Vooroordeel

Als je over iets of iemand een mening hebt die nergens op gebaseerd is noemen we dat een vooroordeel. Wat lees ik nu in de Volkskrant? Er zit een opmerkelijke discrepantie tussen hoe mensen denken over vooroordelen bij iedereen en de vooroordelen bij zichzelf, blijkt uit het onderzoek. De ondervraagden erkennen in grote meerderheid dat er vooroordelen heersen, maar zeggen zelf daarvan geen last te hebben. (Onderstreping toegevoegd.)

Dat onderzoek uit de vorige alinea ging over de vraag wat de Nederlanders weten over de overdraagbaarheid van het hiv-virus, het virus dus dat AIDS veroorzaakt. Ga jij eten in een restaurant als je weet dat de kok seropositief is? Meer dan een kwart van de Nederlanders zou dat niet doen. Tweederde van de Nederlanders vindt bij voorbeeld dat een groepsleidster met hiv op een kinderopvangplaats verplicht moet worden dit aan de ouders bekend te maken. Dat kan die groepsleidster natuurlijk doen, maar dan kan ze, vermoed ik, ook een andere baan gaan zoeken.

Stel nou eens dat jij een zeer aantrekkelijke collega hebt. Tijdens een feestje van de zaak loopt het wat uit de hand en sta je ergens in een hoekje te tongzoenen. De volgende dag hoor je dat die collega seropositief is. Paniek! Nergens voor nodig: via tongzoenen wordt het hiv-virus niet overgedragen. Maar toch: 65% van de hiv-geïnfecteerden houdt zijn/haar ziekte geheim voor collega's. Je weet immers maar nooit hoe de collega's reageren die denken dat alleen hun collega's last hebben van vooroordelen.

Vanaf gisteren gaan BN'ers - Jeroen Pauw, Sophie Hilbrand, Ryan Babel - je vanaf posters op abri's vertellen dat je seropositieven niet moet stigmatiseren. Nu weet Sophie zo ongeveer alles van spuiten en slikken, maar waarom raakt iemand van een vooroordeel over hiv af als Ryan Babel daarover iets opmerkt? Als Ab Osterhaus, een erkend viroloog, iets over voetballen zegt neem ik dat ook niet voetstoots aan. Als iemand zou zeggen "Dat is zo, want dat heb ik bij 'Beggartalk' gelezen.", zou ik dat bijzonder vleiend, maar niet echt verstandig vinden. Ik behoor namelijk tot die "grote meerderheid".

PS
Waar denk jij aan bij "een stoelenopvang voor daklozen waarbij onder felle tl-balken gebruikers bijeen worden gedreven om hun lusten te bevredigen"?
x

Beste

'Beggartalk' is uitgeroepen tot 'Het Beste Weblog van Nederland'. Dit bleek uit een onderzoek dat is gehouden onder alle regelmatige bezoekers van dit weblog.

Ja, natuurlijk is dat onzin! Om de een of andere reden wordt er regelmatig iets of iemand uitgeroepen tot de/het beste, mooiste, slimste, handigste, meestbelovende of wat dan ook van Nederland. En wat zegt dat dan helemaal? Helemaal niets! Zo las ik in de Volkskrant dat de Heilige Willibrordusbasiliek in Hulst ineens de mooiste kerk van Nederland blijkt te zijn. Dat hebben (duizenden!) luisteraars van het NCRV-radioprogramma 'Plaza' uitgemaakt.

Nu vraag ik me in de eerste plaats af hoeveel mensen uit hun hoofd weten waar Hulst ligt. (Lees hier hoe het met de algemene ontwikkeling in Nederland staat.) Vervolgens vraag ik mij af hoeveel van de mensen die dat wel weten ook wel eens in Hulst zijn geweest en de moeite hebben genomen die prachtige basiliek te bekijken. En hebben die dan, net als de jury, ook meteen gedacht dat de kerk op een fraaie manier de gelaagdheid van de geschiedenis toont? Het lijkt me een mooie kerk, daar niet van, maar eerlijk gezegd denk ik bij het zien van welke kerk ook niet meteen aan gelaagdheid. Bovendien wordt een kerk van gelaagdheid niet mooier, maar interessanter.

