Voorspelling

Natuurlijk had ik gisteren fris van de lever kunnen reageren op de uitslag van de verkiezingen voor het Europees parlement, maar ik had donderdagavond naar het 'debat' van de fractieleiders gekeken bij de NOS. Als ik alleen op die haast gênante vertoning zou afgaan, zou ik me walgend voorgoed van de Nederlandse politiek afkeren. Dat moest ik dus eerst even verwerken.

Volgens de opiniepeilingen van de afgelopen maanden zou Geert Wilders, als er 'nu' verkiezingen zouden worden gehouden, 30 of misschien zelfs meer zetels in de Tweede Kamer behalen. Welnu, er zijn verkiezingen gehouden. Geert Wilders kreeg 16,9% van de stemmen. Daarmee zou hij in de Tweede Kamer 25 zetels halen. Voor alle duidelijkheid wijs ik er nog maar even op dat 83,1% van de kiezers, een nogal ruime meerderheid, niet op Geert Wilders heeft gestemd.

Zegt de naam Barry Madlener je iets? Dat was de lijsttrekker voor de PVV bij de verkiezingen voor het Europese Parlement. Ik durf zonder enig gedegen onderzoek de stelling aan: van die 16,9% heeft de overgrote meerderheid niet op Barry Madlener en niet op de PVV, maar op Geert Wilders gestemd. Meer is de PVV ook niet.

Een andere duidelijke winnaar was Alexander Pechtold. Let wel: niet D66, maar Alexander Pechtold. D66 heeft het altijd veel meer van zijn politiek leider dan van zijn programma moeten hebben en gaat altijd weer de mist in als ze meeregeren. Voor alle duidelijkheid: als ik alleen mocht kiezen tussen Wilders en Pechtold, zou het Pechtold worden.

Tot niet zo lang geleden werd de Nederlandse politiek beheerst door drie partijen: CDA, PvdA en VVD. Die drie werden in het debat van donderdagavond vertegenwoordigd door een kleurloos trio zoals je dat maar zelden bij elkaar ziet. Je hebt geen Geert Wilders nodig om daar gehakt van te maken. Alleen van de VVD zat er de politiek leider, maar als CDA en PvdA daar ook hun politiek leiders naartoe gestuurd hadden, was er, vrees ik, niet veel meer kleur bijgekomen. Wilders heeft een ideaal campagneteam: Pieter van Geel, Mariëtte Hamer en Mark Rutte. Zet die drie bij elkaar en laat ze over actuele politieke zaken discussiëren: voor je 't weet staat Wilders op vijftig zetels zonder dat hij nog een poot hoeft uit te steken.

De fout die de andere politieke partijen maken is dat ze menen het aan hun stand verplicht te zijn met Wilders in discussie te gaan. Dat hoeft helemaal niet want Wilders discussieert niet. Wilders heeft een vast repertoire aan kreten, die hij in steeds wisselende volgorde uit. Ik heb het hier al eerder gezegd: met Wilders 'discussiëren' betekent hem in de gelegenheid stellen zijn repertoire nog een keer af te draaien. Dat is zijn goede recht, maar niemand is verplicht als sparring partner van Wilders op te treden. In de Tweede Kamer is alleen de regering verplicht op zijn onzin te reageren. De media kunnen zijn mening vragen over wat dan ook (die moeten immers iedereen aan het woord laten), maar zijn evenmin verplicht daar commentaar op te geven.

Als bij de eerstvolgende verkiezingen Wilders 50 zetels zou halen, zou er een representatief kabinet gevormd kunnen worden zonder Wilders, want nog altijd heeft dan tweederde van de kiezers niet op Wilders gestemd. Heeft afgelopen donderdag 'het volk' duidelijk gemaakt dat het de huidige regering niet wil? Dat heeft, althans in Wilders' redenering, 16,9% gezegd. Dat vind ik wat magertjes om het kabinet tot aftreden te motiveren.

De gevestigde partijen zijn inmiddels bijna panisch geworden van het succes van Wilders. Totaal onnodig. Ik geef mijn trouwe lezers in overweging de hierna volgende tekst te kopiëren en ergens op te slaan, zodat ze over enige tijd kunnen controleren of ik gelijk gehad heb. Ik ga namelijk een voorspelling doen.

