Plaag

De mens is een onderdeel van de natuur. Om zich te voeden gebruikt hij vertegenwoordigers van soorten uit de hem omringende flora  en fauna. Ook dat hoort bij zijn natuur, al denken vegetariërs en veganisten daar wat anders over. Zolang de mens niet meer plukt of doodt dan hij op kan blijft in principe het natuurlijk evenwicht gehandhaafd. Maar helaas, als we het even alleen over de fauna hebben, doodt de mens dieren niet alleen om zich te voeden, maar om allerlei andere reden. Sommige dieren worden uitsluitend gedood vanwege hun vacht, waarvan luxe kleding wordt gemaakt, voor hun veren ter verdere verfraaiing, voor hun slagtanden en ga zo maar door. Nog een graadje erger is het doden puur voor de sport. Veel diersoorten werden en worden op die manier (vrijwel) geheel uitgeroeid. De enige soort die zijn verstand kan gebruiken laat dat nogal eens achterwege.

Ook op andere wijze heeft de mens dom gedaan, namelijk door diersoorten te introduceren op plekken waar ze van nature niet thuishoren. Een bekend voorbeeld daarvan is in Nederland de muskusrat. Door een Tsjechische graaf is die ooit uit Noord-Amerika meegenomen en intussen heeft hij zich over zo ongeveer heel Europa verspreid. In Nederland houdt hij zich onledig met het ondergraven van dijken, wat in ons land als doodzonde wordt beschouwd. Medio 19e eeuw werd het konijn in Australië geïntroduceerd, waar het door gebrek aan natuurlijke vijanden een plaag werd en nog steeds is. Eveneens in de 19e eeuw werd de possum vanuit Australië in Nieuw-Zeeland ingevoerd omdat hij een aantrekkelijke vacht opleverde. Er ontsnapten er een paar en nu hebben ze er daar tachtig miljoen, bijna twintig voor elke Nieuw-Zeelander. Ze verspreiden ziektes onder het vee en tasten de fauna, met name bomen, aan. Een doodgereden possum is in Nieuw-Zeeland net zo gewoon als een doodgereden konijn in Nederland.

Hoe kom ik hier nu weer op? In Trouw stond een artikeltje over een 'bijbelse plaag' in Australië. Ook in de 19e eeuw werd de dromedaris in Australië geïntroduceerd. Australië heeft veel woestijn dus het beest voelde zich daar wel lekker. Intussen lopen er een miljoen verwilderde dromedarissen rond. Ze kunnen een tijd zonder drinken, maar uiteindelijk zullen ze toch water moeten zoeken. Nu heerst er in het midden van Australië extreme droogte. Een kudde van 6.000 dromedarissen, op zoek naar water, vond dat in het plaatsje Docker River, waar ze waterleidingen vernielden. Een aantal inwoners van Docker River durft hun huizen soms niet te verlaten uit angst voor de viervoeters, zo meldde een lokale functionaris. (...) "Dit is een plaag van bijbelse proporties die verwoestingen veroorzaakt in een droog en kwetsbaar gebied", aldus Luke Bowen, de voorzitter van een belangenorganisatie van veehouders. De autoriteiten gaan die zesduizend beesten nu vijftien kilometer verder opdrijven en ze daar afmaken.

Ik heb het al eens eerder gedaan, een ruimpje van John O'Mill citeren:
Het is het dier dat aan de rand
Van het gevaar terugspringt.
Het is de mens met zijn verstand
Die er elke keer weer instinct.

x

Rechtsstaat

Wanneer de Europese Unie moet besluiten of ze weer een nieuw lid toelaten, wordt er onder andere bekeken hoe het staat met het rechtssysteem in dat kandidaatlid. Zo wordt er door velen met argusogen gekeken naar Turkije dat graag lid wil worden. Ik vraag me wel eens af of het rechtssysteem - in ieder geval de feitelijke uitwerking daarvan - in de lidstaten Roemenië en Bulgarije zoveel beter is dan het Turkse. Maar daar wilde ik het niet over hebben vandaag. Ik ga het hebben over Italië, dat met Frankrijk, Duitsland, België, Luxemburg en Nederland de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, de voorloper van de EU, oprichtte.

