Ambtenaren zouden naar prestatie beloond moeten worden, bepleit Bekker. Roel Bekker is secretaris-generaal van het ministerie van Binnenlandse Zaken. De hier, uit Trouw geciteerde, uitspraak deed Roel bij de aanvaarding van de Alberda Leerstoel aan de Universiteit van Leiden. Roel is een uitgesproken tegenstander van de Balkendenorm, omdat er veel te weinig gekeken wordt naar hoe moeilijk het werk in kwestie echt is", zei Bekker. "Er wordt ook nauwelijks rekening gehouden met hoe lastig het is om een bepaalde functionaris aan te trekken op de arbeidsmarkt."
Zo'n veertig jaar geleden werkte ik bij de Ziekenfondsraad. Er werd gezocht naar een nieuwe medisch adviseur. Een goede was moeilijk te vinden, want een arts kon meer verdienen als arts dan als medisch adviseur. Dus werd besloten om het salaris van de medisch adviseur flink op te hogen, "want anders kreeg je geen goede." In diezelfde tijd was het heel moeilijk om typistes te krijgen. Voor de jongere lezers vertel ik nog maar even dat toen iedereen die plannetjes en voorstelletjes maakte, of briefjes schreef, die met een pen op papier schreef en dat door de typekamer liet typen. Als het geschrevene vermenigvuldigd moest worden, werd er een stencil getypt. Het corrigeren van stencils was een heidens, vaak zelfs vies makend karwei. Niet zelden moest het hele stuk opnieuw in zijn geheel overgetypt worden.
Er werd dus heel veel getypt, maar de typistes waren niet aan te slepen. Zelfs uitzendbureaus konden ze niet leveren. Ik was toen lid van de Dienstcommissie, een soort voorloper van de ondernemingsraad. Veel meer dan vragen stellen en adviseren konden we niet. Maar goed, in al mijn onnozelheid zei ik: "Als je een goede medisch adviseur wilt hebben, betalen jullie meer. Dus als jullie typistes willen hebben: betaal ze meer." Ik moet eerlijk zeggen dat de dienstleiding mij niet hartelijk uitlachte, maar mijn idee was natuurlijk te gek voor woorden: het hele salarissysteem zou daarmee in de war gegooid worden.
Ik vrees dat er in veertig jaar weinig veranderd is. Als Roel Bekker het heeft over ambtenaren die naar prestatie beloond moeten worden, heeft hij het naar alle waarschijnlijkheid niet over de medewerkers van de postkamer, de schoonmaakdienst, het bedrijfsrestaurant en andere functies op vmbo-niveau. Als je in de (gezondheids)zorg bij lange na niet genoeg 'handen aan het bed' kunt krijgen, peinzen we er niet over die handen beter te belonen. Pas als er weer een nieuwe, 'moeilijk te vinden' goede manager gezocht wordt zijn we ineens gedwongen dan maar fors meer te gaan betalen. In het bedrijfsleven is het overigens van hetzelfde laken een pak. Daar gooien ze er nog een bonus tegenaan.
Dit is een aardige bijzonderheid die in hetzelfde artikel gemeld werd: Bekker leidt als secretaris-generaal bij het ministerie van Binnenlandse Zaken de operatie 'Vernieuwing Rijksdienst'. Hij moet ervoor zorgen dat in deze kabinetsperiode het aantal banen bij de rijksoverheid met dertienduizend is teruggedrongen. Vorig jaar bleek dat sinds de aantreding van dit kabinet er juist duizend banen bij waren gekomen. Bekker behoort waarschijnlijk tot dat clubje van 'moeilijk te krijgen goede mensen'. Wordt het geen tijd om te zoeken naar een nog betere, kan niet schelen wat die kost, want er zijn nog maar twee jaar over om nu veertienduizend banen op te heffen.
De Volkskrant van 6 mei 2008 schreef: De Zwitserse zakenbank UBS ondervindt nog steeds de gevolgen van de kredietcrisis. Dinsdag maakte de bank bekend dat het in het eerste kwartaal van dit jaar een verlies leed van 7 miljard euro. De grootste bank van Zwitserland maakte tevens bekend dat het 5500 banen zal schrappen. Dat is 7 procent van het totaal.
