Televisiebeelden zijn vluchtig. Als er een toespraak wordt gehouden, kun je niet meteen de complete inhoud daarvan op zijn waarde schatten. Je bent al of niet gevoelig voor de uitstraling van de persoon die de toespraak houdt, waardoor je met een zekere vooringenomenheid luistert en het gesprokene waardeert. Het loont daarom de moeite de complete tekst van Obama's inauguratiespeech nog eens rustig na te lezen. De originele Engelse tekst vind je hier bij MSNBC, de Nederlandse vertaling vind je hier bij Trouw. Als je iets weet van mijn interesse in de Amerikaanse politiek, zal het je niet verbazen dat ik die moeite heb genomen.
Over Barack Obama is al veel gezegd en geschreven. Ook ik vertrouw erop dat hij een betere president zal zijn dan George W. Bush, maar dat is dan ook niet zijn grootste opgave. Je kunt hem op allerlei manieren kwalificeren en van meet af aan heb ik wat huiverig gestaan ten opzichte van wat al te voorbarige 'heiligverklaringen'. Wat je ook van Obama kunt zeggen, hij is in de eerste plaats een Amerikaan, sprekend voor - in de eerste plaats - een Amerikaans publiek, refererend aan Amerikaanse idealen en opvattingen over de plaats van Amerika in de huidige wereld en in de wereldgeschiedenis. Zo sprak hij over Amerikanen die voor ons hebben gevochten en zijn (...) gestorven, in plaatsen als Concord en Gettysburg, Normandië en Khe Sanh. Weinig mensen hier zullen zich herinneren dat Khe Sanh een plaats in (destijds: Zuid-)Vietnam is waar, in een veldslag die overigens nergens toe leidde, een eenheid van de Mariniers het 77 dagen volhield tegen Noord-Vietnam en de Vietcong. Die hele oorlog was op verkeerde uitgangspunten gebaseerd en liep niet zo best af voor Amerika.
De grondleggers van onze natie, die voor gevaren stonden die wij ons nauwelijks kunnen voorstellen, hebben een handvest opgesteld die garant stond voor onze rechtsorde en rechten van de mens, een handvest dat is uitgegroeid door het bloed van vele generaties. De wereld wordt nog steeds verlicht door die idealen, en we zullen ze niet opgeven uit opportunisme. Die idealen zijn geen typisch Amerikaanse uitvindingen. Ze waren voor een belangrijk deel afkomstig van de grondleggers van de Franse Revolutie. De Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog was geen oorlog tegen vreemde bezetters. Het was een oorlog tussen kolonisten en hun broodheren in Engeland.
Obama roept in herinnering de strijd tegen fascisme en communisme, dus tegen Nazi-Duitsland, Japan, Italië, het Oostblok en de Volksrepubliek China. Als we ons eens temeer laten leiden door deze principes, zijn we opgewassen tegen die nieuwe bedreigingen die een nog grotere inspanning vergen. Laat die tekst even goed doordringen. Wil Obama ons laten geloven dat activiteiten van Al-Qaida en de Taliban, Hamas en Hezbollah en Iran, tot "nog grotere inspanning" zullen leiden dan de Tweede Wereldoorlog, de Koreaanse Oorlog, de Koude Oorlog en de oorlogen in Vietnam, Laos en Cambodja? God helpe ons de brug over, want dan staat ons nog heel wat te wachten.
De tijd is gekomen om (...) dat kostbare geschenk, dat nobele idee, te propageren, dat is doorgegeven van generatie op generatie: die door God geschonken belofte dat iedereen gelijk is, dat iedereen vrij is, en dat iedereen de kans moet krijgen om hun volledige portie geluk na te streven. Dat soort retoriek gaat er in Amerika in als Gods woord in een ouderling, maar God heeft ons helemaal niet beloofd dat iedereen vrij en gelijk is. We hebben Amerika niet nodig om een kans te krijgen om onze "volledige portie geluk na te streven." Het probleem is juist dat de VS al te vaak hun opvattingen over vrijheid en gelijkheid aan anderen hebben opgedrongen en dat nog altijd niet kunnen laten.
Was de inauguratiespeech niet meer dan retorisch verantwoorde peptalk? Ik houd het daar voorlopig maar op, maar net zo min als tijdens George W. Bush zal er reden zijn tijdens de regering van Barack Obama het Amerikaanse beleid blindelings te volgen. Barack Obama is een Amerikaan en Amerikanen zijn pas wereldburgers als de wereld naar hun ideeën is ingericht.