Silvio Berlusconi is sinds mei vorig jaar premier van Italië. Dat was hij eerder van 2001 tot 2006 en van 1994 tot 1995. Daarnaast is hij een van de rijkste mensen in Italië, vooral vanwege zijn media-imperium. Tenslotte wordt hij al jaren verdacht van o.a. corruptie. Gedurende een aantal jaren kon hij daarvoor niet vervolgd worden omdat hij als parlementslid immuniteit genoot. (Er wordt zelfs beweerd dat hij juist daarom parlementslid werd.) Als premier genoot hij die immuniteit niet, dus dat regelde hij maar even. Maar het Constitutionele Hof van Italië verklaarde dat besluit onwettig en dus kon de Italiaanse justitie weer aan de slag met de zaak-Berlusconi.

Berlusconi zit nooit voor één gat gevangen. In de Volkskrant las ik dat hij weer een nieuwe truc bedacht heeft: Een plan van de Italiaanse premier Silvio Berlusconi dat een tijdslimiet stelt aan rechtszaken, kan ertoe leiden dat meer dan van 40 procent van de procedures sneuvelt. Als de nieuwe wetgeving gerealiseerd zou worden, zou die terugwerkende kracht hebben en raad nou eens welke van corruptie verdachte Italiaan daarvan zou profiteren.

Volgens Berlusconi zelf gaat het allemaal om één grote hetze tegen hem, vooral van 'links'. Dat zou best kunnen, maar áls hij zo onschuldig is, waarom wringt hij zich dan al jaren in allerlei bochten om aan vervolging te ontkomen? Je zult maar regeringsleider van een ander EU-land zijn. Dan moet je minimaal twee maal per jaar toch de hand van die man schdden.
x

Dik

Tijdens mijn lagereschooltijd (1945-1951) en nog jaren daarna woonden we in een van de plezierigste wijken van Amsterdam, de Rivierenbuurt. Wij konden midden op straat voetballen of andere spelletjes doen, want een auto kwam 'wel eens' langs. Het aantal inwoners van Amsterdam is sindsdien afgenomen: van 835.834 op 1 januari 1950 tot 756.347 op 1 januari 2008. (Bron: Bureau Onderzoek en Statistiek van de gemeente.) Zie de grafiek hieronder.

Het grondgebied van de gemeente werd met de Bijlmer aanzienlijk uitgebreid en veel weilanden binnen de gemeente werden volgebouwd: minder mensen op een groter oppervlak. Door het afnemende kinderaantal per gezin nam ook nog eens het aantal spelende en naar school gaande kinderen af. We weten ook dat er nauwelijks nog kinderen op straat spelen en ze nauwelijks meer lopend of fietsend naar school gaan. In Het PAROOL lezen we wat de gevolgen zijn. Sanne de Vries is daarop gepromoveerd. "Kinderen moeten minstens een uur per dag bewegen," zegt De Vries. "Maar in de stad halen veel kinderen dat niet." Overgewicht komt daardoor veel vaker voor dan vroeger. In 1980 had vijf procent van de Nederlandse kinderen last van overgewicht. In 2004 was dat zestien procent. In stadswijken kampt zelfs één op de drie kinderen met overgewicht. De Vries: "Bij bepaalde groepen is het nog erger: de helft van de Turkse meisjes in bepaalde stadswijken is te zwaar." En dat wordt alleen nóg maar erger.

