Hooggeplaatst

SIN-NL staat voor: Slachtoffers Iatrogene Nalatigheid-Nederland (iatrogeen=veroorzaakt door medisch handelen). Ik moest, naar aanleiding van een artikel Trouw, googelen om erachter te komen waar die afkorting voor stond en wat het doel is van deze club. (Ik gebruik hier het woord 'club' niet denigrerend, maar omdat ik er niet achter kwam of het een stichting, vereniging of zomaar een aantal mensen is.) Op de website van SIN-NL lees ik: "SIN-NL richt zich op het verbeteren van de situatie van slachtoffers van medische fouten, oa veroorzaakt door onjuiste diagnostiek en onjuiste behandeling." Dat dit geen overbodige activiteit is mag blijken uit het feit dat in Nederland per jaar zo'n 8000 mensen overlijden als gevolg van medische fouten in ziekenhuizen. "Artsen verstrekken vrijwel geen eerlijke informatie en herstelbehandeling aan de slachtoffers. Zij spreken liever van complicaties om de juridische gevolgen van foutief handelen te beperken. Artsen registreren fouten vrijwel niet, ondanks wettelijke verplichtingen om melding te maken van ernstige fouten. Hierdoor wordt onderzoek geblokkeerd en blijft preventie achterwege." In mijn eigen directe familie is een sterfgeval voorgekomen als gevolg van een medische fout, maar er moest tot aan de Hoge Raad doorgeprocedeerd worden om deze fout en de verantwoordelijkheid daarvoor vast te stellen.

Er wordt van alles aan gedaan en er wordt veel geld uitgegeven om te voorkomen dat de Mexicaanse griep veel (onnodige) slachtoffers zal maken. Ik denk dat 8000 doden als gevolg van die griep als een slechte 'score' zal worden gezien. Er is, vermoed ik, beduidend minder geld nodig om onnodige doden als gevolg van medische fouten te voorkomen. Maar nog vrij recent kwam in het nieuws dat een ziekenhuis in Twente het fout functioneren van een neuroloog gedurende een aantal jaren bewust in de doofpot stopte. Het komt niet alleen bij artsen en in ziekenhuizen voor, maar in allerlei beroepen en werksituaties: het vergoelijken of verzwijgen van fouten van collega's, zelfs als het om wetsovertredingen gaat of tot ernstige schade bij anderen leidt. 'Klokkenluiders' worden vrijwel alom met de nek aangekeken. De vuile was moet tot elke prijs verborgen blijven, desnoods tot de dood erop volgt.

Het artikel in Trouw ging over een kort geding dat de Groningse hoogleraar en neuroloog Jan Kuks had aangespannen tegen SIN-NL. Die had Kuks op de via het internet voor iedereen toegankelijke 'zwarte lijst' geplaatst met de vermelding: "Weigert eerlijke diagnostiek, informatie en herstelbehandeling aan slachtoffer van medische fout. Het betreft de weigering van oa basale diagnostiek zoals meting bloeddruk en pols(hartritme), weigering om verzoek tot advies van collega-arts adequaat te beantwoorden, weigering om twee brieven te beantwoorden, het sturen van foutieve brieven naar collega-artsen en plegen van fraude." SIN-NL hoeft Kuks niet van de zwarte lijst af te halen. Volgens de rechter moet Kuks er maar tegen kunnen dat hij als hooggeplaatst figuur openbare kritiek over zich heen krijgt.

