Leven in de bouwerij

Een nieuwe keuken. Drie woordjes, je hebt het zo gezegd, maar een wereld van gedoe. Na maanden van voorbereidingen zitten we dan eindelijk in de rotzooi, stof en herrie. Ik klamp me vast aan de plaatjes uit de catalogus en de bouwtekening, want zo gaat het worden, toch? Voor nu kan ik het nog maar moeilijk geloven. Afwassen doen we in een teiltje op de kampeertafel, buiten op het terras. Warm water op de begane grond danken we aan de waterkoker. Eten doen we op de bank met het bord op schoot. Normaal mag dat alleen op zondagavond als om 7 uur Studio Sport begint. De Hairy Bikers (elke avond om kwart over zes op BBC 2, een echte aanrader voor kook-, reis- en eetliefhebbers) zorgen voor een inspirerend rustmomentje.
De ingehuurde klusser, hij heet Bart, heeft er ongelofelijk veel plezier in. Hij tijgert door de kruipruimte, wars van al het spinrag dat zich daar in 30 jaar heeft verzameld. Hij bedient al zijn gereedschappen alsof het verlengstukken van zijn armen zijn en hij zingt met alles mee wat de Hilversumse radioboeren de kabel op draaien. Heel aanstekelijk, want ik betrap mezelf erop dat ik mee ga lopen doen, wat hem er inmiddels toe heeft gebracht om mij een keer mee te vragen naar een oefenavond van het mannenkoor waar hij lid van is. Ga ik niet doen.
Hij heeft nog een eigenaardigheid: koffie. Ik heb een groothandelsverpakking Senseo gekocht, want daar leeft hij op. Op koffie. Er staat constant "een bakkie" en hij drinkt het op alle temperaturen. Van bloedheet tot steenkoud. Er gaat geen druppel verloren.
Nog drie weken zegt de planning en dan kan ik mijn kookkunsten bot gaan vieren achter mijn nieuwe kachel. Mijn kinderen en hun partners hebben daar hoge verwachtingen van. Eergisteren, op mijn verjaardag, kreeg ik een Italiaans kookboek van ze. "De zilveren lepel" van uitgeverij Van Dishoeck. Een kookbijbel, meer dan 1200 pagina's en 2000 recepten. Ik ga ze niet teleurstellen. Nog drie weken. Ik kan bijna niet wachten.

Bonnetjes

Hij wilde, met gebruikmaking van een vrij nieuwe regeling, tot zijn 70ste in functie blijven: Harry Borghouts, Commissaris der Koningin van Noord-Holland, de eerste GroenLinkse CdK. Hij werd al eerder geplaagd door 'affaires'. De laatste was er net een teveel, dus kondigde hij vandaag zijn aftreden per 1 december a.s. aan. Een inmiddels afgetreden gedeputeerde, vanwege die affaire met die IJslandse bank, bleek voor 3000 euro met zijn (provinciale) creditcard te hebben opgenomen, maar kon daarbij geen bonnetjes overleggen. Borghouts keurde deze geldopnamen, die in Hongkong plaatsvonden, goed. Dezelfde gedeputeerde was al eens met een hoge ambtenaar gaan eten in het Okurahotel voor 295 euro, las ik in Het PAROOL. Ik neem direct aan dat het etentje op zich, vanwege dienstredenen, gerechtvaardigd was. Je hoort mij niet zeggen dat ze het hadden moeten laten bij een broodje bal, een frikandel speciaal en een patatje oorlog, maar ik kan binnen een straal van enkele honderden meters rond het Okurahotel een aantal horecagelegenheden aanwijzen waar je nog behoorlijk onder de 100 euro met twee man een redelijke maaltijd kunt genieten met een glaasje huiswijn en een koffie na. Vooruit, gooi er voor beiden ook nog een aperitiefje tegenaan.

Als ware het een reflex schiet GroenLinks meteen in de verdediging: "Als commissaris hoef je toch niet alle bonnetjes na te trekken? Dat lijkt me anders wel een dagtaak worden. Je mag ervan uit gaan, dat iedere gedeputeerde zelf in alle redelijkheid declareert." Toen ik de laatste keer keek werkten er ambtenaren bij de provincie Noord-Holland. Zo is er vast ook een ambtenaar die bonnetjes naast declaraties legt. Dat hoefde Harry echt niet zelf te doen. Die hoefde pas op te treden als hem gemeld werd: "Van deze gedeputeerde heb ik wel declaraties, maar geen bonnetjes." Bij de betrokken gedeputeerde kon je er niet van uitgaan dat hij "in alle redelijkheid" declareerde. Tenzij je dat etentje in het Okurahotel, op gemeenschapskosten, redelijk wilt noemen. Harry is al 66. Hij kan rustig van zijn AOW en ABP-pensioen gaan genieten.
x