De gemeente zwelgt in grootse en geldverslindende plannen voor bijvoorbeeld de herinrichting van het Museumplein of een Kunsthal bij de Zuidas. "In veel wijken is nauwelijks plek om buiten te spelen. En om de speelveldjes te bereiken moeten kinderen vaak gevaarlijke straten oversteken. Het gevolg is dat veel kinderen alleen maar binnen zitten, en zelden lopend of met de fiets naar school gaan." Misschien kunnen ze daar wat geld aan besteden.

x

Beeld

In mijn lagereschooltijd werd je geacht geen stripverhalen te lezen/bekijken. Een illustratie hier en daar in een echt boek mocht, maar van overwegend beeld en nauwelijks tekst scheen je geestelijk lui te worden. Ronduit verboden waren toen in mijn omgeving de boekjes over Dick Bos, want die waren veel te gewelddadig. Vergeleken met de huidige computergames waren het bijna vreedzame verhaaltjes. Dick Bos hanteerde af en toe jiujitsu. Dat was alles.

Tegen de tijd dat ik naar de middelbare school ging was de Donald Duck wel min of meer algemeen geaccepteerd. Mijn ouders kozen (voor mijn broers en zussen en mij) voor het christelijke stripblad 'Arend'. Dat was overigens geen al te lang leven beschoren.

Ik ben nooit een groot stripbewonderaar en -lezer geweest. Daarmee geef ik geen waardeoordeel. Het had, vermoed ik, vooral te maken met het feit dat je een stripboek nogal gauw uit had. Tussendoor las ik wel Kapitein Rob en Eric de Noorman en uiteraard Tom Poes, maar dat waren toch meer ruim geïllustreerde verhalen dan strips. Later kwam daar nog bij dat Marten Toonder een groot woordkunstenaar was, die onze taal verrijkt heeft met woorden als minkukel, bovenbaas en denkraam.

Een trend van de laatste jaren is het rijk illustreren van wat als literatuur beschouwd wordt. Zo is er de geïllustreerde versie van Reve's 'De Avonden'. Ook dat is aan mij niet besteed, maar - nogmaals - dat ligt helemaal aan mij en mijn smaak. Laat me het er maar op houden dat ik meer verbaal dan picturaal ingesteld ben.

En nu wordt er dus ruim aandacht besteed aan het Bijbelboek Genesis als strip van de hand van de cultheld uit de zestiger en zeventiger jaren van de vorige eeuw Robert Crumb. Allerwegen wordt benadrukt dat Crumb, bijna tegen de verwachtingen in, op serieuze wijze met het Bijbelverhaal is omgegaan. Maar in het zich nog altijd christelijke noemende Nederland kon het natuurlijk niet uitblijven dat er vragen kwamen als "Kan dat wel?" en "Mag dat wel?" Dat leidt dan weer tot onzinnige discussies. Een lezer reageert op een artikel in Trouw over het boek van Crumb met: (...) de oorverdovende stilte van de commentator van Trouw, van de linkse elite, van de politiek correcten. Die 'linkse elite' zou, volgens de schrijver, moord en brand schreeuwen als er een dergelijk beeldverhaal zou verschijnen waarin Allah en Mohammed figureerden. Moslims mag je (van links) niet beledigen. Maar goed. Nu zijn het christenen. En die mogen beledigd worden. Het allerergste is misschien nog wel dat het de meeste 'christenen' niks meer boeit dat God zo afgebeeld wordt. Hun geloof is dood. Hoe wordt God dan afgebeeld? Zoals de meeste christenen, denk ik, zich Hem voorstellen: als een oude man die, heb ik begrepen, het meeste lijkt op de vader van Crumb.

Hieronder zie je links de God van Michelangelo (echte artistieke kunst!), zoals die te zien is in de Sixtijnse kapel en rechts de God van Crumb. Als je niet beter wist, zou je Crumb haast van plagiaat verdenken.

Beleid

De overheid bepaalt haar beleid aan de hand van feiten en opvattingen. Een feit kan zijn: 150.000 mensen in de publieke sector verdienen meer dan de Balkenendenorm. De opvattingen daarover kunnen variëren van "Nou, en?" tot "Schande!" De daarop gebaseerde maatregelen kunnen, afhankelijk van de aan het bewind zijnde partijen, variëren van niets doen tot het verbieden van salarissen boven die norm of het invoeren van een 100%-tarief in de belasting op het salaris boven die norm.

