donderdag 18 juni 2009

Leedvermaak

Een paar dagen geleden zat ik te schrijven aan een blog over investeren in de scheepsbouw. Ik kwam daarop, omdat ik via zo'n kleine Googleadvertentie terecht was gekomen op de website van 'Hanzevast Capital'. Een investering van (minimaal) 50.000 euro zou je, door allerlei fiscale maatregelen, binnen twee jaar terug hebben met een winst van ruim 6000 euro. Op langere termijn zou die investering een rendement van (uit mijn hoofd) 135.000 euro opleveren. Je moest dan wel in het hoogste belastingtarief vallen. Je werd in feite mede-eigenaar van een (nog te bouwen) schip. Zelfs aan nageslacht en nabestaanden was gedacht: "75% van uw participatie is, onder bepaalde voorwaarden, successie- en schenkingsrechtvrij." Natuurlijk heb ik nergens 50.000 euro liggen en val ik niet in het hoogste belastingtarief, maar ik zat wat door te filosoferen. Zo dacht ik: heb ik al niet eens eerder gehoord over zeer aantrekkelijk rendement op investeringen? Uiteindelijk vond ik het allemaal wat ingewikkeld worden en koos ik een ander onderwerp voor 'Beggartalk'.

Nu bleek ineens dat ik een vooruitziende blik had: de Volkskrant had een artikel onder de kop:
Megaverlies voor belegger in schepen
Circa 40 duizend particuliere beleggers hebben rond de 1 miljard euro geïnvesteerd in 130 cv’s. Drie van de vier aanbieders hebben om extra investeringen gevraagd bij particulieren. Voor vrijwel alle 130 cv’s geldt dat er tot nader order geen dividend wordt uitgekeerd. Een van de vier grootste aanbieders van scheeps-cv's is 'Hanzevast'. Als de beleggers niet gauw een heleboel geld bijstorten gaan al die cv's naar de bliksem. Een advocaat, gespecialiseerd in beleggingszaken zegt: 'Ons kantoor bereidt zich voor op een bloedbad onder scheep cv’s. Het risico is groot dat beleggers hun geld kwijtraken.' Hij raadt beleggers af geld bij te storten, want de kans is groot dat ze dan ook dat kwijt zijn.

De oorzaak van al die financiële ellende? Het gaat niet zo goed met de scheepvaart. Dat was een van de eerste dingen waar ik aan dacht toen ik die website met aantrekkelijke verhalen las. Veel schepen varen ver onder de kostprijs. Zoiets vermoedde ik ook al.

Binnenkort waarschijnlijk dus veel "ach en wee" van 40.000 particuliere beleggers. Zal ik dan medelijden met ze hebben? Vergeet het maar! Als je in het hoogste belastingtarief valt heb je het niet echt slecht. Als je ergens 50.000 euro hebt die je naar wens kunt verbrassen, op een spaarrekening zetten, onder je kinderen kunt uitdelen of kunt beleggen heb je kennelijk goed geboerd. Zelfs een stuk financieel onbenul als ik weet dat je met beleggen risico neemt. Er gaat er wel eens een de mist in, toch? En: "Wie z'n gat brandt ...", of: "Wie het onderste uit de kan wil hebben ..." Ook 'Hanzevast' had ergens onderaan de pagina staan: "In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst."

Die 40.000 investeerders zijn, als de hele zaak instort, per persoon gemiddeld 25.000 euro kwijt. Dat is de helft van één minimale inleg. Dat zal ergens ook nog wel (gedeeltelijk) fiscaal gecompenseerd kunnen worden. Daar betaal ik dus ook een beetje aan mee. Al die mensen die zo nodig dat extra procentje rente, nog wat meer rendement op hun investering, nog wat meer winst op hun aandelenpakket wilden hebben, hebben er eendrachtig voor gezorgd dat mijn pensioen voorlopig pas op de plaats maakt. (bij sommige kleine pensioenfondsen wordt al gedacht aan verlaging van de pensioenuitkering.) Nee, ik heb GEEN medelijden. Geen schoner vermaak dan leedvermaak.
x

