De 'Zuidas' moet het t.z.t. helemaal gaan worden. De Zuidas is ruwweg het gebied rond het NS-station Amsterdam Zuid. Als de Noord-Zuidlijn ooit een keer gereed komt, eindigt die daar. Op het plaatje zie je hoe het eruit moet komen te zien.Als ik zoiets zie, denk ik altijd dat een archtitect of een stel ruimtelijke ontwerpers de legostenen van een van de kinderen gepikt heeft en daarmee is gaan spelen. Maar dat kan helemaal aan mij liggen.
De plannen voor de Zuidas blijven over elkaar heen buitelen. In Trouw las ik gisteren dat de culturele sector in Amsterdam hapert. Dus wat doe je dan? Amsterdam krijgt mogelijk een expositiepaleis met de allure van het Grand Palais in Parijs. (Enig idee hoe de allure van dat Grand Palais aanvoelt?) Dat 'expositiepaleis' wordt dan ergens bij de Zuidas gebouwd.
Het ligt weer aan mij natuurlijk, maar het was mij nog niet opgevallen dat de culturele sector in Amsterdam hapert. Zeker, de twee grote musea, het Rijks en het Stedelijk, zijn tegelijk gedurende lange tijd vrijwel geheel dicht, resp. op een tijdelijke locatie beperkter geopend, maar dat is tijdelijk. Als er cultureel wat hapert is dat naar mijn idee ook tijdelijk. Om er nou meteen weer een, waarschijnlijk zeer duur 'expositiepaleis' (allure kost geld), tegenaan te gooien, lijkt mij redelijk overdreven.
Ik twijfel ook nog om een andere, niets met kunst of allure te maken hebbende, reden aan die plek. Als je een tijdje door een museum hebt rondgedrenteld, wil je daarna even bij een kopje koffie of een geestrijker versnapering uitrusten. Kom je over een tijdje uit het Rijks of Stedelijk, dan zit je bijna in het centrum van Amsterdam, met horecagelegenheden te kust en te keur in een aantrekkelijke ambiance. Maar kom je uit dat 'expositiepaleis' dan sta je daar tussen al die opgestapelde legostenen. Probeer daar maar eens een kroeg met die typisch Amsterdamse allure te positioneren.
Ik zit me natuurlijk op te winden voor niks. Tegen de tijd dat het 'expositiepaleis' zijn deuren opent zal ik denken: "Zo'n expositie vond ik zonder rollator al vemoeiend."
En wat lees ik dan in Het Parool van gisteren? "Nog meer hinder en opbrekingen kan de stad gewoon niet aan," zegt stadsregisseur Cas van Eerden. (...) Met zeven megabouwprojecten, (...) plus nog eens 293 kleinere bouwprojecten, zit Amsterdam aan zijn taks. Er komt niet één bouwproject meer bij.
Hoe je ook over godsdienst denkt, het valt niet te ontkennen dat godsdiensten - en niet-religieuze levensbeschouwingen - invloed hebben op het menselijk handelen en daardoor op maatschappelijke ontwikkelingen. Wil je menselijk handelen en maatschappelijke ontwikkelingen goed begrijpen, dan is het dus handig als je iets weet van de belangrijkste godsdiensten en niet-religieuze stromingen. De aangewezen plaats om daar het een en ander van te leren lijkt me het onderwijs.
Openbare scholen hoeven geen lessen in levensbeschouwelijke vorming te geven. Pas als ouders daarom vragen, moeten zij dat faciliteren. De inhoud van die lessen blijft overigens buiten de verantwoordelijkheid van de schoolleiding.
Het bovenomschreven systeem liep jaren lang op rolletjes. Geen hond keek ernaar om en niemand maakte zich er druk over. Maar ja, toen kwamen er ineens een hoop kindertjes die geen christenen, joden of humanisten als ouders hadden, maar moslims of hindoes. Die hindoes en moslims hadden na een tijdje door dat ze een bijzondere school konden oprichten. Dat was geregeld. Maar veel moslimkindertjes gaan naar openbare scholen. Ahmed Marcouch, de 'burgemeester' van stadsdeel Slotervaart, waar veel van die moslimkindertjes wonen, zag daarin een reden om te streven naar islamonderwijs op de basisscholen. De Tweede Kamer, althans de coalitiepartijen, zag volgens Het Parool de bui al hangen: De Kamer wil jaarlijks tien miljoen euro vrijmaken om docenten te betalen en de kwaliteit van het onderwijs te waarborgen. De schoolleiding is dus niet verantwoordelijk, maar de Tweede Kamer wil de kwaliteit van godsdienstonderwijs waarborgen.
