Elementary

Tv-producenten moeten steeds nieuwe 'formats' bedenken om mensen aan de buis gekluisterd te houden. Er komt vaak wat uit waar ze mij geen plezier mee doen, maar dat is hun schuld niet. Ik ben nou eenmaal niet 'de gemiddelde tv-kijker'. In ieder geval doen ze hun best, hoop ik tenminste, iets nieuws te bedenken en voor je het weet vind ik het ook nog de moeite waard.

Waar ik echt een hekel aan heb is het voortborduren op vroegere successen. Gisteravond was daarvan een voorbeeld te zien op Nederland 1. In de gids zag ik staan 'Sherlock' en 'A study in pink'. Ik ben aardig belezen, dus ik moest meteen denken aan Sir Arthur Conan Doyle, de schepper van de 'klassieke' detective Sherlock Holmes. Ik dacht ook meteen: het was toch 'A Study in Scarlet'? (Dat was het eerste verhaal van Doyle met Sherlock Holmes als hoofdpersoon.) Maar ik had er weer niets van begrepen: het gaat hier om "Een nieuwe serie over de eigentijdse versie van de oude detective." Het verhaal speelt dan ook anno nu en heeft verder niets te maken met de verhalen van Doyle. Het enige wat de bedenkers gedaan hebben is de namen van Sherlock Holmes en dr. Watson jatten. Daar rust immer geen copyright meer op.

Ik vind de verhalen van Doyle nog steeds zeer leesbaar. Diverse daarvan zijn verfilmd, vaak met zeer goed resultaat. De Engelsen hebben ook de verdiende reputatie zeer onderhoudende detectiveseries voor tv te maken. 'Inspector Morris', 'A touch of Frost' en 'Midsomer Murders' zijn daar goede voorbeelden van. Een nieuwe serie beginnen is altijd wat riskant, vermoed ik. Je moet maar afwachten of het verhaal en de hoofdpersonen 'aanslaan'. Ik vind het een uitgesproken zwaktebod om de eerste kijkers te lokken met voor detectiveliefhebbers bekende namen en titels. Ik zie de volgende aflevering al voor me: The cat of the Baskervilles.

Heeft de eigentijdse Holmes ook een aartsvijand als prof. James Moriarty, de "Napoleon of crime" volgens de oorspronkelijke Holmes? Als je toch jat, moet je het goed doen. "Elementary, my dear Watson." (Dit citaat komt overigens in geen enkel verhaal van Doyle voor.)
x

Negatief

Kritiek hebben op iets of iemand, maar geen alternatief bieden, noemen we negatieve kritiek. Dat is ook weer negatief bedoeld. Alleen maar 'teuge!' zijn hoort niet. In zijn algemeenheid vind ik dat onzin, al is het maar omdat tegen iets zijn vaak betekent dat ik voor het tegenovergestelde ben. Bovendien behoud ik mij het recht voor om zonder nadere toelichting ergens tegen te zijn. Waarom? Daarom!

Ik kom hierop omdat blijkens een artikel in Trouw een tweetal onderzoekers van TNO vindt dat Greenpeace zich teveel richt op zijn strijd tegen de bouw van twee kolencentrales (door Essent en Nuon) op het randje van de Waddenzee. Greenpeace zou zich veel meer bezig moeten houden met voorlichting over alternatieve opwekking van energie. "Waarom probeert Greenpeace niet constructiever te zijn? Bijvoorbeeld door een campagne te beginnen voor een makkelijk en betaalbaar aanbod van zonnepanelen."

Greenpeace wijst er, m.i. terecht, op dat terwijl zij een positieve campagne zou voeren, de energiebedrijven rustig doorgaan met het bouwen van kolencentrales. Ik voeg daar nog maar even aan toe dat de diverse overheden zo langzamerhand wel eens enige bedrijvigheid en werkgelegenheid in de buurt van de Eemsmond willen hebben, dus die kolencentrales ook niet uit alle macht zullen tegenhouden.

De TNO'ers stellen: "Actiegroepen zijn belangrijke waakhonden en stellen terecht zaken aan de kaak, maar kunnen - met de macht van de massa - meer kapot maken dan de maatschappij lief is." Zou kunnen, maar het zou ook kunnen dat Nuon en Essent meer van de Wadden kapot maken dan de maatschappij lief is.
x

Onafhankelijk

Wilders zei donderdag dat vaststaat dat rechters bevooroordeeld en niet-onafhankelijk zijn, als hij wordt veroordeeld voor het beledigen van groepen mensen en het aanzetten tot haat en discriminatie. (Onderstreping toegevoegd.) Een derde van de Nederlanders blijkt die mening ook te zijn toegedaan, schreef Trouw. Dat blijkt uit een peiling van het NCRV-programma 'Schepper en Co'.

