Omdat ik een scepticus ben, ben ik al geruime tijd geabonneerd op 'The Skeptic's Dictionary Newsletter', die ik (gratis) per e-mail ontvang. The Skeptic's Dictionary is een online 'woordenboek' van termen die zaken beschrijven als paranormale gaven en kwakzalverij. In de nieuwsbrief die ik gisteren ontving wordt uitvoerig ingegaan op de vraag wat nu precies 'alternatieve geneeskunde' is. Dat vond ik daarom mede interessant omdat dit ook een taalkundige kwestie is.
'Alternatieve geneeskunde', betoogt de schrijver, is een betekenisloze uitspraak, want er is geen alternatief voor geneeskunde: iets is geneeskunde of is dat niet. Iets dat zichzelf geneeskunde noemt, maar zich niet bewezen heeft, is geen alternatieve geneeskunde, maar helemaal geen geneeskunde. Meer en meer komt daarom de term 'complementaire geneeskunde' in zwang. Daar is ook niet iedereen het mee eens. Men zou 'alternatieve' of 'complementaire geneeskunde' dan 'niet-conventionele geneeskunde' moeten noemen. Het alternatief van 'alternatieve geneeskunde' is dan 'conventionele geneeskunde'. Probleem daarvan is dat sommige 'alternatieve' geneeswijzen inmiddels zo wijdverspreid zijn, acupunctuur bijvoorbeeld, dat je ze conventioneel zou kunnen noemen, wat niet betekent dat deze geneeskunde wetenschappelijk onderbouwd is. Hier en daar spreekt men daarom van 'traditionele geneeskunde', omdat het heel oud is. Maar er zijn minder oude, maar zeer traditionele manieren om een gebroken been of longontsteking te behandelen.
Er is geprobeerd een onderscheid te maken tussen op wetenschap gebaseerde geneeskunde en de rest. Ook dat is niet zonder problemen, want beoefenaars van alternatieve geneeswijzen verwerpen de opvatting dat ze niet op wetenschap gebaseerd zijn.
De aanleiding voor het artikel is de introductie in Irak en Afghanistan van 'slagveldacupunctuur', waarmee ernstige pijn gedurende enkele dagen bestreden kan worden. Daartoe worden semi-permanente naalden onder de huid van het oor aangebracht, waardoor pijnprikkels de hersenen niet kunnen bereiken. De techniek is ontwikkeld door dr. Niemtzow, adviseur voor alternatieve en complementaire geneeskunde van het hoofd van de geneeskundige dienst van de Amerikaanse luchtmacht. Niemtzow veronderstelt dat acupunctuur de fysica van Newton overstijgt, geen geringe claim. Niet alleen gelooft Neimtzow heilig in acupunctuur, hij acht ook wetenschappelijk bewezen dat mensen zijn ontvoerd door buitenaardse wezen in UFO's en aan medische experimenten zijn onderworpen.
Als een mij behandelend arts me de keuze geeft tussen acupunctuur en een pillenkuur, mag zhij direct een recept voor me uitschrijven. Daarna ga ik gewoon voor controle weer naar hem/haar toe. Als dezelfde arts mij vertelt dat buitenaardse wezens experimenten uitvoeren op mensen, wil ik acuut een andere arts. Zo'n arts vertrouw ik voor geen cent meer. Voor je het weet wil zhij me een heilzame armband aansmeren.
De wat ik dan maar 'reguliere geneeskunde' noem is niet onfeilbaar en staat niet garant voor complete genezing van iedere kwaal. Stroop het internet af en je vindt allerlei kwalzalverijen die wel garanties leveren die op niets gebaseerd zijn. Alternatieve, complementaire, traditionele of niet-conventionele geneeskunde zijn vooral gebaseerd op ervaringen en anekdotes. Heb je daar een goed gevoel bij: ga je gang. In geval van nood ga ik liever naar zo'n conventionele arts.
Het zijn mooie dagen voor de schaatsliefhebbers, zelfs voor de 'passieve liefhebbers' als ik. (Passieve liefhebbers doen het niet zelf, maar kijken er graag naar.) Gisteren werd het NK Marathon (100 km) gereden, voor het eerst sinds 1996 op Nederlands natuurijs. Vandaag, morgen en overmorgen grijpt in Heerenveen het Europees Kampioenschap allround plaats.
Wat vind ik nou mooier, die marathon of dat EK? Eerlijk gezegd met grote voorsprong dat EK, eigenlijk iedere langebaanwedstrijd. En hoe komt dat dan? De basis ligt in het feit dat ik meer houd van individuele sporten dan teamsporten. Bij het langebaanschaatsen staan er weliswaar steeds twee schaatsers (m/v) tegelijk op het ijs, maar ze rijden niet tegen elkaar. Ze willen alleen de beste tijd van allemaal neerzetten.