Wat wordt er nou bedoeld met dat 'kwaliteit waarborgen'? Mag een christelijk-gereformeerde dominee aan christelijk-gereformeerde kindertjes vertellen dat de wereld in precies zes dagen van 24 uur geschapen is? Als schoolleider zou ik denken: "Wat een onzin, maar het is mijn pakkie an niet." Hetzelfde geldt voor alles wat rabbi's en imams aan 'hun' kindertjes vertellen. Daar zit natuurlijk het probleem, niet bij de rabbi's, maar bij de imams. Die schijnen dingen te vertellen die niet in 'onze' cultuur passen. Dan is er plotseling iets mis met de kwaliteit.
Ik heb wel een oplossing. In het reguliere onderwijs, op openbare en bijzondere scholen, ruim je plaats in voor lessen over alle belangrijke levensbeschouwelijke stromingen. Die vindt dit en die vindt dat. Ouders die vinden dat hun levensbeschouwing op een openbare school onvoldoende in het licht komt sturen hun kinderen maar naar een bijzondere school. Als die niet in de buurt is, hebben ze pech. Dan nemen ze hun kinderen thuis maar af en toe even apart als ze het zo vreselijk belangrijk vinden. Of ze sturen hun kind wekelijks naar een dominee, imam of wat voor voorganger dan ook. Kunnen ze zelf ook de kwaliteit waarborgen.
Sharon Dijksma heeft overigens andere prioriteiten, zoals conciërges op scholen. Lijkt me ook een goed idee.
Mijn ouders - en vele geslachten voor hen - waren Drents. Onder elkaar spraken zij altijd in het Drentse accent. Kort na de Tweede Oorlog kwam mijn grootmoeder bij ons wonen, die ook altijd Drents sprak met mijn ouders. Van dat Drents spreken zag ik als kind al één voordeel: ik wist altijd zeker of een woord met 'ij' of 'ei' geschreven moest worden. De 'ij' wordt namelijk in het Drentse dialect altied als (een lange) 'ie' uitgesproken. In twiefelgevallen vroeg ik mie dus af: hoe zouden mien ouders dat uitspreken? Je kunt ook zeggen dat ik als kind al redelijk taalvaardig was. Ik wist hoe ik zo'n trucje moest gebruiken.
In Trouw las ik een artikel niet over dialecten, maar over de taalvaardigheid van kinderen van allochtone afkomst. Die laat te wensen over. 'De politiek' weet waar dat aan ligt: de ouders spreken geen of gebrekkig Nederlands. Die moeten dus een cursus volgen. Op het ministerie van integratie zoeken ze nu uit hoe ze zo’n cursus verplicht kunnen stellen. Een beetje verstandig kabinet laat zich daarbij voorlichten door deskundigen, in dit geval taalkundigen. Zonde van de moeite, oordelen taalwetenschappers. Volgens hen zal het project uitdraaien op een mislukking. Als je de taalvaardigheid van kinderen wilt verbeteren, moet je niet bij de ouders beginnen: te indirect, en uiteindelijk misschien zelfs contraproductief.
Je kunt de Turkse en Marokkaanse ouders een cursus Nederlands geven, maar onder elkaar blijven ze gewoon hun moedertaal spreken, zoals mijn ouders het op Drents hielden. Natuurlijk spraken mijn ouders tegen hun kinderen gewoon Nederlands en al zullen er allochtone ouders zijn die hun best willen doen, hun kinderen zullen nog altijd beter Nederlands spreken, want zij doen het de hele dag op school en buiten school met hun vriendjes niet anders. Als ze al het Nederlands van hun ouders gaan overnemen, zal dat vaak slechter Nederlands zijn.
