Principes

Trouw schrijft: Al 46 jaar woont de 81-jarige priester Jan Peijnenburg uit Eindhoven, in weerwil van zijn celibaatbelofte, samen met Threes van Dijck (86). Nooit was dat een probleem: de relatie werd van hogerhand oogluikend toegestaan. Maar nu is er een hulpbisschop in Den Bosch, die de priester gaat schorsen als hij zijn vriendin niet de deur uitzet.

Wat moet je nou weer met zo'n bericht? Heeft zo'n hulpbisschop geen dringender zaken om zich mee bezig te houden? Puur principieel heeft hij natuurlijk gelijk. Die priester heeft ooit beloofd celibatair te leven en heeft die belofte gebroken. Dat deden een kleine 50 jaar geleden meer priesters. Diverse gingen nog een stap verder en gaven hun priesterschap op en als ze heel consequent waren, verlieten ze de kerk.

Ik ben zo'n type van: als je lid bent van een club, houd je je aan de regels van die club. Je mag binnen de club de regels ter discussie stellen, maar als je de meerderheid niet achter je krijgt, heb je pech. Dan kun je beter lid van een andere club worden. Wie graag een 'gemengde' sport wil beoefenen, moet niet gaan voetballen, maar korfballen. De man die het geloof in God wil verbreiden met een vrouw aan zijn zijde, moet geen rooms-katholiek priester, maar dominee worden. Hetzelfde geldt voor vrouwen die een religieus ambt willen uitoefenen.

De rooms-katholieke kerk zou overigens weer eens moeten leren niet met twee monden te spreken, al doen ze het dan soms stilzwijgend. Als die priester in dat bisdom 46 jaar lang mocht samenwonen mag je dat lopend beleid gaan noemen. Dat moet je als hulpbisschop niet ineens willen veranderen, al heb je dan formeel gelijk. Ik ken het kerkelijk recht niet zo goed, maar spreekt die hulpbisschop nu mede namens de bisschop, die het gedrag van die priester tot nu toe heeft getolereerd?

Waarom zit ik me hier op de vroege ochtend eigenlijk druk om te maken? Ik ben geen lid van die club, of  van een soortgelijke club, omdat ik sowieso geen lid wil zijn van een club die regels hanteert die niet gebaseerd zijn op feiten, maar op opvattingen die 'de leiding' er al eeuwen lang op na houdt.

Die priester wil nu zijn gelijk halen door een kort geding en desnoods door te gaan tot het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. Ik kan me voorstellen dat het Hof vindt dat iedereen het recht heeft samen te wonen met de partner naar wens, maar het zal zich niet bezig willen houden met de spelregels van welke club dan ook. Voor je het weet gaat een voetballer beweren dat het zijn onvervreemdbare recht is een doelpunt te maken vanuit een situatie die nu nog als 'buitenspel' beschouwd wordt.
x

Kandidaten

In economisch moeilijke tijden heeft een Amerikaanse president het altijd moeilijk om herkozen te worden. De kiezers immers laten hun keuze grotendeels bepalen door de inhoud van de portemonnee en als het slecht gaat wordt automatisch de zittende president als schuldige aangewezen, ook al trof hij bij zijn aantreden een puinhoop aan die in vier jaar tijd niet is te herstellen.

Obama zal het volgend jaar niet bepaald makkelijk krijgen, maar zijn republikeinse tegenstanders maken het hem wel erg gemakkelijk door de ene blunder na de andere te begaan. Caine, de pizzakoning die toch al zwaar onder vuur lag, blijkt ook nog eens dertien jaar lang een buitenechtelijke relatie te hebben gehad. Zo'n relatie is in Amerika uiteraard net zo gewoon als in Europa, maar dan moet je er wel in slagen het geheim te houden, zeker als je de politiek in wil of een andere functie ambieert waarvoor je gekozen moet worden, zoals rechter of officier van justitie.

Een presidentskandidaat moet tijdens de vele debatten ook wel laten blijken dat zhij weet waar zhij het over heeft. Het is natuurlijk altijd leuk als er ook een vrouwelijke kandidaat is, Michelle Bachman. Die dacht handig te kunnen inspelen op de anti-Irangevoelens en zei dus dat de regering de ambassade in Teheran moest sluiten. Ze had niet goed gekeken, want dan zou ze geweten hebben, dat er al jaren, sinds de bezetting ervan in 1980, geen functionerende ambassade van de VS in Teheran is.