Wie zijn gat brandt moet op de blaren zitten. Dus: wie willens en wetens zonder geldig kaartje in de trein stapt, moet een boete betalen. Die oud-Hollandse wijsheid zijn veel zwartrijders helaas vergeten, die gaan dus stennis maken, als ze betrapt worden. Dat was al in 2000 zo en toen kreeg de NS 500 miljoen euro om stations af te sluiten met poortjes waar je alleen doorheen kon met een geldige ov-chip. Ruim acht jaar later, las ik in Trouw, heeft de NS dat geld nog steeds op de rekening staan en het is, door rente, inmiddels aangegroeid tot ruim 700 miljoen euro. De NS is groot voorstander van de ov-chip, maar wat blijkt? Zeker twee derde van de Nederlandse stations krijgt geen ov-chippoortjes. Verbetering van de veiligheid in treinen, waar het met de ov-chip om begonnen was, blijft daardoor een zaak van conducteurs. (Onderstreping toegevoegd.) Welk deel van de half miljard euro die de NS in de poortjes mochten investeren inmiddels is uitgegeven, willen ze niet zeggen. (...) Het leeuwendeel daarvan staat al acht jaar werkeloos op NS-bankrekeningen.
Wie moet zich nu druk maken om dit wat merkwaardige beleid van de NS? Rover, de Consumentenbond en de ANWB staan niet te trappelen om de ov-chip in te voeren, dus die zul je ook niet horen over het uitblijven van de poortjes. De gemiddelde reiziger houdt ook niet erg van barrières tussen hem/haar en de trein, dus een volksopstand ligt niet de lijn der verwachting. De Tweede Kamer wilde die poortjes i.v.m. de veiligheid. Je zou dus zeggen: de Tweede Kamer eist dat die poortjes er komen en als die er niet komen gaat al dat geld - plus de rente - terug naar Wouter Bos
De veiligheid in de trein blijft dus voorlopig nog "een zaak van de conducteur." Als ik momenteel bestuurder zou zijn van een vakbond waar NS-conducteurs bij zijn aangesloten, zou ik de leden bijeenroepen en hen het volgende voorstel voorleggen: wij gaan alleen nog met de trein mee om de reizigers service te bieden; dus we gaan ons onthouden van klantonvriendelijke activiteiten als het vragen naar geldige vervoersbewijzen, totdat de NS ons duidelijk maakt welke maatregelen er genomen worden om onze veiligheid zoveel als mogelijk te garanderen.
Water, gas en elektriciteit zijn essentiële voorzieningen in de hedendaagse maatschappij. Zonder water hebben we nooit gekund, het stadium dat we ons warm hielden bij en kookten op een houtvuurtje zijn we al lang voorbij. Tot niet eens zo heel erg lang geleden waren deze voorzieningen geheel in handen van met name de lagere overheid, gemeenten en provincies. Formeel werd de hele handel wel geprivatiseerd, maar de aandelen bleven in handen van diezelfde overheden.
De privatisering moet nog verder doorgaan, vindt men hier en daar. Aandelen in energiemaatschappijen zijn een begeerd bezit, want wat er ook gebeurt, afname van het product is verzekerd. Gemeenten en provincies zitten al verlekkerd uit te rekenen wat ze allemaal kunnen doen met de miljarden die ze kunnen verdienen met de verkoop van hun aandelen aan 'gewone' marktpartijen. Tegelijk met hun aandelen verkwanselen ze ook hun zeggenschap over de energievoorzieningen. Die zeggenschap komt dan te liggen bij mensen die niet in de eerste plaats hun cliënten, maar hun aandeelhouders tevreden willen houden. In Bulgarije kunnen ze inmiddels precies vertellen wat er gebeurt als partijen waarop zij geen invloed hebben ruzie gaan maken over de gasvoorziening en de prijs die daarvoor betaald moet worden.
Als onze energie door een buitenlands bedrijf geleverd wordt en er ontstaat tijdelijk een tekort, gaat die leverancier dat tekort dan gelijkmatig verdelen over alle landen waar hij werkzaam is of is het hemd dan nader dan de rok? Mogen de diverse nationale overheden zich nog met de prijs bemoeien? Moet die prijs overal hetzelfde zijn?
Af en toe ben ik zeer ouderwets. Ik ben en blijf van mening dat grote infrastructurele voorzienen, zoals een wegennet, openbaar vervoer en energie uit de klauwen van de commercie gehouden moeten worden. Dat zijn gemeenschapsvoorzieningen, dus daar moet de gemeenschap - via politiek en overheid - zeggenschap over hebben. Ik weet dat bij de overheid ook niet alles even efficiënt georganiseerd wordt, maar ik hoor in 'Kassa' en 'Radar' regelmatig geluiden over marktgerichte bedrijven die er steeds weer in slagen er een grote puinzooi van te maken. Hoe zat het ook al weer met die kredietcrisis?