woensdag 17 juni 2009

Canon

Zelfs de meest verstokte atheïst of agnosticus zal niet ontkennen dat de christelijke religies een belangrijke rol hebben gespeeld in de (ontstaans)geschiedenis van de Nederlandse staat en het Nederlandse volk. Tot pakweg de jaren zestig van de vorige eeuw hadden christenen niet alleen hun eigen kerken, maar ook hun eigen scholen, vakbonden, politieke partijen, omroeporganisaties, sportverenigingen, kranten etc. Nog in 1954 werd het rooms-katholieken door de Nederlandse bisschoppen ontraden of zelfs verboden lid te worden van socialistische organisaties. Veel christelijke organisaties bestaan en zijn actief tot op de dag van vandaag, al zijn de meeste scherpe kantjes er zo langzamerhand wel afgesleten. Hoe dat ook zij, ik durf rustig te stellen dat enige kennis van religie tot de algemene ontwikkeling behoort. Je zou zelfs kunnen zeggen dat juist nu die kennis weer noodzakelijk wordt. Immers, hier en daar wordt onze culturele identiteit benadrukt om zich af te zetten tegen de invloed van de islam. Tot die culturele identiteit behoren overigens, naast het christendom in zijn talrijke uitingsvormen, ook het jodendom en het humanisme en andere niet-religieuze stromingen.

Het kon natuurlijk niet uitblijven: Trouw komt op de proppen met Hent de Vries, die vindt dat er een religiecanon moet komen. Het is tijd voor een brede religieuze canon, te gebruiken in het onderwijs en door beleidsmakers. Niet een korte samenvatting van de Nederlandse kerkgeschiedenis, maar een brede 'opening van allen naar allen, inclusief degene die religie verwerpen'. De Vries is hoogleraar filosofie aan de Universiteit van Amsterdam en de Johns Hopkins University in Baltimore. Hij is bovendien voorzitter van het programma 'The Future of the Religious Past' van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

Ik ben er dus nu pas achter dat al in 2007 het oecumenisch opinieblad 'VolZin' het tijd vond voor een religieuze canon. Vijfentwintig 'vensters' werden samengesteld, te beginnen bij Bischop (sic) Servaes en eindigend met het rapport over ontkerkelijking in Nederland van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid uit 2006. Hierna volgde ook een bundel artikelen over deze vensters. De publieke discussie was aangezwengeld, debatavonden werden georganiseerd, maar een onderwijskundig vervolg kwam er niet. Met 'publieke discussie' wordt hier kennelijk gedoeld op het feit dat ik er van had kunnen weten als ik de juiste bladen had gelezen en/of de juiste bijeenkomsten had bezocht, quod non. Het is natuurlijk ook weer typisch Nederlands dat er meteen kritiek kwam op die vijfentwintig vensters. De vensters zouden te theologisch zijn, te protestants en te weinig gefocust op de religieuze ervaring van de gewone gelovigen. Ook in het onderwijs zit niet iedereen te springen om een religieuze canon.

Toen ik ruim 50 jaar geleden op de kweekschool zat was er net een nieuw vak bijgekomen: maatschappijleer. Ik heb in die lessen aardig wat opgestoken over zaken als socialisme, liberalisme, existentialisme, dialectiek en andere zaken. (Aan religie werd op deze gereformeerde kweekschool al voldoende aandacht besteed bij lessen dogmatiek, Bijbelkennis en bijbelse aardrijkskunde en archeologie.) Ik denk dat het goed is dat in het onderwijs aandacht besteed wordt aan diverse soorten levensbeschouwing, waaronder, maar zeker niet alleen, die welke uit een religie voortkomen. Er is wat mij betreft ook niets tegen dat op bijzondere scholen de eigen religie of levensbeschouwing benadrukt wordt. Gezien de maatschappelijke veranderingen lijkt het niet geheel onlogisch in het onderwijs ook aandacht te besteden aan de islam. Daarmee zal overigens niet iedereen het eens zijn.

dinsdag 16 juni 2009

Boodschap

In 2005 woonden in Europa (dus niet alleen in de Europese Unie) 53 miljoen moslims. We nemen het ruim, dus laten we eens aannemen dat het er nu 60 miljoen zijn. Het totaal aantal inwoners van Europa bedraagt ruim 594 miljoen mensen. Dat betekent dat nog geen 10% van de Europese bevolking moslim is.