De Volkskrant van 26 januari 2009 toonde een ANP-bericht: De Zwitserse bank UBS, 's werelds grootste vermogensbeheerder, gaat 2 miljard Zwitserse frank (1,25 miljard euro) aan bonussen uitkeren over 2008, ondanks dat het bij de overheid heeft moeten aankloppen voor een miljardenkrediet. De bank heeft hierover overeenstemming bereikt met de Zwitserse toezichthouder Finma, meldde de Zwitserse krant Sonntagszeitung zondag. (Onderstreping toegevoegd.)
Die 2 miljard Zwitserse frank aan bonussen gaat dus, met toestemming van een overheidsinstantie, naar managers die inmiddels, volgens de Volkskrant, verantwoordelijk zijn voor een verlies van 50 MILJARD DOLLAR. Diezelfde managers zijn verantwoordelijk voor het schrappen van 5500 banen. Die bonussen bedragen dus 363.636 Zwitserse frank per geschrapte baan. Het zal wel toeval zijn dat er drie zessen in dat bedrag voorkomen, maar kijk eens in Openbaringen na waar het getal 666 voor staat.
Een bonus is, volgens Van Dale online een "extraatje van bijzondere aard, vaak als beloning". Volgens bepaalde overleveringen kreeg zo'n 2000 jaar geleden ene Judas een bonus van 30 zilverlingen.
En dat nog dit: in het NOS-journaal van 20.00 uur vertelde Philip Freriks dat de ING 7000 mensen banen gaat schrappen. Niet iedereen werd daar ongelukkig van, want, vertelde Philip: er heerste "vreugde op de beurs". De aandelenkoers van ING steeg met 28%.
Iemand die een keer iets fout gedaan heeft moet je dat niet zijn of haar hele verdere leven blijven nadragen. Alles vergeten is misschien wat moeilijk, maar vergeven moet mogelijk zijn. Vergeven moet je in ieder geval kunnen als je de hoogste baas bent van een club die naastenliefde hoog in het vaandel heeft staan: de rooms-katholieke kerk.
Een voorganger van paus Benedictus XVI heeft ooit vier bisschoppen geëxcommuniceerd, dus geroyeerd als lid van de club. Eigenlijk waren ze helemaal geen bisschoppen, want ze waren gewijd zonder toestemming van het Vaticaan. Benedictus vond dat ze lang genoeg geroyeerd waren en wel weer eens aan de heilige mis moesten kunnen deelnemen. Voor een beetje katholiek is het leven zonder heilige mis maar niks.
Een besluit tot rehabilitatie neemt een paus niet tussen en lippen door. Daar gaat gedegen onderzoek aan vooraf. Een van de vier gerehabiliteerden is Richard Williamson. Volgens de Volkskrant zei Williams deze week voor de Zweedse televisie dat er 'overweldigende' bewijzen zijn dat er nooit gaskamers hebben bestaan. Volgens hem stierven maximaal 300 duizend joden in naziconcentratiekampen, maar kwam niemand om in een gaskamer. (Onderstreping toegevoegd.) Als voormalig Duits staatsburger moet Benedictus weten dat in zijn moederland het ontkennen van de Holocaust kan leiden tot vijf jaar gevangenisstraf.
Het zal mij een overgrote zorg zijn wie de rooms-katholieke kerk toelaat tot zijn gelederen. Je kan in de Here God geloven en tegelijkertijd crimineel zijn, zal de aldaar heersende opvatting zijn, als je maar niet in staat van doodzonde de heilige sacramenten tot je neemt. De Holocaust ontkennen zal dus geen doodzonde, maar een dagelijkse zonde zijn. Toch zou ik, als ik - God verhoede het - paus zou zijn, vóór ik die rehabilitatie definitief maakte, die Williams bij mij ontboden hebben. "Mijn zoon", zou ik zeggen, "je mag weer bij de club komen, maar als jij de gore moed hebt om nog één keer in het openbaar de moord op zes miljoen Joden en op ik weet niet hoeveel zigeuners en leden van andere 'ongewenste' bevolkingsgroepen te ontkennen, trap ik - God is mijn getuige - je er persoonlijk weer net zo hard uit."