Laten we nou eens aannemen dat die rechters, conform de eis van het Openbaar Ministerie, Wilders vrijspreken van alles wat hem ten laste is gelegd. Zijn ze dan ineens onbevooroordeeld en wel onafhankelijk? Of gaat dan weer een ander deel van de bevolking - de 'linkse kerk', zoals men tegenwoordig ter rechterzijde graag zegt - roepen dat die rechters teveel hun oren laten hangen naar het gesundenes Volksempfinden?

Als ik een omschrijving moest maken van het begrip 'onafhankelijke rechter' zou die niet luiden: de rechter die precies hetzelfde vindt als ik. Veel mensen schijnen te denken dat een rechter onafhankelijk is als zhij in hun voordeel beslist. Een rechter kan zich ideologisch gezien links of rechts of ergens daar tussenin van het religieuze/politieke/maatschappelijke spectrum bevinden. Maar bij zijn oordeelsvorming heeft zhij niet maken met meningen, maar met feiten en regels. Bovendien zitten er in zaken van enig belang drie rechters. Het zou wel erg toevallig zijn als die alle drie uit dezelfde ideologische hoek kwamen en ook nog eens alle drie bevooroordeeld zouden zijn. En het zou nog toevalliger zijn als je in hoger beroep drie rechters van hetzelfde allooi zou treffen. Zullen we, voor de verandering, eens gaan nadenken?
x

Gelijkheid

Het gaat in Nederland - vindt men van links tot rechts - wat (te) langzaam met de integratie van de allochtone Nederlanders. Ik denk daar tamelijk genuanceerd over, maar daar wil ik het vandaag niet over hebben. Geïntegreerd zijn betekent onder meer dat je (in beginsel) dezelfde kansen en mogelijkheden hebt als iedereen. Je gedraagt je immers ook in grote lijnen volgens dezelfde geschreven en ongeschreven regels als iedereen.

Zolang de mensheid bestaat, is de getalsmatige verhouding tussen mannen en vrouwen zo ongeveer fiftyfifty. Maar we zijn er anno nu nog steeds niet in geslaagd ervoor te zorgen dat vrouwen, met name op sociaal en economisch gebied, dezelfde ontplooiingskansen hebben als mannen. Sterker nog: In de jaarlijkse Global Gender Gap Index die het World Economic Forum gisteren in Genève presenteerde, zakte Nederland van de elfde naar de zeventiende plaats. In 2008 stond ons land nog in de toptien. Nu moeten we Spanje, België, maar ook Lesotho en de Filippijnen voor laten. De index waardeert de positie van mannen en vrouwen op het gebied van onderwijs, gezondheid, economie en politieke macht in 134 landen. Vooral op die twee laatste terreinen scoort Nederland zwak en blijft het ver achter bij de Scandinaviërs. (Onderstreping toegevoegd.) Dat schrijft Trouw. We staan overigens nog twee plaatsen boven de Verenigde Staten, waar ze zo prat gaan op gelijke kansen voor iedereen.

In de grafiek hieronder zie je een vergelijking tussen IJsland (nummer 1), Nederland, de USA en Yemen, de laatste. (1,000 is volledige gelijkheid, 0,0000 is volledige ongelijkheid. (Voor alle duidelijkheid: de gezondheidszorg in Yemen staat niet op gelijke voet met die andere landen, de grafiek geeft de kans op gezondheid tussen mannen en vrouwen, die overal - binnen dat land - vrijwel gelijk is.) De vier Scandinavische landen IJsland, Finland, Zweden en Noorwegen staan tot nu toe steeds bovenaan, maar verwisselen onderling wel eens van plaats.



Zelfs in IJsland is de volledige gelijkheid tussen man en vrouw dus nog niet bereikt. Op het gebied van politieke macht voor vrouwen scoren wij een stuk slechter, maar nog altijd iets beter dan de USA.

Wat ik maar zeggen wil: sinds de Bataven hier arriveerden zijn we er nog niet in geslaagd vrouwen dezelfde mogelijkheden te bieden als mannen. Waarom verwachten wij dan dat allochtonen in een paar jaar slagen in een nog iets gecompliceerdere taak: volledige integratie?

x

Vrijspraak

Het Openbaar Ministerie heeft vrijspraak geëist op alle punten waarvan Geert Wilders is beschuldigd. Je kon moeilijk anders verwachten, want het O.M. was tegen zijn wil aan het vervolgen geslagen. Wilders is opgelucht, maar dat lijkt me iets te vroeg, want uiteindelijk doet de rechter een uitspraak.

Het O.M. vindt volgens de Volkskrant o.a.: je mag heel ver gaan als het binnen een politiek debat gebeurt. Dat is dan gewone mensentaal, zegt de Volkskrant, voor: 'De context maakt dat de uitlating niet strafbaar is.'

