Voordringen

Moet er in een ziekenhuis een ingreep gedaan worden ergens in jouw lichaam, maar sta je op zo'n verdomde wachtlijst? Kan het nog weken of misschien zelfs maanden duren voor jij aan de beurt bent? Heb je nog ergens 900 euro over? Meld je aan bij het Kennemer Gasthuis en binnen een week word je geholpen. Heb je geen 900 euro over? Jammer dan. Dan gaat die ander wel vóór jou. Voor de specialisten daar is een extra zakcentje ook nooit weg.

Fijn hè, die marktwerking in de zorg? Eén troost heb je: als je kanker hebt mag iemand niet voordringen. Nog niet tenminste. Als we eenmaal aan het nieuwe systeem gewend zijn, komt dat ook wel. Een slimme zorgverzekeraar komt met iets nieuws: voordringkosten in de aanvullende verzekering.

Staatshoofd

Dat boek van Fasseur over Juliana en Bernhard ga ik niet lezen. Wat ik erover gehoord en gelezen heb is ruim voldoende. Leden van Oranjeverenigingen en nog levende oud-verzetsmensen zullen misschien nog geschokt zijn, zoals dinsdag in Netwerk de 'royaltyverslaggever' van de EO.

In zijn (jonge) tijd was Bernhard een 'normale' man: een positie in de schijnwerpers verwerven en koste wat het kost behouden, af en toe een slippertje (die twee buitenechtelijke dochters tot gevolg hadden), af en toe wat bijverdienen (Lockheedaffaire). Er was niets nieuws onder de zon. Hoewel zeker de grote lijnen van dat verhaal al lang en breed bekend waren, bleven veel mensen hardnekkig geloven in de door God zelf gegeven status van ons koningshuis. Destijds waren (toen nog wat minder oude) oud-verzetsmensen bereid Greet Hofmans te liquideren. Die hadden dus gestreden voor de terugkeer van de democratie en ons rechtssysteem, maar HET KONINGSHUIS was wel een moord waard. In 1672 hadden de Oranjegezinden ook al een van onze grootste staatslieden ooit (en tevens republikein), Johan de Witt, vermoord. Al veel eerder had een echte Oranje, prins Maurits, zijn politieke tegenstander Johan van Oldebarnevelt op politieke gronden laten veroordelen en executeren wegens hoogverraad.

Juliana was een 'normale' vrouw. Ze voelde zich - ten onrechte - schuldig over de oogafwijking van haar jongste dochter. Ze geloofde in paranormale geneeswijzen. Ze kende haar positie in het gezin. Ze was bereid de slippertjes van haar man over het hoofd te zien. Wat maakt die familie nou zo buitengewoon geschikt voor het leveren van steeds weer een nieuw staatshoofd?

Als we als natie toch ergens trots op moeten zijn, is dat op het feit dat wij al in 1581 met de 'Acte van Verlatinghe' ons toenmalig staatshoofd, Philips II, de bons gaven. We grepen opnieuw de kans toen in 1702 de laatste nakomeling van Willem de Zwijger overleed en daarmee het Huis van Oranje ophield te bestaan, maar in 1747 maakten de Oranjegezinden een eind aan het Tweede Stadhouderloze Tijdperk door de stadhouder van Friesland en Groningen (heel verre familie van Willem de Zwijger) tot erfstadhouder te benoemen, ook van Holland en Zeeland. Dezelfde Oranjegezinden maakten de nakomeling in 1813 tot koning en daarna ging het maar door en doen we het al ruim honderd jaar met een vrouwelijk staatshoofd. Kom daar in andere landen maar eens om.

Misschien zou Beatrix het als gekozen president van de Republiek der Nederlanden best goed doen. Behalve een handjevol ingewijden weet overigens geen Nederlander wat ze precies doet, dus ook niet wat ze al of niet goed doet. Die ziet haar vriendelijk zwaaien, hoort haar bij een werkbezoek een intelligente vraag stellen en/of betrokkenheid tonen en heeft een mening over haar hoed. Willem-Alexander is ervoor 'opgeleid' om haar op te volgen. Mams zal er ongetwijfeld op toegezien hebben - en eraan meegewerkt - dat hij daartoe zo geschikt mogelijk is. Maar er zijn wel meer mensen ondanks een gedegen opleiding volledig de mist ingegaan. Momenteel is er vaak een tv-spotje van de Rabobank te zien waarin Fatima Moreiro de Melo een vertrekkend bedrijfseigenaar vraagt of zijn zoon hem opvolgt. Hij antwoordt (ik citeer uit mijn hoofd): "Je weet toch dat ik geen gekke dingen doe." Wat maakt Beatrix, de Oranjeverenigingen, de oud-verzetsmensen en god weet wie nog meer er zo zeker van dat Willem-Alexander en t.z.t. Amalia het als staatshoofd goed zullen doen? Is er iemand die vindt dat Amelie Balkenende haar vader moet opvolgen?