In oktober stelde Benedictus de zaligverklaring (van zijn voorganger Pius XII) uit om de goede relatie met de joodse gemeenschap niet te verstoren. Hij kan Pius nog een wonder laten doen: ervoor zorgen dat de joodse gemeenschap hem de rehabilitatie van Williamson niet kwalijk neemt.
Vandaag, las ik gisteren in Trouw, is de tweede nationale bekeerlingendag. Waar komen al die nieuwe, opgewekte christenen samen om de lof van de Heer te zingen? Nergens. In de Rotterdamse Dar Al-Hijra moskee komen autochtone Nederlanders bij elkaar die tot de Islam zijn bekeerd. Een van de redenen om bij elkaar te komen is het elkaar steunen, want steun heb je nodig: je autochtone familie, vriend(inn)en en werkgever begrijpen er vaak helemaal niets van. Je mag al blij wezen als je niet vijandig behandeld wordt. Zo werkt dat in een land dat prat gaat op zijn godsdienstvrijheid en tolerantie.
Cultureel antropologe Vroon interviewde voor haar onderzoek 21 autochtone vrouwen die zich tot de islam bekeerden. "Mensen denken dat die wens zich te bekeren altijd vanwege een huwelijk of een moslimvriendje is. Maar soms staan die echtgenoten helemaal niet te juichen, zijn ze sceptisch over de overstap. Het is volgens de islamitische regels ook niet noodzakelijk dat een moslim met een moslima trouwt." De protestantse en rooms-katholieke kerken, die het over God de Vader, God de Zoon en God de Heilige Geest helemaal met elkaar eens zijn, vinden het nog steeds moeilijk als mensen met verschillende christelijke achtergronden met elkaar in het huwelijk treden. Liever helemaal geen eucharistie of heilig avondmaal bij de plechtigheid dan een keuze maken tussen die twee.
"De praktijk loopt vaak vooruit op het uitspreken van de geloofsbelijdenis." In dat proces ontmoeten ze in hun naaste omgeving van alles, variërend van onbegrip tot vijandigheid. Ik begrijp hoe dan ook niet waarom en waarvoor iemand een hogere macht nodig heeft en zie dus ook niet waarom ik de aanhanger van de een vriendelijk, op zijn minst neutraal, en de aanhanger van de andere vijandig zou moeten bejegenen.
De keuze voor een hoofddoek is een latere stap, zag Vroon. (...) Die stap levert echter veel nare reacties op. Niet alleen in huiselijke of vriendenkring. "Met hoofddoek op krijgen ze te maken met het stereotiepe beeld: Je spreekt geen Nederlands, bent dom, achterlijk, niet ontwikkeld. Als mensen aan je blauwe ogen en witte huid zien dat ze met een bekeerlinge te maken hebben, werd het soms nog erger. Dan ben je een verrader en voel je de agressie." Al weer een tijd geleden werd een allochtone moslimman in een radioprogramma geïnterviewd. Hij vertelde dat zijn dochter van hem geen hoofddoek hoefde te dragen. Die dochter droeg er een geheel uit vrije wil. Een van de redenen daarvoor was dat ze zich niets wenste aan te trekken van de kritiek op het dragen van die hoofddoek. Dat meisje was dus perfect geïntegreerd: dat maakte ze zelf wel uit.
Intussen maakt de PvdA, lees ik in dezelfde Trouw, zich druk over een integratienota. Over een concept daarvoor zegt het Kamerlid Kalma: Het stuk heeft een populistische ondertoon. In mijn partij hoor ik wel zeggen dat een beetje populisme geen kwaad kan. Zo is het maar net: als je een beetje de toon en stijl van Geert Wilders overneemt, kun je weer wat stemmen terughalen.
