LOBBY

Zondag, 14-10-2012,  16.05 uur. 
 
Zo meteen steek ik mijn laatste sigaret op.

Zo begon dus mijn Beggartalk van 14 oktober 2012. Ik was er toen helemaal niet zo zeker van, maar bijna acht jaar later mag ik concluderen dat het inderdaad mijn laatste sigaret was.

Ik kom hierop, omdat op de website van Follow the Money een uitgebreid artikel te lezen is onder de kop

VVD en tabakssector remmen rookakkoord

We hebben het hier over het Nationaal Preventieakkoord, dat moet leiden tot preventie van de nadelige gevolgen van overgewicht, roken en overdadige alcoholconsumptie. Er werd gesproken aan zgn. 'tafels', waaronder een tabakstafel. De tabaksindustrie mocht niet meepraten. Niet alleen sigarettenfabrikanten als Philip Morris International vallen onder die noemer, maar ook tabakswinkels, de supermarktbranche en werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland, die de tabaksindustrie tot hun leden kan rekenen. (...) Maar de sector wist via de Kamer en coalitie alsnog directe invloed uit te oefenen op het tabaksbeleid.

In het definitieve akkoord raakten accijnsverhogingen, neutrale verpakkingen en een verbod op uitstallen verzwakt of vertraagd.

Met name accijnsverhoging is een belangrijk wapen in de strijd tegen het roken. Dat heeft in Australië goed gewerkt: daar kost een pakje sigaretten inmiddels 26 euro en rookt nog slechts 14 procent van de volwassenen. In Nederland was dat in 2018 nog 22,4 procent. Voor 26 euro koop je hier drie pakjes sigaretten.

De tabakslobby behoort tot de invloedrijkste van alle lobby's. Ik denk dat je zelfs kettingrokende VVD'ers er niet meer van hoeft te overtuigen dat roken slecht is voor de gezondheid. Waarom laten ze zich dan toch overhalen door de tabakslobby om preventiemaatregelen af te zwakken of te vertragen? Waarom laten de andere coalitiepartijen zich door de VVD overhalen?

GEDRAGSVERANDERING

Gisteren schreef ik dit:  "Risicovolle situaties pak je niet aan met waarschuwingen en adviezen. Je stelt regels en handhaaft die. Mensen die geen gezinsleden van elkaar zijn, maar toch te dicht op elkaar staan/zitten/liggen/lopen krijgen meteen een boete. Hetzelfde geldt voor horecagelegenheden waar de gasten samenklonteren: eerst een boete, bij herhaling de tent dicht voor enige tijd."

In Het Parool lees ik dat op plaatsen waar het dragen van een mondkapje verplicht is, deze verplichting op grote schaal met voeten wordt getreden, maar

Mondkapjesplicht? Met de boetes wil het nog niet erg lukken

Zo gaat het op de Albert Cuypmarkt: Met enige bombarie kondigde de veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland vrijdagmiddag aan dat er vanaf zaterdag strenger wordt gehandhaafd op het dragen van een mondkapje. ‘Handhavers en politieagenten delen sneller de boete van 95 euro uit.’

Niets van gemerkt, zegt Baerents (een marktkoopvrouw). Even verderop lopen vier toezichthouders door de straat. Een grapje en een gebbetje. Boetes? "Nee, dat mogen wij niet, dat doen de handhavers." De handhavers: “Boetes? Nee, dat doen wij niet. Dat doet de politie." (...)  En de politie? Door de Bloedstraat (in het Wallengebied) fietsen twee agenten. Of ze vandaag al een boete hebben uitgedeeld? Ze schudden het hoofd. Ze hebben gelezen dat er dit weekend strenger zou worden opgetreden. Daar keken ze op het bureau nogal van op, zeggen ze. Instructies om op te treden hebben ze in elk geval niet gekregen.

Als de dienders geen instructie krijgen om op te treden, waarom zouden 'we' ons dan aan de regeltjes houden? Een woordvoerder van de gemeente kon vanochtend niet zeggen hoeveel boetes er dit weekend zijn uitgedeeld. Wel zegt ze: “Het gaat ons niet om de boetes, het gaat ons om gedragsverandering."

Hebben ze bij het gemeentebestuur nog niet door dat die gedragsverandering allang heeft plaatsgevonden? Aan het begin van  de coronacrisis hield (vrijwel) iedereen zich braaf  aan de anderhalvemetermaatregel, maar na de stapsgewijze opheffing van de lockdown ging 'we' weer ons gewone gangetje van voor de lockdown, lekker dicht op elkaar dansen, lekker knuffelen.