Uitroeien

In Noorwegen komen vier soorten roofdier voor: wolf, beer, lynx en veelvraat. Wolf en beer kennen we natuurlijk allemaal. De lynx is een kleine katachtige (ter grootte van een herdershond), de veelvraat is de grootste op het land levende marterachtige. Erg groot is hij niet: hij weegt zo'n dertig kilo, maar zo klein als hij is gaat hij rendieren te lief. Tijdens mijn omzwervingen in Lapland heb ik hem twee keer in levende lijve, van een afstand, mogen aanschouwen. (Die foto is niet van mij.) Hij heeft een prachtige, 'golvende' manier van lopen. De naam is een verbastering van het Noorse fjellfräs, wat zoiets als bergkat betekent. Zij normale Noorse naam is jerv. (In Zweden heet hij järv.)

De roofdieren spelen, las ik in de Volkskrant, een belangrijke rol in de Noorse verkiezingen die een dezer dagen worden gehouden. De vraag is namelijk: moeten we de wolven, die zich wel eens vergrijpen aan het vee, volledig uitroeien? Dat wil zeggen dat alle 12 tot 18 wolven in heel Noorwegen om zeep geholpen moeten worden. Van de naar schatting 126 beren mogen er 18 gedood worden. Er wordt niet vermeld hoeveel van de 230 - 300 veelvraten er aan mogen, noch hoeveel van de 500 - 700 lynxen. Je kunt je wel voorstellen welke slachtingen al die roofdieren onder het vee aanrichten. Weliswaar worden de uitgemoorde koeien en schapen door de overheid vergoed, maar: Boeren die op televisie met de tranen in de ogen naast een dood lam staan, vinden bij diverse politici een gewillig gehoor.

Kijk, dat is nog eens doelgericht optreden in het belang van de mensen waar het om gaat: de kiezers. In Noorwegen houden ze kennelijk niet van dat softe Nederlandse gedoe, waar de aanleg van een nieuw stuk A10 bij Delft rustig toch weer een paar jaar wordt stilgelegd, omdat volgens een aanhang(st)er van Marianne Thieme in datzelfde gebied een hangplek voor dwarsgestreepte pijlstaartsalamanders is. Op Celebes zijn ze er ook al lang achter dat orang oetans geen soja verbouwen, terwijl ze in Nederland gek zijn op sojamelk en op van sojameel nagemaakte hamburgers.

Nu ik het toch heb over vee dat wij natuurlijk wel mogen doodmaken: de laatste tijd is er een tv-commercial te zien waarin gezegd wordt dat er "de laatste tijd zoveel te doen is over kalfsvlees", of woorden van gelijke strekking. Volgens mij is er al in tijden helemaal niets, althans niet in de grote landelijke media, te doen over kalfsvlees. Het is al weer een tijdje geleden dat er commotie was over het feit dat je met een gemiddelde kalfsbiefstuk meer hormonen naar binnen kreeg dan met een serie pillen die alleen op recept bij de apotheek verkrijgbaar zijn, of onder de toonbank bij het fitnesscentrum. Iemand heeft het kennelijk tijd gevonden het kalfsvlees er weer bij ons in te rammen, voorzien van een Europees keurmerk. Eet smakelijk!
x

Kosten

Wat kost een allochtoon en wat levert zhij ons op?

Wat kost een Nederlander met een verstandelijke beperking (ik gebruik hier ook maar eens de tegenwoordig politiek correcte aanduiding) en wat levert zhij ons op?

Wat kost de gemiddelde tv-presentator (bij de publieke televisie) en wat levert zhij ons op?

Wat kost de ov-chipkaart en wat levert die ons op?

Wat kost de JSF en wat levert die ons op?

Wat kost de missie in Uruzgan en wat levert die ons op?

Wat kost de Betuwelijn en wat levert die ons op?

Wat kost nierdialyse en wat levert die ons op?

Wat kost de Noord-Zuidlijn en wat levert die ons op?

Wat kosten Geert Wilders en zijn fractiegenoten en wat leveren zij ons op?