Marathonschaatsen is allang geen individuele sport meer, al levert iedere wedstrijd formeel een individuele winnaar op. Er zijn gesponsorde ploegen. Er is een ploegentactiek. Iemand die er na vele kilometers schaatsen nog een eindsprint uit kan persen, wordt door 'helpers' naar voren 'gebracht'. Het heeft alle kenmerken van een wielerwedstrijd, tot en met de oordopjes toe. Net als bij het wielrennen was er gisteren een winnaar die we de hele wedstrijd niet 'gezien' hadden. Sjoerd Huisman - die winnaar bij de mannen - had de hele tocht braaf in het peloton meegereden en kon dus die sprint er nog uitpersen.
Begrijp me goed: Sjoerd Huisman kan goed schaatsen en hij heeft die 100 km het snelste afgelegd, maar ben je een 'groot schaatser' als na 100 km binnen 10 seconden na jou nog een heel stel schaatsers over de finish gaat? Zijn die slechter? Na 100 km wil ik iemand helemaal alleen, ver voor de rest uit, compleet uitgeput over de finishlijn zien gaan. Adelaars vliegen alleen, eenden vliegen in groepen.
Je moet er toch niet aan denken! Zitten we met een kredietcrisis en een economische recessie en wat gaat er het komende jaar gebeuren? DE KOOPKRACHT VAN NIET-WERKENDEN STIJGT! Dat zuig ik niet uit mijn duim. Dat zegt, volgens de Volkskrant, Chris Buijink. En Chris is niet zomaar iemand, hij is secretaris-generaal van het ministerie van Economische Zaken. Hoger kun je, als ambtenaar, niet komen op dat ministerie. Dan moet je echt wel zo ongeveer alles van economie afweten.
Chris is zich, vermoed ik, rot geschrokken en is als een gek gaan zitten nadenken. De overheid moet echt iets doen! De overheid moet dit jaar maatregelen nemen om de koopkrachtstijging van niet-werkenden af te romen. Dat geld kan vervolgens ten gunste komen van mensen die wel een baan hebben. Ik kom er maar meteen eerlijk voor uit: ik behoor tot de niet-werkenden en ik vind het heerlijk dat ik niet meer hoef te werken. Over ruim twee maanden word ik (Deo volente! Inshallah!) 70, dus ik denk niet dat ik volgens Chris weer aan de slag moet. Maar: De topambtenaar schrijft dat de koopkracht veel sterker stijgt dan op grond van de naderende recessie eigenlijk gerechtvaardigd is. Dat is te danken aan 'externe factoren', zoals de prijsdalingen van brandstof en de lagere inflatie. Zijn die kredietcrisis en de economische recessie geen 'externe factoren'? Daar kunnen Jan Peter en Wouter niets aan doen, maar ze kunnen wel gaan afromen bij de niet-werkenden?
Sociaal-economisch gezien behoor ik niet tot de onderkant van de samenleving. Ik red me wel. Het is niet mijn schuld dat de brandstofprijzen dalen. Ik kan er geen pest aan doen dat de inflatie lager is. Ik heb ook de hand niet gehad in de kredietcrisis. Financieel onbenul als ik ben, begrijp ik niet hoe mijn koopkracht kan stijgen, maar ik verdom het te accepteren dat die stijging niet gerechtvaardigd zou zijn. Er zijn veel niet-werkenden die het beduidend minder hebben dan ik. Mogen die eindelijk een keer blij zijn dat in zij in deze tijd van economische janboel, veroorzaakt door zeer rijke werkenden, er niet op achteruit maar vooruit gaan?
In hetzelfde nummer van de Volkskrant staat een artikel onder de kop: 'De kredietcrisis is een ramp voor miljonairs'. Daarin wordt het voorbeeld genoemd van een man die ineens niet meer in Bali kan wonen. Verdomd vervelend voor die man, maar de afgelopen nachten moesten daklozen van straat gehaald worden, omdat ze met die vrieskou zelfs in Nederland geen huis hebben om in te wonen. Heel vervelend ook, als je niet door de overheid, maar door de marktsector wordt afgeroomd. Die man kan er ook niets aan doen, want die is door zijn private banker verkeerd voorgelicht en vervolgens door de superzwendelaar Bernard Madoff getild. In Duitsland is een miljardair (die was dus 1000 keer miljonair) voor de trein gesprongen omdat hij door te gokken op een koersdaling van het aandeel Volkswagen 400 miljoen had verloren. (Onderstreping toegevoegd.) Ja, een mens gokt wel eens verkeerd, maar hij had dus nog zeker 600 miljoen over. Daar moet je van rond kunnen komen.