Nog niet zo lang geleden heb ik twee jaar lang elke woensdagochtend op een basisschool in Slotervaart aan een groepje kinderen met een taalachterstand extra taalles gegeven. In dat groepje zaten net zoveel autochtone als allochtone kinderen. Er zijn namelijk nogal wat autochtone volwassenen met een taalachterstand en die geven ze zonder moeite door aan hun kinderen. Is er ooit iemand op het idee gekomen die autochtone ouders naar een verplichte taalcursus te sturen?
Aan de hoogleraar Nederlands als tweede taal Folkert Kuiken wordt gevraagd: Hoe lang zal het nog duren voordat iedere allochtoon goed Nederlands spreekt? „Moeilijk te zeggen”, antwoordt Kuiken. „Er gaan zeker een paar generaties overheen." Het ministerie van integratie wil die generaties overbruggen met 'een cursus'. In werkelijkheid vergemakkelijkt een goede beheersing van de ene taal juist de verwerving van een tweede. Onderwijs aan immigranten in de moedertaal zou daarom helpen, stelt de Tilburgse sociolinguïst Nadia Eversteijn. "Maar dat is momenteel voor geen enkele politicus bespreekbaar." (Onderstreping toegevoegd.) Zou het geen enkele van die politici zijn opgevallen dat er een complete Nederlandse provincie is waar al gedurende generaties kinderen tweetalig worden opgevoed? Is de taalachterstand wat Nederlands betreft daar groter dan in andere provincies?
Ik ben er altijd voor mensen met wat voor achterstand dan ook te helpen, dus ook kinderen met een taalachterstand, maar dan goed. Zo'n verplichte taalcursus is niet meer dan een schoolvoorbeeld van symboolpolitiek.
"There are more things in heaven and earth, Horatio, Than are dreamt of in your philosophy." Dat laat Shakespeare Hamlet zeggen in het gelijknamige toneelstuk. Dit citaat wordt vaak aangehaald als een 'paranormaal begaafde' of een astroloog weer eens zijn of haar 'gaven' ten toon gespreid heeft. Ik kom daarop omdat ik zaterdagavond het laatste stukje van 'Raymann is laat' zag. In zijn rol van Tante Essie had Raymann een gesprek met Derek Ogilvie, die via via contacten heeft met baby's.
Ik weet ook dat er dingen zijn waarvoor wij geen verklaring hebben, maar ik weiger daarvoor allerlei esoterische, metafysische of anderszins op niets gebaseerde 'verklaringen' te accepteren. Voor het vinden van die verklaringen hebben we geen geloof nodig, maar wetenschappelijk onderzoek.
Ik heb ook weer eens gekeken op de website van de James Randi Educational Foundation. James Randi heeft er zijn werk van gemaakt de beweringen van o.a. helderzienden en mediums te onderzoeken en slaagt er altijd weer in van die beweringen gehakt te maken. Al jaren lang biedt hij op zijn website één miljoen dollar aan de helderziende of het medium, dat onder gecontroleerde omstandigheden zijn of haar beweringen kan hard maken. Het aanbod is nog nooit geclaimd. Randi geeft ook het voorbeeld van het in Amerika zeer bekende en zeer veel verdienende medium Sylvia Brown. In januari 2007 vertelde ze de ouders van een vermist jongetje dat hij dood was en waar hij gevonden kon worden. Hij werd later springlevend gevonden. Ze heeft meer van die missers op haar naam staan.
Merkwaardig vind ik ook altijd dat helderzienden pas in actie komen als er al iets gebeurd is. Waarom zien ze een ontvoering, een moord of gewoon verdwalen nooit van tevoren aankomen? Waarom hebben helderzienden niet gewaarschuwd voor de kredietcrisis? Waar waren ze voordat New Orleans door Katrina getroffen werd? Waarom hebben ze niet voortdurend alles goed in de Lotto? Waarom vervangen we dat dure KNMI niet door één helderziende? Omdat we gelukkig niet helemaal op ons achterhoofd gevallen zijn.
Helderzienden, mediums, alternatieve therapeuten en meer van dat soort oplichters maken in het algemeen misbruik van de emotionele situatie waarin mensen verkeren en waarin de kritische zin wat op de achtergrond raakt. Wie door de medische wetenschap is 'opgegeven' is vaak tot alles bereid. Wat heerlijk om te horen dat je overleden partner nog steeds veel van je houdt en dat het met hem/haar prima gaat. Als je weer eens een tv-programma met zo'n type ziet, let dan eens goed op. Ze geven geen antwoorden, ze stellen vragen.