Rechters zitten als het om dit soort zaken gaat niet altijd op dezelfde lijn. Deze open deur trapt, volgens Trouw, politicoloog en universitair hoofddocent Aernout J. Nieuwenhuis van de Universiteit van Amsterdam in. Als alle regeltje in al onze wetten slechts voor één uitleg vatbaar waren, hadden we helemaal geen rechters nodig. Dat is dus niet zo en daarom hebben we ooit beslist onafhankelijke mensen, die daar ook nog eens voor doorgeleerd hebben, aan te stellen om al die regeltjes en al die wetjes te interpreteren. Maar ja, die rechters zijn ook maar mensen met eigen ideeën en opvattingen, dus die kunnen er ook wel eens naast zitten. Daar hebben we ook wat op gevonden: je kan altijd in hoger beroep gaan, zodat andere rechters nog een keer alles bekijken. Dan kan het nog steeds fout gaan en dan kun je alles aan de Hoge Raad voorleggen. Nog steeds niet helemaal tevreden? Nou, dan is er nog altijd het Europees Hof. Daarna ben je uitgepraat, maar de kans dat jij terecht vindt dat je rechten zijn geschonden is dan wel heel erg klein geworden.
We hebben het, dat zal wel duidelijk zijn, nog over de zaak-Wilders. Bijzonder hoogleraar electorale politiek Jean Tillie noemt het 'heel goed' dat Geert Wilders wordt vervolgd, schrijft Trouw, "omdat het integratiedebat al jaren terug 'uit de klauwen' is gelopen". Jean heeft daar een boek over geschreven.
Omdat ik niet alleen eigenzinnig, maar ook nog eens behoorlijk eigenwijs ben, vind ik dat hele 'integratiedebat' onzin. We zijn, zeggen we, een volk van individualisten die zelf wel uitmaken wat we denken en doen. We worden alleen wat narrig als andere mensen het niet met ons eens zijn en ook zelf uitmaken wat ze denken en doen. Als iemand bij 'mijn' familie introuwt, moet die zich wel houden aan de gewoontes van mijn familie. "In deze familie (dit bedrijf, deze club, deze streek, dit land) doen 'we' dat niet zo." Als een buitenlander, met of zonder geloof, zich in dit land vestigt en staatsburger wordt, maar de zeden en gewoonten hier maar niks vindt, kan zhij een paar dingen doen: 1. zich er, eventueel knarsetandend, bij neerleggen; 2. de politiek in gaan om te proberen de wetten te veranderen; 3. terugkeren naar het land van herkomst of zich vestigen in een ander land. Als zhij bij het hardnekkig volgen en/of verbreiden van eigen opvattingen de wet overtreedt vindt er strafvervolging plaats. Is dat simpel of is dat eenvoudig?
De autochtone Nederlanders, zo'n 90% van de bevolking, noemen zich graag ruimdenkend, tolerant, verdraagzaam. "Moet kunnen, toch?" Ja, alles moet kunnen, als het maar op een 'Nederlandse' manier gebeurt en als het maar een Nederlander is die het doet of zegt. Die moslims moeten er maar aan wennen 'geitenneukers' genoemd te worden en ze moeten maar leren dat het hier heel gewoon is een heilig boek op één lijn te stellen met 'Mein Kampf'. En ze moeten wel iedereen netjes een hand geven, want zo doen 'we' dat nou eenmaal. En ze moeten nou eens ophouden met het her en der bouwen van moskeeën. En die vrouwen moeten nou eens ophouden met het dragen van die hoofddoekjes. Het idee dat ze eigen scholen willen is te gek voor woorden. Zo doen 'we' dat hier niet. Of toch wel, maar dan op een manier waaraan we gewend zijn. Je weet wel: die typisch Nederlandse manier, passend bij onze volksaard.
'We' zijn helemaal niet zo vreselijk ruimdenkend, tolerant en verdraagzaam. We lopen achter iemand aan die het 'eindelijk eens duidelijk zegt'. Of we lopen achter iemand aan die politiek correct helemaal niets zegt. Een andere klederdracht is er om tijdens een vakantie in het buitenland een schilderachtige foto van te maken. Daar hebben ze merkwaardige, maar wel interessante gewoonten en gebruiken, maar die moeten ze vooral niet hierheen exporteren. Wij hebben hele continenten volgebouwd met onze kerken, maar moskeeën passen niet in onze cultuur.
