woensdag 9 februari 2011

Taalgebruik

Veel mensen hebben moeite met juist taalgebruik. Met name het schrijven zonder spelfouten wil nog wel eens problemen opleveren. Ik heb daar niet zo'n last van, maar ben geïnteresseerd in alles wat over taal te berde wordt gebracht. In de Volkskrant zag ik een advertentie voor een gratis te downloaden boek van Kees van Kempen onder de titel 'Intuïtief goed spellen Op een nieuwe manier omgaan met de spelling van het Nederlands'. Het is een uitgave van de Volkskrant zelf. Nu is 'boek' in dit verband een wat groot woord. Het is een pdf-bestand van 57 pagina's die doorzeefd zijn met advertenties. Daarom kost het niets.

Wat mij opviel was het woord 'intuïtief' in de titel. Ik heb nu eenmaal het idee dat als je intuïtief met de taal omgaat, je er een behoorlijke rotzooi van kunt maken. Een sub-hoofdstuk heeft als titel 'De spelling is door de wet bepaald'.  Daar kan je met geen intuïtie tegenop. Wat de schrijver dan ook doet is allerlei regels uitleggen, waaraan correct gespeld Nederlands moet voldoen. Het is in feite een wat beter begrijpbare tekst dan die van het 'Groene boekje' en als zodanig kan ik het wel aanbevelen.

Ik heb ook wel een enkel puntje van kritiek. Zo schrijft Van Kempen dat de zin "Ik heb hen een cadeautje gegeven" een taalfout, geen spelfout bevat. "Correct is Ik heb hun een cadeautje gegeven." (Onderstreping toegevoegd.) Vertel er dan ook bij waarom dat zo zou zijn: als het meewerkend voorwerp (derde naamval) is gebruik je hun, is het lijdend voorwerp (vierde naamval), dan gebruik je hen, maar na een voorzetsel gebruik je altijd hen. Zo heb ik het ruim zestig jaar geleden geleerd en een paar jaar later heb ik geleerd dat het een kunstmatig en onzinnig onderscheid is. Hen en hun kun je rustig door elkaar gebruiken. Je hebt daarbij de Taalunie achter je. (Het is natuurlijk wel 'hun zeiden' en niet 'hen zeiden'.)

Elders schrijft Van Kempen dat je een hoofdletter gebruikt bij woorden waarmee we volken aangeven, dus Nederlander, Eskimo, Fries. Daarna schrijft hij: "Maar zigeuner en indiaan hebben een kleine letter omdat dit geen nationaliteiten zijn." Wat krijgt er, volgens Van Kempen, nu een hoofdletter: een volk of een nationaliteit? Dat zijn verschillende zaken. Eskimo moet volgens het 'Groene boekje' inderdaad met een hoofdletter geschreven worden, maar qua nationaliteit zijn Eskimo's Canadezen, Amerikanen, Russen of Groenlanders, zoals de Lappen (mét hoofdletter) Noren, Zweden, Finnen of Russen zijn. Net zo min als zigeuner en indiaan zijn Eskimo en Lap dus nationaliteiten. Fries, Drent, Groninger etc. evenmin; Roma en Sinti ook niet.

Wat is taal toch leuk!
x

dinsdag 8 februari 2011

Zwart

Het kabinet-Rutte, waarvan ik geen groot vriend ben, doet wel eens iets waar ik het mee eens ben. In de Volkskrant las ik: Het bestrijden van segregatie in het onderwijs is niet langer rijksbeleid. 'Zwarte scholen zijn een feit', zegt CDA-minister Marja van Bijsterveldt.

'Zwarte' kinderen zijn niet dommer dan 'witte'. Er zijn 'zwarte' scholen die een hoger gemiddeld prestatieniveau hebben dan 'witte'. Er is een verschil: het wil nogal eens voorkomen dat 'zwarte' kinderen een taalachterstand hebben en dat ze uit een (gemiddeld) sociaal-economisch 'lager' milieu komen. Dat verschil is niet zo vreselijk nieuw.