Een aantal jaren geleden vond ik al dat Obama, zeker hier in Europa, zwaar overschat werd. Dat "Yes, we can!" was niet meer dan een redenaarstrucje en je kunt niet zeggen dat hij het echt waar gemaakt heeft. Dat is niet alleen zijn schuld, maar het is niet zo handig verwachtingen te wekken, als je niet volkomen zeker bent dat je ze kunt realiseren. Ook in Amerika heeft de president vaak nog de medewerking van de oppositie in het parlement nodig om iets te kunnen doen. En die oppositie zit ook nog wel eens in zijn eigen partij: er zijn ook rijke democraten die niets van belastingverhoging willen weten. De Amerikaanse journalist Hedrick Smith schreef in 'The Power Game' dat Amerikaanse congresleden na hun aantreden maar één doel voor ogen hebben: herverkiezing. Daarvoor moet je niet doen wat in het landsbelang is, maar wat je achterban van je verwacht. Ze kunnen nog wat leren van Geert Wilders, die het ook moet hebben van af en toe een loze kreet.
x

Erfgoed

Het moet niet gekker worden. In Trouw las ik dat het Sinterklaasfeest een beschermde status moet krijgen en op de immateriële werelderfgoedlijst van de UNESCO moet komen. Wat mij betreft mag het hele feest verdwijnen, maar ik ben bang dat het ook wel zal blijven als het niet op die erfgoedlijst komt. We vierden het immers al lang voordat de UNESCO bestond. En mocht het feest dreigen te verdwijnen, dan gaat de UNESCO echt geen cent uitgeven om het in leven te houden. Daar hebben we immers de middenstand voor die dit jaar al in september, dacht ik, begon met pepernoten in de schappen te leggen. Bij mijn weten is het diezelfde middenstand, niet de UNESCO, die ervoor gezorgd heeft dat we ons hier ook druk gaan maken over Valentijnsdag en Halloween. Dat is dan zo langzamerhand ook immaterieel erfgoed. Het is maar wat je onder immaterieel verstaat. Trouwens, als Sinterklaas erfgoed is, wat dacht je dan van de Kerst? Dat wordt immers over de gehele wereld gevierd. Als je een Sinterklaas in Verweggistan tegenkomt, zit het er dik in dat er een Nederlandse expat onder die mijter en baard verborgen zit. Maar het zijn overal de autochtonen die een kerstboom in huis halen of een veel grotere op een centraal plein in dorp of stad zetten. En bij al dat culturele erfgoed horen dan ook die kitscherige kerstversieringen, de Engelse plumpudding, de gebraden kalkoenen  en niet te vergeten het gourmetstel.

We moeten, op wereldschaal, de zaken natuurlijk wel een beetje in evenwicht houden. Zullen we het Suikerfeest ook maar niet op die erfgoedlijst zetten?
x

Begroten

Schippers baalt van te veel geleverde zorg.

Dat is een kop in Trouw vandaag. Huisartsen, fysiotherapeuten en diëtisten leveren meer zorg en kosten dus meer geld dan Schippers had begroot en daar gaan zij en de zorgverzekeraars nu wat aan doen. Het zou dus volgend jaar zo maar kunnen dat de huisarts je vertelt dat je met een bepaalde klacht niet nog een keer naar hem/haar moet komen, want hij zit aan zijn zijn taks. Als zhij doorgaat met jou te behandelen krijgt hij daar niet voor betaald en moet dus kiezen: jou voor niets behandelen, de rekening naar jou sturen of je doorverwijzen naar een specialist, die vervolgens een nog wat hogere rekening naar de verzekeraar stuurt.

Hoe berekent Schippers eigenlijk hoe vaak je bij een huisarts mag komen? Of: hoe berekenen de verzekeraars dat? Gaan ze per geval de dossiers van de huisarts bekijken? "Nou, dokter, u heeft die patiënt met die klacht wel heel erg vaak laten komen." Dat kunnen leuke discussies worden. Of gaan ze dat statistisch bekijken? In mijn tijd in het ziekenfondswezen kon je per huisarts zien, hoe zijn/haar praktijk was samengesteld wat betreft de leeftijden van de patiënten. Zo kon je verklaren waarom een huisarts meer verwijskaarten voor een kinderarts gaf dan anderen: veel kinderen in zijn/haar praktijk. Toen had je ook nog het zogenaamde abonnementshonorarium: een vast bedrag per jaar per patiënt. Het maakte de minister of het ziekenfonds niet uit of die patiënt nou één of tien keer per jaar bij de huisarts kwam. Toen was de vraag: hoeveel doet de huisarts zelf en hoeveel schuift zhij door naar de specialist?