Volgens het coronadashboard waren er een week geleden naar schatting 51.762 besmettelijke mensen in Nederland. Je kan er vergif op innemen dat een belangrijk deel ervan zijn gewone dagelijkse gang gaat. Kunnen zij er wat aan doen dat ze hier en daar te dicht in de buurt van andere mensen komen? Die mensen weten toch dat ze risico lopen? Wat doen ze dan op de markt of in de Kalverstraat?

CHIP

In een reactie op de recente adviezen en waarschuwingen van Mark Rutte zei Femke Halsema volgens Het Parool: "We hebben 8000 horecagelegenheden in de stad en 5000 agenten, dus reken maar uit."

Ik heb er hier al verschillende keren over geschreven. Risicovolle situaties pak je niet aan met waarschuwingen en adviezen. Je stelt regels en handhaaft die. Mensen die geen gezinsleden van elkaar zijn, maar toch te dicht op elkaar staan/zitten/liggen/lopen krijgen meteen een boete. Hetzelfde geldt voor horecagelegenheden waar de gasten samenklonteren: eerst een boete, bij herhaling de tent dicht voor enige tijd. Het Parool geeft een aardig voorbeeld van hoe het niet moet: ombudsman en bestuurskundige Arre Zuurmond zegt in een horecagelegenheid dat zijn gezelschap geen familie is. De reactie: "O, dat had u niet moeten zeggen." Ja, zo schiet het niet echt op.

Ik weet ook wel dat Halsema geen mogelijkheid heeft meer blauw de straat op te sturen. Dat is het rechtstreekse gevolg van jarenlang (rijks)overheidsbeleid. Ik weet ook wel dat agenten en boa's die daadwerkelijk handhaven het gevaar lopen door boze omstanders gemolesteerd te worden. Daar lijkt me een oplossing voor. Verspreid die handhavers niet in groepjes van twee of drie over de hele stad, maar zet ze in grotere groepen in bij 'brandhaarden' en geef de boa's de middelen om zich tegen fysiek geweld te verdedigen, wapenstok en pepperspray.

Het Parool laat ook een aantal gedragswetenschappers aan het woord. Mensen die zich niet aan een regel willen houden, letten nauwelijks op de hoogte van de sanctie, maar vooral op de pakkans. Twee derde van de bevolking zegt zich aan de coronamaatregelen te houden – een derde dus niet. Dat zijn vijf miljoen volwassenen. (...) Volgens gedragspsycholoog Suzie Geurtsen moeten vooral jongeren continu worden herinnerd aan het feit dat corona er is, bij voorkeur visueel. Een app bijvoorbeeld, die met bewegende bolletjes aangeeft hoeveel mensen in de buurt de ziekte hebben. Geurtsen: “Met elke dag een update voor de plek waar je naartoe gaat. Landelijke cijfers voelen toch erg als een ver-van-je-bedshow.”Ik hoor het ze al zegen: 'Ik heb nou toch een geinig appje! Moet je eens zien hoeveel bewegende bolletjes en zulke leuke kleuren. Ze zeggen dat je zo weet hoeveel zieke mensen er in de buurt zijn. Allemaal onzin! Die mensen hebben een speciale chip bij zich en worden tegen betaling in groepjes de stad ingestuurd om ons bang te maken.

Een vlag op drukke plekken kan ook, net zoals op het strand dagelijks wordt aangegeven of de zee gevaarlijk is. We hebben de afgelopen dagen gezien wat het effect van zo'n rode vlag is. Nihil komma niks.

Heel modern: influencers inschakelen. Geurtsen: “Jongeren zijn, meer dan anderen, vatbaar voor wat leeftijdsgenoten doen.” Een van de bekendste influencers is Enzo Knol met een dagelijkse vlog op YouTube. Ik heb alleen wat titels bekeken:
DIT APPARAAT SCANT JE GEZICHT EN DIT KWAM ERUIT.
WIJ VERTREKKEN NAAR HET DUURSTE LAND VAN EUROPA!
WIE VERLIEST MOET DE SLOOT IN
DIT SPRINGKUSSEN LANCEERT JE SUPER HOOG DE LUCHT IN!!

Dat graaft behoorlijk diep. Ik heb een mooie titel voor zijn volgende vlog:

HOUD ANDERHALVE METER AFSTAND VAN ELKAAR, ANDERS GA JE DOOD!

Halsema kan haar dienders weer voor echt politiewerk inzetten.

VERKIEZINGEN

Ik ben af en toe blij dat ik niet hoef mee te doen aan de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Geen haar op mijn hoofd zou eraan denken op Donald Trump te stemmen. Maar ik zou ook niet met al te veel enthousiasme mijn stem op Joe Biden uitbrengen. Trump noemt Biden een socialist. Een erger scheldwoord is er nauwelijks in de kapitalistische VS. Naar Nederlandse maatstaven is Biden zeker geen socialist. Zijn politieke ideeën liggen ergens tussen die van de VVD en D66. Hij zou m.a.w.in de Nederlandse politiek nauwelijks opvallen. Hij is een man van het midden.

