Agenda

Ahmed Aboutaleb, voorheen wethouder van Amsterdam, nu staatssecretaris van sociale zaken, ken ik alleen van de tv en van wat ik over hem lees. Op basis daarvan lijkt hij me een aardige man. Trouw schreef: De PvdA-politicus hield gisteren de Abel Herzberglezing, die jaarlijks wordt georganiseerd door het Amsterdamse debatcentrum De Rode Hoed en Trouw. Ahmed had het daarin over de onvrede en het onbehagen in onze samenleving. Hij zei niet met zoveel woorden, dat bleek tenminste niet uit de verslaggeving in Trouw, dat die onvrede wordt aangewakkerd door Rita Verdonk en Geert Wilders. Hij had het wel over populistische partijen. Ahmed vindt dat de andere politieke partijen iets aan die onvrede en dat onbehagen moeten doen. Die moeten ze serieus nemen. Ze moeten die op de agenda durven zetten. Ook al hebben ze er niet direct een oplossing voor.

Goed, het staat op de agenda. Misschien staat het wel bovenaan de agenda. En dan? Dan praten we erover. We discussiëren erover. Dat wil zeggen: een stel doorgewinterde vergadertijgers en -tijgerinnen praat en discussieert daarover. De tv komt langs voor een paar soundbites met bijpassende beelden. Rita en Geert, gevraagd om commentaar, gooien er ook een paar soundbites tegenaan. Die denken in soundbites, die staan er mee op en gaan er mee naar bed.

Ik zal maar weer eens elitair zijn: de grote massa denkt in soundbites. Met een drukke baan, opgroeiende kinderen en een hobby heb je wel eens geen tijd om veel aandacht te besteden aan de krant, een opinieweekblad en een boek en ook nog eens naar NOVA, Zembla, Netwerk en Binnenhof te kijken en naar 'Met het oog op morgen te luisteren'. Je bent al blij als je de hapklare brokken van 'De wereld draait door' en 'Pauw & Witteman' kunt bijbenen. Die worden ook nog op aangename wijze geserveerd. Het is geregisseerde werkelijkheid. ("In de voorbereiding van dit gesprek zei u ...") De gasten brengen geen nieuws, ze zijn nieuws.

Politici die zich de blaren op de tong praten verschaffen geen nieuwe inzichten, ze bevestigen bestaande. Neem de onvrede bij de ene groep weg en je creëert onvrede bij een andere groep. Nou, en? De meeste mensen hier wonen redelijk beschut, omdat vroegere generaties onvrede hadden met een tochtig hutje van boomstammen en modder. De misdaadcijfers dalen, maar we voelen ons onveiliger. In de Tweede Kamer zitten politici, geen therapeuten. Ze zijn ongetwijfeld van tijd tot tijd veroorzakers van onvrede. Ga eens na hoeveel samenlevende stellen bij elkaar onvrede en onbehagen veroorzaken. Dat is misschien ook wel een aardig agendapunt al hebben we er dan geen oplossing voor.

Trainer

Louis van Gaal is een groot (voetbal)trainer voor het aangezicht des Heren. Dat schijnen tenminste veel voetbalkenners, waaronder Louis zelf, te denken. Vorig seizoen zou AZ wel even kampioen van Nederland worden. Het eindigde op de elfde plaats met minder doelpunten vóór dan tegen.

In het nieuwe seizoen is AZ ook niet echt goed van start gegaan: het heeft nul punten uit twee wedstrijden, één doelpunt vóór en vijf tegen. Na een wedstrijd worden de trainers altijd in de gelegenheid gesteld hun mening over de wedstrijd en over het spel van de eigen ploeg en die van de tegenstrevers te geven, dus ook afgelopen zaterdag toen AZ speelde tegen ADO Den Haag, dat vorig jaar nog in de eerste divisie speelde. AZ verloor met 3 - 0. Duidelijke cijfers volgens mij. Wat was het oordeel van Louis, volgens de Volkskrant? 'Dit was onze beste wedstrijd van het afgelopen half jaar’, prees de trainer zijn ploeg. Vooral in de eerste helft speelden we erg goed.'

Ik ben geen groot voetbalkenner. Ik heb niet de hele wedstrijd gezien, maar een samenvatting. Ik heb het afgelopen half jaar niet eens alle samengevatte wedstrijden gezien, maar als die van zaterdag de beste was, begrijp ik iets beter waarom AZ op de elfde plaats is geëindigd.

