VRIENDJES

Máxima heeft een paar dagen gelen, in het kader  van de G20-top gesproken met de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman, die verantwoordelijk wordt gehouden voor de moord op de Saudische journalist en dissident Jamal Khashoggi. Máxima sprak met Bin Salman over inclusieve financiering en de economische positie van vrouwen. Máxima heeft met een moordenaar gesproken . Errug, toch?

Máxima was bij die G20-top niet in haar kwaliteit van Koningin der Nederlanden, maar van
Speciale pleitbezorger van de VN secretaris-generaal voor inclusieve financiering voor ontwikkeling. Wat ze in die functie doet of niet doet, daar gaat onze regering helemaal niet over. Het lijkt me dus onzinnig dat diverse Kamerleden de regering hierover kritiseren. Het lijkt me logischer dat de speciale VN-rapporteur voor buitenrechtelijke executies, Agnes Callamard, daar iets over zegt. Zij vindt, volgens nu.nl, het "buitengewoon teleurstellend" dat koningin Máxima tijdens haar gesprek met de Saoedische kroonprins niet heeft gesproken over de moord op de Saoedische journalist Jamal Khashoggi.

Ik heb nog eens een oude aflevering van Zondag met Lubach over 'Vriendjespolitiek' erbij gehaald. Lubach wijst er op dat Saudi-Arabië niet zomaar een vriendje is, maar "zelfs een een heel goed vriendje". De koningshuizen zijn zo bevriend, dat Willem-Alexander de begrafenis bijwoonde van een vorige Saudische koning. 'We' gingen zelfs met "de zwaarst mogelijke delegatie". Als het al als een hele  verbetering wordt gezien dat vrouwen mogen autorijden, dat weet je dat het met de mensenrechten in dat land niet heel erg goed gesteld is. We blijven vriendjes met Saudi-Arabië ook al mengt het zich in de burgeroorlog in Jemen. We blijven handel drijven met onze bevriende Arabieren. Hoe vaak stellen we in al die vriendelijk contacten de mensenrechten aan de orde?

Waarom maken we er ineens een (zwaar) punt van als Máxima spreekt met een lid van een zeer goed bevriend koningshuis? Omdat die man persoonlijk betrokken was bij de moord op een journalist? Dat hele koningshuis is persoonlijk verantwoordelijk voor wettelijke regelingen, die hier als brute schendingen van de mensenrechten worden gezien. Maar we blijven vriendjes.

WEDERHOOR

Een belangrijk principe bij de media is dat van 'hoor en wederhoor'. Wanneer je iemand in de gelegenheid stelt iets te beweren (in de krant, op tv, bij de radio) moet je iemand anders in de gelegenheid stellen het tegendeel te beweren. Ik kan daar een heel eind in meegaan, maar hoe ver gaan we hier mee? Als iemand, ten overvloede, aantoont dat de wereld een bol is, moet je dan per se iemand ander laten 'bewijzen' dat  de aarde een plat vlak is?

Deze vraag komt aan de orde in een artikel in Trouw over klimaat- en aardwetenschapper Bart Verheggen van het Amsterdam University College. Het zal niet als een verrassing komen als ik hier schrijf dat Verheggen de mens een belangrijke negatieve rol toekent bij de aantasting van ons milieu, met name door CO₂-uitstoot. Het is Verheggen niet ontgaan dat er klimaatsceptici zijn. Die zetten desinformatie over het klimaat volgens Verheggen vooral op internet omdat de benodigde oplossingen, via overheidsbeleid, hen tegenstaan. "Het kan te maken hebben met algemeen wantrouwen in de wetenschap. Maar meestal is het ook dat niet." (...) Media trappen (...) in een valkuil, zegt Verheggen: het journalistieke basisprincipe van hoor en wederhoor. "Een uitstekend principe natuurlijk, maar niet als het wetenschap betreft." Een klimaatscepticus vragen om een reactie op het betoog van een klimaatwetenschapper geeft het publiek een vervormd beeld. "Zelfs als je slechts af en toe een pseudoscepticus een podium biedt, geeft dat een verkeerd signaal aan mensen die daarvoor ontvankelijk zijn."

