Martelen

De 'war on terror' heeft ook ethische discussies losgemaakt. Een van de vragen die in die discussies gesteld werden en worden is: is het in een democratische rechtsstaat moreel geoorloofd marteling te gebruiken als middel voor het verkrijgen van informatie over voorgenomen terreurdaden, waardoor die terreurdaden (met mogelijk veel onschuldige slachtoffers) voorkomen kunnen worden? Er zijn nogal wat mensen die, al of niet na enig nadenken, geneigd zijn die vraag bevestigend te antwoorden. De regering van de Verenigde Staten, onder aanvoering van president George W. Bush, vice-president Dick Cheney, minister van defensie Ronald Rumsfeld en CIA-directeur George Tenet,heeft die vraag bevestigend beantwoord. Volgens internationaal, ook door de Verenigde Staten, aanvaarde normen zijn personen die verdacht werden van betrokkenheid bij Al Qaida gemarteld. In elke democratische rechtsstaat is marteling, zelfs van de ergste misdadiger, categorisch verboden. De hier genoemde personen kunnen zich er niet op beroepen dat ondergeschikten te ver zijn gegaan. Die ondergeschikten volgden bevelen op. Zij voerden het beleid uit dat aan de allerhoogste top was ontworpen.

De smerige geschiedenis van de Amerikaanse martelpraktijken wordt beschreven in een boek van Jane Mayer, 'The Dark Side - The inside story of how the war on terror turned into a war on American ideals'. Jane Mayer is een journaliste (o.a. 'The New Yorker' en 'The Wall Street Journal'; voor de laatste krant was ze correspondent bij het Witte Huis).

Bij de 'war on terror', de opsporing en aanhouding van terreurverdachten, waren naast de ministeries van defensie en justitie twee Amerikaanse organisaties nauw betrokken: de FBI en de CIA. De twee organisaties hebben altijd met elkaar in de clinch gelegen. Hun doelen en werkwijzen zijn totaal verschillend. De CIA is gericht op het verzamelen van informatie. De FBI is een politieorganisatie, gericht op het opsporen van verdachten en het verzamelen van bewijzen die tot veroordeling door de rechter kunnen leiden. Als zij bij het verzamelen van die bewijzen ook maar één verkeerde stap zet, volgt er geen veroordeling. Alleen al om die praktische reden was de FBI fel gekant tegen welke martelmethode dan ook. In het boek van Mayer wordt dan ook aangetoond dat als het maar even kon de FBI buiten de onderzoeken werden gehouden. 'Je aan de regels houden' werd als 'soft' beschouwd. FBI-agenten die op de hoogte kwamen van de martelpraktijken en daartegen protesteerden werden op een zijspoor geschoven.

Maar er is meer. De FBI had specialisten in dienst: agenten met kennis van terreur, de islam, verhoortechnieken en Arabisch sprekend. Met traditionele, overal als normaal beschouwde politiemethoden wisten zij informatie los te krijgen van verdachten. Dat ging 'hogerop' niet snel genoeg. Er moesten resultaten geboekt worden. Aanvankelijk werden verdachten naar landen als Egypte, Syrië en Jordanië overgebracht, waar ze niet moeilijk deden over martelen en daar ook de nodige ervaring mee hadden. Het boek spreekt van "Outsourcing torture".

De Amerikaanse krijgsmacht heeft programma's waarin militairen geleerd wordt marteling in krijgsgevangenschap te weerstaan. De kennis over martelmethoden was dus ruim voorhanden. Die kon je dus ook tegen je tegenstanders gebruiken. Het boek van Jane Mayer toont echter aan dat informatie die via marteling verkregen wordt hoogst onbetrouwbaar is. Vrijwel ieder mens wil maar één ding: dat het martelen ophoudt. Dus bekennen ze alles wat de martelende personen willen horen. Ze verzinnen er nog van alles bij. Wat ook gebeurd is: verdachten die door de CIA werden 'overgenomen' van de FBI, stortten na de martelingen compleet in elkaar en zeiden helemaal niets meer. Een voorbeeld daarvan was Zubayda, van wie vast stond dat hij tot Al Qaida behoorde. Tegenover de FBI vertelde hij veel. Hij werd overgenomen door een CIA-team onder leiding van een militair psycholoog met geen enkele kennis van het Midden-Oosten, islamitisch terrorisme of de Arabische taal. Hij vond dat Zubayda behandeld moest worden "als een hond in een kooi". Het gevolg was dat Zubayda niets meer vertelde en dat de directeur van de FBI zijn medewerkers verbood aanwezig te zijn bij verhoren door medewerkers van de CIA. Deskundigheid verdween en het martelen nam toe.

Het boek van Jane Mayers maakt ook duidelijk: al dat martelen heeft nauwelijks tastbaar materiaal opgeleverd waarmee terreuraanslagen zijn voorkomen.