In de rechterlijke uitspraak zit één merkwaardig, vind ik, woord: hooggeplaatst. In mijn jeugd golden het woord en het handelen van een arts als bijna net zo onaantastbaar als het woord en het handelen van God. In de loop der jaren is dat beeld enigszins bijgesteld, omdat we er meer en meer achter kwamen dat artsen gewone mensen zijn die fouten kunnen maken en die we kritisch mogen benaderen. Maar wat maakt die Kuks 'hooggeplaatst'? Dat hij niet alleen arts is, maar ook nog eens hoogleraar? Hoeft een 'gewone' specialist, of een huisarts niet tegen openbare kritiek te kunnen? Of wel en zijn die dus ook 'hooggeplaatst'? Dan wil ik wel eens weten hoe hoog ze geplaatst zijn. Hoger dan ik? Hoger dan Ab Klink, de minister die over de volksgezondheid gaat? Ergens daar tussenin? Ik vind dat Ab Klink niet eens hoger geplaatst is dan ik, zelfs onze Hare Majesteit niet. Het verschil tussen hen en mij is dat ze een andere functie en andere verantwoordelijkheden hebben dan ik. De onderste sport van een ladder is niet minder belangrijk dan de bovenste. Als het me zo uitkomt heb ik op die mensen in het openbaar kritiek, die ik netjes, zonder schelden of beledigende taal zal verwoorden. Als ze daar niet tegen kunnen is dat mijn probleem niet.
x

Getto

In deze sombere economische tijden lees ik toch zomaar een hoopgevend bericht in Het PAROOL: op het Amsteleiland (dat ligt - vanuit Amsterdam komend - even voorbij Ouderkerk aan de Amstel - in de Amstel, vlakbij een prachtige polder, de Ronde Hoep), worden een appartementencomplex van maximaal twaalf woningen en veertien villa's gebouwd. De appartementen gaan 2 miljoen euro of meer kosten, maar per appartement heb je dan ook wel plek voor drie auto's in de ondergrondse garage. De villa's gaan 3,5 tot 6 miljoen euro kosten. Het handige van zo'n eiland is dat niet voortdurend het klootjesvolk voor je deur langs rijdt, fietst of loopt. Dat wordt daar gewoon niet toegelaten. Als je dus de grachtengordel zo langzamerhand zat bent (waar laat je tegenwoordig je Maserati, Mercedes en Volvo?) kun je toch 'buiten' en vlakbij Amsterdam wonen. Met die Maserati zit je in een mum van tijd in de PC. Een parkingvalet zet hem wel even voor je in de parkeergarage onder het Museumplein.

Er staan nog vijf huurhuizen op dat eiland. De huurders daarvan willen vreemd genoeg niet weg. Daar zal de projectontwikkelaar wel een mouw aan weten te passen.

Zou het nu leuk zijn met alleen soortgenoten in zo'n getto voor de 'filthy rich' te wonen?
x

Hotel

Babi Yar. Zegt die naam je wat? Die kwam ik tegen in een kort bericht in de Volkskrant. Op enig tijdstip gedurende mijn schooltijd heb ik die naam en wat er gebeurde voor het eerst gelezen en hij is nooit meer uit mijn geheugen verdwenen. Babi Yar is de naam van een ravijn in wat nu een buitenwijk van Kiev, de hoofdstad van Oekraïne, is. Bijna 68 jaar geleden zal dat waarschijnlijk nog een eind buiten de stad geweest zijn. Op 29 en 30 september 1941 vond daar de grootste moordpartij uit de Tweede Wereldoorlog plaats: bijna 34.000 (vierendertigduizend) joden werden in die twee dagen door een Duitse 'Einsatzgruppe' en Oekraïense handlangers doodgeschoten. Later is daar een monument opgericht.

In 2012 worden in Polen en Oekraïne de Europese Kampioenschappen voetbal gehouden. Dat trekt, zoals bekend, wat extra bezoekers. Er is tegen die tijd dus extra hotelruimte nodig. Je zou denken dat in Kiev en omgeving de naam Babi Yar en wat er gebeurde wat meer bekend is dan hier. Planners en architecten zullen dat de terrein en het monument bezocht en gezien hebben. Ze kwamen niet op het idee dat het van weinig historisch besef en weinig compassie getuigde juist op die plek een hotel te willen bouwen. De burgemeester van Kiev moest eraan te pas komen om de bouw te verbieden.
x