Meer huisartsenzorg, was destijds de gedachte, betekende minder specialistische zorg, dus minder kosten. Een fysiotherapeut lijkt me ook goedkoper dan een orthopedisch specialist en een goede diëtiste kan voorkomen dat iemand aan obesitas gaat lijden, wat ook weer specialistische hulp kan voorkomen. Snijden in de eerstelijnszorg betekent naar mijn idee nog altijd verhoging van de kosten in de tweedelijnszorg.

Ook in Trouw stond het bericht dat de GGD Midden Nederland vanwege bezuinigingen gaat stoppen met seksuele voorlichting. Jongeren kunnen daar ook niet meer terecht met vragen over geslachtsziekten. Je ziet bij wijze van spreken de bui al hangen. Dan moeten de jongeren met hun vraag maar naar de huisarts. Die ziet ze aankomen, terwijl zhij al tegen de grens van het budget aanzit dat de zorgverzekeraar ter beschikking had gesteld.

Huisartsen halen de patiënten niet naar zich toe. De patiënten komen naar hun toe als zij zich niet goed voelen. Schippers en de verzekeraars vinden dus eigenlijk dat wij te veel naar de huisarts gaan. Ik heb een aardig idee: we gaan met ons allen de verzekeraars helemaal gek maken. Voordat we naar de huisarts gaan, gaan we eerst even aan onze verzekeraar vragen of we wel terecht gaan. "Heeft mijn dokter nog genoeg budget? Kan ik beter naar een andere gaan? Of naar de huisartsenpost? Of naar de spoedeisende hulp?" Gewoon even wachten tot het avond of weekend is. Als alles meezit, kun je ook nog een ambulance bestellen. En zo bezuinigen we maar door.

x

Autorijden

We maken ons de laatste tijd nogal druk om al het slechts dat in diverse Arabische landen gebeurde of nog gebeurt, zoals nu in Syrië. Die landen moeten democratisch worden en mensenrechten accepteren. Ik ben het daar helemaal mee eens, maar wil er, naar aanleiding van een artikel in Trouw, dat ik vanochtend las, nog maar eens op wijzen dat we voortdurend een van de meest conservatieve Arabische landen buiten schot laten, omdat we de leiding daar niet graag tegen het hoofd stoten: Saoedi-Arabië.

Al weer een tijdje geleden was er enige ophef over het feit dat vrouwen in Saoedi-Arabië niet zelfstandig mogen autorijden,maar nu maken ze het wel heel dol daar: Als vrouwen mogen autorijden, is een toename in prostitutie, pornografie, homoseksualiteit en scheidingen onvermijdelijk. Dat verkondigt de hoogste theologische raad van Saoedi-Arabië. Je kunt natuurlijk zeggen dat een rijverbod minder erg is dan doodgeschoten worden door mannen in tanks, maar onderdrukking begint altijd met een verbod op iets wat niet zo belangrijk lijkt. Onderdrukking van de vrijheid van vrouwen is al bijna zo oud als de mensheid zelf.

Om de een of andere reden vinden veel mannen met name de seksuele vrijheid van vrouwen bedreigend, want misschien loopt ze dan wel bij je weg. Met een auto kan een vrouw nog sneller en verder weg gaan. Ja,dan staat je als man niets anders te doen dan naar een prostitué te gaan of je heil te zoeken in pornografie. Als laatste redmiddel kun je ook nog een vriend vragen je uit de brand te helpen.

Het zou niet zo erg zijn als alleen theologen er verwarde ideeën op na houden, maar in Saoedi-Arabië vindt de koning die daar alleenheerser is, dat die theologen gelijk hebben. Wordt het geen tijd dat we dat land gaan boycotten? Moeten we daar niet voor 'regime change' gaan zorgen met een paar F-16's? We zullen het dan met wat minder olie moeten doen, maar dan voeren we de autoloze zondag weer in. Dat vonden we in de zeventiger jaren van de vorige eeuw best leuk.
x

Jij

De PVV heeft weer eens iets nieuws bedacht: kinderen mogen geen 'jij' meer zeggen tegen leerkrachten. Het aardige is dat ik bij  'ÉenVandaag' hoorde dat zo'n tachtig procent van de kinderen ook 'u' zegt. Dat is dus gauw geregeld.

Begin zeventiger jaren raakte het bij mijn toenmalige werkgever, de Ziekenfondsraad, in zwang je chef en andere leidinggevenden bij hun voornaam aan te spreken en te tutoyeren. Maar dat was in het progressieve Amsterdam. In 1974 ging ik werken bij de Haagse ziekenfondsen. Daar spraken ook mensen die op hetzelfde niveau werkten elkaar nog altijd met 'u' aan. Maar ook in Den Haag stonden de ontwikkelingen niet stil. Toen ik in 2000 mijn laatste werkkring, het Provinciaal Bestuur van Zuid-Holland verliet, werd iedereen - van medewerker bij de postkamer tot lid van Gedeputeerde Staten - met 'jij' aangesproken. In diezelfde zeventiger jaren schafte het kabinet-Den Uyl de gewoonte af bewindslieden met 'Excellentie' aan te spreken.