Schokkend

Afgelopen zaterdag zag ik in EénVandaag een item over de pensionering van Maarten van Rossem als hoogleraar geschiedenis in Utrecht. Van Rossem wordt veel gevraagd als men in een nieuws- of actualiteitenprogramma behoefte heeft aan commentaar op iets wat in Amerika of in de Amerikaanse politiek gebeurt. Ik luister graag naar hem, niet alleen omdat ik het vaak met hem eens ben, maar ook om de vaak relativerende en nogal cynische manier waarop hij zijn commentaar geeft. In het item kwam ook een stukje voor van het programma 'De Wereld Draait door', waarin kort daarvoor Van Rossem te zien was samen me o.a. het VVD-lid van de Tweede Kamer Arend Jan Boekestijn. Dat ging over de presidentsverkiezingen. Na afloop van die uitzending lopen Van Rossem en Boekestijn naar de bar. Je hoort van Boekestijn zeggen: "Hij heeft geen ideeën. Dat is schokkend hoor." 'Hij' is Mark Rutte, de fractieleider van de VVD.

Die uitspraak van Boekestijn viel mij wel op. Voor mij was die niets nieuws, want ik heb Rutte ook nog nooit op een goed, laat staan een inspirerend idee kunnen betrappen. Als ik een enthousiast VVD-er was, zou ik voortdurend op zoek zijn naar een plaatsvervanger. Ik dacht wel meteen: daar krijgt Arend Jan problemen mee. Dat bleek gisteren in Het Parool. Direct na de uitzending had hij zijn excuses aangeboden aan Rutte. Maar ja, dat was niet genoeg. Een aantal fractiegenoten wilde 'opheldering'.

De fractievergadering waarin Arend Jan die opheldering verschafte zou ik graag bijgewoond hebben. In de krant lees ik alleen dat hij zijn excuses ook aan de fractie aangeboden heeft. Rutte sprak van "een grote onhandigheid van een kamerlid", maar met de excuses is de kous af en is er geen sprake van dat Boekestijn onder curatele zou staan. Iemand van die VVD-Kamerleden moet toch gevraag hebben of Arend Jan zijn uitspraak wilde toelichten.
"Geef nou eens een voorbeeld, Arend Jan."
"Ja, hoor eens, hoe kan ik nou een voorbeeld geven van iets wat niet bestaat."
Was er dan geen enkel fractielid die zei: "Eigenlijk, Mark, ben ik het wel met Arend Jan eens. Geef jij nou eens een voorbeeld van een idee. Een idee van jezelf, bedoel ik dan natuurlijk."
"Ja, wacht even, daar gaat het nu even niet om. We zijn een liberale partij, waarin iedereen zelf mag weten wat hij vindt of zegt. Ik heb het druk genoeg met het leiden van een fractie. Waar haal ik de tijd vandaan om ideeën te ontwikkelen? Waar het om gaat is dat Arend Jan niet publiekelijk open deuren moet intrappen. Dat is gewoon onhandig. Dan gaan de mensen denken dat je niets beters hebt te vertellen. Dat hebben we ook niet, maar daar gaat het ook niet om. Het gaat erom dat je dingen zegt die mensen graag willen horen. Ik had laatst nog een goed idee over iets, maar dat willen mensen niet horen, dus ... Arend Jan, je staat niet onder curatele, maar hoe hoog denk jij dat je bij de volgende verkiezingen op de lijst staat?"

Druk

Hoe onwaarschijnlijk dat ook klinkt, een enkele dag per jaar komt het voor dat ik het druk heb. Meestal betekent dat, dat ik iets voor een ander doe. Gisteren was zo'n dag. Ik heb geen krant gelezen, geen radio gehoord, geen tv gezien. Ik heb zelfs een aantal uren in de trein, Den Haag en aldaar in het provinciehuis van Zuid-Holland doorgebracht. Ja, er was dus geen inspiratie die tot een tekst voor 'Beggartalk' leidde. Morgen beter. Stay tuned.