O ja, het Centraal Planbureau verwacht dat de economie dit jaar met 0,75 procent zal krimpen, maar voor de koopkracht rekent het CPB op een stijging van gemiddeld 1,75 procent. Werkenden profiteren het meest: door de bank genomen gaan zij er in de voorspellingen 2,25 procent op vooruit. (Onderstreping toegevoegd.) Dat vindt Chris kennelijk niet genoeg. Die moeten dat geld van de niet-werkenden erbij hebben om een nieuwe SUV te kopen en zo de noodlijdende auto-industrie weer op gang te helpen, of hun geld in Bali uit te geven.
Maria van der Hoeven is nog hoger dan Chris bij Economische Zaken. Zij is de minister. Mag ik er een beetje op rekenen dat zij, namens het hele kabinet, een verklaring uitgeeft waarin gezegd wordt dat Chris met onmiddellijke ingang is gedemoveerd tot assistent-hoofd van de afdeling paperclipsonderhoud?
Een mens is nooit te oud om te leren. Die uitspraak hebben we allemaal wel eens gehoord of zelf gedaan. Leren doe je op allerlei manieren. In de dagelijkse praktijk leer je bijvoorbeeld dat je tijdens je vakantie in Engeland beter niet stug kunt volhouden dat rechts rijden beter is dan links rijden. Vaak leren we door het volgen van onderwijs. Modern is: een clinic of workshop bijwonen. In ieder geval vindt onze overheid het van groot belang dat ook volwassenen steeds weer bijleren. Het probleem is dat wij dat veel te weinig doen, dus we moeten nu eens een einde maken aan een 'leven lang leuteren over leven lang leren'. Dat is, volgens Trouw, een niet mis te verstane uitspraak van Doekle Terpstra, de voorzitter van de HBO-raad.
Doekle laat het niet bij woorden, hij komt ook met daden, dat wil zeggen: daden van de overheid. Die moet iedereen een 'scholingstegoed' van 2500 euro geven dat hij in de loop van zijn leven kan gebruiken voor opleidingen. Kijk, ik ben net zo tegen leuteren als Doekle, dus vraag ik me af waarom hij met zo'n leutervoorstel komt. Ik ben nou eenmaal ambtenaar geweest en dan probeer ik me voor te stellen hoe je een regeling van dat scholingstegoed in elkaar zet.
In ieder geval gaat de overheid niet op een bepaald moment in iemands leven zomaar even 2500 euro op zijn/haar rekening overschrijven, "want", hoor ik een ambtenaar al roepen, "hoe controleren we dat zhij dat geld echt voor een opleiding gebruikt en niet gewoon besteedt aan drank,twee weken CenterParcs of een nieuwe plasma-tv?" Ja, die ambtenaar heeft een punt. Dus krijg je op een bepaald moment in je leven een briefje van de overheid dat bij het 'Fonds scholingstegoeden' voor jou een bedrag van 2500 euro gereserveerd staat. Wanneer je de rekening van de opleider (m/v) of het opleidingsinsituut opstuurt met het bewijs van betaling, krijg jij dat bedrag op je rekening gestort, tot die 2500 euro op is.
Helaas, er is weer een ambtenaar die aan het nadenken is geslagen. "Moeten we zomaar alles wat zich cursus of opleider noemt serieus nemen? Ik zag laatst op het internet een cursus waarin aan de orde komen 'psychometrie, pendelen, functie "derde oog" en wat doet het met je'. Gaan we dat vergoeden? Moeten we niet wat criteria stellen?" Daar zit natuurlijk ook wel wat in. Moet de cursus te maken hebben met je werk of verandering van werk, of mag die ook gewoon 'geestelijke verrijking' (of zoiets) ten doel hebben? Moet je kunnen aantonen dat je de cursus 'met succes' gevolgd hebt?
Dan heb je ook nog van die leergierige types die al vóór hun dertigste die 2500 euro hebben besteed aan een serieuze opleiding. Doekle wil graag dat ze hun leven lang, dus nog zo'n vijftig jaar, doorgaan met leren. Maar ja, het scholingstegoed is op en voor je het weet zitten we weer in een recessie en besteed je je geld liever aan nieuwe schoenen voor de kids.