Veel beleid is gericht op toekomstige doelen. Probleempje is dat alleen in bepaalde esoterische kringen enige duidelijkheid bestaat over toekomstige feiten, zoals: op 21 december 2012 vergaat de wereld. Gewone mensen, waartoe ik ook politici reken, moeten het doen met prognoses: "Als we vandaag dit besluiten zal, naar alle waarschijnlijkheid, over tien jaar dat het resultaat zijn." Zo nodig laat je deskundologen alles nog eens goed doorrekenen.

Onze immer opgewekt en daadkrachtig ogende minister van verkeer en waterstaat, Camiel Eurlings, wil dat er een spitsheffng komt. Daardoor zal, las ik in Trouw, volgens hem het aantal gereden kilometers met 15% en het aantal files met maar liefst 50% afnemen. Zo wordt verwacht dat mensen vaker thuis gaan werken, voor korte afstanden de fiets pakken en voor langere reizen het openbaar vervoer kiezen. Het gebruik van het openbaar vervoer zal met 6 procent toenemen, zo is de voorspelling. Dat is ook nog eens fijn voor het milieu.

Camiel weet niet alles van het openbaar vervoer, want daar gaat Tineke Huizinga, de staatssecretaris van hetzelfde ministerie over. Tineke wil de ov-chipkaart voor al het openbaar vervoer invoeren. En in het kader daarvan moet er juist van alles aan gedaan worden om in de spits minder reizigers is (sic) het openbaar vervoer te krijgen.Camiel jaagt de spitsautomobilisten de trein in en Tineke jaagt ze er weer uit. Voor al die extra reizigers in de spits heeft Tineke namelijk extra treinen, trams en bussen nodig, die de rest van de dag ergens staan of vrijwel leeg rijden. De ov-chipknip zou een besparing van 480 miljoen moeten opleveren, maar door al dat extra materiaal zou het een verlies van honderden miljoenen worden.

En het wordt nog veel leuker. Als t.z.t. de wegenbelasting wordt afgeschaft, lopen de provincies geld mis. Die heffen nu nog 'opcenten' over de wegenbelasting. Dat zullen de provincies op de een of andere manier willen goedmaken. Mag ik, nooit een auto gehad, dan meehelpen het verlies goed te maken? En als over een paar jaar de tarieven voor het openbaar vervoer omhoog gaan, kunnen Camiel en Tineke (of hun opvolgers) daar echt helemaal niets aan doen: Over die tarieven gaan straks de regionale overheden en niet het ministerie, aldus de zegsvrouw van minister Eurlings. Provincies en stadsregio’s bepalen straks wat de spitsreiziger moet betalen en dus ook welke winsten of tekorten er door de ov-chipkaart zullen ontstaan. Het zou dus zomaar kunnen dat je bij de RET (Rotterdam e.o), duurder uit bent dan bij de HTM (Den Haag e.o.) en het GVB (Amsterdam e.o). Je bent dan het goedkoopst - per kilometer - uit als je - ik noem maar een dwarsstraat - toevallig op een vrijdagavond na elf uur met de bus van Weesp naar Vreeland reist.

Ik behoor niet tot degenen die voortdurend roepen dat die lapzwansen in Den Haag er een grote rotzooi van maken. Maar als ik weer eens onder het genot van een drankje en een hapje met deze gene of gene over 'de politiek' praat, moet ik nog wel een beetje geloofwaardig kunnen overkomen. De moet de politiek me niet zelf alle argumenten uit handen slaan.