In Nederland zetten FvD en PVV klimaatbeleid weg als onzin waar alleen de vermeende “klimaatmaffia” beter van wordt, ten koste van de belastingbetaler. Op de website van het Form zie je

• Geen sprake van toenemende droogte
• Geen toename ‘extreem weer’ zoals orkanen
• Geen verandering in neerslag

Baudet beweert ook dat de klimaatdoelen van het kabinet tot 2050 1000 miljard euro gaan kosten. Dat is in cijfers 1.000.000.000.000 oftewel één miljoen X één miljoen euro. Da's best veel, ruwweg vijf maal het Bruto Nationaal Product van 2019, dat is (ik citeer Wikipedia) "de waarde van alle goederen en diensten die in een bepaalde periode (meestal een jaar) door een bepaald land wordt geproduceerd: het bruto binnenlands product plus de door de staatsburgers in het buitenland verdiende primaire inkomens minus de door buitenlanders in het betreffende land verdiende primaire inkomens." Ondanks toezeggingen in die zin heeft Baudet nog steeds niet gezegd hoe hij op die1000 miljard euro is gekomen.

Niet onderbouwde populistisch kletspraat verdient het niet vergeleken te worden met wetenschappelijk onderbouwde cijfers.

OPTIE

Ik ben 80 en al bijna 24 jaar single. 'Single' is hedendaags Nederlands voor 'zonder vaste partner'. Ik behoor tot die categorie mensen waarvan nogal eens gevreesd wordt dat zij eenzaam zijn. Ik heb daar al eens het volgende over geschreven: Alleen zijn is een fysieke situatie: er zijn geen andere mensen in je directe omgeving. Dat kan nog iets genuanceerder: er zijn geen bekende mensen in je directe omgeving. ("Ik was 'alleen' de stad in.") Dat alleen zijn heb ik in optima forma beleefd toen ik tijdens een voettocht in Lapland tien achtereenvolgende dagen zelfs geen ander mens gezien heb. (...) Eenzaam zijn is een mentale kwestie: het is een gebrek aan, mogelijk zelfs totale afwezigheid van persoonlijk contact en dat erg vinden. Je kunt je eenzaam voelen op je werk, bij een drukke receptie of in een vol stadion, zelfs in een gezinssituatie. Ik parafraseerde de titel van de autobiografie van koningin Wilhelmina: Ik ben alleen, maar niet eenzaam.


Mijn goede vriendin Sylvia stuurde me onlangs een uitspraak van de acteur Keanu Reeves, waar ik het helemaal mee eens ben:

Someone told me the other day that he felt bad about single people because they are lonely all the time.

I told them that's not true, I'm single and I don't feel lonely. I take myself out to eat. I buy myself clothes. I've great times by myself.

Once you know how to take care of yourself, company becomes an option and not a necessity.

Gezelschap in het algemeen en een vaste partner in het bijzonder zijn opties, geen noodzaak. Ik heb (schoon)familieleden en goede vrienden met wie ik het uitstekend kan vinden, maar ik hoef ze niet dagelijks te ontmoeten en/of te spreken en zeker niet allemaal tegelijk. Er is er maar een die ik graag en veel zou willen spreken, als dat zou kunnen. Boukje en ik praatten constant met elkaar. Bij haar crematie zei ik: Ik heb wel eens gezegd dat we geen echtpaar waren, maar een discussiegroep. We konden het over van alles en nog wat totaal oneens zijn; daar praatten we dan over en na veel praten bleek dat we het nog volstrekt oneens waren. We hadden dan toch een gezamenlijke conclusie: "Wat dan nog?" We bleven het gezellig oneens, omdat we van één ding overtuigd waren: we praten met elkaar zo lang we van elkaar houden en we houden van elkaar zo lang we met elkaar praten. We hebben tot de laatste dag met elkaar gepraat.