Tijdens veel vakanties en kortere tripjes heb ik, zowel in Nederland als daarbuiten, heel wat kerken van binnen en van buiten bekeken. Zo lang ze stammen uit de niet al te late gotiek of nog ouder zijn vind ik ze vrijwel allemaal mooi. De Sagrada Familia vind ik niet om aan te zien. Die zou wat mij betreft beter in de Efteling passen. Maar vraag me niet welke kerk ik nou de mooiste vind. Vraag me niet wat het mooiste boek is dat ik ooit gelezen heb of de mooiste muziek die ik ooit gehoord heb. Als ik, voor de beste zanger, moet kiezen tussen René Froger, André Hazes of Frans Bauer behoor ik tot de categorie 'weet niet/geen mening'. Je krijgt mij het Concertgebouw niet in als daar een symfonie van Mahler op het programma staat, hoewel die als een verdienstelijk componist wordt beschouwd. (Wie is de beste Nederlandse componist: Sweelinck, Ockeghem, Pijper of Wagenaar? Ja, da's een moeilijke.)

En dan nog wat: die duizenden Plazaluisteraars hebben niet spontaan gezegd wat volgens hun de mooiste kerk was. Ze konden kiezen uit een rijtje van vier dat was opgesteld door een jury. De Sint Jan van Den Bosch, de Sint Bavo van Haarlem en de Oude Kerk van Amsterdam, lang geen lelijke kerken, stonden niet in dat rijtje. Bij die vier stond wel de Basiliek van Oudenbosch en dat is een ordinaire kopie op kleine schaal van de Sint Pieter in Rome. Als ik hier een heel artikel uit de krant zonder bronvermelding kopieer wordt ik aangeklaagd wegens inbreuk op het auteursrecht.

Na een wielerwedstrijd of voetbalwedstrijd is duidelijk wie er gewonnen heeft, niet wie er de beste was en daar ging het ook niet om. Na een turnwedstrijd of kunstschaatsen weet je wie de jury het beste vond. Daar wordt nog wel eens over gediscussieerd.

De winnares van 'Holland's Got Talent' werd een 11-jarig meisje. Het zal waarschijnlijk HET hoogtepunt uit haar carrière zijn. Lijkt me niet leuk voor haar.
x

Levensbehoeften

Wijn, pepermunt, bonbons en, zeer belangrijk, jenever. Waar doen die vier tezamen je aan denken? Op die vraag zou ik niet spontaan het juiste antwoord kunnen geven. Slechts één daarvan roept een directe associatie bij me op: pepermunt. Pepermunt is bij mij en veel generatiegenoten onlosmakelijk verbonden aan de zondagse kerkgang. Als ik mij goed herinner kregen mijn broers, zussen en ik voor elke kerkdienst drie pepermuntjes. Kingpepermuntjes had je toen in twee maten. Wij kregen de kleinste maat. Een gemiddelde gereformeerde kerkdienst duurde al gauw anderhalf uur, waarvan een uur besteed werd aan de preek, waar je als kind totaal niets van begreep. En dat twee keer per zondag. Die pepermuntjes waren heel kleine lichtpuntjes.

Wat bleek mij nu gisteren uit een artikel in de Volkskrant? Wijn, pepermunt, bonbons en, zeer belangrijk, jenever zijn de vier eerste levensbehoeften voor de ware calvinist. Dat zei althans niemand minder dan ons aller Jan Peter Balkenende. Je ziet hem daarbij als het ware op schalkse wijze knipogen. Jan Peter is ook niet te beroerd om ronduit toe te geven: Dus ja, ik durf mijzelf 'calvinist' te noemen. Zo durft Benedictus XVI zich rooms-katholiek te noemen en Hamid Karzai noemt zich zonder blikken of blozen islamiet.

Het is je misschien nog niet opgevallen, maar 2009 is het 'Calvijnjaar'. 500 jaar geleden werd Calvijn geboren. Voor Jan Peter was dat een goede rede afgelopen zaterdagavond tijdens de herdenkingsbijeenkomst in Dordrecht (de bakermat van de hervormde en gereformeerde kerken) weer een eind weg te gaan neuzelen. Begrijp me goed, ik ben gek op "verantwoordelijkheid van mensen". Je zult mij niet horen beweren dat wij niet "de morele verantwoordelijkheid om keuzes te maken" hebben. Calvinisten zijn gek op kiezen. In 1619 werden de remonstranten in Dordrecht op hun nummer gezet en sindsdien heeft iedere keuze tot weer een nieuwe afsplitsing geleid. De poging om alles weer bij elkaar te krijgen binnen de PKN heeft er toe geleid dat links en rechts allerlei groepjes gewoon voor zichzelf begonnen zijn, want je moet er toch niet aan denken als calvinist met een evangelisch-lutheraan onder één kerkdak te zitten. Dan liever de 'Herstelde Hervormde Kerk' of de 'Voortgezette Gereformeerde Kerken in Nederland'. Ik vond het lang geleden al moeilijk aan buitenstaanders het verschil tussen 'hervormd' en 'gereformeerd' uit de te leggen. Dan heb ik het nog maar niet over de 'Gereformeerde Bond'. Als lid daarvan ben je hervormd, maar toch weer gereformeerder dan synodaal gereformeerden, maar net weer iets minder dan oud-gereformeerden. Ergens daar tussen in heb je dan nog de 'vrijgemaakte gereformeerden' en de 'christelijk-gereformeerden'. Ik denk dat nu zelfs Calvijn moeite zou hebben het subtiele onderscheid tussen 'Hersteld Hervormd' en 'Voortgezet Gereformeerd' te zien.