Als ik een fanatiek AZ-supporter zou zijn, quod non, zou ik me zo langzamerhand zorgen gaan maken over het vervolg van het seizoen. Immers, een ploeg kan niet elke week 'erg goed' spelen. In die situatie verliezen ze al van een debutant. Wat wordt de uitslag als ze net een mindere dag hebben als ze tegen PSV of NAC moeten spelen? Dat wordt een 'korfbaluitslag'!

Als ik Dirk Scheringa was, zou ik het wel weten. (Dirk is de eigenaar van AZ, dus Louis is ook een beetje van hem.) Ik zou een klein deel van mijn vermogen van 725.000.000 euro (volgens de Quote 500 van 2007) afzonderen en zeggen: "Louis, dit is allemaal voor jou, maar dan moet je me één ding beloven: ga een andere club erg goed laten spelen. Voorbeeldje? PSV is al weer vaak genoeg kampioen geweest."

Gemiddeld

Komende dinsdag zal de regering met trots mededelen wat ze de afgelopen tijd al bij herhaling gemeld heeft (maar zoiets kun je er niet genoeg inrammen): de 'burger' gaat er de komende tijd qua koopkracht niet op achteruit. Mariëtte Hamer, PvdA-fractieleider in de Tweede Kamer, beweerde pas nog bij Matthijs van Nieuwkerk dat dit mede te danken is aan het feit dat de PvdA zo zijn best doet in het kabinet. Zet de sociaal-democraten in een kabinet en al je zorgen zijn voorbij. Dat wil zeggen: als je een 'gemiddelde burger' bent. 'Plaatjes' gelden immers nooit voor iedereen. Hoe komt het nou dat ik de indruk heb dat altijd de zwaksten in de samenleving aan de negatieve kant van koopkracht- of inkomensplaatsjes komen te staan. Wanneer hebben we voor het laatst gehoord: "Door deze maatregel zullen vooral de hoge inkomens met een forse achteruitgang te maken krijgen."

Als je gezond van lijf en leden bent, sta je er niet altijd bij stil dat er chronisch zieken en gehandicapten zijn. Die hebben meestal al niet zo'n gigantisch inkomen en hebben ook nog vaak te maken met extra uitgaven voor aangepast vervoer, voor hulpmiddelen, voor aanpassing van hun woning. Dan heb ik het nog niet eens over het feit dat hun leven toch al niet voortdurend rozengeur en maneschijn is. Chronisch zieken en gehandicapten zijn aantoonbaar geen 'gemiddelde burgers'. Er zijn er ook minder van dan van de gemiddelde burgers.

Er bestaat een 'tegemoetkoming buitengewone uitgaven', een fiscale aftrekpost bedoeld voor bijkomende ziektekosten als taxivervoer of aanpassing van de woning, las ik in de Volkskrant. Die is bedoeld dus voor de chronisch zieken en gehandicapten. Daarop gaat de regering 200 miljoen euro bezuinigen, want ze moest nog ergens 250 miljoen euro vandaan halen om bijvoorbeeld de gratis schoolboeken te betalen.

Ik heb het al eens eerder gezegd: er bestaan geen gratis schoolboeken, want de schrijvers en uitgevers daarvan leveren die dingen niet voor niets en gelijk hebben ze. We gaan schoolboeken met ons allen betalen. Ik betaal daaraan mee al heb ik nooit een kind gehad. Nu ben ik, als je het een beetje vriendelijk vraagt, solidair tegen de klippen op. Als iemand met een deel van door mij afgedragen belastingcentjes uit de brand geholpen kan worden, heb ik daar vrede mee.

Hoe het komt weet ik het niet, maar altijd weer maak ik een andere keuze dan de regering als er besloten wordt waar mijn 'solidariteitsbijdrage' heen gaat. De kinderen van mensen met een salaris van tien keer de Balkenendenorm krijgen hun schoolboeken ook gratis. Leuk voor paps en mams. Maar hoe zit het nou met de paps en mams die net onder modaal zitten en hun kind in een invalidewagen naar school brengen? En die hun woning moeten aanpassen? Vraag dat maar aan de sociaal-democraten. Vergeet niet ook niet de christenen in de regering daarover eens nader aan de tand te voelen. Voor wie zou God nou kiezen?