Alleen de eerste van de vragen hierboven wordt vandaag in de Tweede Kamer besproken.
x

Vijftig

De uitspraak wordt aan Heinrich Heine toegeschreven: "Als de wereld vergaat, ga ik naar Nederland. Daar gebeurt alles vijftig jaar later." In de tijd van Heine ging die uitspraak misschien nog op, maar tegenwoordig kun je dat in zijn algemeenheid niet meer beweren. We weten bij bij wijze van spreken niet hoe snel we buitenlandse, vooral Amerikaanse, trends moeten overnemen. Televisie en internet spelen daar een belangrijke rol in.

Binnen Nederland zou je Heines uitspraak, met enige variatie, nog wel kunnen gebruiken: "Als de wereld vergaat, wordt ik gereformeerd. Bij die mensen gebeurt alles vijftig jaar later." Ik heb het dan niet over de 'gewone' gereformeerden, die inmiddels bij de PKN horen, maar over de wat kleinere denominaties als christelijk-gereformeerden en oud-gereformeerden. In mijn jeugd gebruikte je als gereformeerde de fiets niet op zondag, laat staan dat je op de fiets naar de kerk ging. De meeste protestanten (rooms-katholieken waren altijd al wat 'rekkelijker', afgezien van vrouwen in het ambt) zien er nu geen been meer in met de auto naar de kerk te gaan. Waar het in feite op neer komt is dat protestanten altijd wat moeite hadden met het aanvaarden van nieuwe, met name technologische, ontwikkelingen. De eerste stoomtrein werd hier en daar als uitvinding van de duivel beschouwd. Telefoon en radio zullen zelfs in de meest behoudende protestantse milieus niet meer ontbreken, maar de tv komt daar nog steeds de deur niet in. Uiteraard geldt dat ook voor die nog wat nieuwere technologie: communiceren via het internet. Maar ook op het niet-materiële vlak is het wel eens wennen. Vrouwen in het ambt was in mijn jeugd onbespreekbaar, maar jaren later werd mijn oudste zus ouderling.

Een altijd wat bijzondere groep vormden de leden van de 'Gereformeerde Bond'. De leden daarvan kwamen inhoudelijk overeen met de meer orthodoxe, behoudende gereformeerden, maar zij bleven consequent lid van de kerk hunner vaderen: de hervormde kerk. Met de hervormde kerk gingen zij mee in de PKN, maar nog steeds zijn ze daarin de Gereformeerde Bond.

En jawel hoor: enkel decennia later dan bij de meeste protestanten begint hier en daar bij de 'Bonders' het licht door te breken (of, zal in sommige kringen opgemerkt worden: begint ook daar het verval). Trouw schrijft: Liberale krachten binnen het orthodoxe en eens zeer machtige bolwerk hollen de Bond uit. De Bond is verdeeld over 'essentiële thema's' schrijft Pieter Vergunst, hoofdredacteur van De Waarheidsvriend, het weekblad van de Bond. Wat zijn dan die essentiële thema's, waar ze in de Utrechtse Jacobikerk de discussie wel over willen aangaan? Het zal je, denk ik, niet verbazen als ik zeg dat het bijvoorbeeld gaat om:
- vrouwen in het ambt;
- het aanvaarden van homofilie.

De Utrechtse Bonders lieten fijntjes weten niet meer te doen alsof de Bijbel 'letterlijk' moest worden genomen; ze houden tegenwoordig 'rekening met de cultuur en de tijd waarin het bijbelboek geschreven is'. Geloof het of niet, maar ook in Bondskerken schuiven op zondagmorgen hier en daar niet-celibataire homo’s de kerkenraadsbank in.

In het algemeen laten de wat ruimer denkende Nederlanders, of ze nu wel of niet religieus zijn, de Bonders en soortgelijke groepen in hun waarde. Ze zullen altijd een of twee generaties later de dingen accepteren die nu 'mainstream' zijn. Daar kunnen 'we' mee leven; even goeie vrienden, toch? Nu moeten 'we', ruimdenkend als 'we' zijn nóg een stapje maken en niet verwachten dat allochtone moslims na een inburgeringscursus van 600 uur (waarvan al 500 uur aan taalles wordt besteed) op sommige punten verder zijn Bonders en hun behoudende broeders en zusters.
x

Condoleanceregister

... een offer opdat wij hier in Nederland nooit zullen te hoeven leven met gruwelen zoals die daar nog immer zo gewoon zijn.

een stukje veiligheid voor ons gegeven ...

... ook voor een veiligere wereld voor ons in Nederland.