Ik 'zie' vier mensen die vandaag deze 'Beggartalk' lezen.
Een klein berichtje in de Volkskrant bracht me naar een artikel in de Engelse krant The Guardian. Dat artikel gaat over de Amerikaanse 'National Intelligence Council' (NCI). De NCI coördineert het werk van diverse inlichtingendiensten, zoals de CIA, en brengt één keer in de vier jaar een rapport uit, waarin prognoses gegeven worden voor de globale (politieke) ontwikkelingen in de komende jaren, dit keer tot 2025.
Vier jaar geleden voorzag de NCI nog een "doorgaande Amerikaanse dominantie" en beweerde hij dat de olie en gasvoorraden in 2020 "voldoende zouden zijn om te voorzien in de wereldwijde vraag". Dat optimisme is danig geslonken.
De NCI kijkt niet alleen naar (de invloed van) de VS, maar ook naar die van EU. In 2025 zal de EU "een manke reus" zijn, geplaagd "door interne ruzies en een democratische kloof tussen Brussel en de Europese kiezers". Daartegenover staan de opkomende economieën van China, India en Brazilië, die gezamenlijk ruwweg vier keer meer inwoners hebben dan de VS en de EU samen. Volgens de NCI is, schrijft The Guardian, de EU in het genoemde jaar "unable to translate its economic clout into global influence", wat de Volkskrant vertaalt als de EU "die economische macht niet kan vertalen naar mondiale invloed."
Bij de laatste opmerking past een kanttekening. Als hier economisch sterke personen invloed uitoefenen op economisch zwakkeren, zijn we geneigd dat af te keuren. Eeuwen lang heeft 'het Westen' niet alleen enorme invloed uitgeoefend op wat we nu 'derde wereld' noemen, we hebben die landen economisch uitgebuit en onderdrukt. De 'globalisering' had vooral tot doel het westers kapitalistisch systeem op te leggen aan de rest van de wereld. De derde wereld begint te ontdekken dat ze dat niet meer hoeven te pikken. Gelijk hebben ze.
Van 1919 tot 1933 was Amerika 'drooggelegd', dat wil zeggen: het vervaardigen, verkopen, vervoeren, importeren en exporteren van alcohol ('intoxicating liquors') was grondwettelijk verboden. Het gebruik zelf ervan was niet verboden. Tot in de hoogste kringen werd vrolijk doorgedronken, al kon dat - afgezien van hier of daar een privévoorraadje - alleen maar illegale drank zijn. Het resultaat van de drooglegging was een enorme toename van de georganiseerde misdaad (de Maffia), die er ook nog eens steenrijk van werd.
In Nederland geldt voor weed ongeveer het zelfde wat destijds voor drank in Amerika gold, met dien verstande dat de verkoop en het gebruik in zeer kleine hoeveelheden worden gedoogd. Dit beleid heeft hetzelfde gevolg als in Amerika: de georganiseerde misdaad is er door toegenomen en verdient er miljoenen mee.
Geen mens heeft alcohol, weed en tabak nodig. Overmatig gebruik is zelfs schadelijk voor de mens. Maar omdat deze stoffen ook effecten heb die als aangenaam worden ervaren, worden ze op grote schaal gebruikt en zullen ze, ondanks alle verboden, gebruikt blijven worden.
Het aantal slachtoffers van weedgebruik valt in het niet bij de slachtoffers van het gebruik van alcohol en tabak. (In een artikel in de Volkskrant uit 2002 vond ik dat volgens het CBS in de toen tien afgelopen jaren weed en hash voor 0 dodelijke slachtoffers hadden gezorgd, alcohol voor ruim 8.000 en tabak voor ruim 230.000.) Toch wordt steeds weer opnieuw gepleit, recentelijk nog door Pieter van Geel, fractieleider van het CDA, voor afschaffing van het gedoogbeleid, dus een totaalverbod van weed en sluiting van de coffeeshops. Omdat ze in de ons omringende landen strenger zijn dan wij, is er een enorm drugstoerisme op gang gekomen en wordt 80% van 'onze' weedproductie geëxporteerd (door de georganiseerde misdaad).
