Omdat ik daar ooit twee diploma's voor gehaald heb, denk ik nog altijd enig verstand van onderwijs te hebben. In grote lijnen volg ik in het nieuws wat er op onderwijsgebied gebeurt. Achteraf ben ik nog wel eens blij dat ik al die veranderingen - sinds de Mammoetwet uit 1968 - niet in de praktijk heb hoeven meemaken. Na veertig jaar zitten we nog altijd te sleutelen aan ons onderwijssysteem. Pas nog werd het afnemen van de CITO-toets verplaatst naar het eind van het laatste jaar op de basisschool. (De ouders van) de kinderen hebben dan al een keus gemaakt voor het vervolgonderwijs, mede op advies van de school, zoals dat in mijn tijd ging. Ik weet niet hoe belangrijk die CITO-toets is, ik denk alleen dat het ook niet meer is dan een momentopname.
Maar goed, we zijn het er allemaal wel over eens dat goed onderwijs van eminent belang is en dat we er alles aan moeten doen dat onderwijs te optimaliseren. Ook Marja van Bijsterveldt, een van de staatssecretarissen van Onderwijs, zit volgens Trouw wat dat betreft niet stil. In haar portefeuille heeft ze het voortgezet onderwijs, het beroepsonderwijs en de lerarenopleidingen. Marja heeft weer eens een oud paard van stal gehaald. Middelbare scholen moeten eisen durven stellen aan ouders. Die moeten niet alleen betrokken zijn bij het wel en wee van hun eigen schoolgaande kind, maar zich ook betrokken tonen bij de school zelf.
Begrijp me goed: ik vind het prima dat ouders zich bemoeien met het onderwijs van hun kind en de omgeving waarin dat gebeurt. Een school mag ouders aan het begin van het jaar best vragen: 'Welke taak gaat u op zich nemen?', aldus Van Bijsterveldt. "Ik wil dat niet verplichten, maar als burger heb je de plicht je betrokken te tonen." Hoe toon je die betrokkenheid? Je kunt in het schoolbestuur gaan zitten. Je kunt lid van de ouderraad worden. Er zijn ongetwijfeld ouders die daarin een goede rol kunnen vervullen. Maar daar is wel enige kennis voor nodig en enkele vaardigheden zij ook nooit weg. Ik heb aardig wat ervaring in besturen en medezeggenschapsorganen en ik weet dus dat de deskundigheid vaak nogal achterblijft bij de ontegenzeggelijk aanwezige betrokkenheid. Als schoolleiding zou ik niet zo heel erg gelukkig zijn als ongetwijfeld goedbedoelende amateurs zich bezig komen houden met het runnen van de school. Je mag al blij zijn als je betrokkenheid van de politiek redelijk kunt bijhouden.
Je zou kunnen zeggen dat voor één persoon de kredietcrisis een geschenk uit de hemel was: voor Wouter Bos. Als 'politiek leider' van de PvdA kwam hij nauwelijks uit de verf en in de peilingen van de 'Politieke barometer' zag je dat terug in de 'virtuele' aanhang van de PvdA: die was veelal bedroevend (voor PvdA-ers dan) laag.
Als minister van Financiën heeft Wouter (d.w.z. de regering op voorstel van Wouter) een aantal besluiten genomen die algemeen gewaardeerd werden, maar die iedere minister van Financiën van welke politieke partij dan ook en iedere regering van welke politieke samenstelling dan ook genomen zou hebben. Die besluiten waren dus niet typisch sociaaldemocratisch, niet typisch PvdA, maar ineens zagen de mensen Wouter weer staan en in navolging daarvan dachten ze dat de PvdA toch wel ergens goed voor was.
Uit een ANP-bericht dat in de Volkskrant werd gepubliceerd trek ik de conclusie dat Wouter nu ook zichzelf als politiek leider heeft herontdekt. Hij durft weer in het openbaar een PvdA-punt voor het voetlicht te brengen: onderzoek naar de achtergrond van de politieke steun aan de oorlog in Irak in 2003. Zo'n onderzoek stond in het laatste verkiezingsprogramma van de PvdA, maar in de kabinetsformatie moest de PvdA dit punt laten vallen. Bos zegt aan te nemen dat dit onderwerp weer gewoon in het volgende PvdA-verkiezingsprogramma zal prijken. Big deal!