In de VS lijkt de integratie voltooid nu een gekleurde man president is geworden. Big deal! Voordat de eerste Europeaan in de 'Nieuwe Wereld' arriveerde, om er later mensen uit Afrika te importeren, woonde er al mensen, die we nu, politiek correct, 'native Americans' noemen: indianen en Eskimo's. Hoe lang zal het nog duren voor de eerste 'native American', een indiaan of Yupik (Eskimo uit Alaska) president wordt?
Beduidend meer mensen dan die welke op de PVV hebben gestemd delen de opvattingen van Geert Wilders over de islam en zijn volgelingen. Met hem vrezen zij voor een toenemende 'islamisering' van Nederland. Net als ik heeft een overgrote meerderheid van hen de Koran nooit gelezen, laat staan dat zij, evenmin als ik, enig idee hebben van wat er allemaal beschreven is in de Hadith, een verzameling overleveringen van wat Mohammed heeft geschreven, gezegd en gedaan. Maar gebrek aan kennis is voor velen geen reden om zich van een negatief oordeel te onthouden; ook niet van een positief oordeel trouwens. "Fools rush in where angels fear to tread", zei Alexander Pope en de Nederlandse dichter Staring zei het zo: De meester, in zijn wijsheid, gist De leerling, in zijn waan, beslist.
De rechter heeft beslist dat Wilders strafrechtelijk vervolgd moet worden voor dingen die hij heeft gezegd over de islam, islamieten en de Koran. Wilders ziet hierin een aantasting van zijn recht - en het recht van zijn volgelingen - op vrije meningsuiting, een basisrecht in een democratische samenleving. Wilders en zijn volgelingen kennen onze Grondwet niet zo goed, althans onvolledig. Waar vrijheid van godsdienst en vrijheid van meningsuiting worden gegarandeerd, staat nog iets: "BEHOUDENS IEDERS VERANTWOORDELIJKHEID VOOR DE WET." Ik ben geen jurist, noch kenner van het staatsrecht, maar volgens mij betekent dit ook: ik kan niet ongeremd alles zeggen of schrijven wat mij voor de kop komt. De wet zegt dat ik niet mag discrimineren, niet mag oproepen tot haat. Wilders heeft hier een kleine voorsprong op jou en mij: in de Tweede Kamer mag hij wel alles zeggen wat hem voor de kop komt. "De leden van de Staten-Generaal (...) kunnen niet in rechte worden vervolgd of aangesproken voor hetgeen zij in vergaderingen van de Staten-Generaal of van commissies daaruit hebben gezegd of aan deze schriftelijk hebben voorgelegd." Dat zegt artikel 71 van de Grondwet. Wilders moet dus niet, zoals de Volkskrant schrijft, roepen: "Dit is een aanslag op de vrijheid van meningsuiting." Hij zal over enige tijd voor de rechter verantwoording moeten afleggen voor wat hij buiten de Tweede Kamer heeft gezegd en geschreven. Dat geldt voor iedere Nederlander, dus ook voor parlementariërs en andere politici.
Vervolging van Wilders vind ik één opzicht jammer: het levert hem weer een gigantische hoeveelheid gratis publiciteit op, de droom van iedere politicus. Hij zal stiekem hopen dat hij in eerste instantie en in hoger beroep veroordeeld zal worden. Dan kan hij ook nog eens naar de Hoge Raad en daar kan nog eens behandeling voor het Gerechtshof uit volgen. Dan hebben we zeker al weer een keer verkiezingen gehad. Wat wil hij nou nog meer?
Televisiebeelden zijn vluchtig. Als er een toespraak wordt gehouden, kun je niet meteen de complete inhoud daarvan op zijn waarde schatten. Je bent al of niet gevoelig voor de uitstraling van de persoon die de toespraak houdt, waardoor je met een zekere vooringenomenheid luistert en het gesprokene waardeert. Het loont daarom de moeite de complete tekst van Obama's inauguratiespeech nog eens rustig na te lezen. De originele Engelse tekst vind je hier bij MSNBC, de Nederlandse vertaling vind je hier bij Trouw. Als je iets weet van mijn interesse in de Amerikaanse politiek, zal het je niet verbazen dat ik die moeite heb genomen.