Gelukkig hebben we Jan Peter die ons uitlegt dat het verantwoordelijkheidsbegrip van Calvijn leidt tot meer onderlinge betrokkenheid en respect. En het is de basis van een samenleving die sterk genoeg is om 'iedereen te laten delen in welvaart en welzijn'. Ik zou best eens aan al die stoere calvinisten willen vragen: 'Hoe betrokken voelt u zich bij en hoeveel respect heeft u voor uw islamitische buren?"

Privé

Het is inmiddels vijftig jaar geleden: Sidney van den Bergh, minister van defensie, treedt af nadat bekend is geworden dat hij van plan is te trouwen met een vrouw die op dat moment formeel nog niet gescheiden is. Tegenwoordig is dat onvoorstelbaar. We gaan ons immers niet bemoeien met het privéleven van onze bestuurders en politici.

We maken even een onderscheid tussen feiten/handelingen die (een deel van) de bevolking niet netjes of onbehoorlijk vindt, maar waarmee onze wetgeving zich niet bemoeit en strafbare feiten. Luchtig voorbeeld: het verschil tussen 'buiten de pot piesen' en wildplassen. Een bestuurder/politicus die zich met het eerste bezighoudt kan rustig doorfunctioneren. Waarschijnlijk komt hij met het tweede ook nog wel weg. We gaan niet op elk slakje zout leggen. Daar begint dus al de glijdende schaal. In 1966 trad minister Smallenbroek af nadat bekend was geworden dat hij onder invloed van drank tegen een geparkeerde auto was gereden, die beschadigd had en niet terstond naar de politie was gegaan. Strikt formeel was dat 'doorrijden na een ongeluk'. Nadat minister Pronk in 1984 onder invloed van drank met zijn auto van de weg raakte, was dat geen reden tot aftreden. Er waren weliswaar geen andere auto's bij betrokken, maar rijden onder invloed is wel een misdrijf.

Hoe ver mag een politicus/bestuurder de wet overtreden zonder dat dit consequenties voor zijn functioneren heeft? Die vraag is actueel, omdat ik in de Volkskrant lees dat een wethouder van Lelystad vervolgd zal worden wegens huiselijk geweld. Hij heeft hiervoor (in januari) al een nacht in de politiecel doorgebracht. Strikt genomen gaat het hier nog om een verdachte, maar de krant meldt niet dat hij ontkent en de woordvoerder van de gemeente zei in januari: 'Het gaat om iets in de privésfeer. Wij kunnen het nog niet beoordelen, het onderzoek loopt nog.' Ook nu stelt de gemeente zich nog formeel op. De verdachte wethouder blijft aan het werk. Het college van burgemeester en wethouders vindt dat het incident het functioneren van Kok niet belemmert.

Zeer recent bracht 'in de privésfeer' een man zijn vriendin, zijn ex-vrouw, zijn kinderen en zichzelf om het leven. Nog recenter kwam een twaalfjarig meisje om het leven tijdens geweld 'in de privésfeer'. Ik weet niet hoe ernstig het geweld in de privésfeer van de wethouder is geweest. Ik weet wel dat dit soort geweld de gemoederen in ons land bezighoudt. De betrokken wethouder heeft o.a. emancipatie en jeugd- en jongerenbeleid in zijn portefeuille.

Vraag: wat zou jij doen als lid van het college van B & W, of als lid van de gemeenteraad van Lelystad?

De wethouder heeft een eigen website. Daarvan citeer ik het volgende:
Persoonlijk

Ik ben vader van vier fijne kinderen Willeke, Wim, Bart en Daan. Ook hun partners Rinze, Daphne en Ingrid horen voor de volle 100% bij onze familie. Daarnaast ook al trotse opa van Lars en Lise en de kleine Maika.

Vraag: wie mis je in de opsomming van familieleden?