Wilders heeft inmiddels wel zo'n beetje zijn top bereikt en om in sporttermen te spreken: hij heeft te vroeg gepiekt. Het duurt nog een tijd voor er 'Nederlandse' verkiezingen worden gehouden. Met niet meer dan een rijtje kreten houd je de aandacht niet voortdurend vast. Rita Verdonk heeft in de peilingen ook wel eens op 24 zetels gestaan. Ze staat nu op 1. Wilders pakt het slimmer aan dan Verdonk, maar ik breng nog maar eens een uitsprak van Jacob Cats in herinnering: "Als apen te hoog klimmen willen, ziet men ras hun kale billen."
x

Kiezen

Het was gisteren een dag om te kiezen. Nee, ik ga het niet over de verkiezingen voor het Europees parlement hebben. Zoals elke dag schuimde ik diverse kranten af op zoek naar een onderwerp voor 'Beggartalk'. Ik zag er diverse:
- (het bezoek van) de dalai lama;
- sjoemelende parlementsleden en ministers in Engeland;
- de Noord-Zuidlijn die toch voltooid moet worden;
- de rubriek van Beatrijs in Trouw.
Aan welk onderwerp ik ook begon, er zat geen schot in. Dus ...
x

Waarom

In Trouw van gisteren stond een gesprek met een filosoof die ik niet ken over het werk van een andere filosoof die ik evenmin ken. Einde 'Beggartalk' van vandaag dus? Nee, want ergens in dat artikel lees ik: (...) de wetenschap kan dan wel de natuur onderzoeken maar op de waarom-vraag heeft ze geen antwoord. Dat is het terrein van godsdienst en filosofie.

Waarom zijn er kakkerlakken op aarde? Zij vormen een diersoort die veel en veel ouder is dan de mens en die niet tot de populairste behoort. Op het 'waarom' van de kakkerlakken heeft de wetenschap wel een antwoord: die heeft zo zijn eigen plekje in de voedselketen. Ergens onderaan die keten staan eencelligen en bovenaan staan wij. Die waarom-vraag stellen we pas als het om onszelf, de mens, gaat. Dan hebben we het niet meer over wetenschap, maar over levensbeschouwing. Heel veel mensen hebben behoefte aan een antwoord op die vraag, want anders lijkt het leven - voor hun - vrij zinloos. Immers, waarom zou je ruwweg 80 jaar bestaan als het daarna afgelopen is? Daar komt dan nog bij dat het die 80 jaar niet voortdurend alleen maar zeer plezierig is. Daar kan ik ruim over meepraten. Als je dat antwoord op de waarom-vraag niet in 'de natuur' kunt vinden, ga je dat dus verzinnen.

Dat "verzinnen" gebruik ik niet toevallig. Ooit heeft iemand voor het eerst bedacht, zonder dat te kunnen aantonen, dat er ergens buiten ons 'iets' is dat zin geeft aan jouw en mijn bestaan. Vrij vaak kwam dat uit op een hogere macht die een bedoeling met ons zou hebben en even vaak was er een leven na dit leven, dat ook nog eens zonder kommer en kwel zou zijn. Tel uit je winst: aan alle ellende komt een keer een eind. En wat voor eind!

Mensen die in (een) God geloven hebben nogal eens de neiging te beweren dat je het zonder (hun) God helemaal niet redt in dit leven, zeker niet als het minder goed gaat. Ik ben niet de maat van alle dingen, maar ik heb het vroegtijdig overlijden van achtereenvolgens mijn vader, een broer, mijn vrouw en een zuster zonder hulp van God kunnen verwerken. Ik ben er zeker van dat er mensen zijn die nog meer hebben doorstaan en er ook zonder God goed doorheen gekomen zijn.

Ik vraag me nooit af waarom ik hier ben. Ik er en weet dat er een keer eind aan komt. Het lijkt me het beste ervoor te zorgen die tijd zo plezierig mogelijk door te komen. Tot nu toe is dat aardig gelukt. Ik heb 'de mensheid' niet verder op weg geholpen - dat is maar voor weinigen weggelegd - maar ik heb ook nooit bewust tegengewerkt. Ik behoor tot dat grote legioen van wat een collega van mij ooit 'de houthakkers en waterdragers' noemde, heel kleine radertjes in een heel groot uurwerk.

Ja, zeg het maar. "Wie heeft dat uurwerk dan bedacht en houdt het aan de praat?" Ik heb geen idee en het interesseert me ook niet echt. Ik vermoed alleen dat als 'we' daar eenmaal achter zijn gekomen, het leven zijn laatste uitdaging heeft verloren. Zou het dan nog steeds leuk zijn?