Ik realiseer me ineens dat ik de afgelopen tijd vaker dan gewoonlijk Boukje bij mijn dagelijkse Beggartalk betrek. Ik zat eergisteren te janken toen ik naar dat lied van Maria Farantouri luisterde. Kan het iets te maken hebben met het verblijf in het ziekenhuis en het verpleeghuis? (Het zijn immers partners die het meest op bezoek komen.) Ik weet het niet. Ik mis haar nog altijd ontzettend.

GEDRAGSCODE

EenVandaag bracht het nieuws en Trouw schreef erover. Een gedragscode, ondertekend door fabrikanten en handelaren van chemische stoffen, detailhandel en webwinkels, moet verhinderen dat particulieren middelen kunnen aanschaffen die voor zelfdoding kunnen worden gebruikt. Dat hebben ze afgesproken met minister Hugo de Jonge van volksgezondheid. (...) Flauwekul, noemt voorzitter Jos van Wijk van de Coörperatie (sic) Laatste Wil (CLW) de nieuwste maatregel van de regering om suïcide te voorkomen.

Jos van Wijk is geen familie van me. Ik ben het wel volledig met hem eens. Hoeveel mensen zijn er eigenlijk die voldoende medicijnen in huis hebben (bijvoorbeeld diabetici) om een overdosis in te nemen die tot de dood leidt? Gaan we nu een gedragscode met artsen en apothekers afspreken dat medicijnen niet worden voorgeschreven, resp. afgeleverd in hoeveelheden die levensbedreigend zijn? (Ik krijg altijd een hoeveelheid medicijnen voldoende voor drie maanden.) Gaan we de verkoop van scherpe voorwerpen (scheermesjes!) verbieden of ontmoedigen?

Stoffen die hier niet of nauwelijks te verkrijgen zijn, kunnen in het buitenland of via internet wel aangeschaft worden. Een woordvoerder van de minister erkent dat het vrijwel onmogelijk is om te voorkomen dat bepaalde stoffen op de markt komen. "Maar je kunt wel proberen om het niet te gemakkelijk te maken. Met deze gedragscode worden vooral drempels opgeworpen."

Het schijnt dat  het besluit van de minister een soort cadeautje voor de ChristenUnie is. Die moest ook weer eens een succesje kunnen melden. De SGP - en wellicht een aantal CDA'ers - zal er ook wel blij mee zijn. Als God het hen verbiedt, moet het andersdenkenden op zijn minst toch een beetje moeilijk gemaakt worden.

Het behoeft geen betoog dat veel suïcidale mensen psychische problemen hebben. Hugo zou, als hij even niet bezig is met onzinnige gedragscodes, eens kunnen overwegen de GGZ zo op orde te brengen, dat mensen met psychische problemen effectief geholpen kunnen worden.

Ik heb, voor zover ik weet, geen psychische problemen. Ik ben wel graag onafhankelijk. Ik kan me voorstellen dat er een tijd komt dat ik denk 'Genoeg is genoeg. Ik hoef niet zo nodig nog langer door te gaan', nog helemaal los van de vraag of  ik fysiek of psychisch aan iets lijdt. Dan wil ik graag op een ordelijke wijze een eind aan mijn leven kunnen maken, zonder dat een arts en een Regionale Toetsingscommissie zich moeten afvragen of ik dat terecht wil. Ik vind dat het recht van iedere volwassen Nederlander erkend moet worden dat zhij zelf het tijdstip bepaalt om uit het leven te stappen..

Degenen die mij wat beter kennen weten dat ik uitgesproken opvattingen heb over de mate waarin mensen zich mogen bemoeien met de vraag hoe andere mensen hun leven willen inrichten, dus ook over hoe lang ze daarmee door willen gaan. Ik maak dat niet voor anderen uit. Mag ik God c.s. (met name die c.s., want ik ken geen God) alstublieft verzoeken dat niet voor mij uit te willen maken?

OUTDOOR

Tot gisteren had ik er nooit van gehoord. Ik las erover bij de Correspondent, Patagonia. Outdoormerk Patagonia verkoopt jaarlijks voor honderden miljoenen aan kleding, maar is ook fel tégen de consumptiemaatschappij en heeft als missie ‘het redden van de planeet’. Milieuactivisme, commercieel succes en onvermijdelijke ecologische impact gaan er hand in hand. ‘Er is een verschil tussen goede groei en slechte groei’.