Nog één citaatje van de website:
We moeten natuurlijk wel binnen de wet te (sic) blijven en als dat niet gebeurt moet er hard worden ingegrepen.
x

Pinkpop

We hebben een paar vrije dagen voor de boeg en het wordt nog eens heerlijk weer ook! Wat fijn dat we niet alleen een Eerste, maar ook nog een Tweede Pinksterdag hebben. Dat hebben we toch maar te danken aan het feit dat wij als land een christelijke cultuur en identiteit hebben. Als over een paar jaar de moslims hier aan de macht zijn, zijn we die extra vrije christelijke feestdagen mooi kwijt.

Wat betekent Pinksteren ook al weer? Goeie vraag! Dat hebben ze volgens Trouw aan 8000 mensen gevraagd. Meer dan de helft van die mensen gelooft in God en mag je dus wel christen noemen. Toch kan 58% niet met zekerheid zeggen waar Pinksteren voor staat. 14% heeft wel het idee dat het iets christelijks is, maar ja: wat?

Zal ik het maar vertellen? Pinksteren komt van 'Pinkpop'. Dat is een driedaags muziekfestival in Landgraaf (Limburg), dat elk jaar 50 dagen na Pasen (Nationaal Meubelboulevard Weekend) gehouden wordt. Daar gaan zoveel mensen heen, dat je van die derde dag net zo goed meteen een vrije dag voor iedereen kunt maken. Met name onder druk van de Limburgse afdelingen van het CDA is daar dus een nationale vrije dag van gemaakt. Omdat de C in CDA voor 'christelijk' staat, denken nu veel mensen dat Pinksteren een soort christelijke feestdag is. Toch zijn er veel christenen die uit principe niet naar Pinkpop toe gaan. Dit jaar komt niemand minder dan 'The Boss' (Bruce Springsteen) daar zingen, maar heb jij The Boss wel eens een psalm horen zingen? Precies! Ik ook niet. Ook geen andere aan God gewijde liedjes trouwens. En reken er maar niet op dat Anouk, The Kooks of de All-American Rejects dat wel zullen doen. Zelfs niet op zondag. Logisch dus, dat zondagavond niet de EO, de NCRV of de KRO delen (hoogtepunten!) van de diverse optredens uitzendt. Dat laten ze aan de NPS, VARA en VPRO over. (Maandagavond van 19.00 tot 24.00 uur!) Zo gooien we onze christelijke identiteit te grabbel. Maar dan over een paar jaar niet komen zeuren als je verplicht op bedevaart naar Mekka wordt gestuurd en dat van je eigen vakantiegeld moet betalen.
x

Ontkennen

Het gebeurt niet elke dag dat ik het eens ben met Mark Rutte, de politiek leider van de VVD. Mark vindt dat je mag ontkennen dat de Holocaust heeft plaatsgevonden. Dat vind ik ook. Mensen die de Holocaust ontkennen zijn hoogstwaarschijnlijk antisemieten. Ik ben dat niet en voor zover ik dat kan weten Mark Rutte ook niet. Met hem ben ik er volledig van overtuigd dat de nazi's ruim zes miljoen joden hebben vermoord.

Joden kunnen zich gekwetst voelen als ze iemand de Holocaust horen ontkennen. Dat begrijp ik en ik vind dat niet overdreven. Boukje, mijn vrouw, is overleden aan kanker. Als ik iemand hoor praten over kanker-dit of kanker-dat, doet mij dat pijn. Dat zullen de meeste mensen kunnen begrijpen, maar als ik zou voorstellen het gebruik van 'kanker' als beschrijvende term te verbieden, zou men zich afvragen of ik wel goed bij mijn hoofd ben.

Nee, als nabestaande van een kankerpatiënt stel ik mij niet op één lijn met de joden. Ja, ik weet dat Mark Rutte met zijn uitspraak ook gemotiveerd is door een poging Geert Wilders de wind uit de zeilen te nemen als 'kampioen van het vrije woord'.

In dit zich tolerant noemende land wordt links en rechts aan borreltafels, tijdens familiebijeenkomsten, tijdens werkoverleg, in de wandelgangen van een congres, tijdens recepties, in de pauze van of tijdens een sportwedstrijd discriminerende taal geuit en/of opgeroepen tot haat. Loopt er in die gevallen wel eens iemand naar de politie om aangifte te doen van een strafbaar feit? Ik vrees van niet. 'We', (dat wil zeggen: als de media daar weer eens ruim aandacht aan besteden), maken ons daar pas druk over als een BN'er dat doet, of waarschijnlijk doet, of dat volgens (politieke) tegenstanders doet. Of als een werkgever op andere dan zakelijke gronden sollicitanten afwijst.