Persoonlijk

Vrijdag 25 september 2009 rond het middaguur: in Grand Café 'De Boterwaag' in Den Haag zitten twee twee bepaald niet onaantrekkelijke vrouwen van ergens in de dertig te lunchen met een man op leeftijd. Ze laten zich de clubsandwiches (zij) en de wrap met gerookte kip (hij) goed smaken. Die worden vergezeld door witte wijn, rosé en rode wijn. De conversatie is duidelijk geanimeerd. Even voorstellen? Klivia, Annette en Evert. Alleen de laatste naam is 'echt'. De andere twee zijn 'gebruikersnamen' die ze gebruiken bij het bloggen, wat ze veel doen. Anders dan Everts 'Beggartalk' zijn hun blogs niet toegankelijk voor Jan en alleman. Hij behoort tot twee selecte clubjes.

Ik ga 'van binnen uit' verder. Klivia en Annette heb ik 'digitaal' ontmoet, de eerste zo'n anderhalf jaar geleden, de tweede ongeveer een jaar geleden. Zij kenden elkaar al buiten het bloggen om. Hun blogs waren toen nog 'publiek', maar waren/zijn veel persoonlijker, openhartiger dan het mijne. Niet iedere internetgebruiker gaat op gepaste wijze om met alles wat zhij leest. Vandaar dat zij hun blog later afgeschermd hebben.

Uiteraard ga ik hier niet vertellen wat ik allemaal lees in Klivia's en Annettes blogs. Ik volsta met de opmerking dat hun leven nogal verschilt van mijn leven tot pakweg mijn vijfendertigste. Mijn leven verliep redelijk 'op rolletjes'. Natuurlijk wist en weet ik wel dat het niet bij iedereen zo ging/gaat, maar het is toch wat anders als je rechtstreeks van anderen 'hoort' wat zij meemaken en hoe zij daarop reageren. Gevolg was dat ik mij in de loop der tijd steeds meer 'betrokken' voelde bij het leven van die twee. Ik vond het plezierig te constateren dat het positieve toe- en het negatieve afnam. Van tijd tot tijd had ik ook contact met hen buiten het bloggen om, via e-mail dus, zodat er nog wat uitgebreider ervaringen en opinies uitgewisseld konden worden. (Zij volgen trouw 'Beggartalk'.) Er is, kortom, 'een' relatie ontstaan tussen Klivia en Annette en mij. Zijn het kennissen? Daar doe ik ze tekort mee, vind ik. Er zijn nog drie andere 'smaken': vriendin, partner en minnares. De laatste twee zijn totaal niet aan de orde. Annette kan het prima vinden met haar echtgenoot en Klivia zit niet reikhalzend uit te kijken naar een man van zeventig met wie ze (een deel van) haar leven zou kunnen delen. (En ik ben geen 'ouwe bok' op zoek naar een 'groen blaadje'.)

Ik vlei me met de gedachte dat ik er op mijn ouwe dag nog twee vriendinnen heb bijgekregen. Dit vond ik typerend: ik heb hier al eens geschreven dat er naar mijn mening tegenwoordig te vaak en te gauw wordt gezoend, maar toen ik Klivia (al een aantal weken terug) en Annette (vrijdag) voor het eerst in levende lijve ontmoette, vond ik het niet meer dan normaal ze te zoenen. Ik ken ze immers al een aardige tijd.

Tijdens die zeer aangename lunch en omringende tijd werd van alles besproken, van koetjes en kalfjes tot wat belangrijker dingen. Onder andere kwam even ter sprake dat ik hier maar zelden iets persoonlijks schrijf. Vandaag wijk ik eens af van mijn normale patroon.
x

Minder

Een van de dingen die het kabinet Balkenende IV zich had voorgenomen was in vier jaar het aantal ambtenaren met 12.700 te verminderen. Toen ik dat hoorde of las was mijn primaire reactie: "Dat gaat dus niet gebeuren." Wat las ik in de Volkskrant? Van de voorgenomen banenreductie wordt nog niet de helft gehaald. Dat blijkt uit een brief die de Algemene Rekenkamer deze week naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Zeker, er zijn banen bij de overheid verdwenen, maar er zijn er intussen ook al weer 6.610 bijgekomen. Bovendien werden in ieder geval bij vier ministeries in 2008 meer externe mensen ingehuurd dan in 2007. Nu kunnen we dus weer lekker gaan discussiëren over de vraag of er nou netto of bruto 12.700 ambtenaren zouden verdwijnen.