PS
Het antwoord op de vraag in het PS van gisteren luidt: die beschrijving (uit de Volkskrant) sloeg op de meeste aparte rookruimten van horecagelegenheden.
X

Vooroordeel

Als je over iets of iemand een mening hebt die nergens op gebaseerd is noemen we dat een vooroordeel. Wat lees ik nu in de Volkskrant? Er zit een opmerkelijke discrepantie tussen hoe mensen denken over vooroordelen bij iedereen en de vooroordelen bij zichzelf, blijkt uit het onderzoek. De ondervraagden erkennen in grote meerderheid dat er vooroordelen heersen, maar zeggen zelf daarvan geen last te hebben. (Onderstreping toegevoegd.)

Dat onderzoek uit de vorige alinea ging over de vraag wat de Nederlanders weten over de overdraagbaarheid van het hiv-virus, het virus dus dat AIDS veroorzaakt. Ga jij eten in een restaurant als je weet dat de kok seropositief is? Meer dan een kwart van de Nederlanders zou dat niet doen. Tweederde van de Nederlanders vindt bij voorbeeld dat een groepsleidster met hiv op een kinderopvangplaats verplicht moet worden dit aan de ouders bekend te maken. Dat kan die groepsleidster natuurlijk doen, maar dan kan ze, vermoed ik, ook een andere baan gaan zoeken.

Stel nou eens dat jij een zeer aantrekkelijke collega hebt. Tijdens een feestje van de zaak loopt het wat uit de hand en sta je ergens in een hoekje te tongzoenen. De volgende dag hoor je dat die collega seropositief is. Paniek! Nergens voor nodig: via tongzoenen wordt het hiv-virus niet overgedragen. Maar toch: 65% van de hiv-geïnfecteerden houdt zijn/haar ziekte geheim voor collega's. Je weet immers maar nooit hoe de collega's reageren die denken dat alleen hun collega's last hebben van vooroordelen.

Vanaf gisteren gaan BN'ers - Jeroen Pauw, Sophie Hilbrand, Ryan Babel - je vanaf posters op abri's vertellen dat je seropositieven niet moet stigmatiseren. Nu weet Sophie zo ongeveer alles van spuiten en slikken, maar waarom raakt iemand van een vooroordeel over hiv af als Ryan Babel daarover iets opmerkt? Als Ab Osterhaus, een erkend viroloog, iets over voetballen zegt neem ik dat ook niet voetstoots aan. Als iemand zou zeggen "Dat is zo, want dat heb ik bij 'Beggartalk' gelezen.", zou ik dat bijzonder vleiend, maar niet echt verstandig vinden. Ik behoor namelijk tot die "grote meerderheid".

PS
Waar denk jij aan bij "een stoelenopvang voor daklozen waarbij onder felle tl-balken gebruikers bijeen worden gedreven om hun lusten te bevredigen"?
x

Beste

'Beggartalk' is uitgeroepen tot 'Het Beste Weblog van Nederland'. Dit bleek uit een onderzoek dat is gehouden onder alle regelmatige bezoekers van dit weblog.

Ja, natuurlijk is dat onzin! Om de een of andere reden wordt er regelmatig iets of iemand uitgeroepen tot de/het beste, mooiste, slimste, handigste, meestbelovende of wat dan ook van Nederland. En wat zegt dat dan helemaal? Helemaal niets! Zo las ik in de Volkskrant dat de Heilige Willibrordusbasiliek in Hulst ineens de mooiste kerk van Nederland blijkt te zijn. Dat hebben (duizenden!) luisteraars van het NCRV-radioprogramma 'Plaza' uitgemaakt.

Nu vraag ik me in de eerste plaats af hoeveel mensen uit hun hoofd weten waar Hulst ligt. (Lees hier hoe het met de algemene ontwikkeling in Nederland staat.) Vervolgens vraag ik mij af hoeveel van de mensen die dat wel weten ook wel eens in Hulst zijn geweest en de moeite hebben genomen die prachtige basiliek te bekijken. En hebben die dan, net als de jury, ook meteen gedacht dat de kerk op een fraaie manier de gelaagdheid van de geschiedenis toont? Het lijkt me een mooie kerk, daar niet van, maar eerlijk gezegd denk ik bij het zien van welke kerk ook niet meteen aan gelaagdheid. Bovendien wordt een kerk van gelaagdheid niet mooier, maar interessanter.