Wat inmiddels steeds meer in zicht begint te komen: de opvolger van Biden zal de eerste vrouwelijke president van de VS worden: Kamala Harris, Bidens running mate. Biden heeft al laten doorschemeren dat hij niet aan een tweede termijn zal beginnen, als hij tenminste de kans krijgt een eerste termijn te beginnen en af te maken. Hij is de oudste presidentskandidaat ooit. (Hij wordt binnenkort 77.) Het zou zomaar kunnen dat zijn gezondheid hem dwingt terug te treden, waardoor Harris automatisch president wordt.

Vicepresidenten hebben in het algemeen weinig in de Amerikaanse politieke melk te brokkelen. Als Biden en andere Democratische leiders slim zijn, laten ze Harris juist een ook voor het grote publiek duidelijke rol spelen. Ze heeft dan vier jaar de gelegenheid om zich te warm lopen voor de verkiezingen van 2024.

Je kunt alleen president van de VS worden als je op Amerikaans grondgebied geboren bent. Destijds werd er in Republikeinse kringen veel over gespeculeerd dat Barak Obama niet op Amerikaans grondgebied zou zijn geboren. Harris is de dochter van een van oorsprong Indiase moeder en een van oorsprong Jamaicaanse vader. Ook van haar wordt intussen al gezegd dat ze niet op Amerikaans grondgebied is geboren.

Op YouTube is de complete speech te zien die Harris hield op de Democratische conventie, waarbij ze haar kandidatuur aanvaardde. Eén zin daaruit vond ik heel mooi: "There's no vaccin against racism."

 

LOVECRAFT

De Volkskrant noemde het een paar dagen geleden een van de beste en interessantste series van het jaar ★★★★☆ In andere  kranten werd niet minder enthousiast geschreven over de nieuwe HBO-serie Lovecraft Country.

Eerst maar even over Howard Phillips Lovecraft, een zeer invloedrijk Amerikaanse horrorschrijver die in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw klassieke verhalen en romans schreef rond een door hem zelf ontwikkelde mythologie, waarin een peilloos en oeroud kwaad schuilgaat onder de oppervlakte van het leven in New England, het noordoosten van de de VS.

Dat is allemaal  niet nieuw voor mij. Op mijn e-reader heb ik misschien niet het complete werk van Lovecraft, maar het komt toch dicht in de buurt. Een stuk of twaalf papieren bundels van zijn hand staan al jaren in mijn boekenkast. Als ik daarbij vertel dat ik ook aardig wat boeken van Stephen King en Dean Koonz heb, dan begrijp je dat ik een goed horrorverhaal niet uit de weg ga. Wat mij betreft behoort Lovecraft op dit terrein tot de allergrootsten. Als iemand hem DE allergrootste zou noemen, zou ik dat niet tegenspreken. Het zegt denk ik genoeg als je bedenkt dat een schrijver van niet het meest populaire genre uit de twintiger en dertiger jaren nog altijd zo veel gelezen wordt. (Bij bol.com is een hele serie boeken van zijn hand nog steeds verkrijgbaar, vooral in het Engels, maar ook vertaald.)

Omdat Ziggo veel HBO-series vertoont, heb ik maar eens gekeken of deze daar ook bij stond en jawel, Gisteren heb ik de eerste aflevering bekeken. Er zijn twee verhaallijnen. De ene beschrijft de trip van Atticus "Tic" Freeman met zijn om en vriendin door het gesegregeerde Amerika van de jaren vijftig van de vorige eeuw op zoek naar de verdwenen vader van Tic. Het racisme dat zij meemaken is op zich al horror genoeg, zou je zeggen. Tijdens gun reis komen de de drie ook in aanraking, met de in de literatuur beschreven horror.

Ik was enigszins teleurgesteld. De horrorscenes zijn niet gebaseerd op verhalen van Lovecraft, maar op het boek Lovecraft Country van ene Matt Ruff, waarin horror met een overduidelijke Lovecraft-signatuur wordt gebruikt. Daar ben ik het absoluut niet mee eens. Het aardige van Lovecraft vind ik juist dat hij zijn monster juist nooit fysiek beschrijft. Woorden als "unspeakable" en "unmentionable" verschijnen vaak in zijn verhalen. Lovecraft laat zijn lezers zelf een beeld vormen. Maar daar kan een eigentijdse film- of seriemaker en -kijker niets mee. Daar moet iemand van special effects bij gehaald worden.

Los van mijn teleurstelling over 'te weinig Lovecraft', was de eerste aflevering wel van zodanige kwaliteit dat ik zeker ook de volgende zeven (geloof ik) afleveringen ga zien.