Ik ga maar weer eens muggenziften. 'Context' is een nogal ruim begrip dat de Volkskrant nu beperkt tot "binnen het politieke debat". Hoe zit dat dan 'binnen het maatschappelijk debat'? Mag daar ineens minder? Wat mag ik persoonlijk binnen een debat met een andere  kroegbezoeker? Mag ik bijvoorbeeld die ander, manager bij een grote bank, 'een steunpilaar van uitbuitende kapitalistische bloedzuigers' noemen? Ik vind het best, maar hoewel ik absoluut niet christelijk ben, vind ik wel dat er soms treffende opmerkingen in de Bijbel staan, bijvoorbeeld in 1 Kor. 13: 23. Ik citeer de Willibrordvertaling: "Alles is geoorloofd. Ja, maar niet alles is heilzaam. Alles mág. Ja, maar niet alles is opbouwend."

x

Zelfstandig

"Er is geen vrijheid zonder economische zelfstandigheid." Dat is mij al lang geleden geleerd. Een paar dagen geleden gaf ik hier al aan dat weliswaar een deel van de moslimvrouwen niet over alles in vrijheid kan beslissen, maar dat ook lang niet alle niet-moslimvrouwen die vrijheid hebben. In de Volkskrant stond gisteren een artikel dat hier mooi op aansloot. Ruim tachtig jaar nadat Aletta Jacobs het feministische geluid liet horen, blijkt dat nog steeds bijna de helft van alle vrouwen in Nederland economisch niet zelfstandig is. Bij mannen is dit 30 procent. (Het is overigens wel iets langer dan tachtig jaar geleden dat Aletta Jacobs het feministisch geluid introduceerde. Dat deed ze al in 1870, 140 jaar geleden toen ze als eerste vrouw werd toegelaten tot de hbs.)

In 2000 had de overheid zich ten doel gesteld dat in 2010 60% van de vrouwen economisch zelfstandig zou zijn. Dat was natuurlijk natuurlijk een mooie doelstelling, maar kan iemand mij vertellen welke concrete maatregelen de overheid genomen heeft die doelstelling te verwezenlijken? Nog altijd werken veel meer vrouwen in deeltijd dan mannen. Na een scheiding gaan vrouwen gemiddeld een kwart in inkomen achteruit, mannen 7%. Veel vrouwen verdienen nog altijd minder dan mannen die een zelfde functie uitoefenen.

De Tweede Feministische Golf heb ik helemaal bewust meegemaakt. Ik heb toen al vrij snel geleerd dat ik het niet in mijn hoofd moest halen te zeggen dat een vrouw die thuis bleef om voor de kinderen (en de rest van het huishouden) te zorgen "niet werkte". Ze werkte wel degelijk en hard en meestal  meer dan de 40 uur per week die haar man werkte.  Die vrouw had/heeft dus recht op minimaal de helft van het gezinsinkomen, ook al komt dat alleen via de baan van de man binnen. Dat geldt dus ook in die situaties dat een vrouw wel een baan heeft, maar minder verdient dan haar man. Je mag er immers in het merendeel van de Nederlandse huishoudens van uitgaan dat de vrouw het overgrote deel van de huishoudelijke klussen verricht. Je had destijds een reclame voor Bokma jenever met daarin de kreet: "Staat de Bokma koud, schat?" Het feministische antwoord daarop was: "Nee, maar je eten wel!"

Het nieuwe kabinet zal ook wel weer de zelfstandigheid van de vrouw met de mond belijden en ook weer streefcijfers hebben die niet gehaald worden. Ik zeg er meteen maar bij: een links kabinet zou het op dit gebied niet of nauwelijks beter doen. Het heeft weinig met politiek te maken en alles met mentaliteit.
x

Dino I

Het kabinet dat gisteren met Onze Hare Majesteit op het bordes stond wordt hier en daar wel het kabinet 'Dino(saurus) I' genoemd. Dat slaat op de leeftijd van de ministers. De gemiddelde leeftijd is 54 jaar en 71 dagen. Ik heb het maar eens uitgezocht. Hieronder zie je ze allemaal in oplopende leeftijdsvolgorde. (De leeftijd is die op de dag van beëdiging.)

Er zit niemand onder de veertig bij, wel twee AOW'ers. De helft zit, qua leeftijd, boven het gemiddelde. Daarmee wil ik niets negatiefs over dit kabinet zeggen. Je kunt zelfs zeggen dat het kabinet hiermee een 'positief signaal' richting de samenleving, met name het bedrijfsleven, geeft: je kunt in een bepaald niet onbelangrijke functie best een 55-plusser aanstellen, zelfs al is het voor vier van die 55-plussers een geheel nieuwe baan.

Er is natuurlijk wel een kans gemist door helemaal geen 40-minners in het kabinet op te nemen. Daar heb je immers ook wel bekwame types tussen zitten. Melanie Schultz Verhaegen was 32 toen zij in 2002 staatssecretaris werd in het kabinet Balkenende I. Dat heeft ze kennelijk zo goed gedaan, dat ze nu minister mocht worden. Nu moeten de dino's maar afwachten of ook het jongere gedeelte van de bevolking zich in hen herkent.
x