief vallen, kan er geen sprake meer zijn van een administratief foutje of een verkeerde boeking. Dan is er sprake van klinkklare ordinaire OPLICHTING.

De zorginstellingen die de fout ingaan zullen wel opmerken dat ze niet rondkomen met de hun toegekende budgetten. Dat zou best kunnen, maar dat mag nog steeds geen excuus zijn voor het dan maar in rekening brengen van kosten bij de cliënten. Dat zijn immers vaak mensen met een handicap, die na het inleveren van de eigen bijdrage niets meer overhouden dan een karig 'zak- en kleedgeld': 289,26 euro per maand voor ongehuwden.

Een behoorlijk aantal jaren ben ik actief geweest in de georganiseerde patiëntenbeweging. Ik weet dus dat veel patiënten/cliënten en/of hun familie geen idee hebben waar ze wel of niet recht op hebben. Als ze dat wel hebben en weten of vermoeden dat ze belazerd worden, houden ze toch maar hun mond, omdat ze de relatie met 'de instelling' niet op scherp willen stellen, want dat zou wel eens ten koste kunnen gaan van de zorg. Voor hen, vrezen ze, wordt geen vinger meer extra en wellicht zelfs een vinger minder uitgestoken.

De marktwerking in de zorg zou het allemaal veel beter en goedkoper maken voor de patiënt/cliënt. Nog niet lang geleden leed mega-instelling Philadelphia een miljoenenverlies door het opzetten van megalomane projecten die met de kerntaken niets te maken hadden. (Lees dit nog maar eens.) De verantwoordelijke bestuurders werden ontslagen, maar kregen desondanks een forse gouden handdruk mee. Zo werkt de markt kennelijk.

We hebben een instelling die toezicht houdt op de zorginstellingen: de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Die heeft, volgens Trouw, een brief geschreven aan de zorgverzekeraars. De NZa vraagt ze actie te ondernemen als er "onredelijk hoge bijbetalingen" worden gevraagd. Mogen redelijk hoge bijbetalingen dan wel gevraagd worden? Onlangs vertelde iemand mij dat een bewoner van een zorginstelling 15 euro moest betalen om gedurende een half uur in een rolstoel in de buitenlucht rondgereden te worden. Is dat een redelijke bijbetaling? Dankzij de marktwerking komen er instellingen waar je een abonnement kunt krijgen, zodat je nog maar 10 euro per half uur buitenlucht betaalt.
x

Personeel

In de Volkskrant schrijft columniste Nausicaa Marbe wat bozig  over het bezoek dat Willem-Alexander en Máxima gebracht hebben aan die villa in het rijkemensenreservaat aan de zonnige Mozambikaanse kust. Daar zou hij toch niet heen gaan? Je moet onze toekomstig staatshoofd toch op zijn woord kunnen geloven? Maar ja, het stel was, vanwege het voetballen, toch in de buurt, relatief gezien, dus waarom zouden ze niet toch even van hun bezit profiteren zolang het nog niet verkocht is?

Die column stelt verder inhoudelijk niet zo veel voor, maar er staat wel een aardig detail in. Nausicaa had ook de website bezocht van de makelaar die zich met dat project bezighoudt en op die website wordt vermeld dat het personeel beschikt over een onderkomen, met water en elektriciteit. Zoiets wordt vermeld, mag je aannemen, omdat het elders in die regio gebruikelijk is dat de autochtone bevolking , waaruit het personeel gerekruteerd wordt, niet over water en elektriciteit in hun onderkomens beschikt. (Ik ga er maar even vanuit dat het hier gaat om water uit een inpandige kraan en elektriciteit uit een inpandig stopcontact.)

Waarom zet een makelaar zo'n mededeling op zijn website? Is hij bang dat potentiële kopers zullen zeggen "Ik koop dat riante pand alleen als het personeel verzekerd is van een onderkomen met water en elektriciteit."? Je hebt heel sociale rijke mensen, zeker, maar de meeste van de kopers daar hebben wel andere dingen aan hun hoof. Of vermoedt de makelaar dat potentieel personeel ook wel eens zijn website bekijkt? Wordt er niet gesolliciteerd als ze niet in ieder geval qua water en elektriciteit op hetzelfde level zitten als hun werkgever?

Ook het gebruik van 'onderkomen' is aardig. Ik neem aan dat in het origineel het woord 'accomodation' is gebruikt. Dat is, net als 'onderkomen' een multi-interpretabel begrip. Huis ten Bosch is een onderkomen en een tweepersoons trekkerstentje ook. Dat huis dat Willem-Alexander en Máxima gaan verkopen heeft een wand die geheel uit glas bestaat, zodat je ook binnen ruim van het uitzicht over de Indische Oceaan kunt genieten. Het personeel zal zijn onderkomen moeten verlaten voor hetzelfde uitzicht, denk ik. Maar ach, hoeveel inwoners van Scheveningen, Noordwijk, Callantsoog en andere kustplaatsen loopt nog dagelijks naar het strand om van het uitzicht te genieten?
x

Klein

De afgelopen dagen is er nogal eens opgemerkt dat zo'n klein landje als Nederland toch maar mooi de finale van het WK-voetbal had weten te bereiken. Dat schijn iets te zeggen over de Nederlandse mentaliteit, of zoiets. Dat zou iets hebben van de 'VOC-mentaliteit'. Die mentaliteit hield o.a. in dat we ruim drie honderd jaar hebben geprofiteerd van de natuurlijke rijkdommen en de arbeid van een ander volk. We hebben die andere mensen vaak behandeld op een manier die Eduard Douwes Dekker al te slecht vond.