WAARSCHUWING

Halsema scherpt het toezicht op horeca en zalencentra aan. Zo krijgen ondernemers nog maar één waarschuwing in plaats van twee als ze de regels overtreden. Dat las ik in Het Parool.

We zitten al zo'n vijf maanden met dat coronavirus. Je zou mogen verwachten dat inmiddels ook horecaondernemers en zalenverhuurders erachter zijn gekomen, dat een groep mensen die dicht in elkaars nabijheid zijn het risico op besmetting aanzienlijk vergroot. Dat geldt des te meer als mensen, na het innemen van alcohol, de neiging om elkaar in de armen te vallen niet langer kunnen weerstaan.

Ik wil maar zeggen: waarom moet er zo nodig gewaarschuwd worden? Over de regels kan geen misverstand meer bestaan, dus als die regels overtreden worden volgt er direct straf. Als iemand op de snelweg geflitst wordt krijgt zhij ook niet eerst een waarschuwing in de bus en pas bij een volgende keer een boete. Gisteren of eergisteren las ik in Het Parool dat in nachtclubs in de binnenstad, bijvoorbeeld Disco Dolly; de coronaregels bewust worden genegeerd.

De persconferentie van Mark Rutte gisteravond bestond grotendeels uit het intrappen van  deuren die al enkele maanden wijd open staan. Hij gaf adviezen. Femke Halsema schrijft in en brief  van de Veiligheidsregio  Amsterdam-Amstelland dat toeristen kunnen worden ontmoedigd om naar Amsterdam te reizen als het aantal besmettingen toeneemt: mensen van buiten de regio wordt dan verzocht alleen naar de stad te komen voor ‘noodzakelijke bezoeken’. “We doen die oproep nu niet, we houden die mogelijkheid achter de hand", zei Halsema later op de avond in het tv-programma Nieuwsuur. Dat zou namelijk ‘desastreus’ zijn voor de hotelbranche, aldus de burgemeester.

Hoeveel besmettingen (of zieken en doden) moeten er nog bijkomen voor we die desastreuze gevolgen voor de hotelbranche toch maar accepteren? Hotels kunnen we niet failliet laten gaan. Er zijn er maar ruim 400, maar op Amsterdammers hoeven we niet zo zuinig te zijn, daar zijn er meer dan 800.000 van.

STAYCATIONt

Veel mensen brengen/brachten dit jaar noodgedwongen hun vakantie door in eigen land. Er kwam zelfs een goed Nederlands woord voor: Staycation. Ineens kwamen veel mensen, uit eigen ervaring, of daartoe aangezet door artikelen in de media, tot de ontdekking dat Nederland eigenlijk best een mooi land is.

Ze hebben mij nooit hoven overtuigen. Natuurlijk heb ook ik veel vakanties in het buitenland doorgebracht, maar ook aardig wat in eigen land, fietsend of wandelend. Dat konden ook tripjes van enkele dagen zijn of van één dag. In de jaren dat we in Den Haag woonden heb ik diverse fietstochten naar Amsterdam gemaakt, door een van de mooiste gebieden van Nederland, het Groene Hart. Al weer dichtbij Amsterdam, in de buurt van Ouderkerk, fietste ik dan langs een prachtige polder, de Ronde Hoep. Nu woon ik op een steenworp afstand van dat andere mooie weidegebied, het Waterland. Er zijn maar enkele gebieden waar ik helemaal niets aan vind: de IJsselmeerpolders en de Haarlemmermeerpolder.

N.a.v. de coronacrisis heeft Trouw een aantal reisjournalisten gevraagd om tips voor het doorbrengen van de vrije tijd in eigen land. Zo wordt "De verrassende regio Winterswijk."  genoemd. Hoezo verrassend? De Achterhoek is al jaren bekend om zijn mooie landschappen, de zgn.  coulissenlandschappen.

Het kon natuurlijk niet uitblijven: de avontuurlijke reis in eigen land. "Zin in avontuur? Hike van cabin naar cabin, bijvoorbeeld met 'Cabiner'. Je maakt een trektocht door de Drentse wildernis en overnacht elke avond in een andere hut. Back to basic en vol avontuur, want je moet zelf grondwater pompen en de douche verwarmen door de houtkachel aan te steken.''

Van mij zul je geen  kwaad woord horen over Drenthe. Het overgrote deel van mijn voorgeslacht, zowel van vaders- als moederskant, stamt ui deze provincie. Ook daar heb ik vakanties fietsend of wandelend doorgebracht. Gek genoeg ben ik daar nooit door een wildernis gegaan. Wat is er zo avontuurlijk aan grondwater oppompen en een houtkachel aanmaken? En zo'n tocht "van cabin tot cabin" heb ik tig jaar geleden als eens met Boukje gemaakt.