Afgelopen zaterdag werd Geert Wilders geïnterviewd door de Deense tv. (Het interview - in het Engels - is te zien op YouTube.) Hij heeft het over 50 miljoen islamitische inwoners nu. In de Volkskrant lees ik: Alle moslims in Europa die problemen veroorzaken, moeten worden uitgezet en van hun nationaliteit beroofd. Het gaat daarbij om 'miljoenen, tientallen miljoenen' mensen. PVV-leider Wilders heeft dit zaterdag gezegd in een interview voor de Deense televisie. Dat heeft hij dus inderdaad gezegd. Onder die, volgens Wilders, 50 miljoen zijn er dus tientallen miljoenen die problemen veroorzaken. Tientallen, meervoud, is minimaal twee tientallen. Dus minimaal 20 miljoen moslims, 40% van het totaal, veroorzaken problemen en daar heeft Wilders een oplossing voor.

Wilders heeft 'een heel duidelijke boodschap' voor de moslims in Europa. 'Als je je aan de wet houdt, aan onze waarden, dan ben je erg welkom om te blijven en zullen we je zelfs helpen.' Maar zo niet, als je een misdaad begaat, als je begint te denken over jihad en sharia, dan is er maar één oplossing: dan sturen we je dezelfde dag nog weg, dan kun je je koffers pakken en we zullen je je nationaliteit ontnemen. Het is een rode lijn: als je die overschrijdt, sturen we je dezelfde dag terug.' Europa moet dus minimaal 20 miljoen moslims terug sturen naar het land waar zij of hun (groot)ouders vandaan kwamen. Ze zijn al terugsturenswaardig als ze beginnen te denken aan de sharia. Dus stel je voor: Razzouk heeft net zijn hbo-studie afgerond en heeft vakantie. Hij doodt de tijd en schrijft ergens op een forum: "Ik zou met mensen van mijn leeftijd willen praten over de mogelijkheid hier in Nederland volgens de sharia te leven." De 'denkpolitie' (lees '1984' van George Orwell daar nog eens op na) grijpt direct in en nog dezelfde dag zit Razzouk op het vliegtuig naar Marokko.

Uiteraard herhaalt Wilders in het interview dat een groot deel van de criminelen een moslimachtergrond heeft. Ik schreef daarover al op 8 juni jl. Toen gaf ik ook al aan dat die criminaliteit niet samenhangt met de etnische, maar met de sociale achtergrond en omstandigheden.

Wilders kan ook niet nalaten te wijzen op het hoge geboortecijfer onder moslims. In mijn jonge jaren werd in protestantse en niet-gelovige kringen nog al eens gewezen op het hogere geboortecijfer in rooms-katholieke kringen. Nederland zou steeds meer 'verroomsen'. Over die vrees hoor je tegenwoordig niet zo veel meer. Als ik het goed heb, is er een samenhang tussen welvaart en gezinsgrootte: toenemende welvaart leidt tot kleinere gezinnen. Het lijkt me niet helemaal onwaarschijnlijk dat dit ook geldt voor moslims.