Ik gun Wouter en de PvdA elke kans zich te profileren, maar om daar nu zo'n uitgekauwd punt voor te nemen. Zelfs George W. Bush heeft al toegegeven dat bekend was dat er geen massavernietigingswapens in Irak waren. Als we hier nog eens gaan onderzoeken, komen we tot de al lang bekende conclusie dat we ons willens en wetens hebben laten belazeren en kritiekloos achter de Amerikanen zijn aangelopen. Ik kan me nog de tijd herinneren dat de PvdA zich profileerde op punten als 'rechtvaardiger inkomensverdeling' en 'steun aan achterstandsgroepen'. Maar daar hoor ik Wouter en zijn club niet vaak meer over.
In het NOS-journaal gisteravond van 20.00 uur werd bekend gemaakt dat Wouter tot 'politicus van het jaar' is uitgeroepen. Ik had de tekst hier boven al geschreven, maar wat zei het journaal? De kredietcrisis was "een geschenk uit de hemel".
Veel bekeken tv-programma's, veelal sportprogramma's, worden vaak vooraf gegaan door de mededeling "Deze uitzending wordt mede mogelijk gemaakt door ...". Een aantal bedrijven besteedt op die manier een deel van het reclamebudget. Als over enige tijd Willem-Alexander als staatshoofd wordt ingehuldigd zal dat ruim op tv komen en veel bekeken worden, maar ik denk niet dat die uitzending "mede mogelijk gemaakt wordt door ...".
In de VS gaat het wat anders. De inhuldiging van Obama wordt geregeld door een 'Presidential Inaugural Committee' (PIC). Die inhuldiging is een dure grap en iedereen kan daar een financiële bijdrage aan leveren. Obama is voor openheid. In Trouw las ik: Obama had al besloten geen giften aan te nemen van bedrijven, vakbonden, lobbyisten en anderen die proberen invloed uit te oefenen op de politiek. Ook kan er maximaal 50 duizend dollar worden gestort. Dat PIC heeft een website" waarop je kunt zien wie hoeveel geeft. Bij de naam wordt o.a. vermeld wie de werkgever is. Gistermorgen vermeldde de lijst 243 gulle gevers. Daarbij werd: - 38 x niets vermeld; - 31 x 'unemployed' vermeld; - 32 x 'selfemployed' vermeld en - 142 x een bedrijf vermeld. 169 keer werd een bedrag van 50.000 dollar geschonken, waarvan 93 maal door iemand die ook zijn werkgever vermeldde. Het totaal stond op 9.722.400,00 dollar, waarvan 5.467.650,00 dollar door personen die hun werkgever vermeldden.
Ik heb van die momenten dat achterdocht mij bekruipt. Dan zie ik de CEO van 'Crown Surgery Medical Group' (ik pik zomaar een naam uit die lijst) voor me die zegt: "Jongens, ik stort 50.000,00 dollar van mijn privérekening op de rekening van de PIC, maar onze financiële man stort meteen 50.000,00 van dit bedrijf op mijn rekening. Deal?" Hoe lang kan Obama volhouden dat hij voor zijn feestje geen geld van bedrijven ontvangt?
Mijn 'Beggartalk' van vandaag sluit wel enigszins aan bij die van gisteren. In Trouw las ik dat de ChristenUnie opnieuw werk gaat maken van een initiatiefwetsvoorstel, dat het ontkennen van genocide strafbaar moet stellen. De ChristenUnie kwam hier eerder mee in 2006 toen de discussie oplaaide over (het antwoord op) de vraag of Turkije zich bij het uitmoorden van Armeniërs nu wel of niet had schuldig gemaakt aan genocide. Veel Nederlanders van Turkse afkomst beantwoorden die vraag ontkennend, in navolging van het algemeen gevoelen in Turkije, waar je beter niet hardop kunt zeggen dat die genocide er wel degelijk was.
In diverse landen is het al strafbaar de Holocaust te ontkennen. Afgelopen zaterdag werd een zogenaamd Europees Kaderbesluit van kracht, waarin wordt gesteld dat de aangesloten landen de strafbaarstelling (van het ontkennen van genocide) in hun wetgeving moeten opnemen. Wat hebben we dan bereikt?