En wat doe je met mensen zoals ik die geen cursus volgen, maar wel regelmatig een goed boek lezen? Dan heb ik het niet over romans, maar over non-fiction. Ik heb - echt, eerlijk waar - 640 boeken met titels als "Op het breukvlak van twee eeuwen", "The Embarrassment of Riches", "Algemene Nederlandse Spraakkunst" en "Zur psychologie des Alltagslebens". Daar leer ik ook heel wat uit. Mag ik zulke boeken betalen met geld van mijn 'scholingstegoed'? En als je zoals ik elke dag een stukkie schrijft, moet je wel eens iets opzoeken op het internet. Leer ik ook nog steeds van. Mag ik dan een deel van mijn internetabonnement betalen van die 2500 euro?
Door één artikeltje in Trouw heb ik weer wat geleerd: je kunt een goed vakbondsbestuurder geweest zijn, je kunt een redelijk maatschappelijk debat over integratie aanzwengelen, je kunt een verdienstelijk voorzitter van de HBO-raad zijn, maar dat hoeft je er niet van te weerhouden tijdens een nieuwjaarsbijeenkomst ook wat te leuteren.
19 december vorig jaar zat ik me hier te druk te maken over de extra toelage die hoofdcommissaris Welten bij zijn al niet geringe salaris kreeg. De Amsterdamse Politie Vakorganisatie (APV) maakt zich daar volgens Het PAROOL niet druk over. Zij is het er eigenlijk wel mee eens, maar vindt het dan wel logisch dat alle dienders in het korps van Welten een toelage krijgen. Ze vragen niet meteen, zoals Welten, ongeveer een derde van het jaarsalaris, maar 1000 euro per jaar, omdat politiemensen in de Randstad alleen voor wonen al meer geld kwijt zijn dan collega's elders in het land.
Mij staat bij dat heel lang geleden ambtenaren een salaris kregen dat mede afhankelijk was van de standplaats. De redenering was daarbij ook: het leven op het platteland is goedkoper dan in de grote stad. Het enige wat ik daarvan zeker weet is dat in het algemeen de piljses in een Amsterdamse kroeg beduidend duurder zijn dan die in een willekeurige dorpskroeg. En ik meen te weten dat huizen in de Achterhoek ook wat goedkoper zijn dan in Amsterdam. Je zou dus zeggen dat de dienders daar een punt hebben. Dus geef die dienders hun zin. Die pet van Welten past ze immers allemaal.
Uiteraard maak ik dit weer een beetje gecompliceerder. Volgens mij is het leven in Amsterdam niet alleen duurder voor politiepersoneel, maar ook voor andere overheidsdienaren. Ik kan me zelfs voorstellen dat hetzelfde geldt voor mensen die niet bij de overheid in dienst zijn. Moeten de vakbonden in de komende cao-onderhandelingen zich nu sterk gaan maken voor hogere lonen voor werkers in Amsterdam? Hoe ligt dat in Rotterdam en Den Haag? Is er een aantoonbaar verschil in kosten van levensonderhoud tussen Amsterdam en een wat minder grote stad als Haarlem? Heb je ook recht op die toelage als je in Amsterdam werkt, maar woont in Ilpendam?
Ik vermoed dat de APV de toelage van Welten net zo belachelijk vindt als ik, maar het komt haar nu wel even goed uit. Amsterdam kan moeilijk agenten krijgen, dus gooi er een bak geld tegenaan. In de zorg zijn ook nogal wat vacatures. Zullen we daar dan ook toelages gaan geven? Ook daar is het niet ongebruikelijk het hogere management met bonussen te lokken. Ondanks dat, lees ik in de Volkskrant, heeft in de afgelopen tien jaar de Nederlandse Zorgautoriteit voor 73 miljoen euro (extra) financiële steun verleend aan zorginstellingen die door mismanagement in de financiële problemen waren gekomen. Ga eens aan Ab Klink vragen of 7.300 verpleegkundigen tien jaar achtereen een toelage van 1000 euro kunnen krijgen.
Nu zijn het een keer niet de jongeren, maar de ouderen - tot boven de zeventig - die brandweer- en ambulancepersoneel, zelfs de bemanning van traumahelikopters, overuren laten maken. Er is zelfs al een dode gevallen. Omdat die ouderen het beter (denken te) weten dan de ijsmeesters van de KNSB, gaan ze het natuurijs op en zakken daar, alleen al in de gemeente Wijdemeren (Ankeveense en Loosdrechtse plassen), met tientallen tegelijk door heen. Met onderkoelingsverschijnselen brengt de traumahelikopter ze naar het ziekenhuis.