Tijdens veel vakanties en kortere tripjes heb ik, zowel in Nederland als daarbuiten, heel wat kerken van binnen en van buiten bekeken. Zo lang ze stammen uit de niet al te late gotiek of nog ouder zijn vind ik ze vrijwel allemaal mooi. De Sagrada Familia vind ik niet om aan te zien. Die zou wat mij betreft beter in de Efteling passen. Maar vraag me niet welke kerk ik nou de mooiste vind. Vraag me niet wat het mooiste boek is dat ik ooit gelezen heb of de mooiste muziek die ik ooit gehoord heb. Als ik, voor de beste zanger, moet kiezen tussen René Froger, André Hazes of Frans Bauer behoor ik tot de categorie 'weet niet/geen mening'. Je krijgt mij het Concertgebouw niet in als daar een symfonie van Mahler op het programma staat, hoewel die als een verdienstelijk componist wordt beschouwd. (Wie is de beste Nederlandse componist: Sweelinck, Ockeghem, Pijper of Wagenaar? Ja, da's een moeilijke.)

En dan nog wat: die duizenden Plazaluisteraars hebben niet spontaan gezegd wat volgens hun de mooiste kerk was. Ze konden kiezen uit een rijtje van vier dat was opgesteld door een jury. De Sint Jan van Den Bosch, de Sint Bavo van Haarlem en de Oude Kerk van Amsterdam, lang geen lelijke kerken, stonden niet in dat rijtje. Bij die vier stond wel de Basiliek van Oudenbosch en dat is een ordinaire kopie op kleine schaal van de Sint Pieter in Rome. Als ik hier een heel artikel uit de krant zonder bronvermelding kopieer wordt ik aangeklaagd wegens inbreuk op het auteursrecht.

Na een wielerwedstrijd of voetbalwedstrijd is duidelijk wie er gewonnen heeft, niet wie er de beste was en daar ging het ook niet om. Na een turnwedstrijd of kunstschaatsen weet je wie de jury het beste vond. Daar wordt nog wel eens over gediscussieerd.

De winnares van 'Holland's Got Talent' werd een 11-jarig meisje. Het zal waarschijnlijk HET hoogtepunt uit haar carrière zijn. Lijkt me niet leuk voor haar.
x

Levensbehoeften

Wijn, pepermunt, bonbons en, zeer belangrijk, jenever. Waar doen die vier tezamen je aan denken? Op die vraag zou ik niet spontaan het juiste antwoord kunnen geven. Slechts één daarvan roept een directe associatie bij me op: pepermunt. Pepermunt is bij mij en veel generatiegenoten onlosmakelijk verbonden aan de zondagse kerkgang. Als ik mij goed herinner kregen mijn broers, zussen en ik voor elke kerkdienst drie pepermuntjes. Kingpepermuntjes had je toen in twee maten. Wij kregen de kleinste maat. Een gemiddelde gereformeerde kerkdienst duurde al gauw anderhalf uur, waarvan een uur besteed werd aan de preek, waar je als kind totaal niets van begreep. En dat twee keer per zondag. Die pepermuntjes waren heel kleine lichtpuntjes.

Wat bleek mij nu gisteren uit een artikel in de Volkskrant? Wijn, pepermunt, bonbons en, zeer belangrijk, jenever zijn de vier eerste levensbehoeften voor de ware calvinist. Dat zei althans niemand minder dan ons aller Jan Peter Balkenende. Je ziet hem daarbij als het ware op schalkse wijze knipogen. Jan Peter is ook niet te beroerd om ronduit toe te geven: Dus ja, ik durf mijzelf 'calvinist' te noemen. Zo durft Benedictus XVI zich rooms-katholiek te noemen en Hamid Karzai noemt zich zonder blikken of blozen islamiet.

Het is je misschien nog niet opgevallen, maar 2009 is het 'Calvijnjaar'. 500 jaar geleden werd Calvijn geboren. Voor Jan Peter was dat een goede rede afgelopen zaterdagavond tijdens de herdenkingsbijeenkomst in Dordrecht (de bakermat van de hervormde en gereformeerde kerken) weer een eind weg te gaan neuzelen. Begrijp me goed, ik ben gek op "verantwoordelijkheid van mensen". Je zult mij niet horen beweren dat wij niet "de morele verantwoordelijkheid om keuzes te maken" hebben. Calvinisten zijn gek op kiezen. In 1619 werden de remonstranten in Dordrecht op hun nummer gezet en sindsdien heeft iedere keuze tot weer een nieuwe afsplitsing geleid. De poging om alles weer bij elkaar te krijgen binnen de PKN heeft er toe geleid dat links en rechts allerlei groepjes gewoon voor zichzelf begonnen zijn, want je moet er toch niet aan denken als calvinist met een evangelisch-lutheraan onder één kerkdak te zitten. Dan liever de 'Herstelde Hervormde Kerk' of de 'Voortgezette Gereformeerde Kerken in Nederland'. Ik vond het lang geleden al moeilijk aan buitenstaanders het verschil tussen 'hervormd' en 'gereformeerd' uit de te leggen. Dan heb ik het nog maar niet over de 'Gereformeerde Bond'. Als lid daarvan ben je hervormd, maar toch weer gereformeerder dan synodaal gereformeerden, maar net weer iets minder dan oud-gereformeerden. Ergens daar tussen in heb je dan nog de 'vrijgemaakte gereformeerden' en de 'christelijk-gereformeerden'. Ik denk dat nu zelfs Calvijn moeite zou hebben het subtiele onderscheid tussen 'Hersteld Hervormd' en 'Voortgezet Gereformeerd' te zien.