Die teksten haal ik van het condoleanceregister dat het ministerie van defensie heeft geopend na het sneuvelen van een militair in Afghanistan en ik heb lang niet alle teksten gelezen. Ik ben tegen 'onze' militaire aanwezigheid in Afghanistan, maar dat wil niet zeggen dat ik op dat sneuvelen zal reageren met "Eigen schuld, dikke bult." Ik zal ook nooit mijn eigen gemeenplaatsen aan een condoleanceregister toevoegen. Ik ken die gesneuvelde militair niet, noch zijn partner, familie, vrienden en collega's, dus ik weet niet hoe ik "in gedachten" bij hem en hun moet zijn.

Ik twijfel er niet aan dat er militairen in Afghanistan zijn die hun werk doen in de volle overtuiging dat zij daarmee de overgrote meerderheid van de Afghaanse bevolking een belangrijke dienst bewijzen. Zo zijn er Nederlandse burgers die oprecht van mening zijn dat 'wij' de democratisering van Afghanistan met militaire middelen binnen bereik (kunnen) brengen. Maar ik ben ook geneigd dat beeld enigszins te nuanceren.

Van de huidige president Karzai is wel eens gezegd dat hij in feite niet meer is dan de burgemeester van Kabul. Grote delen van Afghanistan immers staan in feite nog altijd, al sinds de Sovjet-Unie zich terugtrok, onder leiding van lokale stamoudsten/krijgsheren, die net als de Taliban absoluut niet geïnteresseerd zijn in democratie en mensenrechten, zo corrupt zijn als het maar kan en elkaar de tent uitvechten. Karzai steunde, evenals 'het westen', aanvankelijk de Taliban, omdat het erop leek dat zij een einde konden maken aan wat in feite een Afghaanse burgeroorlog was. Toen zij aan de macht kwamen lieten zij hun fundamentalistische gezicht wat duidelijker zien, net als voorheen de ayatollah Khomeini, die ook werd binnengehaald als de man die een einde maakte aan het gehate bewind van Mohammed Sjah Pahlavi en zijn bloeddorstige geheime politie Savak. Dat was nog tot daaraan toe. De regering van de VS werd pas echt pissig toen bleek dat de Taliban onderdak verleende aan Osama bin Laden, de verantwoordelijke man voor '9/11'. Pas toen de Taliban weigerde Osama bin Laden uit te leveren vond de regering van de VS het noodzakelijk militair in te grijpen. Althans, dat was formeel de 'casus belli'. Er was ook nog een enkel ander geopolitiek motief.

De buitenlandse politiek van de VS, altijd trouw gesteund door welke Nederlandse regering dan ook, heeft maar weinig met mensenrechten te maken. Nadat Vietnam de Amerikanen eruit gegooid had, viel het Cambodja binnen, waar het een einde maakte aan het schrikbewind - dat vond ook de VS - van de Rode Khmer van Pol Pot. Was Amerika daar blij mee? Niet echt: het bleef tot het bittere einde de regering van de Rode Khmer erkennen als de wettige regering van Cambodja, want Vietnam was geen vriendje van Amerika. Dat heet realpolitik.

Toen Amerika, met onze morele en diplomatieke steun, o.a. met napalm en dioxine huishield in Vietnam, Laos en Cambodja, werd ons ter rechtvaardiging voorgehouden dat zij daar bezig waren ook onze democratische rechtsorde te beschermen. Uit de citaten hierboven blijkt dat ook nu mensen hier de mening zijn toegedaan dat in het verre Afghanistan 'onze jongens en meisjes' onze veiligheid hier beschermen. De politici van het vrije westen willen ons dat graag laten geloven om onze steun voor hun beleid te verwerven, maar ze weten wel beter. Toch blijven ze militairen sturen en huilen krokodillentranen als weer een van hen sneuvelt.

PS
Peter van Uhm is geen politicus. Hij is de hoogste militair in ons land, de Commandant der Strijdkrachten. Hij voert, als goed ambtenaar, het beleid uit dat de regering, met steun van het parlement, heeft bepaald. Wat Van Uhm in het openbaar zegt is, zolang de regering daarvan niet publiekelijk afstand neemt, de verwoording van het beleid van onze regering. Na de tweede gesneuvelde militair in korte tijd zei Van Uhm, volgens Trouw: "Ik spreek nogmaals de hoop uit dat de Nederlandse bevolking als één blok achter onze militairen en hun thuisfront blijft staan."