Onze wetten zijn er om mensen zonder macht te beschermen tegen mensen met macht: kinderen tegen ouders, burgers tegen de overheid, werknemers tegen werkgevers etc. Wetten kunnen niet voorkomen dat mensen er walgelijke ideeën op na houden. Wetten mogen niet de vrijheid van meningsuiting beperken, hoe abject die mening ook is. Ik wil het recht hebben iedereen op te roepen Geert Wilders te haten. De mensen die vinden dat ze dus Geert Wilders lichamelijk geweld mogen aandoen haat ik nog meer.
x

Dichtbij

Thijs Berman, PvdA-lijsttrekker bij de Europese verkiezingen, schrijft in het 'verkiezingsblog' van de Volkskrant dat hij niet eens nadenkt over het antwoord op de vraag: ben je Europeaan of Nederlander? Hij is beide. Ja, wat moet je als politicus anders zeggen? Ik ben geen van beide. En dan kom ik niet met iets vaags als: "Ik ben een wereldburger." Ik ben een Amsterdammer en dat zegt verder ook niet zoveel.

Thijs noemt de Eurofiel een hartstochtelijk Europeaan. Verslingerd aan de negende symfonie van Beethoven, losgezongen van de wereld en dromend over een federaal Europa. Eigen identiteit en cultuur zijn zoiets als de folklore uit het Zuiderzeemuseum. Het laatste wat hij zegt is mij uit het hart gegrepen. Er zijn maar weinig Nederlanders die zich inzetten voor het behoud van de klompendans. Even weinig Schotten of andere Britten zullen zich druk maken over de teloorgang van de horlepiep. Beide danssoorten vind je alleen nog terug in de museumsfeer. Het komende weekend maken miljoenen aan beide zijden van de Noordzee zich druk over de vraag wie de winna(a)r(es) wordt in resp. 'Brittain's got talent' en 'Holland's got talent'. Trots als wij zijn op ons nationale identiteit hebben we niet eens de titel van de show "naar 's lands gelegenheid verdietst". In de Nederlandse 'Top 40' staan precies 4 Nederlandstalige nummers. 'Onze' Eredivisie voetbal is inmiddels een voorronde voor de (Europese) Champions League. Een Nederlandse melkveehouder wil, net als alle melkveehouders in Europa, dat zijn melk door 'Brussel' gesubsidieerd wordt. We eten tegenwoordig met evenveel smaak paella als stamppot boerenkool met worst en preferen Oud Zottegems boven een ordinair pilsje van Amstel of Heineken.

Ondanks het feit dat de 'Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden' een eenheidsstaat is geworden, zijn de Friezen rustig blijven doorkaatsen en fierljeppen, de Limburgers bakken nog steeds vlaaien, in Den Bosch bakken ze nog altijd bollen en in Weesp vertellen ze nog altijd moppen. Sterker nog: die aanvankelijk regionale cultuuruitingen zijn als het ware nationaal bezit geworden. We hebben nog maar net 100 jaar overal in Nederland dezelfde tijd.

Dankzij de tv en het internet wordt 'cultuur' steeds meer een Europese, zo niet mondiale eenheidsworst. We doen ons best een voorheen typisch Nederlandse sport als korfbal over de wereld te verspreiden. Om de muziek van Bach te horen hoeven we niet naar Duitsland te gaan. Binnen een gloednieuw appartementencomplex in Amsterdam Zuid is een petanguebaan aangelegd. (Petanque wordt ook wel jeu de boules genoemd en werd vroeger alleen door oude Franse mannetjes gespeeld. Het is hier populairder dan het oer-Nederlandse klootschieten.)

Veel Nederlanders moeten niets van 'Brussel' hebben, zoals veel Texanen niets van 'Washington' moeten hebben. Ik denk dat veel Molukkers niets van 'Djakarta' moeten hebben. Limburgers, Friezen, Drenten en Brabanders zijn eraan gewend geraakt dat bepaalde dingen door het Hollandse 'Den Haag' worden geregeld. Het duurt nog een paar generaties voor 'we' eraan gewend zijn dat er dingen door 'Brussel' worden geregeld. Als we het bestuur zo dicht mogelijk in de buurt willen hebben, hoe komt het dan dat in 2006 de opkomst bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer 80% was en bij de gemeenteraadsverkiezingen 58,2%?

PS
Ik heb een nieuwe pagina aan mijn website toegevoegd. Klik hier even.
X