Ik ben ervan overtuigd dat de Holocaust en diverse holocausts (Armenië, Ruanda, Bosnië) hebben plaatsgevonden. Daar was sprake van genocide. Als we het 'netjes' doen, dus alleen geüniformeerde militairen elkaar op grote schaal laten uitroeien, is dat geen genocide. De massamoorden onder Stalin worden geen genocide genoemd. De vele burgerdoden die vallen als gevolg van militaire acties hebben niets met genocide te maken. Maar zijn die doden minder erg? Mogen we die wel ontkennen? Hoeveel moorden moeten er gepleegd zijn voor er sprake is van genocide? Is moord met hakmessen, of door vuurpeletons, of in gaskamers erger dan moord via kruisraketten of napalmbommen? Maakt het iets uit waarom iemand gedood wordt? Is moord op etnische gronden erger dan moord op nationalistische, religieuze of financiële gronden?
Zal strafbaarstelling van de ontkenning van genocide ook maar één rabiate 'ontkenner' van zijn dwalingen doen terugkeren? Hij zal eerder in zijn dwalingen bevestigd worden. Ideeën roei je niet uit met straffen. Heel veel mensen zijn vanwege hun (afwijkende) ideeën vermoord, ook door overheden, zeer recent nog in Zimbabwe, iets langer geleden in Argentinië en Chili. Het zijn niet de ideeën of ideologieën die we strafbaar moeten stellen, maar de uitvoering daarvan. In elk beschaafd land wordt moord al zwaar bestraft. In sommige beschaafde landen wordt hij zelfs met moord bestraft, al wordt dat - op ideologische gronden - doodstraf genoemd. Ontkennen dat dat moord is, is niet strafbaar.
Waar houdt de vrije meningsuiting op? Dat was een 'kop' in Trouw. Het bericht ging over de Monitor Racisme & Extremisme (van de Universiteit Leiden en de Anne Frank Stichting) waarin de PVV van Geert Wilders wordt neergezet als een extreem-rechtse partij.
De ideeën van Wilders en de manier waarop hij die naar buiten brengt vind ik verwerpelijk. Moet hij - buiten de Tweede Kamer - worden beperkt in het uiten van die mening? Ik moet er niet aan denken! Ik onderschrijf de uitspraak van Voltaire: "Je déteste vos idées mais je suis prêt à mourir pour votre droit de les exprimer." (Ik verafschuw uw ideeën, maar ik ben bereid te sterven voor uw recht ze te uiten.)
Wanneer mensen die - in het algemeen - mijn ideeën delen erin zouden slagen Wilders' vrijheid van meningsuiting te beperken, verlenen zij daarmee automatisch Wilders het recht mijn vrijheid te beperken mocht hij ooit aan de macht komen.
"Het evenwicht tussen vrijheid van meningsuiting en bescherming tegen discriminatie is de afgelopen monitorperiode verstoord", stellen de onderzoekers. Oorzaken zijn gelegen in een veranderend politiek klimaat: "Kort samengevat: je moet kunnen zeggen wat je denkt." Inderdaad ja: iedereen moet kunnen zeggen wat zhij denkt! Dat is een van de wezenskenmerken van de democratie. Veel mensen vonden dat Theo van Gogh het onvervreemdbare recht had moslims "geitenneukers" te noemen. Ik ook. Wilders heeft hetzelfde recht de islam "een achterlijke cultuur" te noemen. Het zelfde recht hebben moslims en evangelische christenen om homoseksualiteit te veroordelen. Ik verwerp die opvattingen en uitspraken en alle andere opvattingen en uitspraken van discriminatoire aard, maar ik ga niemand ervan weerhouden die publiekelijk te uiten.
Hoe ver kun je gaan? Moeten we tolereren dat iemand oproept tot geweld tegen andere (groepen) mensen? Ja, ik vind dat we zelfs dat moeten tolereren. Door de eeuwen heen, tot op dag van vandaag, hebben wereldlijke en geestelijke leiders dat met sombere regelmaat gedaan, met de meest afschuwelijke gevolgen. Maar één enkel individu met een waanidee richt geen massaslachtingen aan. Dat doen groepen, soms massa's, die dat individu kritiekloos volgen, uit blinde bewondering, redeloze angst, weloverwogen hebzucht, machtswellust, omdat een bevel moest worden opgevolgd of om welk irrationeel motief dan ook. Massa's hebben geen mening.