Ik weet dat een van de tot nu toe in Afghanistan gesneuvelde militairen de zoon van generaal Van Uhm is. Ik kan ook nog bewondering opbrengen voor het feit dat hij desondanks zijn werk voortzet. Ik veroordeel geen enkele militair die, in opdracht van de Nederlandse regering, zijn werk in Afghanistan verricht. Maar ik verdom het ten enen male mij te laten aanpraten dat ik deloyaal ben ten opzichte van "onze militairen en hun thuisfront" door tegen onze militaire aanwezigheid in Afghanistan te zijn.
x

Atoomstroom

Een aantal dagen geleden kreeg ik via e-mail een aanbod van 'Atoomstroom.nl'. Deze energieleverancier wilde mij, tegen een concurrerend tarief, "100% kernenergie" leveren. Ik besteeg weer eens een van mijn stokpaardjes en stuurde het volgende mailtje terug:
Waar ik vooral in geïnteresseerd ben, is in de wijze waarop u "100% kernenergie" bij mij in huis denkt te krijgen. Dat kunt namelijk niet. U weet net zo goed als ik dat ook niemand 'groene energie' in huis krijgt. U levert, net als Eneco, Oxxo, Nuon en hoe ze nog meer mogen heten, uw energie aan het algemene net, waar we allemaal onze stroom van krijgen. We gebruiken dus allemaal dezelfde 'grijze' stroom. Alleen zijn er mensen die een warm gevoel krijgen als ze hun stroom betalen aan een 'groene' leverancier. Overigens kunt u zich de moeite besparen mij over te halen op uw maatschappij over te stappen: ik ben tegen kernenergie.

Geheel tegen mijn verwachting in kreeg ik nog dezelfde dag antwoord:
Geachte heer Van Wijk,

U heeft helemaal gelijk dat het niet mogelijk is om op uw huis te 'mikken' in de distributie. Ook hebben we geen aparte leiding naar uw huis gelegd die rechtstreeks met een kerncentrale is verbonden. Hoe werkt het dan wel?

In Nederland zijn alle distributienetwerken waarover de stroom wordt geleverd een publiek goed, in handen van de Overheid. Alle leveranciers van elektriciteit mogen van deze distributienetwerken gebruik maken. Dat doen wij dus ook.

Stroomdistributie is te vergelijken met een volle buis knikkers: Wij stoppen er eentje voor u in die we inkopen bij een kerncentrale (een gele in dit geval). Daardoor komt er een andere knikker bij u eruit (een grijze in dit geval). Echter: u zou die andere knikker niet hebben gekregen als wij die gele er niet voor u zouden hebben ingestopt.



In werkelijkheid is deze buis met knikkers een koperen draad met z.g. elektronen. Elektronen zijn onzichtbare dragers van energie.

Uw apparaten thuis zien het verschil niet tussen de elektronen (of knikkers zo u wilt) uit een kerncentrale of uit een windmolen. Het gaat erom dat u ons opdracht geeft om nucleair in te kopen. Als we veel klanten krijgen en meer stroom uit bijvoorbeeld Frankrijk moeten importeren, komen er dus meer 'gele' knikkers op het net.

Kortom: iedere kilowattuur (kWh) die wij u leveren kopen wij nucleair voor u in en stoppen wij in het netwerk. Daardoor komen er bij u elektronen (c.q. knikkers) uit het stopcontact. Bij z.g. 'groene stroom' werkt het overigens op precies dezelfde manier.

Heb ik het hiermee voor u duidelijk gemaakt?

Met viendelijke groet,

Sjef Peeraer
Atoomstroom.nl

PS: dat u tegen kernenergie bent is uw goed recht. Vanwege uw klaarblijkelijk begaanheid met het onderwerp stuur ik u de bijgaande vergelijking tussen wind en kernenergie.

Heel fijn dat me nog eens duidelijk gemaakt wordt wat ik al wist, maar het komt me enigszins onwaarschijnlijk voor dat mijn 'Nuonknikkers' niet bij mijn elektrische apparaten komen, als Atoomstroom.nl niet af en toe een van zijn gele knikkers in die buis stopt, of Oxxio een groene. Dan stopt Nuon er gewoon wat meer knikkers in. Inderdaad: meer CO₂ in de atmosfeer. Ik ben best redelijk milieubewust, maar voorlopig stap ik nog niet over op een 'groene' leveranciers. In het huidig tijdsgewricht immers kun je er dan donder op zeggen dat je twee keer gaat betalen, of door de een wel af-, maar door de ander niet aangesloten wordt, of nog andere ellende over je heen je haalt.

In de meegestuurde bijlage maakt Atoomstroom.nl duidelijk dat windenergie vele malen duurder is dan atoomenergie. Dat zal best, maar al zou ik kernenergie voor niets krijgen, dan wil ik die nog niet, zolang er nog geen gegarandeerd veilige (ook voor toekomstige generaties) opslag of verwerking van radioactief afval voorhanden is.
x