Over Barack Obama is al veel gezegd en geschreven. Ook ik vertrouw erop dat hij een betere president zal zijn dan George W. Bush, maar dat is dan ook niet zijn grootste opgave. Je kunt hem op allerlei manieren kwalificeren en van meet af aan heb ik wat huiverig gestaan ten opzichte van wat al te voorbarige 'heiligverklaringen'. Wat je ook van Obama kunt zeggen, hij is in de eerste plaats een Amerikaan, sprekend voor - in de eerste plaats - een Amerikaans publiek, refererend aan Amerikaanse idealen en opvattingen over de plaats van Amerika in de huidige wereld en in de wereldgeschiedenis. Zo sprak hij over Amerikanen die voor ons hebben gevochten en zijn (...) gestorven, in plaatsen als Concord en Gettysburg, Normandië en Khe Sanh. Weinig mensen hier zullen zich herinneren dat Khe Sanh een plaats in (destijds: Zuid-)Vietnam is waar, in een veldslag die overigens nergens toe leidde, een eenheid van de Mariniers het 77 dagen volhield tegen Noord-Vietnam en de Vietcong. Die hele oorlog was op verkeerde uitgangspunten gebaseerd en liep niet zo best af voor Amerika.
De grondleggers van onze natie, die voor gevaren stonden die wij ons nauwelijks kunnen voorstellen, hebben een handvest opgesteld die garant stond voor onze rechtsorde en rechten van de mens, een handvest dat is uitgegroeid door het bloed van vele generaties. De wereld wordt nog steeds verlicht door die idealen, en we zullen ze niet opgeven uit opportunisme. Die idealen zijn geen typisch Amerikaanse uitvindingen. Ze waren voor een belangrijk deel afkomstig van de grondleggers van de Franse Revolutie. De Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog was geen oorlog tegen vreemde bezetters. Het was een oorlog tussen kolonisten en hun broodheren in Engeland.
Obama roept in herinnering de strijd tegen fascisme en communisme, dus tegen Nazi-Duitsland, Japan, Italië, het Oostblok en de Volksrepubliek China. Als we ons eens temeer laten leiden door deze principes, zijn we opgewassen tegen die nieuwe bedreigingen die een nog grotere inspanning vergen. Laat die tekst even goed doordringen. Wil Obama ons laten geloven dat activiteiten van Al-Qaida en de Taliban, Hamas en Hezbollah en Iran, tot "nog grotere inspanning" zullen leiden dan de Tweede Wereldoorlog, de Koreaanse Oorlog, de Koude Oorlog en de oorlogen in Vietnam, Laos en Cambodja? God helpe ons de brug over, want dan staat ons nog heel wat te wachten.
De tijd is gekomen om (...) dat kostbare geschenk, dat nobele idee, te propageren, dat is doorgegeven van generatie op generatie: die door God geschonken belofte dat iedereen gelijk is, dat iedereen vrij is, en dat iedereen de kans moet krijgen om hun volledige portie geluk na te streven. Dat soort retoriek gaat er in Amerika in als Gods woord in een ouderling, maar God heeft ons helemaal niet beloofd dat iedereen vrij en gelijk is. We hebben Amerika niet nodig om een kans te krijgen om onze "volledige portie geluk na te streven." Het probleem is juist dat de VS al te vaak hun opvattingen over vrijheid en gelijkheid aan anderen hebben opgedrongen en dat nog altijd niet kunnen laten.
Was de inauguratiespeech niet meer dan retorisch verantwoorde peptalk? Ik houd het daar voorlopig maar op, maar net zo min als tijdens George W. Bush zal er reden zijn tijdens de regering van Barack Obama het Amerikaanse beleid blindelings te volgen. Barack Obama is een Amerikaan en Amerikanen zijn pas wereldburgers als de wereld naar hun ideeën is ingericht.