Minder overheid! Minder ambtenaren! Met die uitspraken krijg je overal de handen op elkaar. De overheid zorgt immers voor allerlei regeltjes en dus voor ambtenaren die de regeltjes moeten uitvoeren, controleren en handhaven en ja, niet iedereen vindt elk regeltje zinnig. Daar ligt, denk ik, het probleem: wat de een zinnig vindt, vindt de ander onzinnig. Het heeft ook iets met beeldvorming te maken. Bij 'ambtenaar' hebben veel mensen een beeld voor zich van iemand die achter een bureau of een loket zit. Maar op die vuilnisauto zitten ook ambtenaren. In de Amsterdamse tram worden kaartjes verkocht, gestempeld en gecontroleerd door ambtenaren. Op de ambulances van de GGD zitten ambtenaren. Door de polders lopen ambtenaren die muskusratten vangen. De jongens en meisjes die in Afghanistan de Taliban bestrijden zijn ambtenaren. Als we de bijstand en de huursubsidie afschaffen hebben we meteen heel wat ambtenaren minder. Schaf het parkeerverbod en het parkeergeld af en je kan weer een rijtje ambtenaren naar huis sturen.

De primaire vraag die we moeten beantwoorden is: wat moet de overheid doen? Leg die vraag voor aan tien willekeurige Nederlanders en je krijgt naar alle waarschijnlijkheid tien verschillende antwoorden. Mark Rutte, om maar eens een voorbeeld te noemen, denkt daar wat anders over dan Agnes Kant. Pieter van Geel en Mariëtte Hamer zitten daar ergens tussenin.

Waarom komen er toch weer overheidsbanen, dus ambtenaren, bij? Het betreft banen op terreinen waarop de politiek in de tussentijd heeft besloten intensiever aan de slag te gaan. Waarom in 's hemels naam heeft de politiek dat eigenlijk besloten? Ja, kijk, waarschijnlijk heeft 'de politiek' signalen uit de samenleving ontvangen dat 'we' of 'ze' ergens iets aan moesten doen, een of ander schrijnend probleem of zo. Balkenende en zijn ploegje (of Job Cohen en Ahmed Aboutaleb en hun ploegjes) gaan dat echt niet zelf doen, dus die huren daarvoor wat mensen in. Die noemen we ambtenaren. Geert Wilders wil laten uitrekenen wat een allochtoon ons kost. Wie moet dat uitrekenen?

Ik ben twintig jaar ambtenaar geweest en weet dus ook dat het hier en daar bij de overheid wat efficiënter, dus met minder ambtenaren kan, zonder dat de overblijvende ambtenaren overbelast raken. Dat geldt echter net zo hard voor elk bedrijf van enige omvang. Die hebben hun eigen interne bureaucratie en de kosten daarvan zitten verwerkt in de prijzen van hun producten. Of ze gaan zo hard in de personeelskosten snijden dat ze na een tijdje bij 'Kassa' of 'Radar' moeten gaan uitleggen waarom er van alles bij het bedrijf verkeerd gaat. 'Minder personeel' betekent ook, dat je na 15 minuten nog steeds hoort: "Al onze medewerkers zijn in gesprek. U wordt zo spoedig mogelijk geholpen." Zou het niet fijn zijn als ze wat meer medewerkers in dienst zouden nemen? Politieambtenaren krijgen er weer een taak bij: blaastesten afnemen bij wandelaars, zodat het voor jou en mij wat veiliger wordt in uitgaansgebieden. Komen er nou politieambtenaren bij of moeten de nu werkzame politieambtenaren andere dingen laten liggen? Hoezo: minder ambtenaren?
x