De burgemeesters van 33 gemeenten waar coffeeshops gevestigd zijn gaan nu opnieuw proberen de regering op andere, soepeler gedachten te brengen. Het zal wel weer niet in het regeeerakkoord passen.
Prem Radhakishun heeft er genoeg van. Rem, een Nederlander van Hindoestaanse afkomst, maakt tv-programma's, bijvoorbeeld 'Premtime'. Tijdens het maken daarvan is hij meermalen bedreigd en aangevallen door jonge Nederlanders van Marokkaanse afkomst. Gisteren heeft hij daarover een open brief geplaatst in SP!TS, die medeondertekend is door een aantal Nederlanders van Marokkaanse afkomst. Zij menen dat aan het gedrag van die groep jongeren een halt moet worden toegeroepen en gelijk hebben ze.
Hiervóór gebruik ik diverse malen de term "van ... afkomst". Rem was dinsdagavond te gast in 'De Wereld Draait Door'. Daarin zei hij nadrukkelijk niet te willen spreken over 'Marokkaanse jongeren', maar over 'jongeren van Marokkaanse afkomst'. Jort Kelder, die avond de 'sidekick' van Matthijs van Nieuwkerk, vond dat steeds zo'n 'mond vol'. Ik vind dat Rem gelijk heeft. We hebben het hier over in Nederland geboren Nederlandse jongeren. We noemen Richard Peter Stanislav Krajicek ook geen Tsjechische (ex-)tennisser. We noemen Ramses Shaffy geen Pools/Egyptische (ex-)zanger. We noemen Jebiwott Lornah Kiplagat een Nederlandse langeafstandsloopster en Brigt Rykkje een Nederlandse schaatser. Zodra 'allochtonen', waaronder zo ongeveer het hele Koningshuis, iets doen waar we om de een of andere reden trots op zijn, worden ze 'ingelijfd', maar zodra en zo lang ze iets doen - en vaker doen - wat ons mishaagt, blijven het Marokkanen of Antillianen. Zo werkt discriminatie, zowel de positieve als negatieve varianten daarvan: de eigenschappen van een enkeling of een kleine groep toeschrijven aan de totale groep. 'De Marokkaanse jongeren' moeten eens flink worden aangepakt.
Er is een groep Nederlandse jongeren die het anderen lastig maakt of nog erger: ze begaan daarbij overtredingen en misdaden. Die jongeren moeten strafrechtelijk worden aangepakt, ongeacht hun etnische voorgeschiedenis. We hebben rechters om te bepalen in hoeverre de etnische achtergrond (en alles wat daarmee samenhangt) een rol moet spelen bij het bepalen van de strafmaat. Het ritselt in dit land van organisaties, projectgroepen, task forces, clinics, workshops, symposia en individuele goedwillenden die jeugdcriminaliteit willen voorkomen en erkende jeugdcriminelen terug op het goede pad willen brengen. Als ze daarbij in die groep een aantal jongeren aantreffen die vanwege gemeenschappelijke kenmerken (lage opleiding, psychische problemen, onvoldoende intelligentie, ongeschikte ouders, flaporen, seksuele geaardheid, etniciteit of wat dan ook) een gemeenschappelijke aanpak vragen, moeten ze dat vooral doen. Het is niet discriminerend vast te stellen dat onder jeugdcriminelen jongeren van Marokkaanse of Antilliaanse afkomst buitenproportioneel vertegenwoordigd zijn. Feiten discrimineren niet. Mensen die feiten verkeerd interpreteren discrimineren.
De 'Zuidas' moet het t.z.t. helemaal gaan worden. De Zuidas is ruwweg het gebied rond het NS-station Amsterdam Zuid. Als de Noord-Zuidlijn ooit een keer gereed komt, eindigt die daar. Op het plaatje zie je hoe het eruit moet komen te zien.Als ik zoiets zie, denk ik altijd dat een archtitect of een stel ruimtelijke ontwerpers de legostenen van een van de kinderen gepikt heeft en daarmee is gaan spelen. Maar dat kan helemaal aan mij liggen.