Mooi!

Vind ik Paul de Leeuw een goed artiest? Ja. Kijk ik wel eens naar een programma met Paul de Leeuw? Zelden of nooit. De enkele keer dat ik naar (een deel van) een programma van Paul kijk doe ik dat om weer eens te checken of ik nog steeds gelijk heb met het zo veel mogelijk mijden van zijn programma's. Tot nu toe was dat het geval.

Wat druist mij dan zo tegen de borstharen in als ik 'Mooi! Weer De Leeuw' zie? Ik vind dat Paul meestal ver onder zijn niveau werkt. Dat is zijn keuze en een aanzienlijk deel van tv-kijkend Nederland is het volledig met die keuze eens. Dan moet ik niet verder elitair zitten zeuren. Als op tv alleen te zien is wat ik mooi, interessant, boeiend, aangrijpend of gewoon ontspannend vind, zou
a. ik teveel tv kijken;
b. de rest van de tv-kijkers klagen over het beperkte aanbod.

Wordt Paul de Leeuw - van mijn belastingcenten - te duur betaald? Ik vind van wel. Nu worden in de publieke, de semipublieke en de private sector talloze mensen naar mijn mening te duur betaald. (Ik vind elk inkomen boven een ton per persoon per jaar onzin.) Die worden allemaal mede door mij betaald omdat ik nu eenmaal ergens goederen of diensten moet afnemen en het inkomen van al die (naar mijn mening) te duur betaalde mensen zit in de tarieven of prijzen verwerkt. Ik lig daar nooit wakker van. Af en toe maak ik mij daar korte tijd kwaad over, als de verhouding prestatie/prijs naar mijn oordeel weer eens heel scheef is. Ik denk overigens ook dat de grote massa van mensen met middeninkomens, die zich nu, bijvoorbeeld in reacties op een blog van de Volkskrant druk maken over die exorbitante inkomens, geen seconde aarzelen als hun de kans geboden werd zo'n inkomen te 'verdienen'. Je bent toch geen dief van je eigen portemonnee?

Geld heeft, ook als je het niet nodig hebt - omdat je geen idee hebt wat je nog meer zou moeten aanschaffen - een merkwaardig fascinerende werking op mensen. Het meeste geld dat we gebruiken zien we niet eens meer. Ik behoor denk ik tot de laatste generatie die nog heeft meegemaakt dat het salaris in bankbiljetten en munten werd overhandigd. We typen cijfertjes in op onze pc. We toetsen een pincode in bij winkels. Ergens in heel grote computers veranderen saldo's, cijfertjes. En 'mannetjes' worden natuurlijk nog contant betaald, want zo houden we dat magische getal dat ons vermogen aangeeft wat hoger. We zijn de hemel te rijk als er vóór de komma in dat magische getal een cijfertje bijkomt. Een tweede huis is leuk, maar is een derde huis nog leuker? Een gouden Rolex, de wijzerplaat versierd met diamanten en saffieren, heb je tweedehands al voor zo'n tienduizend euro om je pols. Als het ding je ontfutseld wordt, weet je precies hoe laat het is. Dat weet ik ook als ik op mijn horloge van 170 euro kijk en het loopt ook nog eens continu gelijk met de wereldatoomtijd.

Geld was oorspronkelijk een symbool. Het is al geruime tijd niet meer mogelijk voor iets nieuws in natura te betalen (een prijsstier voor een Mercedes). Maar het symbool is een geheel eigen leven gaan leiden. Het is al lang niet meer een betaalmiddel. We zijn gaan denken dat het ook een symbool is van onze waarde als persoon. Dat klopt wel enigszins: het geeft onze marktwaarde aan. Diezelfde Paul de Leeuw gaf dat met zoveel woorden aan. Zijn (naar mijn zeer persoonlijke oordeel) ondermaatse prestaties doen het goed op de amusementsmarkt. Ga ik vanavond naar hem kijken? Mooi niet!