Fanclub

Wat is er in de VS veranderd? Dat zie je in de kaartjes hieronder, een vergelijking tussen de uitslagen voor de presidentsverkiezingen in 2004 en 2008. Rood is een staat met een Republikeinse meerderheid, blauw met een Democratische meerderheid.

De grijze staat is Missouri. Daar is de officiële uitslag nog niet bekend, omdat de verschillen zo klein zijn, met een heel lichte voorsprong voor McCain, dat ze waarschijnlijk nog steeds aan het hertellen zijn.

In Nederland, van alle landen buiten de VS het land met de grootste Obama-aanhang, is inmiddels een Obamafanclub opgericht. Veel mensen in Nederland schijnen het idee te hebben dat Obama nogal links en progressief is. Vergeet dat maar! Links en progressief bestaan nauwelijks in Amerika. Een middenpartij als de PvdA zouden ze daar al gevaarlijk socialistisch vinden. Partijen als GroenLinks en de SP zouden daar helemaal geen poot aan de grond krijgen. Naar Nederlandse verhoudingen kun je Obama, denk ik, ergens in het midden van de VVD plaatsen. Hij heeft alleen wat meer charisma dan alle VVD-leiders bij elkaar. Charisma is mooi, maar ik stem liever op een hork met goede ideeën dan op een charismatisch persoon met slechte ideeën. Stel je even een charismatische Geert Wilders of Rita Verdonk voor!

Ongemakkelijk

Hoewel de titel boven dit blog anders doet vermoeden, houd ik het vandaag gemakkelijk. Het komt wel eens voor dat iemand iets schrijft waarvan ik denk: dat zou ik exact zo hebben kunnen schrijven. In dit geval gaat het om de column in Trouw van Sylvain Ephimenco. Je hoeft alleen maar hier te klikken om te lezen hoe de Franse journalist - die sinds 1981 in Nederland werkt en publiceert - haarscherp aangeeft waarom ik af en toe kots van dit 'tolerante' land.

Krom

Soms lees je dingen in de krant die je niet wilt geloven. Je denkt dat je bedonderd wordt en controleert voor alle zekerheid even of het echt geen 1 april is. Dat had ik gisteren weer eens toen ik de Volkskrant las:

EU beslist of komkommers weer krom mogen zijn.

Na ik weet niet hoeveel jaar kom ik erachter dat ze ooit in Brussel hebben nagedacht, gediscussieerd en besloten hebben over de maten en vormen van groenten en fruit. Een kromme komkommer, die de natuur van tijd tot schijnt voort te brengen, kon dus niet meer. Hetzelfde gold voor een kromme of, naar Europese standaard, anderszins wanstaltige wortel. De Deense EU-commissaris voor landbouw Mariann Fischer Boel wil deze waanzinnige regels, die gelden voor 26 groente- en fruitsoorten, afschaffen. Zij krijgt daarbij steun van de Britse supermarktketen Sainsbury's. De grote keten verwacht dat de prijzen van groente en fruit wel 40 procent kunnen dalen. 'Nu mogen we zo'n 20 procent van de oogst in ons land niet gebruiken.' Maar niet iedereen is enthousiast. Veel supermarkten zijn tegen, want dat rare fruit en die rare groentes passen niet lekker makkelijk in dozen en schappen. Zuid-Europese landen zijn ook tegen: die vrezen dat een toevloed aan krom en puntig fruit de prijzen zal drukken.

Het zal niemand ontgaan zijn dat het globaal wat tegenzit met de economie. De al bestaande tekorten aan voedsel in arme landen zullen alleen maar toenemen of nog meer onbetaalbaar worden. Ondertussen gooien wij van 26 soorten groente en fruit twintig procent gewoon weg, omdat het niet in de schappen past, te krom of te puntig is of omdat het toevallig twee centimeter langer is dan binnen de Europese normen past. Dat al die rare maten en vormen niets te maken met de kwaliteit zien we dan gewoon over het hoofd. Als je dit leest vraag je je af waarom ze tegen genetische manipulatie zijn: dan kun je immers alles, ook koeien, varkens, schapen, kippen, noemen maar op, precies op maat kweken. Dan weet je tenminste zeker dat in jouw formaat Tefal koekenpan precies vier karbonaadjes passen.

De Eurocommissaris moet een compromis sluiten, want anders gaat er helemaal niets door. Van tien soorten groente en fruit mag nog steeds twintig procent weggegooid worden. Godzijdank blijft onder andere de aubergine zijn door de supermarkten gewenste formaat behouden. Hetzelfde geldt voor de tomaten die toch al jaren nergens meer naar smaken.