AMSTERDAMS

Laat me voorop stellen dat ik, net als heel veel anderen, betreur dat Eberhard van der Laan overleden is. Ik kende Van der Laan, net als de meeste mensen, alleen vanuit de media. Ik ken dus alleen het beeld dat in de media van hem werd geschetst. Het PAROOL schrijft terecht over zijn bijna mythische populariteit. Omdat ik Van der Laan alleen van een afstand 'kende' voel ik zijn heengaan niet als een persoonlijk verlies. Daarom kijk/luister ik soms ook met enige verwondering naar alles wat over hem en naar aanleiding van zijn overlijden geschreven en gezegd werd.

Het PAROOL schreef ook: De gemeente noemt het afscheid 'waardig én Amsterdams'. Dat "waardig" wil ik direct aannemen, maar wat was er nu zo "Amsterdams" aan het afscheid? In het artikel in de krant wordt dit nergens toegelicht. Ik ben een geboren Amsterdammer en heb er meer dan tweederde van mijn leven gewoond (De periode dat ik in Den Haag woonde omschrijf ik altijd als 'ballingschap'.) maar het is me nooit opgevallen dat er een typische Amsterdamse manier van afscheid nemen van een geliefde overledene is.

Als 'De gemeente' iets zegt is dat meestal een tekst die is bedacht door een pr-, voorlichtings- of communicatiemedewerker. Die mensen willen iets altijd 'mooi' zeggen en er moet altijd iets positiefs over Amsterdam bij komen. Die medewerker hoeft niet per se een Amsterdammer te zijn (misschien komt zhij wel uit de dependance Almere), maar zhij weet wel dat Amsterdam in beeld moet komen. Het afscheid van een populaire burgemeester is daarvoor een mooie gelegenheid.

O ja, dit stond ook nog in Het PAROOL: We zijn bijna vergeten dat ook Job Cohen op handen werd gedragen (...) En wat te denken van Schelto Patijn, de stijve Haagse bureaucraat die uiteindelijk de koosnaam 'ome Schel' kreeg, inclusief een eigen fanclub.

DIVERSITEIT

De aanvoerders van alle clubs uit het betaalde voetbal dragen dit weekeinde een regenboogband om de arm. Ze steunen daarmee de campagne om diversiteit in de sport te promoten. Wat is dat nou weer voor slappe actie? Zou het niet wat duidelijker overkomen als van een van de partijen (bij loting te bepalen) het hele elftal in een regenboogshirt zou spelen?

Het zou nog mooier zijn als het nieuwe kabinet zich op niet mis te verstane wijze uitspreekt voor de LHBT-gemeenschap. Ik zie ze nog niet meteen in regenboogkleding met Willem-Alexander op het bordes staan. Het zou goed zijn als er enkele duidelijke LHBT'ers minister of staatssecretaris zouden zijn.

Het zou overigens helemaal geen nieuwtje zijn als een homo of lesbo deel uitmaakt van het kabinet. Van Ien Dales (PvdA, minister van Binnenlandse Zaken) werd gezegd dat zij een relatie had met Elisabeth Schmitz (o.a. burgemeester van Haarlem), maar het is bij mijn weten nooit openlijk toegegeven. Hans de Boer (ARP en CDA) was staatssecretaris en minister). Van hem was algemeen bekend dat hij homo was. Toen hij burgemeester van de Haarlemmermeer was, werd hij bekritiseerd omdat hij nogal vaak verschillende vriendjes over de vloer had. Gerda Verburg (CDA, minister van Landbouw) heeft er nooit een geheim van gemaakt dat ze lesbisch is.a

Nee, ik meen niet serieus dat er aantal uitgesproken LHBT'ers in het kabinet moeten zitten. De seksuele geaardheid van de toekomstige bewindspersonen interesseert me geen ene moer. Als we maar een genderneutraal fiscaal beleid krijgen.

GEDICHT

Gisteren pas zag ik de onderstaande tekst in Het PAROOL van 6 oktober.

In het Nieuwe DeLaMar vertelt hij me dat een dichter zijn onderscheiding is verloren en graag een nieuwe wil. 'Het verkeer zit vast, de straten zijn dicht,' lacht hij, 'net of het zo hoort.' Hij zwijgt, waar denkt hij aan? De vluchteling Lao Tze leert je naar het niets te kijken. De dertig spaken verenigen zich in een naaf. Van de ruimte hangt het gebruik van het wiel af. 'Kijk,' zegt Lao Tze, 'hier kneedt men leem tot vaten, maar geen vat kan zonder de leegte.' Kan een gat zo groot worden dat de sok er nauwelijks is, steeds meer gaten, haast zonder wol? De leegte rukt op, de burgemeester zit er middenin.