Ik ben opgegroeid in de Amsterdamse Rivierenbuurt, die toentertijd werd beschouwd als een 'nette' buurt: daar woonde de in het algemeen redelijk opgeleide, redelijk verdienende middenklasse. Duidelijk andere buurten waren de Pijp en de Dapperbuurt. Vriendelijke mensen noemden dat 'volkswijken', minder vriendelijke mensen spraken van 'achterbuurten'. (Volgens mij was alleen J.C. Bloem "Domweg gelukkig in de Dapperstraat".) Er was toen ook al verschil te constateren tussen de schoolprestaties van de kinderen op scholen in diverse buurten. Ik kan me niet herinneren dat er toen veel nadruk werd gelegd op het 'mengen' van de schoolbevolking.

Kerntaak van het onderwijs lijkt mij kennisoverdracht te zijn. Een zeer belangrijk instrument bij die kennisoverdracht is de taal. Een beetje leerkracht op de basisschool kan je zo vertellen welke kinderen in zijn/haar groep een taalachterstand hebben. In die kinderen, of zij nu 'wit' of 'zwart' zijn en of de school nu overwegend 'wit' of 'zwart' is, zul je wat extra moeten investeren. Van het onderwijs mag je verwachten dat het mede bijdraagt aan de integratie, zeker. Maar dat mag je verwachten van welke maatschappelijke organisatie dan ook. Sterker nog: dat mag je van iedere ingezetene van Nederland verwachten. Dat mag je misschien iets meer verwachten van een invloedrijk politicus, die in een proces tegen hem dat hij betitelt als een 'politiek proces' een verklaring aflegt met een zeer hoog politiek karakter.
x

maandag 7 februari 2011

Wijn

Wist jij dat er behalve rode, witte, groene en rosé wijn ook gele wijn bestaat? Ik (ook) niet. Die wordt alleen in de Jura gemaakt. Dat is op zich natuurlijk niet zó opzienbarend, maar ik las het in een artikel in Het PAROOL dat over een bijzondere fles gele wijn ging. In de eerste plaats is die fles al 237 jaar oud en in de tweede plaats werd hij verkocht voor de prijs van 57.000 euro. Dat bedrag is ongeveer gelijk aan het gemiddelde jaarinkomen van 100 inwoners van Sierra Leone maar "Mijn passie is het openen van flessen en ik ben opgetogen dat ik deze fles gele wijn heb gekocht. Ik ga hem zeker opdrinken", aldus een van de kopers.

Ik gun iedereen zijn/haar passie of hobby. Met 57.000 euro los je niet al het leed in de wereld op. Je lost er nauwelijks enig leed mee op. Maar voor dat geld kun je op vier plaatsen in de Sahel een pompinstallatie neerzetten die de bevolking van schoon water voorziet. 't Is maar waar je voor kiest.
x

zondag 6 februari 2011

Kunstgras

Ere wie ere toekomt: de PVV van Geert Wilders gaat zich nu bezighouden met problemen die echt van belang zijn voor onze samenleving. PVV-Kamerlid Richard de MOS wil, las ik in Trouw, dat Edith Schippers, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de nodige maatregelen gaat nemen.

Wat is het geval? iedereen die op zondagavond met het bord op schoot naar 'Studio Sport' kijkt - en wie doet dat eigenlijk niet? - weet dat sommige clubs in de eredivisie op kunstgras spelen. Dan krijg je in de loop van het seizoen niet van die kale plekken op het veld, die bij regen ook nog eens modderig worden, wat een vertragend effect op de balsnelheid kan hebben. Richard weet daar alles van want hij is een trouw supporter van ADO Den Haag, dat nog gewoon gras op zijn veld laat groeien. Als trouw supporter spreekt Richard natuurlijk wel eens met John van den Brom, de trainer van ADO. Die heeft een schrijpend onrecht vastgesteld (hij spreekt zelfs van competitievervalsing): ploegen met kunstgras zijn in het voordeel! Zij spelen immers de helft van de competitie op kunstgras en de andere clubs slechts incidenteel. Richard wil dat minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Edith Schippers (VVD) er bij de KNVB op aandringt een enquête onder de clubs in het betaalde voetbal te houden. Als er niet genoeg draagvlak is moeten de clubs volgens hem van het kunstgras afstappen.