Wat is de grootste prestatie die George W. Bush heeft geleverd in de acht jaar dat hij president van de Verenigde Staten was? Bush zelf en zijn bewonderaars hebben het antwoord op die vraag bij de hand: na 11 september 2001 is er op Amerikaanse grondgebied geen terroristische aanslag meer gepleegd. Wat is daar voor bijzonders aan? Diezelfde 'prestatie' is geleverd door de regeringsleiders van Duitsland, België, Zweden, Finland, Namibië, Costa Rica, Nieuw-Zeeland, Korea en zo zou ik nog een hele tijd kunnen doorgaan.
In kringen van personen die wat kritischer tegenover het beleid van Bush staan wordt wel eens opgemerkt dat '9/11' wellicht voorkomen had kunnen worden als de Amerikaanse regering wat alerter had gereageerd op waarschuwingen die ruim vóór '9/11' waren gegeven. Het pakket aan maatregelen dat een nieuwe aanslag moest voorkomen hield onder meer in: twee mensen en geld verslindende oorlogen, schending van mensenrechten door het martelen van verdachten en het jarenlang opsluiten van verdachten in Guantanamo Bay, inperking van de vrijheden van de Amerikaanse burgers. Tegelijkertijd werd de belasting van de superrijken verlaagd, werd zeer inadequaat gereageerd op een natuurramp (de orkaan Katrina) en maakte de vrije markt eigener beweging duidelijk dat zelfregulering een illusie is.
Christelijk rechts heeft acht jaar lang zijn kans gehad. Ik vraag me af of God tevreden is met het resultaat.
Israël kent twee grote etnische groepen staatsburgers, dus mensen met de Israëlische nationaliteit: Joden en Arabieren. De laatste groep maakt ongeveer 20% van de Israëlische bevolking uit en is ook vertegenwoordigd in de Knesset, het Israëlische parlement. Het merendeel is moslim, kleine minderheden zijn christenen en Druzen.
In Nederland wonen Arabieren en Berbers, of: mensen met een Arabische of Berberse achtergrond. We noemen ze alleen zelden of nooit zo. We noemen ze, naar hun land van herkomst, Marokkanen. Maakt het wat uit? Niet zo veel. Het geeft misschien aan dat taalgebruik en woordkeus merkwaardige gewoonten zijn. Daar ga ik dan wel eens over zitten nadenken. Waarom zeggen we, ook hier in Nederland, dat 20% van de Israëlische bevolking uit Arabieren bestaat? Ik denk dat de overgrote meerderheid niet alleen Arabier is, maar - van oorsprong - ook Palestijn. Dus: 20% van de Israëlische bevolking, een minderheid, maar geen kleine, is Palestijn. Dat klinkt een beetje vreemd, zeker onder de huidige omstandigheden. Spreken we daarom over Arabieren?
Al weer enige tijd geleden heeft het bestuur van stadsdeel 'De Baarsjes' het jongerenwerk geheel uitbesteed aan 'Ýouth for Christ' (YfC). YfC heeft, dat kun je deze organisatie op zich niet kwalijk nemen, een nogal sterke evangelisatiedrang. Toen de plannen van het stadsdeelbestuur bekend werden, werden daartegen ook bezwaren geopperd. Gaan ze niet tijdens hun werk 'zieltjes winnen'? YfC staat niet bepaald positief tegenover homoseksualiteit. Maar YfC was de beste, vond het stadsdeelbestuur. Er werd een afspraak gemaakt dat het geloof buiten het jongerenwerk in 'De Baarsjes' zou worden gehouden. Er zou ook niet-christelijk personeel worden aangenomen.
Onlangs, meldt Het PAROOL, heeft YfC een personeelsadvertentie geplaatst, waarin het zendingsdoel van de organisatie werd benadrukt. Ja, het christelijke bloed kruipt nu eenmaal waar het niet gaan kan. Hoeveel niet-christenen gaan enthousiast solliciteren bij een organisatie die zich geroepen voelt het woord van God aan de medemens bekend te maken? Je collega's zitten waarschijnlijk al met gefronste wenkbrauwen te kijken als jij tijdens de lunch op je boterhammen aanvalt zonder eerst de Heere bedankt te hebben en te vragen je voedsel te zegenen. En voor je het weet zit jij als enige met je mond dicht terwijl zij het werkoverleg beginnen met een blij, opbeurend gezang. Hallelujah! Mocht je toevallig homo zijn, dan kun je dat beter niet nadrukkelijk in je cv vermelden.