Heffing

Het gaat niet goed met de meeste Nederlandse kranten. Die tendens was er al voordat de financiële en economische crises gingen woeden. Oorzaken daarvan zijn, dacht ik, de opkomst van al die gratis kranten die overal rondslingeren en de verminderde inkomsten door advertenties. Adverteerders kunnen hun geld ook maar één keer uitgeven. Dat besteden ze ook aan die gratis kranten en aan advertenties op het internet. Een niet onbelangrijk deel gaat ook nog eens naar de commercials op radio en tv. Het mag overigens opvallend genoemd worden dat een vrij nieuwe krant als NRC Next niet deelt in de malaise. De bedenkers daarvan gingen uit van een nieuw idee van 'krant'. Dat idee sloeg duidelijk aan. Een van de redenen waarom ik al lang geleden mijn abonnement op de Volkskrant heb beëindigd was de - in mijn ogen - overdaad aan bijlagen, die grotendeels ongelezen naar de oudpapierbak gingen. Al die 'achtergronden' kan ik desgewenst elders vinden, op het internet bijvoorbeeld.

Voor alle duidelijkheid zeg ik maar even dat ook naar mijn mening onafhankelijke nieuwsgaring en nieuwsverschaffing onlosmakelijke onderdelen zijn van een democratische samenleving. Als de overheid meent dat die nieuwsgaring en -verschaffing in gevaar dreigen te komen, mag ze zich dus best bezinnen en er zelfs een commissie voor in het leven roepen. Dat heeft ze dus gedaan en niemand minder dan Elco Brinkman werd voorzitter van die commissie. Elco c.s. hebben een briljant idee: de maatregelen ter ondersteuning van (met name) de (regionale) kranten worden gefinancierd door een heffing op alle internetabonnementen. Dat las ik in Trouw. Het komt er dan op neer dat jij en ik de kranten in stand gaan houden. Zoals altijd zijn het dus de laagstbetaalden onder de internetabonnementhouders die relatief het meeste gaan betalen.

Hoewel ik al jaren geen krant meer in de bus krijg en er ook zelden één koop, ben ik aardig op de hoogte van wat er in Nederland en de rest van de wereld gebeurt. Ik zie nog wel eens wat op de tv. Ik hoor nog wel eens wat op de radio. Ik neus nog wel eens rond op het internet. Ik lees via het internet minimaal drie gratis kranten. Ik heb daar niet om gevraagd, het werd mij aangeboden. Als ze daarmee stoppen hebben ze wat mij betreft groot gelijk. Als ze me vervolgens een keuze bieden tussen een betaalde complete versie en een 'light' versie, zal ik kiezen voor de laatste. Maar het kan ook zijn dat ik tijdens het dagelijkse boodschappen doen bij de warme bakker die ik passeer zo'n gratis krant oppik.

Ik wil nog wel een stapje verder gaan. Mijn grootouders waren voor hun nieuwsvoorziening geheel afhankelijk van dorp- of stadsomroeper, mond-op-mondverhalen en de krant. Voor mijn ouders kwam daar de radio bij. Ik heb de opkomst van de tv van het begin af aan meegemaakt en de generaties na mij groei(d)en op met pc en internet. Ik wil daarmee zeggen dat wij voor onze nieuwsvoorziening helemaal niet meer afhankelijk zijn van dagbladen. Er komt naar mijn idee onherroepelijk een tijd dat op papier gedrukte kranten alleen nog in musea en archieven te vinden zijn. Met (onder andere) mijn centen noodlijdende kranten in leven houden is een achterhoedegevecht, dat toch een keer verloren wordt. Als liefhebbers de trekschuit en de stoomtram in leven willen houden is dat hun goede recht, maar ik reis gewoon met de NS, het GVB, Arriva, Connexxion en andere vervoerders die eigentijds transport aanbieden. De radio beluister ik niet met een kristalontvanger, inclusief 'Mexicaanse hond', maar via het internet. Zo schrijdt de beschaving voort. Wie zijn nieuws per se in op papier gedrukte vorm tot zich wil nemen zal daarvoor moeten betalen en waarom zou ik daar aan meebetalen? Het elektronische 'boek' is in opkomst. Wat dat betreft ben ik zeer ouderwets: ik wil een boek in mijn hand kunnen houden. Als door de opkomst van het elektronische boek het gedrukte boek duurder wordt, blijf ik hardnekkig die gedrukte boeken aanschaffen zolang die nog geleverd worden. En ik ga niemand vragen mij daarbij financieel te ondersteunen door de uitgevers te subsidiëren via een heffing op alle internetabonnementen.
X

OV-chipkaart

Afgelopen zondag schreef ik hier over mijn eerste ervaringen met de OV-chipkaart. Inmiddels is het veel 'leuker' geworden. Op de website van de OV-chipkaart had ik gezien dat je online je kaart met 10 of 20 euro kunt opwaarderen. Je betaalt dan via 'Ideal', dus een overschrijving van de eigen bankrekening. Dat heb ik gisteren gedaan. Waar ik geen rekening mee gehouden had was dat je daarna nog naar een oplaadpunt moet gaan, waar het saldo op je kaart daadwerkelijk verhoogd wordt. Aan de hand van je postcode kun je op die website naar het dichtsbijzijnde oplaadpunt zoeken. Er bleek er een te zitten op vijf minuten lopen van mijn huis, een 'Primera'-winkel. Daar stond inderdaad een indrukwekkend apparaat, maar helaas: daar kon het nog niet. Geen nood. Ik heb tijd zat en ging dus naar het metrostation bij Amsterdam Centraal. Ik stond wat rond te kijken daar en een behulpzame GVB-er vroeg of hij me kon helpen. Hij vertelde dus dat het niet bij die automaten kon, maar wel bij de dame die enkele meters daar vandaan achter haar balie zat. De dame keek mij schuldbewust aan: bij haar kon het ook niet. Volgens haar kon het alleen bij (metro)station Bijlmer. Dat is ongeveer 2 mijl op veertien, dus ik ging mij beraden achter een cappuccino op het terras van het Noord-Zuid-Hollands Koffiehuis.