Renteloos

Als je een jaarsalaris van 213.000 euro (dus boven de Balkenendenorm) ontvangt, moet je, zeker in het oosten des lands, in staat zijn een redelijke woning te kunnen kopen en de hypotheek daarvan zonder al te veel problemen te kunnen aflossen. Als je dat salaris in de zorg voor mensen met een verstandelijke handicap verdient, mag je helemaal je handen dichtknijpen. Die zorg wordt immers met gemeenschapsgelden gefinancierd. Voor die 213.000 euro mag je je dus wel uit de naad werken, vind ik. Dat heeft de heer Van Praet, in zijn eentje de Raad van Bestuur van AveleijnSDT te Borne, dan ook gedaan. Ik citeer uit een persbericht van AveleijnSDT: "In 2001 is de heer van Praet aangetreden als eenhoofdige Raad van Bestuur van zorginstelling Aveleijn. Op het moment van aantreden was er een negatief eigen vermogen. In de afgelopen jaren is dit omgebogen naar een positief weerstandsvermogen van vierentwintig en een half miljoen euro. De omzet in 2008 bedroeg 67 miljoen.

In 2007 heeft een succesvolle fusie plaatsgevonden en heeft de benchmark van Ernst en Young vorig jaar aangegeven dat AveleijnSDT de beste bedrijfsmatige grote verstandelijk gehandicapten zorginstelling in het land is. Daarbij was het ziekteverzuim in 2008 een van de laagste in de branche nl. 3,3 %.

Onderzoek in de Volkskrant heeft aangegeven dat AveleijnSDT als VG organisatie behoort tot de beste werkgevers in het land en in de regio is AveleijnSDT vorig jaar uitgeroepen tot beste werkgever in de non-profit sector. Ook in het jaarlijks gehouden cliënt/verwanten tevredenheidsonderzoek scoort AveleijnSDT permanent hoog."

Dat is niet mis! Hulde! Van Praet heeft zijn salaris boven de Balkendendenorm verdiend, zou je zeggen. Dat kan je van directeuren van woningcorporaties niet altijd zeggen. Van Praet vond het kennelijk tijd worden voor een nieuwe behuizing. Die vond hij en daarvoor moest hij een hypothecaire lening afsluiten van 550.000 euro. Het zal dus geen eenvoudig stulpje zijn. Dus wat besluit de Raad van Toezicht? Die verstrekt Van Praet die lening renteloos uit middelen van de AveleijnSDT. Tot juli 2013 hoeft Van Praet ook niets af te lossen. Zo kan Van Praet nog een aantal jaren aan AveleijnSDT verbonden blijven.

De Raad van Toezicht merkt nog op: "...kosten voor de organisatie jaarlijks minder dan een bruto maandsalaris van de heer van Praet". Dat ligt nog altijd in de buurt van de 16.000 euro. Daarmee zou je ook iets extra's kunnen doen voor de cliënten van AveleijnSDT. Ik realiseer me heel goed dat dit bedrag als bonus in het huidig tijdsgewricht nauwelijks iets voorstelt. Maar ik zou me de ogen uit mijn kop schamen als ik met een salaris van 213.000 euro per jaar de Raad van Toezicht om een douceurtje zou vragen. En als de Raad van Toezicht me dat spontaan zou aanbieden, zou ik vragen of ze compleet gestoord waren. Misschien zou ik een woning zoeken die een ton goedkoper was.

In de 'Gedragscode' van AveleijnSDT lees ik: Je bent een voorbeeld voor anderen. Dit is een basisregel bij AveleijnSDT. De hardwerkende medewerkers hebben nu een voorbeeld gekregen van het verkrijgen van een renteloze hypohecaire lening.
x

Liegen

In mijn jeugd heb ik het vaak horen uitspreken: Gij zult geen valse getuigenis spreken tegen uw naaste. Dat is immers één van de Tien Geboden. In gewoon Nederlands betekent het: je mag niet liegen. Dat is niet eens een heel typisch christelijke regel. Ook onder niet-christenen wordt liegen in het algemeen niet als goed gebruik beschouwd. Maar goed, voor christenen ligt dat toch wat anders. Je mag toch de Tien Geboden als het ware beschouwen als hun 'Grondwet'. Je mag ook, denk ik dan, verwachten dat de leiders binnen de diverse kerken het goede voorbeeld geven. Zij zullen zich nooit op een leugen laten betrappen.