Herdenken

Gisteren moesten we dus "9/11" herdenken. Op die datum vielen er zo'n 3.000 vooral Amerikaanse slachtoffers. Daarnaast was het een keiharde klap voor het Amerikaanse ego. Behalve de Amerkaanse Burgeroorlog hebben de Amerikanen nog nooit een oorlog op het eigen grondgebied hoeven te voeren. De aanslag op het WTC toonde aan dat Amerika niet zo onkwetsbaar is als de Amerikanen gewend waren te denken. Het was ook niet, zoals George W. Bush toen zei, een 'aanslag op de democratie'. Het was een aanslag op, onder meer, de hautaine houding van Amerika, dat zich na de Koude Oorlog de president, politieman, officier van justitie en rechter van de wereld waande en de rest van de wereld wel even zou vertellen hoe ze hun zaakjes naar Amerikaans model moesten regelen. Recentelijk, meldt 'The New York Times', heeft de Amerikaanse regering besloten dat ook zonder toestemming van de Pakistaanse regering haar troepen in Pakistan mogen opereren. Die verdomde Pakistanen doen veel te weinig aan het beschermen van Amerikaanse belangen.

De tv pakte gisteren uit met twee films: 'Flight 93' bij RTL7 en 'Fahrenheit 9/11' van Michael Moore bij de VPRO op Nederland 3. Ik heb ze geen van beide gezien. Wat Michael Moore te vertellen had heb ik al uitgebreider en gedetailleerder in diverse boeken gelezen. 'Flight 93' gaat over het vlieguig dat zijn doel niet bereikte. De passagiers probeerden te terroristen tegen te houden. Het toestel stortte neer. Toevallig had ik een dag of twee dagen tevoren op RTL7 een aankondiging van deze film gezien. Daarbij werd gezegd dat het ging om 'de zwartste dag in de geschiedenis'. Ik zou de tekstschrijver van die aankondiging wel eens willen spreken. Ik zou hem willen vragen wat hij dan vond van 12 mei 2008 toen er bij een aarbeving in China een geschatte 50.000 doden vielen. Of van 26 december 2004 toen een tsunami een slordige 300.000 dodelijke slachtoffers eiste. Waren dat 'grijze dagen'? De beelden daarvan waren niet zo spectaculair, want die kennen we langzamerhand wel. Overstromingen zien we wel vaker. Ingestorte huizen waaronder ze nog naar mensen zoeken zijn ook overal hetzelfde.

Nee, dan twee vliegtuigen die zich in twee wolkenkrabbers boren! Twee wolkenkrabbers die 'live' instortten. Die beelden kenden we nog niet. Dat is nieuw! Bovendien waren het geen slachtoffers in Verwegistan, maar in een westerse metropool.

Hoe kon zoiets gebeuren in het goed beveiligde Amerika? Dat zal ik vertellen. Amerika is pas na 9/11 goed beveiligd, tot op het idiote en contraproductieve af zelfs. Kort vóór 9/11 werden de controlemaatregelen op de Amerikaanse luchthavens versoepeld, omdat de Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen de kosten daarvan nogal hoog vonden. Het was dus voor Mohammed Hatta c.s. niet zo'n kunst in die vliegtuigen te komen.

Misverstand

Zo langzamerhand weet ik het niet meer. Moet ik nou wel of niet bezorgd zijn? Kan ik met een gerust hart de trein of de metro nemen, of moet ik voortdurend uitkijken naar verdachte types met baarden en tulbands die onduidelijke pakjes bij zich dragen? Ernst Hirsch Ballin en Tjibbe Joustra roepen om het hardst dat het dreigingsniveau 'substantieel' is. Volgens minister Hirsch Ballin van Justitie zijn er 'concrete meldingen’ dat er in radicale netwerken speciaal aan Nederland wordt gedacht. Dat lees ik in de Volkskrant, dus het zal wel waar zijn. Maar in het NOS-journaal roept die zelfde Hirsch Ballin dat we ons nou niet direct zorgen moeten maken.

Langs deze weg wil ik Hirsch Ballin, Joustra, de AIVD, de CID, de burgemeester van Amsterdam en de politie van Amsterdam-Amstelland een zeer concrete mededeling doen: ik, Evert van Wijk, heb niet alleen gisteren, maar ook vandaag, terwijl ik dit schrijf, SPECIAAL AAN NEDERLAND GEDACHT! Ik doe dat wel vaker. Soms denk ik: toch wel een aardig land om in te wonen. Een andere keer denk ik: wat een kutlandje, waar je zit opgescheept met bestuurders die met een ernstig smoel doen of er iets vreselijks staat te gebeuren, maar er niet bij vertellen waaraan enge jihadisten in radicale netwerken dan wel denken.