Toegevoegd op 25 november 2009
In de Volkskrant las ik: (Het PvdA-lid van de Tweede Kamer) Roefs dreigt met een voorstel bij de evaluatie van de geldende Wet personenvervoer komend voorjaar waarin staat dat niet meer de lagere overheden de ov-tarieven betalen (bedoeld zal zijn bepalen). "Als stok achter de deur. Dan kan de staatssecretaris die tijd gebruiken om te polderen."
x

Facebook

Eerst maar weer eens een wijd open staande deur intrappen: via het internet kun je heel snel met veel mensen tegelijk communiceren. Dat begon al met e-mail. Daarmee kun je in één keer je hele familie- en vriendenkring op de hoogste stellen van iets wat jij van belang vindt. Later kwamen daar de  'sociale netwerksites' bij. Het weblog kun je daartoe rekenen, wanneer je de mogelijkheid tot reageren openstelt, maar voor het echte (net)werk meld je je natuurlijk aan bij Hyves of Facebook. Maak je toevallig met je mobieltje een leuke foto van je nieuwe vriend(in), dan kun je al je bekenden meteen laten meegenieten. Net terug van vakantie zet je meteen de leukste foto's (met bijbehorend leuk commentaar) op het internet. Je hoeft niet meer nog gauw vóór je eerstvolgende verjaardag panisch alle vakantiefoto's in te plakken.

Maar: pas op! Er zijn mensen die met heel andere bedoelingen al die sociale netwerksites bekijken en dan heb ik het niet over enge mannen. Dat ondervond een 29-jarige Canadese vrouw, las ik in Trouw. Zij had een foto op Facebook geplaatst, waarop ze aan het strand in bikini poseert. Er waren ook nog foto's waarop te zien is hoe zij zich vermaakt met een mannelijke stripper. Niks mis mee, natuurlijk. Als zij vindt dat ze er aantrekkelijk uitziet in bikini, mag zij die foto aan iedereen laten zien. Het probleem was dat een verzekeringsmaatschappij die foto's ook bekeken had. Die verschafte haar al geruime tijd een maandelijkse uitkering. De vrouw zat al een jaar thuis met een zware depressie toen ze een foto op Facebook plaatste. Die foto's brachten de verzekeringsmaatschappij ernstig aan het twijfelen over de aard en de ernst van haar ziekte. Die twijfel leidde ertoe dat de uitkering werd stopgezet. Of het intrekken van de uitkering al of niet terecht was wordt in het artikel niet vermeld. De laatste zin is opmerkelijk: De (...) verzekeringsmaatschappij erkende wel dat dergelijke sites worden geraadpleegd om meer over cliënten te weten te komen.Bedenk dus wel: alles wat je op het internet zet kan (ook) tegen je gebruikt worden. Ik ben me daar altijd van bewust geweest, maar neem wel eens een 'calculated risk'.
x

Haiku

Herman van Rompuy schijnt een erudiet man te zijn. Hij heeft ook gevoel voor humor. Toch nog onverwacht werd hij een klein jaar geleden premier van België, een functie die hij nooit nagestreefd had. Niet veel minder onverwacht wordt hij de eerste voorzitter van de Europese Raad. De functie wordt vaak 'President van Europa' genoemd, maar daar lijkt het niet op. Bij 'president' immers denk je aan leiding geven en aan ideeën hebben. Dat zijn twee dingen die de 27 Europese regeringsleiders juist helemaal niet van hem verwachten. Ergens heb ik gelezen dat zijn voornaamste taken zijn het opstellen van agenda's en zorgdragen voor een verslag van de bijeenkomsten. Het lijkt me nauwelijks een dagvullende taak. Dat komt Herman misschien wel goed uit, want dan heeft hij nog meer tijd voor het schrijven van haiku's. De haiku is van oorsprong een Japanse dichtvorm en is een uitkomst voor would be dichters die geen flauw idee hebben van metrum en denken dat de amfibrachys een exotische vlindersoort is. Hij is ook handig als je na "Sint heeft heel lang moeten denken" geen volgende regel met een goed rijmend woord weet te vinden. De haiku heeft geen voorgeschreven metrum en hoeft niet te rijmen. Hij heeft twee simpele voorschriften: hij bestaat uit drie regels en precies zeventien lettergrepen. Hieronder zie je een voorbeeld uit eigen taalkeuken.

Nu even niet storen.
Herman is nog bezig
Met de agenda.

x