Je herinnert je wellicht dat al weer enige tijd geleden de Heilige Vader te Rome de excommunicatie van een aantal leden van de ultraorthodoxe broederschap 'Pius X' ophief. Er ontstond enige commotie omdat een van degenen die in de moederschoot van de kerk terugkeerde bisschop Richard Williamson was, niet alleen ultraorthodox, maar ook een ontkenner van de Holocaust. Benedictus, in het nauw gebracht door de negatieve publiciteit die dat wereldwijd opleverde, zei niet te hebben geweten van de ideeën van Williamson. Dat schreef Trouw. Dat schreef ook dat een Zweeds tv-programma gisteren onthulde dat de aartsbisschop van Stockholm, ook geen kleine jongen binnen de rooms-katholieke kerk, al in 2008 zijn hoogste baas had geïnformeerd over de omstreden opvattingen van Williamson. Hoe zit dat nu precies? Wist Benedict het nu wel en heeft hij een potje zitten liegen of wist hij het echt niet?

In het Engels bestaat een aardige, vooral in de politiek gebruikte term: deniability (ontkenningsmogelijkheid). Dat houdt in: overheidsdienaren doen dingen die niet door de beugel kunnen, maar de minister of de president weet officieel van niets. Die heeft gezegd: "Regel dat." Wist zhij veel dat 'ze' het op zo'n onwettige manier zouden doen? Natuurlijk wist zhij dat, of kon dat met een redelijke mate van zekerheid vermoeden, maar zhij had daartoe niet expliciet de opdracht gegeven. Dat had een of andere onderknuppel gedaan en die wordt dan ook ontslagen.

Hierboven schreef ik dat hooggeplaatsten zich niet op een leugen laten betrappen. Dat is wat anders dan: hooggeplaatsten liegen niet. De aartsbisschop van Stockholm heeft dat bericht naar Rome gestuurd. Daar is dat langs de normale weg behandeld en bleef 'hangen' bij een kardinaal of zo, die vond dat hij Benedictus daar niet mee moest lastig vallen. Benedictus kon dus rustig ontkennen dat hij iets wist. Kun je nu ook zeggen dat 'het Vaticaan', of 'de Heilige Stoel' niets wist? Ik vrees van niet. Dan moet je dus nagaan wat de Benedictus XVI destijds precies gezegd heeft. Was dat "Ik wist het niet" of "Het Vaticaan wist het niet"? In het eerste geval kan je formeel niet zeggen dat hij 'valse getuigenis sprak'. Maar in een lastig parket zit hij wel weer na die tv-uitzending. Ergens in het Vaticaan heeft iemand 'vergeten' belangrijke informatie naar boven door te geven. Is er een principieel verschil tussen liegen en de waarheid achterhouden? Hoe verantwoordelijk is de paus voor wat zijn medewerkers doen en laten? Ik herinner er maar even aan dat de Schipholbrand twee Nederlandse ministers de politieke kop kostte, al hadden zij daar persoonlijk helemaal niets mee te maken.

Je kunt online reageren op artikelen in Trouw. In één reactie staat: "Anti-katholiek effectenbejag van het protestantse Trouw." Een ander schrijft: "Dat er door een aartsbisschop gerapporteerd is aan 'het Vaticaan (of Rome)' wil niet zeggen dat de paus er bericht van gekregen heeft. De beste man heeft wel meer te doen/aan zijn hoofd." Van Beatrix mag je ook niks negatiefs zeggen, maar die heeft minder in de melk te brokkelen dan haar collegastaatshoofd.
x