Wat moet ik met 'concrete melding'? Als ik hier zeg "Morgen komt de aarde in botsing met de maan" is dat een zeer concrete melding. De inhoud van die concrete melding slaat nergens op, maar daar gaat het nu even niet om. Ik wil nou wel eens van Joustra horen WAT er precies concreet gemeld is. En dan moet hij niet aankomen met: er wordt aan Nederland gedacht. Dat zal best, maar waaraan denken ze dan? Laat Joustra dan meteen vertellen of ze alleen denken (ik denk soms ook de meest waanzinnige dingen) of dat ze ook al bommen zitten te fabriceren en concrete plannen hebben voor de trein of metro waarin die geplaatst zullen gaan worden. Met zo'n mededeling kan ik wat. Dan kan ik me bezinnen op andere middelen van vervoer. Of ik ga helemaal de deur niet meer uit tot Joustra het groene licht heeft gegeven.

We zijn intussen al zo paranoïde geworden dat één anoniem telefoontje voldoende is om een vliegtuig aan de grond te houden en iemand in verzekerde bewaring te houden, hoewel hij geen wapen bij zich droeg en in het vliegtuig niets gevonden is dat kan ontploffen.

De effecten van Fitna zijn niet van de een op de andere dag weg. Overigens zijn degenen die een aanslag voorbereiden uiteraard als enigen verantwoordelijk, daar mag geen misverstand over bestaan. Dat zei Hirsch Ballin ook nog. Wilders kan er dus helemaal niets aan doen. Dat is fijn om te weten. Als ik mijn buurman zeg dat volgens mij alleen ontzettend nichterige mietjes het in hun hoofd halen met zo'n dom dwergpoedeltje over het plantsoen voor mijn deur te gaan lopen en hij me vervolgens de portiektrap aflazert, is hij als enige verantwoordelijk voor mijn been- en schedelbreuken. Laat daar geen misverstand over ontstaan.

ALS

Met werk en openbaar vervoer voor de deur is de auto niet nodig. Het zal een enorme verbetering opleveren voor het milieu’, aldus van Poelgeest. Dat is dus Maarten van Poelgeest, de Amsterdamse wethouder van Ruimtelijke Ordening die in de Volkskrant aan het woord wordt gelaten over de 'Zuidas'. Bij dat project moet er veel moois gebeuren op het gebied van kantoren- en woningbouw en het overkappen van de snelweg en het spoor van tram, trein en metro. Kennelijk gaat Maarten er vanuit dat de mensen die in die nieuwe gebouwen gaan werken ook in die nieuwe woningen gaan wonen.

Nu is er ook weer een commissie, onder leiding van niemand minder dan Lodewijk de Waal, oud-voorzitter van de FNV, de club waar ze alles weten van verkeer en vervoer, met een rapport gekomen waaruit blijkt dat al over drie jaar de files kunnen worden teruggebracht tot het huidige herfstvakantieniveau. ALS ...

Als we meer gaan telewerken. Als we dichter bij ons werk gaan wonen. Als we meer met het openbaar vervoer gaan. Als de werkgevers de naar zijn werkplek verhuizende werknemer een royaler verhuiskostenvergoeding geven. Voor minder geld dan die commissie waarschijnlijk gekost heeft, had ik helemaal gratis, helemaal in mijn eentje, op één regenachtige middag een nog veel langere rij openstaande deuren kunnen intrappen.

Ik kan in mijn eentje Nationaal Beleidsadviseur worden. Als iedereen heel gezond gaat leven dalen de kosten van de gezondheidszorg. Als iedereen lief is voor iedereen kunnen we de politie afschaffen. Als we allemaal een goede smaak hebben, kunnen we twee publieke tv-netten en alle commerciële netten afschaffen. Als we alles eerlijk verdelen gaan er geen mensen meer dood door de honger. Als we geen olie meer importeren moet iedereen wel met het openbaar vervoer reizen, of fietsen, of lopen. Als ik mijn pc de deur uit doe, is iedereen van mijn dagelijkse gezeik af. Als ik nog even doorga, wordt dit de langste 'Beggartalk' ooit.