Je ziet nu ook dat de PVV de moderne ontwikkelingen bijhoudt: voordat je hier in het huidig tijdsgewricht  wat voor beslissing dan ook neemt, ga je eerst onderzoeken of er wel draagvlak is. Beleid zonder draagvlak kan echt niet meer. Zo las ik ergens dat Jolande Sap van GroenLinks er nu voor gaat zorgen dat er meer draagvlak voor de missie in Kunduz komt. Zij had wel eerst een besluit genomen - waardoor die missie sowieso zonder draagvlak doorgaat - maar dat is weer een ander verhaal.

Het is ook niet meer 'van dik hout zaagt men planken' bij de PVV. Dus niet meteen een spoeddebat waarin van de minister geëist wordt dat zij kunstgras verbiedt. Nee, de minister zou eens bij de KNVB kunnen aandringen op een enquête. Zelfs de KNVB moet niet meteen aan het verbieden slaan.

Nog even en Wilders laat onderzoeken of er een draagvlak is voor een boerkaverbod.
x

zaterdag 5 februari 2011

Stealth

Hoe het precies werkt weet ik uiteraard niet maar de Telegraaf beschreef het gisteren zo: Stealth-sms'jes zijn onzichtbare berichten die verstuurd worden naar mobiele telefoonnummers, waarmee die vervolgens de gps-coördinaten doorgeven aan justitie. Op die manier kon de politie de twaalf door de AIVD van terrorisme verdachte Somaliërs tijdens de kerstdagen razendsnel opsporen en aanhouden. (Vervolgens zijn ze allemaal weer vrijgelaten.)

Wat de politie kan, kan iedere particulier ook doen. Waarschijnlijk kun je binnenkort de daarvoor benodigde software van een of andere internetsite downloaden.

"Ben je nog niet naar bed?"
"Ik ga toch niet naar bed als jij moet overwerken."
"Dat is lief van je. Was er nog iets leuks op tv?"
"Ik heb niet gekeken. Ik heb gps-coördinaten bestudeerd, van jouw werk bijvoorbeeld."
"O, is dat boeiend?"
"Niet echt. Het werd pas boeiend toen ik zag dat jij je vanavond op een heel andere gps-coördinaat bevond. Volgens mij is daar alleen particuliere woningbouw."
Dan valt er heel wat uit te leggen.

Het wordt de geharde crimineel en de occasionele schuinsmarcheerder (m/v) steeds moeilijker gemaakt. Ze worden heen en weer geslingerd tussen de wens altijd bereikbaar te zijn en iedereen te kunnen bereiken en de wens ontraceerbaar te zijn.

De ethiek loop weer eens een eind achter bij de techniek.
x

vrijdag 4 februari 2011

Valentijn

In de nieuwsbrief van Selexyz, die ik vanmiddag ontving, las ik onder de kop

Een Valentijnsdag om niet te vergeten:

Feestelijke hoogtepunten van Cocky Cox

Niet alleen Valentijnsdag staat in het teken van de liefde. Ook tijdens de overige feestdagen is seks niet weg te denken. Dat was vroeger al zo. Driekoningen, Pasen en dierendag: wat een feest!

Sappige achtergronden met smeuïge illustraties van Fred de Heij. Plus: 12 erotische sterrenbeelden, 9 schaamhaarcoupes & 7 stoute sprookjes: van Doorndoosje tot Hans en Tietje.

Dus als je nog zoekende bent naar een cadeau ...
x

Model

Trouw schrijft vandaag:
Een ruime meerderheid van de bevolking in het Midden-Oosten ziet Turkije als een modelland waar democratie en islam op een goede manier samengaan. Twee derde van de ondervraagden in Saoedi-Arabië, Irak, Iran, Jordanië, Libanon, Syrië en de Palestijnse gebieden wil in eigen land ook het 'Turkse model'.
(Onderstreping toegevoegd.)

Nu maar wachten op het commentaar van Geert Wilders
x