In oktober 2007 maakten moslims, volgens het CBS, 5% van de Nederlandse bevolking uit. Laat dat nu 7% zijn. Geert Wilders bleek bij de Europese verkiezingen 16,9% van het volk achter zich te hebben en hij verwacht er nog veel meer bij te krijgen. Waar is hij nou zo bang voor? Maar goed, Wilders voorziet "over enkele tientallen jaren" een verdubbeling van het aantal moslims in Europa. ("It will be doubled in a few decades", zei hij in het interview.) Dan maken ze dus tegen de twintig procent van de bevolking van Europa uit. Dat is vrij veel, maar ik zie nog niet zo gauw dat die, tegen de wens van 80% van de bevolking in, erin zullen slagen de sharia in te voeren, homofielen van het dak te lazeren, de emancipatie van vrouwen stop te zetten, eerwraak en vrouwensbesnijdenis goed te praten en steden en dorpen vol te pletteren met moskeeën. Als over enkele tientallen jaren, laten we zeggen: 2040, in Nederland 20% van de Nederlandse kiezers uit moslims bestaat en die stemmen allemaal op een moslimpartij, dan krijgt die 30 zetels in de Tweede Kamer. Wilders, inmiddels 77 en de nestor van de Tweede Kamer ( 'Oude Geert' wordt hij door de parlementaire pers genoemd) en nog altijd kampioen van het vrije woord, begeeft zich naar het spreekgestoelte nadat premier Farshad Bashir (50, SP) de regeringsverklaring heeft uitgesproken. "Het is een schandaal, meneer de voorzitter, dat deze coalitie van SP, VVD, CDA en PvdA, zich geroepen voelde, in flagrante tegenspraak met onze democratische traditie, een cordon sanitaire rond de grote winnaar van deze verkiezingen te vormen."
X

maandag 15 juni 2009

Belevingsgericht

Als ik zie dat de Volkskrant een artikel heeft over misstanden in de thuiszorg, zit ik daar natuurlijk meteen, als een bok op de haverkist, bovenop. Wat blijkt? Een derde van de cliënten en hun familie vinden de thuiszorg een 'ondoordringbare bureaucratische jungle waar de menselijke maat ontbreekt'. Het actualiteitenprogramma 'ÉénVandaag' had vijfduizend mensen ondervraagd. De klachten gaan over medewerkers die roken bij hun cliënt, stelen, of verkeerde medicijnen toedienen. Bovendien zou er zorg worden gedeclareerd die de patiënt nooit heeft gekregen.

Als je zoiets leest denk je meteen: dat zou niet moeten mogen! Maar ja, ik heb af en toe van die cynische buien. Dus ik denk: wat is er nou zo actueel aan dit bericht en is het nou nieuws? OK, over misstanden kun je niet vaak genoeg schrijven. Dan gaan de overheid , de toezichthouders en misschien zelfs de instellingen zelf er iets aan doen. Nou, dat doen ze al jaren! Al voor ik ophield met werken (en dat is inmiddels tien jaar geleden) bestonden er allerlei goede ideeën:
- zorg op maat;
- één loket;
- ketenzorg;
- zorgbegeleider;
- enzovoort.

Weet je waar al die goede ideeën toe leiden? Tot overleg, tot structuren, tot procedures, tot formulieren, tot protocollen. Dat kost even tijd, wat menskracht, wat geld. Dat moet ook een beetje gemanaged worden. Maar dan wordt die zorg ook 'inzichtelijk', of 'transparant', of 'cliëntgericht' of 'god mag weten wat'. Het vervelende is alleen dat de thuiszorg er voor geen cent beter van is geworden. Iedere bonafide thuiszorger, iemand dus die echt bij de cliënt thuis de zorg komt verlenen, kan je in een paar minuten vertellen wat redelijke wensen van de cliënt zijn en hoe je daaraan kunt voldoen. Dat hebben al die bonafide thuiszorgers en cliëntenorganisaties intussen honderdduizend keer aan 'het management' en 'de politiek' verteld. Die vertonen steeds weer dezelfde geconditioneerde reflex (ook wel Pavlovreactie genoemd): meer overleg, andere structuur, andere procedures, andere formulieren, andere protocollen, beter toezicht. De ene keer leidt dat tot schaalvergroting, de andere keer tot schaalverkleining. Er wordt nog altijd gestoeid over meer of minder marktwerking. Er vallen nog altijd mensen tussen de wal van de AWBZ en het schip van de Wet maatschappelijke ondersteuning.