Ik kan me niet herinneren dat zo de nadruk op 'dat kleine landje' werd gelegd toen 'we' wereldkampioen kampioen dammen, hocky of schaatsen, of Olympisch kampioen volleybal, waterpolo of 100 m vrije slag werden. Als Cuba weer eens wereldkampioen honkbal wordt, zegt dat dan iets over de Cubaanse mentaliteit? Dat een Zuid-Koreaan de 10000 m schaatsen bij de Olympische Spelen won zegt niets over Zuid-Korea, maar over een Nederlandse coach.

Als persoon heb ik nooit iets gepresteerd waardoor Nederland 'op de kaart gezet is'. Het is maar een zeer gering aantal Nederlanders dat daarin slaagt en dan nog maar voor korte tijd. Ik vind het ook moeilijk trots te zijn op Nederland omdat een andere Nederlander - sporter, Nobelprijswinnaar, dirigent, noem maar op - daar wel in slaagt. Die hebben dat, denk ik, ook niet gedaan uit vaderlandsliefde, maar omdat ze om hen moverende redenen een bepaald doel nastreefden. En daar is is niks verkeerds aan.

Een heel enkele keer denk ik: ja, daar heeft Nederland, in welke zin of samenstelling dan ook, iets aan bijgedragen. Daar hebben we een trend gezet. Een paar dagen geleden heeft het Argentijnse parlement het homohuwelijk mogelijk gemaakt. Ik denk niet dat dat gebeurd zou zijn, tenminste niet op dat moment, als Nederland dat niet negen jaar geleden als eerste had gedaan. Het was een van de laatste items in het NOS-journaal van acht uur. Er werd niet bij gezegd dat 'wij' dat mogelijk gemaakt hadden. Geen kerkelijk of wereldlijk leider, noch een man of vrouw in de straat werd om commentaar gevraagd. Het heeft ons Nederlanders niet dichter bij elkaar gebracht. Nou ja, misschien is het wel goed dat we het niet 'typisch Nederlands' vonden.
x

Ambtenaren

Je zult mij niet gauw iets negatiefs horen zeggen over 'de' ambtenaren. Maar individuele ambtenaren zijn ook maar gewone mensen en kunnen wel eens foutjes maken. Een enkele keer zou je de indruk kunnen krijgen dat foutjes makende ambtenaren geclusterd worden, alsof de verantwoordelijke bestuurders bedacht hebben: als we die nou bij elkaar zetten, gaat het overal elders goed.

Een voorbeeld van zo'n cluster zou de Amsterdamse Dienst Infrastructuur, Verkeer en Vervoer (DIVV) kunnen zijn. Die zijn o.a. druk met de Noord/Zuidlijn, waar zoals bekend niet altijd alles gladjes is verlopen. Een tijdje geleden had de DIVV zich voorgenomen iets te doen aan de brandveiligheid in de tunnel van de metro. Dat is natuurlijk een uitstekende zaak. Dus er werden plannen gemaakt en er werd een aannemer gevonden. Tijdens de werkzaamheden zou de tunnel niet gebruikt worden: geen metro tussen Amsterdam Centraal en Amsterdam Amstel. Er kwam vervangend busvervoer. Aan alles was gedacht: de werkzaamheden zouden tijdens de zomervakantie (minder gedupeerde reizigers) plaatsvinden en GVB-personeel moest rekening houden met dit alles bij planning van vakanties.

Helaas! Wat lees ik in Het PAROOL? De metrotunnel tussen Amsterdam CS en het Amstelstation is deze zomer voor niets bijna vijf weken gesloten. Er gaat namelijk helemaal niets gebeuren. De aannemer heeft zich teruggetrokken. De gemeente en de aannemer hebben verschil van mening over de planning en de aard van het werk. Je zou toch zeggen dat meningsverschillen uit de weg geruimd zouden moeten zijn voordat je een ingangsdatum van de werkzaamheden vaststelt. Volgens de verantwoordelijke wethouder was voor de aannemer niet duidelijk hoe de gemeente de werkzaamheden uitgevoerd wilde hebben. De gemeente op haar beurt vond het ingediende plan van aanpak van onvoldoende kwaliteit en voorzag vertragingen. Je vraagt je als gewoon Amsterdams burger dan af: wat was er eigenlijk duidelijk behalve de ingangsdatum en de duur van de sluiting van de tunnel?

Dan gooi je die tunnel toch gewoon weer open? Het is nu te laat om de zomersluiting van de tunnel terug te draaien. Het GVB heeft metrobestuurders met vakantie gestuurd en buschauffeurs ingehuurd voor pendelbussen tussen CS en het Amstelstation.

De DIVV heeft ook problemen met de renovatie van de Hogesluis  (dat is geen sluis, maar een brug) en de Utrechtsestraat. In het laatste geval is er ook ruzie met de aannemer. De wethouder laat nu de professionaliteit van de DIVV onderzoeken. Goed plan!

x