Je zult mij niet horen zeggen dat rondjes schaatsen op een kunstijsbaan of een stuk ondergelopen land net zo leuk is als het schaatsen over sloten, vaarten en meren in onze prachtige polderlandschappen. Maar de oudere die tegen beter weten en alle adviezen in het te dunne ijs opgaat en vervolgens per helikopter naar het ziekenhuis gebracht moet worden, moet mij niet komen vertellen dat ik door te roken de kosten van de gezondheidszorg onnodig opjaag. Diezelfde oudere moet niet vreemd opkijken dat zijn/haar kinderen wat vreemd opkijken als zhij hun aanraadt altijd naar de wijze raad van ouderen en deskundigen te luisteren en die ook op te volgen. Een voor de hand liggende reactie is: "Kijk naar je eige!"
Allochtone Nederlanders zullen zich inmiddels afvragen welke massahysterie zich ineens heeft meester gemaakt van hun autochtone landgenoten.
Volgens de heilige boeken van joden, christenen en moslims is Abraham de letterlijke aartsvader van Joden en Arabieren en de spirituele aartsvader van joden, christenen en moslims. Door de eeuwen heen, tot op de dag van vandaag, is het nooit een gezellige familie geweest. Broedermoord was en is eerder regel dan uitzondering. Momenteel trekken Joden (de staat Israël) en christenen (het 'westen') gezamenlijk op tegen de Arabieren (Palestijnen/Al Qaida). De Joden weten uit bittere ervaring dat die samenwerking niet altijd voor de hand heeft gelegen. In het westen worden Karel Martel en Jan Sobieski nog steeds als helden gezien die resp. in 713 (Poitiers) en 1683 (Wenen) de Arabieren/moslims wisten tegen te houden. Tussendoor was er tijdens de Kruistochten al heel wat afgevochten.
De laatste tijd spitst de strijd zich weer toe tussen de nakomelingen van twee zonen van Abraham: Izaäk en Ismaël. Daarbij gaat het om de vraag wie het (meeste?) recht heeft te wonen op een stuk grond tussen - ruwweg - de Middellandse zee en de Jordaan. Laten we eerst even vaststellen dat, volgens die heilige boeken, Abraham in dat gebied gewoon een immigrant was. Hij kwam immers uit Ur, een plaats die in Mesopotamië gesitueerd wordt. Volgens de Bijbelse tijdlijn was dat in ongeveer 2000 v. Chr. Ik neem aan dat er toen al mensen woonden, maar die komen in het stuk verder niet voor.
Door hongersnood gedreven vertrekt de familie van Izaäk naar Egypte, waar broer Jozef voor voldoende eten heeft gezorgd. In 400 jaar tijd groeien zij daar uit tot het volk Israël. Daarna keren zij onder leiding van eerst Mozes en daarna Jozua terug naar het land dat God hen beloofd had. Helaas heeft God over het hoofd gezien dat er al mensen woonden. Het land moest dus veroverd worden. Volgens moderne inzichten werd er in opdracht van God regelrechte genocide gepleegd op de Kanaänieten.
In twee grote golven komt de diaspora tot stand, de verspreiding van de Joden over de wereld, eerst na de vernietiging van de eerste tempel door de Assyriërs (rond 580 v. Chr.), vervolgens door het neerslaan van de Joodse opstand door de Romeinen (135 na Chr.)
In de 19e eeuw ontstaat het zionisme, de wens van veel Joden terug te keren naar het Beloofde Land. De wijze waarop zij door veel christenen behandeld, vaak gewoon uitgemoord werden, zal daar ongetwijfeld mede debet aan zijn geweest. Veel Joden gaan terug, maar de grootste toevloed ontstaat als gevolg van de door Nazi-Duitsland uitgedachte 'Endlösing der Judenfrage'. Nog steeds was er één probleem: ook na de tweede diaspora bleef het land niet leeg achter.
Dat beknopte 'historische' overzicht speelt me vaak door de gedachten als het Israëlisch-Palestijnse conflict weer nadrukkelijk in beeld is. Ik geloof niet in een God die grondgebieden toewijst aan een volk. Historisch gezien is het zeer twijfelachtig of er ooit iemand als Abraham heeft bestaan: heilige boeken zijn niet noodzakelijkerwijs de meest betrouwbare bronnen.
De vraag blijft: wie heeft het recht te wonen tussen Middellandse Zee en Jordaan? Wie verleent dat recht? Wie geeft en/of heeft de bevoegdheid anderen dat recht te ontzeggen en op welke gronden? Hoeveel doden moet het nog kosten dat recht te krijgen of te ontzeggen? En voor alle duidelijkheid: die vragen stel ik aan Joden, joden, Arabieren, moslims, het 'westen', christenen en ongelovigen.