Op het internet vond ik het jaarverslag 2006 van een grote thuiszorgorganisatie. Die werkt volgens de visie van 'Belevingsgerichte zorg'. Geen idee wat ik me daarbij moest voorstellen, maar op een andere website lees ik wat dat zo'n beetje inhoudt: "Wat een cliënt belangrijk vindt in het leven (persoonlijk, sociaal, materieel, fysieke omgeving) komt op die manier in de zorg tot uitdrukking. Het beoogde resultaat van belevingsgerichte zorg is dat de cliënt zich begrepen en geholpen voelt, en dat ook de verzorgende voldoening haalt uit het werk. Instrumenten om dit concept vorm te geven in de praktijk zijn het 13-stappenplan en de belevingspeiler." Zie je het voor je?

Diezelfde thuiszorgorganisatie heeft in 2006 de organisatiestructuur veranderd. Was dat om de zorg te verbeteren? Ben je gek? "De financiering van de zorg was hierbij leidend en spreiding van het financiële risico werd met de nieuwe structuur nagesteerd (sic)." Er kwamen twee nieuwe 'divisies': 'zorgontwikkeling' en 'ondersteuning'. Daar werken mensen die geen poot uitsteken bij een cliënt. De directeur van de organisatie had over 2006 een belastbaar inkomen van 204.479 euro. Dat betekende een salarisverhoging t.o.v. 2005 met 10,88%. De organisatie leed in 2006 een verlies van 7.590.840 euro, tegenover een winst van 1.388.256 euro in 2005. Die directeur vertrok in 2008 met een gouden handdruk van 650.000 euro, maar stond al sinds juli 2007 op een zijspoor.

Het wordt hoog tijd dat alle thuiszorgorganisaties eens met hun belevingspeiler langs alle cliënten gaan.

zondag 14 juni 2009

Energieblokkade

In mijn familie komt één ziekte vrij veel voor: hyperthyreoïdie, oftewel een te snel werkende schildklier. Mijn moeder, twee zussen, mijn oudste broer, zijn jongste dochter en ik. Hoe kom je daar vanaf? Simpel: extra jodium innemen en sojamelk drinken. Helaas wisten mijn familieleden en ik niet dat het zo simpel was. We lieten ons door huisartsen en endocrinologen op een dwaalspoor brengen. We slikten medicijnen, mijn oudste zus liet zich opereren en ik was - na recidive - zo idioot om radioactief jodium te slikken.

Ik werd opmerkzaam gemaakt op een artikel in het Amerikaanse weekblad 'Newsweek', waarin die simpele behandelmethode werd genoemd. Zij werd gepropageerd in de talkshow van Oprah Winfrey. Het artikel in 'Newsweek' ging dan ook over Oprah.

Als ik het goed begrepen heb, komt Oprah in de Verenigde Staten in de rangorde van belangrijke en geloofwaardige personages direct na God, maar nog vóór de president. Miljoenen tv-kijkers hangen aan haar lippen en vinden alles prachtig wat Oprah prachtig vind. Ze is niet alleen immens populair, ze is ook immens rijk: een geschat vermogen van 2,5 miljard dollar. Haar tv-show is ook in Nederland (werk)dagelijks te zien, bij RTL4. Met sombere regelmaat en groot enthousiasme ontvangt Oprah in haar show gasten die opvattingen te berde brengen die, om het wat voorzichtig uit te drukken, niet voor 100% gedeeld worden door de medische wetenschap.

'Skeptimedia', een website gelieerd aan de 'Skeptic's Dictionary' noemt haar "(...) the most dangerous woman in the world. Her medical advice alone could be killing and maiming thousands daily." Oprah laat haar gasten vertellen dat vaccinatie bij kinderen leidt tot autisme. Hormooninjecties leiden tot eeuwige jeugd. HPV-vaccinatie (tegen baarmoederhalskanker) kan tot de dood leiden. Seksueel overdraagbare kankerveroorzakende ziektes bestrijd je door het eten van gezonde voeding. Een snelle facelift krijg je met radiostralen. "In Oprah's wereld gaan gevoelens altijd vóór ratio, intuïtie altijd vóór wetenschap en hoop altijd vóór feiten."