Gelukkig hebben we Jan Peter die ons uitlegt dat het verantwoordelijkheidsbegrip van Calvijn leidt tot meer onderlinge betrokkenheid en respect. En het is de basis van een samenleving die sterk genoeg is om 'iedereen te laten delen in welvaart en welzijn'. Ik zou best eens aan al die stoere calvinisten willen vragen: 'Hoe betrokken voelt u zich bij en hoeveel respect heeft u voor uw islamitische buren?"

Privé

Het is inmiddels vijftig jaar geleden: Sidney van den Bergh, minister van defensie, treedt af nadat bekend is geworden dat hij van plan is te trouwen met een vrouw die op dat moment formeel nog niet gescheiden is. Tegenwoordig is dat onvoorstelbaar. We gaan ons immers niet bemoeien met het privéleven van onze bestuurders en politici.

We maken even een onderscheid tussen feiten/handelingen die (een deel van) de bevolking niet netjes of onbehoorlijk vindt, maar waarmee onze wetgeving zich niet bemoeit en strafbare feiten. Luchtig voorbeeld: het verschil tussen 'buiten de pot piesen' en wildplassen. Een bestuurder/politicus die zich met het eerste bezighoudt kan rustig doorfunctioneren. Waarschijnlijk komt hij met het tweede ook nog wel weg. We gaan niet op elk slakje zout leggen. Daar begint dus al de glijdende schaal. In 1966 trad minister Smallenbroek af nadat bekend was geworden dat hij onder invloed van drank tegen een geparkeerde auto was gereden, die beschadigd had en niet terstond naar de politie was gegaan. Strikt formeel was dat 'doorrijden na een ongeluk'. Nadat minister Pronk in 1984 onder invloed van drank met zijn auto van de weg raakte, was dat geen reden tot aftreden. Er waren weliswaar geen andere auto's bij betrokken, maar rijden onder invloed is wel een misdrijf.

Hoe ver mag een politicus/bestuurder de wet overtreden zonder dat dit consequenties voor zijn functioneren heeft? Die vraag is actueel, omdat ik in de Volkskrant lees dat een wethouder van Lelystad vervolgd zal worden wegens huiselijk geweld. Hij heeft hiervoor (in januari) al een nacht in de politiecel doorgebracht. Strikt genomen gaat het hier nog om een verdachte, maar de krant meldt niet dat hij ontkent en de woordvoerder van de gemeente zei in januari: 'Het gaat om iets in de privésfeer. Wij kunnen het nog niet beoordelen, het onderzoek loopt nog.' Ook nu stelt de gemeente zich nog formeel op. De verdachte wethouder blijft aan het werk. Het college van burgemeester en wethouders vindt dat het incident het functioneren van Kok niet belemmert.

Zeer recent bracht 'in de privésfeer' een man zijn vriendin, zijn ex-vrouw, zijn kinderen en zichzelf om het leven. Nog recenter kwam een twaalfjarig meisje om het leven tijdens geweld 'in de privésfeer'. Ik weet niet hoe ernstig het geweld in de privésfeer van de wethouder is geweest. Ik weet wel dat dit soort geweld de gemoederen in ons land bezighoudt. De betrokken wethouder heeft o.a. emancipatie en jeugd- en jongerenbeleid in zijn portefeuille.

Vraag: wat zou jij doen als lid van het college van B & W, of als lid van de gemeenteraad van Lelystad?

De wethouder heeft een eigen website. Daarvan citeer ik het volgende:
Persoonlijk

Ik ben vader van vier fijne kinderen Willeke, Wim, Bart en Daan. Ook hun partners Rinze, Daphne en Ingrid horen voor de volle 100% bij onze familie. Daarnaast ook al trotse opa van Lars en Lise en de kleine Maika.

Vraag: wie mis je in de opsomming van familieleden?

Nog één citaatje van de website:
We moeten natuurlijk wel binnen de wet te (sic) blijven en als dat niet gebeurt moet er hard worden ingegrepen.
x