Veel van mijn vakanties, beter gezegd onze vakanties, want in de meeste gevallen was Boukje erbij, zou je outdoorvakanties kunnen noemen. Ik heb ze nooit zo genoemd. In 'mijn tijd' noemde je dat 'actieve vakanties', in tegenstelling tot vakanties die veel mensen doorbrachten liggend aan een zonnig strand (overdag) en drinkend in een kroeg ('s avonds). Met uitzondering van een donzen bodywarmer voor Boukje, hebben we dan ook nooit speciale outdoorkleding aangeschaft en gedragen, overdag gewoon T-shirt, spijkerjack en spijkerbroek, 's avonds een wat warmere sweater.

Mijn laatste actieve vakantie bracht ik in 1997 door in Nieuw-Zeeland. Mijn verblijf aldaar was redelijk milieuvriendelijk: ik heb me vooral met de fiets verplaatst. Met de reis heen en terug heb ik wel een behoorlijke ecologische voetafdruk achtergelaten. Ik heb immers twee maal bijna de halve wereldbol overgevlogen.

De eerste keer dat we per vliegtuig naar een vakantiebestemming gingen was in september 1994 en de bestemming was ook nog eens eens het zonovergoten Griekse eiland Κάρπαθος (Karpathos). Het zal wel vreemd klinken, maar het was een van onze mooiste vakanties, zo niet de mooiste. We deden niet veel meer dan elke dag ontbijten op een terrasje bij de haven, naar steeds hetzelfde strand wandelen, lui liggen lezen, lunchen op steeds hetzelfde terrasje, waar steeds dezelfde muziek gedraaid werd, van vooral Maria Farantouri.

We zouden dat jaar weer eens apart op vakantie gaan, Boukje met een vriendin naar Frankrijk om te wandelen en (te leren) aquarelleren, waar ze best goed in bleek te zijn. Boukje was al geweest, ik zou gaan fietsen in Arizona. Een paar dagen vóór mijn vertrek kreeg Boukje iets raars aan een oog, ze zag vlekjes. Ze werd al snel doorverwezen naar het AZL (tegenwoordig LUMC) en ik stelde, al vond Boukje dat niet zo nodig, mijn vakantie uit. Er bleek een melanoom in het oog te zitten. Dat oog werd verwijderd en vervangen door een kunstoog. Boukje bleef er heel kalm onder, want, zei ze, ik heb nog een oog.

Ik mocht dus nog op vakantie, maar peinsde er uiteraard niet over Boukje, na een toch wel forse ingreep, drie weken alleen te laten. Hoe goed ze het verlies van dat oog ook verwerkt had, ik kende haar goed genoeg om te weten dat ze in haar eentje over van alles en nog wat, hoe onbelangrijk (in mijn ogen) en imaginair ook, kon zitten/liggen piekeren. Dat heeft ze tijdens die zonnige twee weken ook nauwelijks gedaan. We beseften opnieuw hoe heerlijk het na 27 jaar nog steeds was om samen te leven.

*) Farantouri zingt hier een deel van Çanto General, een zeer groot gedicht van Pablo Neruda over de geschiedenis van Zuid-Amerika, op muziek gezet door Mikis Theodorakis

SUCCES

Dankzij het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) weten we inmiddels wel zo'n beetje wat we onder onze Nederlandse Identiteit verstaan. Het SCP onderzocht meer, onder meer waar 'we' een beetje bang voor zijn. Dat is in alle publiciteit wat onderbelicht gebleven. We zijn op de eerste plaats bang voor polarisatie. Maar het AD schrijft: Zo noemt 62 procent van de respondenten de islam als bedreiging voor Nederland.

Je mag rustig zeggen dat de heren Wilders en Baudet behoorlijk succes hebben gehad bij het verspreiden van hun gedachtegoed.

WARM

Het is nu, buiten, al weer bijna 20 graden. Binnen dus nog een paar graden hoger. Bij zo'n temperatuur kan ik echt niet goed nadenken over een leesbare blog. Ik probeer het morgen weer.