De endocrinoloog in het Academisch Ziekenhuis Leiden vertelde mij destijds wat de oorzaak van hyperthyroïdie is: mijn lichaam maakte schildklierautoantistoffen aan, waardoor die schildklier maar bleef doorgaan met het aanmaken van thyroxine, het hormoon dat onze stofwisseling regelt. (Ik zat als het ware mezelf op te branden: in een tijd van ongeveer drie maanden viel ik 17 kilo af; bij het 's ochtends wakker worden had ik een hartslag van 140 per minuut; de uitdrukking "op je bolle ogen" was letterlijk op mij van toepassing.) Een 'deskundige' die bij Oprah te gast was zag dat heel anders: afwijkingen van de schildklier worden veroorzaakt door een 'energieblokkade', die op zijn beurt veroorzaakt wordt door het "levenslang inslikken van woorden die je heel graag zou willen uitspreken". In plaats van woorden had ik dus sojamelk moeten slikken.

Het was een echte arts (een gynecologe), Christiane Northrup, die in Oprah's show vertelde over het verband tussen HPV-vaccinaties en overlijden en die aanraadde liever een dieet te volgen dat tot immuniteit zou leiden. Ook in Nederland hebben veel meisjes, onder invloed van die verhalen, zich niet laten inenten. Inmiddels heeft diezelfde arts tegenover 'Newsweek' toegegeven dat ze er niet zeker van is dat HPV-vaccinaties mogelijk tot de dood leiden. Zij zal meisjes niet afraden zich te laten vaccineren. Oprah heeft haar niet uitgenodigd haar standpunt nog eens in de show toe te lichten. Ik vrees dat niet alle enthousiaste Oprahkijkers even enthousiaste lezers van 'Newsweek' zijn.
x

zaterdag 13 juni 2009

Weinig

Een klein berichtje uit Het PAROOL: een gezin, vader, moeder en vier dochters (de oudste zit nog op de basisschool) woont aan de Admiralengracht in Amsterdam in een woning met een oppervlakte van 23 vierkante meter, voor een huur van 250 euro. (Ik dacht altijd dat ik in mijn eentje op 58 vierkante meter redelijk bescheiden woonde.) Het echtpaar, Mohammed en Rahma, is begrijpelijkerwijs al enige tijd op zoek naar een wat ruimere behuizing. Eén keer stonden ze bovenaan de lijst van degenen die belangstelling hadden voor een woning aan de Postjesweg met een oppervlakte van 64 vierkantie meter, bijna drie keer zoveel als hun huidige woning. Ze accepteerden de woning. Helaas: de woningcorporatie gaat niet akkoord. De reden? 64 vierkante meter is te weinig ruimte voor een gezin van zes personen.

vrijdag 12 juni 2009

Klassen

Evelien Tonkens, columniste van de Volkskrant, vindt de huidige kloof tussen de diverse klassen "angstaanjagend". Zij constateert dat er vrijwel geen verticale bindingen meer zijn tussen de klassen. Er is nauwelijks contact meer tussen de hoger- en de lageropgeleiden. Zij citeert Anton Zijderveld (socioloog, emeritus-hoogleraar en CDA-ideoloog) . Volgens hem 'moet een geestelijke aristocratie de leiding nemen'. (...) Nodig is een 'systematische intellectualisering van de burgers, een scholing in gevoelsascese, en een aristocratie van de geest'.

Ik loop zo'n 22 jaar langer mee dan Evelien (ook socioloog) en 2 jaar korter dan Anton. Van sociologie weet ik niet zo gek veel. Ik heb 70 jaar ervaring, enige kennis en probeer op basis daarvan (het gedrag van) de mensen en (de gebeurtenissen in) de wereld om me heen te 'duiden'. Je kan ook zeggen: ik heb een mening over zo ongeveer alles waarvan ik kennis neem en ben niet te beroerd om die nog te spuien ook.