Laten we nu eens aannemen dat het stadsdeel 'Bos en Lommer', het stadsdeel met het hoogste allochtonenpercentage, zich voorneemt het jongerenwerk uit te besteden aan een moslimorganisatie - Youth for Allah - met evangelisatiedrang, niets radicaals, maar gewoon zieltjes winnen voor Allah. Zou dat voornemen gerealiseerd worden?
"Hamas, Hamas, joden aan het gas." Deze weerzinwekkende leus werd gebruikt tijdens recente anti-Israëldemonstraties door deelnemers met een moslimachtergrond. Zonder iets te willen goedpraten wil ik er op wijzen dat deze leus niet door rel-Marokkanen of rel-moslims is bedacht. Als ik me goed herinner werd deze leus al vrij lang geleden voor het eerst massaal gebruikt door autochtone voetbalsupporters die daarmee van hun afkeer van de voetbalclub Ajax wilden blijk geven. Deze leus heeft nu het SP-kamerlid Harry van Bommel in opspraak gebracht. Hij liep voorop in een demonstratie waarin deze leus door een aantal deelnemers werd gescandeerd en heeft zich daarvan niet meteen en nadrukkelijk gedistantieerd. Sterker nog: hij nam duidelijk deel aan het scanderen van "Intifada!" 'Intifada' is een Arabisch woord dat 'opstand' betekent. Het wordt meer in het bijzonder gebruikt ter aanduiding van de Palestijnse (volks)opstand tegen de Israëlische bezetting van de Gazastrook, de Westelijke Jordaanoever en delen van de Hoogte van Golan. Het zijn niet uitsluitend de Hamas, Hezbollah, Al Quaida, de PLO, meer gematigde Arabische/islamitische groeperingen en regeringen, het Palestinacomité en Gretta Duisenberg die zich bij herhaling tegen die bezetting keren. Ook een toch gematigd te noemen persoon als Dries van Agt heeft zich daar bij herhaling fel tegen gekeerd.
Je kunt je met recht afvragen of Harry van Bommel bij die demonstratie handig heeft geopereerd, maar als Bram Moskowitz, zoals ik in De Telegraaf las, de Amsterdamse hoofdofficier van justitie verzoekt vervolging tegen Van Bommel in te stellen wegens het aanzetten tot haat, discriminatie en geweld, draaft hij wel heel erg ver door. In de aloude stijl van De Telegraaf worden nieuwsvoorziening en opinie weer eens door elkaar gehaald door in een onderschrift bij een foto Van Bommel en Duisenberg als Israëlhaters te betitelen. Ik haat Israël niet, maar ik wordt niet automatisch antisemiet als ik bepaalde aspecten van de Israëlische politiek volledig afkeur. Ik word evenmin een Palestijnenhater als ik bepaalde activiteiten van Hamas en Hezbollah afkeur. Israël houdt al meer dan 40 jaar buitenlands grondgebied bezet en keurt goed dat Israëlische staatsburgers zich daar metterwoon vestigen. Israël onthoudt anderhalf miljoen Palestijnen in de Gazastrook van een regelmatige invoer van voedsel, medicijnen en andere voor een geordend bestaan noodzakelijke materialen. Daar worden heel normale Palestijnse burgers heel erg pissig van. Dat is geen enkel excuus voor het afschieten van raketten op Israëlische burgers, maar het geweld dat Israël daar tegenover stelt is ook naar mijn mening in hoge mate disproportioneel. Zelfs al zou het waar zijn dat Hamas burgers, waaronder kinderen, als 'menselijk schild' gebruikt, dan nog zouden verantwoordelijke politici en soldaten die in militair opzicht volstrekt superieur zijn aan de tegenstander zich vele malen moeten bedenken voor zij voor lief nemen dat zij met elke gewapende strijder een veelvoud aan burgers doden. 'Collateral casualties' (bijkomende slachtoffers) is een inmiddels ingeburgerde term, maar dat maakt hem niet minder afschuwelijk.
De Holocaust is meer dan voldoende rechtvaardiging voor de wens van Joden te leven binnen algemeen internationaal erkende grenzen, zonder vrees voor geweld of discriminatie op grond van etniciteit of geloof. Maar het is op zijn minst onzuiver bij kritiek op de staat Israël de massamoord op Joden zelfs maar als een schijn van rechtvaardiging voor gebruik van extreem geweld te gebruiken. Harry van Bommel zegt in Het PAROOL: "Ik krijg nu trouwens ook heel veel steunbetuigingen uit Joodse kring. Een man schreef mij dat hij zich soms schaamt om Jood te zijn. Hij meldde zich meteen aan als lid van de SP."