Deuren en vensters, van de ruimte hangt het hele huis af en van hem de hele stad nu hij zelf de leegte is geworden, tussen de harp en de uil, tussen twee biertjes op het plein, hangt hij boven de aftrap van de wedstrijd, is hij de afstand tussen twee bruggen als er op het water van zijn stad viool wordt gespeeld. Oh, E v d L, ben je op elk uithangbord het wit tussen de woorden, vult je afwezigheid alle plekken waar Amsterdam steeds opnieuw wordt beschaduwd, beademd, gespeld, gespeeld.

Het is geen echt 'toegankelijke' tekst, maar als je doorleest, ontdek je dat het een eerbetoon is aan Eberhard van der Laan, die de vorige dag was overleden. De tekst is van K. Schippers, de stadsdichter. Nu vraag je je wellicht af, waarom de dichter geen gedicht schrijft. Welnu, ik heb iets veranderd. De tekst stond zo in de krant:

In het Nieuwe DeLaMar vertelt hij
me dat een dichter zijn onderscheiding
is verloren en graag een nieuwe wil.
'Het verkeer zit vast, de straten

zijn dicht,' lacht hij, 'net of het
zo hoort.' Hij zwijgt, waar denkt hij
aan? De vluchteling Lao Tze leert je
naar het niets te kijken. De dertig

spaken verenigen zich in een naaf. Van
de ruimte hangt het gebruik van het wiel
af. 'Kijk,' zegt Lao Tze, 'hier kneedt
men leem tot vaten, maar geen vat kan

zonder de leegte.' Kan een gat zo groot
worden dat de sok er nauwelijks is, steeds
meer gaten, haast zonder wol? De leegte
rukt op, de burgemeester zit er middenin.

Deuren en vensters, van de ruimte hangt
het hele huis af en van hem de hele stad
nu hij zelf de leegte is geworden, tussen
de harp en de uil, tussen twee biertjes

op het plein, hangt hij boven de aftrap
van de wedstrijd, is hij de afstand
tussen twee bruggen als er op het water
van zijn stad viool wordt gespeeld. Oh,

E v d L, ben je op elk uithangbord het wit
tussen de woorden, vult je afwezigheid alle
plekken waar Amsterdam steeds opnieuw wordt
beschaduwd, beademd, gespeld, gespeeld.

Ja, zo lijkt het wel op een gedicht. Maar
is het dat ook? Wat ik gedaan heb, is
alle 'zachte regeleindes' verwijderd,
waardoor je dus gewoon een stuk proza krijgt.

Als ik hetzelfde doe als Schippers, schrijf ik elke dag een gedicht. Makkelijk zat.

INKORTEN

Het zal niet iedere bezoeker van Den Haag die, misschien wel na een bezoek aan de Tweede Kamer, over de Hofweg wandelt, opvallen dat daar een nogal lange bank staat.

Het zal nog minder opvallen dat op die bank de volgende tekst staat: "Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan." Heel goed, dat is inderdaad de tekst van artikel 1 van onze Grondwet.

Het zou zomaar kunnen dat over een paar jaar de bank te kort is. Het nieuwe kabinet heeft immers besloten artikel 1 te wijzigen. Als discriminatiegronden zullen "seksuele gerichtheid en een beperking" worden toegevoegd. Ik neem aan dat in Tweede en Eerste Kamer wel meerderheden te vinden zullen zijn voor zo'n Grondwetswijziging. Ik ben daar niet zo voor. Ik zou artikel 1 liever inkorten tot: 'Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie op welke grond dan ook is niet toegestaan.'

Expliciete vermelding van een aantal discriminatiegronden zou sommigen de indruk kunnen geven dat discriminatie op andere gronden wel mag; "op welke grond dan ook" wordt dan gemakshalve even vergeten. Als we toch aan het wijzigen slaan, zou 50 Plus met het voorstel kunnen komen 'leeftijd' toe te voegen. DENK zou kunnen komen met 'nationale herkomst'. En voor je het weet wil dierenbeschermer Dion Graus van de PVV 'ander dan menselijk DNA' toegevoegd zien.

In mijn korte versie wordt alle discriminatie verboden en is verlenging van die bank niet nodig.

GAREEL

Mark Rutte is de enige partijleider die het kabinet ingaat. Zijn evenknieën bij CDA, D66 en ChristenUnie kiezen voor de rol van fractievoorzitter. Het tekent Rutte III: de meerderheid van 76 zetels is kwetsbaar als porselein; de partijleiders moeten de fracties in het gareel houden, schrijft de Volkskrant.

Hoeft Mark Rutte de VVD-fractie niet in het gareel te houden? Loopt die slaafs achter de partijleider aan? Er is trouwens wel een betere reden om als partijleider niet in het kabinet plaats te nemen. Je moet al gauw een jaar of vijftig zijn om je het kabinet Van Agt II te herinneren. Daarin zaten drie partijleiders: Dries van Agt (CDA), Joop den Uyl (PvdA) en Jan Terlouw (D66), alle drie tamelijk uitgesproken persoonlijkheden. Ze hoefden geen fracties in het gareel te houden. De vraag was toen eerder: Wie houdt het kabinet in het gareel? De heren premier en vice-premiers vochten elkaar de tent uit. Van Agt II kwam dan ook vroegtijdig aan zijn einde.