Bij de PVV - en daar niet alleen - denken ze dat 'u' iets met respect te maken heeft. Ik vind dat ik voor functies of titels geen respect hoef te hebben. Ik heb eventueel respect voor de wijze waarop iemand zijn functie uitoefent. Of dat nu een een gewone taxichauffeur of een lid van het parlement is. Voor Geert Wilders heb ik in ieder geval geen respect, want die maakt, naar mijn oordeel, een potje van zijn werk.

Een leerkracht die zijn/haar werk op goede wijze uitoefent wordt 'automatisch' gerespecteerd. Door zijn/haar werk consciëntieus uit te oefenen toont zhij aan de kinderen en hun recht op goed onderwijs te respecteren en wie goed doet, goed ontmoet.

Ik moest het als kind niet in mijn hoofd halen mijn ouders te tutoyeren, maar als ik het goed heb, kijkt niemand daar tegenwoordig nog van op. Diverse neven en nichten spreken mij niet aan als 'oom', maar als 'Evert' en ik heb geen moment het idee ze dus minder, of helemaal geen respect voor mij hebben. Ik ga er ook niet vanuit dat ik van alles meer weet of het beter weet dan zij.

De Engelstalige volken kennen het hele verschil tussen 'u' en 'jij' niet, die hebben alleen 'you'. Gaan ze daar minder respectvol met elkaar om?
x

Truffel

De truffel wordt beschouwd als een exquise gerecht, dat niet bepaald goedkoop is. Je kunt hem, als je je gasten eens iets bijzonders wilt voorschotelen, online kopen voor de prijs van 33 euro per 50 gram. Onlangs zag ik bij een marktstalletje kaas met truffel. Ongeproefd schafte ik een stuk aan, want die bijzondere smaaksensatie wilde ik wel eens ervaren. Eerlijk gezegd was ik diep teleurgesteld: ik vond de smaak nogal muf, alsof er iets bedorven was.

Ik kom op de truffel omdat ik in Trouw een artikel las over de 'psychedelische truffel', die je tegenwoordig in zogenaamde smartshops kunt kopen en die de plaats heeft ingenomen van de enige jaren geleden verboden paddo. De truffel, zoals het groenbruine knolletje wordt genoemd, is feitelijk geen truffel, maar een schimmel. De uitwerking lijkt wat op die van de paddo, maar is wat milder. Bij een normale dosering kan een euforisch gevoel optreden en zien kleuren er wat intenser uit.

Nu heb je altijd mensen die wat meer willen dan dat euforische gevoel en voor je het weet, gebeuren er weer net zulke dingen als met de paddo's: mensen die onder invloed uit een hotelraam springen bijvoorbeeld. De smartshophouders zien de bui al hangen: een verbod van de psychedelische truffel. Want wat blijkt: ook de souvenirwinkels in de Amsterdamse binnenstad verkopen de truffel, maar die hebben in feite geen idee wat ze precies verkopen. In de smartshops geven ze er voorlichting bij over het verantwoorde gebruik. Een smartshopouder: "Toeristen worden in die souvenirwinkels niet voorgelicht. Ze krijgen veel te grote porties mee. Je kunt er echt op wachten dat het misgaat."

Ik begrijp die behoefte aan kunstmatig opgewerkte euforie niet. Enkele decennia geleden heb ik wel eens hash gebruikt, maar ik merkte niets van euforie. Sindsdien houd ik het bij alcohol, niet om iets op te wekken, maar omdat ik lekker vindt. Als ik daarvan een overdosis gebruik - wat maar zelden voorkomt - zijn de gevolgen bepaald niet euforisch. Aan cocaïne of andere partydrugs heb ik mij nooit gewaagd. Ik kan degenen die daaraan verslaafd zijn, moeilijk iets kwalijk nemen, want ik ben zelf verslaafd aan een middel dat geen enkele euforie opwekt: nicotine, dat maatschappelijk gezien een uiterst lage status heeft. Ik zal nooit onder invloed van nicotine uit een hotelraam springen. Het werkt, dat weet ik ook wel, wat langzamer aan een voortijdig einde. Tot een algeheel verbod van tabak zal het wel nooit komen, want dat heeft economische gevolgen en gevolgen voor de nationale schatkist. Laat die truffel daarom ook maar gewoon verkocht worden.
x