Ik heb niks met 'klassen'. Met mensen (buiten mijn familie) ga ik om op basis van hun karaktereigenschappen, gemeenschappelijke interessen en de mogelijkheid met hun van gedachten te wisselen. Het laatste hoeft niet noodzakelijkerwijs tot gemeenschappelijke opvattingen te leiden. De 'sociale status' van mijn vrienden- en kennissenkring zal mij worst wezen. Ik ben voor een belangrijk deel gevormd door een moeder met niet meer opleiding dan lagere school en een vader die na de lagere school nog wat cursussen in de administratief/boekhoudkundige sfeer had gevolgd. Zij behoorden tot de gereformeerde, Anti-Revolutionaire 'kleine luiden'. In mijn jeugd werd over van alles en nog wat gediscussieerd, ook tussen (mijn) ouders en kinderen. Uiteraard betreurden mijn ouders de afwijkende opvattingen van mijn broers en zussen en mij, maar ons werd niet de mond gesnoerd. Mijn vader was leidinggevende in een bedrijf, maar voelde zich absoluut niet verheven boven de 'arrebeiers' in dat bedrijf, waarvan diverse tot de gestaalde kaders van de communistisch vakbond EVC behoorden. Ik ben ooit met mijn vader naar een partijbijeenkomst van de ARP geweest. Er was net een kabinetscrisis geweest en toenmalig coryfee Barend Biesheuvel kwam het AR-standpunt uitleggen. We waren gezamenlijk van mening dat 'mooie Barend' uit zijn nek stond te kletsen. (Die uitdrukking bestond toen, geloof ik, nog niet, maar daar kwam op het neer.) Ik wil daarmee maar zeggen dat er ook toen al een kloof tussen 'elite' en 'heffe des volks' bestond.

Evelien schrijft: Veel meer dan de kloof tussen burgers en politiek moet de kloof tussen de klassen ons zorgen baren. (...) Wat te doen? Allereerst de weinige bestaande pogingen tot overbrugging van de klassenkloof prijzen en koesteren. Zoals bijvoorbeeld het bouwen van duurdere woningen in armere buurten. De 'elite' gaat tussen het 'gewone volk' wonen en geeft het goede voorbeeld. Waarom wordt er nooit voor gepleit goedkopere woningen in de rijkere buurten te bouwen?

Recentelijk merkte prominent PvdA-er Ronald Plasterk op dat de PvdA te elitair was geworden en het contact met de volkswijken is kwijtgeraakt. Daarom liepen de mensen in die volkswijken massaal over naar de PVV. Het is mij opgevallen dat diverse hoogopgeleiden, zeg maar: leden van de 'elite', zonder blikken of blozen ervoor uitkomen dat ze bij de Europese verkiezingen op de PVV hebben gestemd. Wat dit deel van de elite mist is wat Evelien de "verheffingsagenda" noemt. De traditionele politieke partijen hebben, met de kerken en de vakbonden, wel die verheffingsagenda, maar hun ledentallen blijven teruglopen, waardoor de vertegenwoordigers van de diverse klassen elkaar steeds minder tegenkomen en elkaar steeds minder gaan begrijpen. De 'elite' weet niet meer wat de mensen beweegt. De PVV en de Leefbaren, ik noem ze maar de 'nieuwe elite', pretenderen dat wel te weten en geven het volk wat het vraagt: een remedie voor het wegwerken van onlustgevoelens.

In onze Nederlandse maatschappij onderscheid ik maar twee 'klassen': zij die beslissen en zij over wie beslist wordt, of dat nu de politiek, de kerk, de vakbond, de werkvloer, de sportclub of het huisgezin betreft. We hebben allemaal, voor zover we niet verstandelijk beperkt zijn, de mogelijkheid deel te nemen aan het besluitvormingsproces, maar de overgrote meerderheid van de mensen vindt dat te moeilijk, te tijdrovend, te vervelend, kortom: "niks voor mij". Zelfs het invullen van een stembiljet kan nog teveel zijn. Van mij hoeven ze niet. Maar dan moeten ze niet aan mijn kop komen zeuren dat 'ze' niet doen wat zij graag zouden willen.
x