Diederik Samsom, destijds partijleider van de PvdA, ging ook niet het kabinet Rutte II in. Dat de PvdA bij de verkiezingen van afgelopen maart zo gigantisch de mist in ging, had zeker mede als oorzaak, dat Samsom zich niet als partijleider opstelde, maar veel meer als onbetaald kabinetslid.

Ik zie Rutte III niet zijn volle termijn uitzitten. Ik geef het maximaal twee jaar. De vier partijen hebben nu dan wel een akkoord in elkaar getimmerd, misschien moet je zeggen dichtgetimmerd, maar op elk kabinet komen problemen af die tijdens de formatiebesprekingen niet (te) voorzien waren. Dat zijn even zo veel mogelijkheden om te struikelen. En elke partij denkt vooral aan één ding: de volgende verkiezingen.

KRUIDENTUIN

Ik wist niet dat er in Groesbeek een Nationaal Bevrijdingsmuseum is. Dat weet ik nu omdat gisteren EenVandaag berichtte over een tentoonstelling in dat museum. De titel van de tentoonstelling: 'De SS. Veelzijdig Extremisme'. Op de website van het museum lees ik: De SS is één van de beruchtste organisaties uit de geschiedenis. De naam SS roept vrijwel onmiddellijk beelden op van blonde Ariërs, meedogenloze kampbewakers en doodseskaders. Dit beeld is echter incompleet. Wie wist bijvoorbeeld dat de SS archeologische expedities naar o.a. Tibet organiseerde, het kerstfeest wilde germaniseren, kruidentuinen aanlegde in concentratiekampen en de Waffen-SS één van de meest multiculturele organisaties ter wereld was?

Ik ga er zonder meer vanuit dat de organisatoren van de tentoonstelling eerzame bedoelingen hadden, alleen begrijp ik ze niet. Was het echt noodzakelijk het beeld van de SS te nuanceren of relativeren? Is het nodig ons te vertellen dat Hitler, Eichman, Mengele, Himmler, Heydrich en al die andere Nazikopstukken ook wel een paar positieve eigenschappen hadden? Het interesseert me geen bal dat ze lief waren voor hun konijnen en regelmatig hun dementerende moeder bezochten. Het waren pure misdadigers met puur slechte opvattingen. Meer hoef ik niet van ze te weten.

De Waffen-SS was geen multiculturele organisatie, het was een monoculturele vernietigingsorganisatie, waartoe ook mannen van andere dan Duitse nationaliteit, niet van een andere cultuur, zich aangetrokken voelden. De Nazi's moesten sowieso niets hebben van andere culturen dan de Germaanse. Ik denk niet dat de kampbewakers de gevangen lieten meegenieten van de kruidentuin voordat ze hen naar de gaskamers dreven.

BALBEZIT

Ik moet iets bekennen: zaterdagavond heb ik naar het eerste kwartier van de voetbalwedstrijd Wit-Rusland - Nederland gekeken. Toen de wedstrijd nog moest beginnen wisten Advocaat c.s. al, voor zover nog nodig,  dat door de uitslag Zweden - Luxemburg (8-0) deelname aan het WK voetbal illusoir was geworden. Er viel niets te verliezen. Genoeg reden om fris en vrolijk te voetballen, maar in het kwartier dat ik gezien heb leek het erop alsof Advocaat de opdracht had gegeven vooral op balbezit te spelen. Er werd - zoals bijna een traditie lijkt te worden - heel veel naar links en rechts of naar achteren gespeeld, terwijl de bedoeling van voetbal toch is vooruit - in de richting van het doel van de tegenstander - te spelen.

Na een kwartier had ik het dus wel gezien en kon ik gaan lezen. De uitslag vernam ik uit het late NOS-journaal. Ik ga a.s. dinsdag echt niet kijken of 'wij' van Zweden kunnen vinden met een verschil van 13 doelpunten. Ik vrees dat vooral geprobeerd zal worden te voorkomen dat ook de laatste wedstrijd van de voorronde verloren gaat worden. Dus weer lekker op balbezit spelen.

Trouwe lezers van Beggartalk weten dat ik er niet rouwig om ben dat Nederland volgend jaar niet aanwezig is bij het WK. Natuurlijk zal van 14 juni to 15 juli de TV vergeven zijn van voetbal, maar in ieder geval worden ons oeverloze voor- en nabeschouwingen van wedstrijden van het Nederlands elftal bespaard. En talloze straten, hele wijken, van dorpen en steden zullen niet vol gehangen worden met rood,wit, blauw en oranje. Natuurlijk zal in vrijwel alle kroegen het WK compleet te volgen zijn op grote schermen, maar dankzij de afwezigheid van Nederland zal het er net iets rustiger zijn.