Nog maar een paar dagen geleden, toen ik het over engelen had, liet ik weer eens - ten overvloede, denk ik - blijken dat ik een hekel heb aan oplichters die beweren mensen te kunnen helpen op grond van allerlei wazige theorieën over metafysische machten en energieën. Die hekel wordt nog een stuk groter als het om alternatieve geneeswijzen gaat. En ik word helemaal pissig als men alternatieve geneeskunde 'complementaire' geneeskunde gaat noemen. Dat geeft immers de illusie dat die alternatieve geneeskunde iets aan de reguliere geneeskunde toevoegt. Alternatieve genezers die beweren buiten de reguliere geneeskunde om mensen te kunnen genezen van dodelijke ziekten als kanker en aids laten mensen onnodig (te vroeg) doodgaan. In mijn simpele redenering is dat een misdrijf: dood door schuld.
Ab Klink, onze minister van Volksgezondheid denkt er wat genuanceerder over dan ik. Die vindt het volgens Het PAROOL dus niet nodig op te treden tegen op de christelijke religie gebaseerde 'healings' in de Bijlmer, waar men denkt mensen van hiv-besmetting te kunnen afhelpen. Optreden door de overheid tegen de healings noemt hij 'gecompliceerd'. 'Het raakt aan de geloofsvrijheid en de keuzevrijheid van mensen.' Die keuzevrijheid speelde bij Ab helemaal geen rol toen hij horecaondernemers verbood nog langer het roken in hun bedrijf toe te staan. Dat was ook minder gecompliceerd, want roken wordt niet door de Here God, Allah of Jahweh geregeld. Daar komt nog eens bij dat de Inspectie voor de Volksgezondheid concludeert dat de zelfverklaarde genezers geen 'aanmerkelijke kans op schade aan de gezondheid' veroorzaken. Hoeveel doden mag een al of niet religieuze kwakzalver veroorzaakt hebben voor de schade wel aanmerkelijk wordt?
Een goede beheersing van de taal van het land waar je woont en werkt is van belang. Dat geldt misschien nog wat sterker als je ook nog eens staatsburger van dat land bent. Ik wist dat niet, maar las in Trouw dat 17 van de 27 EU-landen de taal zo belangrijk vinden dat in de Grondwet is vastgelegd wat de taal van het land is. In Nederland is dat niet het geval, ook niet in Duitsland, maar daar heeft het CDU, de partij van Angela Merkel - overigens tot haar verdriet - een motie aangenomen dat wel te doen en dat levert daar weer veel discussie op.
Ik ben graag met taal bezig. Alleen al in het dagelijks schrijven van 'Beggartalk' komt dat tot uiting. Ik zie af en toe dan ook met lede ogen aan hoe vaak het Nederlands slecht gebruikt wordt: in e-mails, in weblogs, in internetforums. In Duitsland en andere landen zal dat niet veel anders zijn. Wordt de wens van het CDU daardoor ingegeven? Ik vrees van niet. De voorstanders noemen vooral de immigranten. De wet zou hen stimuleren om Duits te leren. Je moet er toch niet aan denken dat we over een tijdje Marokkaanse en Turkse woorden in onze taal taal hebben?
In de tijd toen we alleen nog via het gesproken en gedrukte woord communiceerden namen we al woorden uit andere talen over. Dat noemden we leenwoorden, alleen leenden we ze niet, we pikten ze gewoon. Anderen pikten ze van ons: manneke werd mannequin, sloep werd sloop, kajuit werd (in het Russisch) kajuta. Radio, film, tv en natuurlijk internet hebben andere talen, met name het Engels, nog dichter bij gebracht en we blijven doorgaan met het domweg overnemen van woorden. We hebben geen bazen meer, maar managers; een politicus laat zich adviseren door een spin doctor; googelen is inmiddels opgenomen in de Woordenlijst Nederlandse Taal (het Groene Boekje), net als downloaden - down·load·de, ge·down·load, down·load, down·loadt - en deleten; en zo kan ik nog heel lang doorgaan.
Is het nou erg dat we steeds meer Engelse woorden overnemen? Ik ben daar een beetje 'dubbel' in. Ik zit me soms te ergeren als er in een Nederlandse commercial een Nederlands product in het Engels wordt aangeprezen, maar ik lees al jaren bijna uitsluitend Engelse boeken. Toch gebruik ik in mijn dagelijks spreken en schrijven niet veel Engelse woorden. Uiteindelijk denk ik: laten we maar gewoon doorgaan met 'lenen'. Laten we vooral niet spastisch gaan doen over het 'zuiver' houden van onze taal. Het lijkt me wel cool als we ook wat Marokkaanse of Turkse woorden lenen.