Thuisgekomen belde ik met Trans Link Systems BV. Dat is de organisatie die verantwoordelijk is voor de OV-chipkaart. Hierin werken de vijf grootste OV-bedrijven samen. Ik legde mijn probleem uit, maar was niet aan het juiste adres. Dan moest ik de klantenservice hebben. OK, ik ben de beroerdste niet en belde de klantenservice. Ik legde weer mijn probleem uit en ze hadden als oplossing: de klantenservice van het GVB bellen. Dat deed ik dus en weer legde ik mijn probleem uit. Ze kwamen niet verder dan: "Meneer, dit is een vraag die wij niet kunnen beantwoorden, daarvoor moet u bij Trans Link Systems zijn." Ik vertelde dat ik daar begonnen was, maar ... etc. Daar moest ik het toch nog maar eens proberen.

Ik belde dus weer met Trans Link Service. De receptie kon me niets vertellen, maar dat verwacht ik ook niet. Ik wilde slechts doorverbonden worden met iemand die dat wel zou kunnen. Dat kon de receptie ook niet, maar ze wilde wel even vragen. Na enige tijd kwam het hoge woord eruit. Je kunt je OV-chipkaart, na online bestellen, in Amsterdam opladen bij Amsterdam Centraal (maar niet echt dus), bij station Amsterdam-Zuid en bij de metrostations Weesperpoort en Bijlmer. Het kon "nog even" duren voordat het opladen op alle oplaadpunten mogelijk was. Ik vroeg hoe lang "nog even" kon duren. Daar viel niets over te zeggen. Er zijn inmiddels 102 oplaadpunten in Amsterdam. Daar kun je met je pinpas opladen, maar ik wil wel eens eigenwijs zijn. Ik weet ook wel dat je kunt regelen dat je OV-chipkaart automatisch wordt opgeladen. Dan moet je Trans Link Systems machtigen het bedrag automatisch van je bankrekening af te schrijven als het saldo op je OV-chipkaart beneden de 5 euro komt. Maar voorlopig ga ik die organisatie nergens toe machtigen. Ik vertrouw ze voor geen cent. Ik vertrouw geen enkele organisatie waar de receptie niet mag doorverbinden met iemand 'die erover gaat'. Die receptie heeft namelijk de opdracht gekregen mensen met vragen of klachten af te schepen en naar andere organisaties te door te verwijzen.

Voor niet-Amsterdammers: met ingang van gisteren kun je in tram en bus van het GVB geen kleine strippenkaartjes (voor 1 of 2 zones) meer aanschaffen, alleen nog wegwerp-OV-chipkaarten voor één uur (2,60 euro), 2 uur (5 euro), één dag (7 euro) en zo door tot een kaart voor vier dagen voor de prijs van 18 euro. Je kunt voorlopig nog wel de (eerder aangeschafte) strippenkaart gebruiken.

PS
AANRADER: Ga naar dit weblog en speel de video af.

Toegevoegd op 12 november 2009

We zijn weer een eind verder en - eerlijk is eerlijk - ik ben een stuk wijzer geworden en de zaak is verbeterd. Ik ben erachter gekomen dat je onderscheid moet maken tussen oplaad- ophaalpunten.Op de eerste kun je je ov-chipkaart dus opladen, dus saldo toevoegen. Op de tweede kun je bestellingen ophalen. Zo'n bestelling kan zijn: regelen dat je saldo automatisch wordt opgeladen. Dat moet je activeren door je ov-chipkaart in zo'n ophaalautomaat te steken. Inmiddels staat bij de AH waar ik mijn dagelijkse boodschappen doe een apparaat waar je zowel kunt opladen als ophalen.
X

Gerucht

Wouter Bos, vice-premier, minister van financiën en politiek leider van de PvdA is homo. Hij wenst echter niet uit de kast te komen, is getrouwd en is vader. Geen enkele krant in Nederland schrijft daarover, geen enkele tv-rubriek besteedt er aandacht aan. Je mag dus zeggen dat de mededeling "Wouter Bos is homo." vooralsnog valt in de categorie 'geruchten'. Gisteren las ik in Trouw de column van Ephimenco. Ephimenco maakt zich kwaad: Sinds enkele dagen circuleert in de krochten van internet een bericht over de vermeende seksuele geaardheid van een vooraanstaand Nederlands politicus. Het bericht is afkomstig van een beruchte Nederlandse journalist/querulant die zijn slachtoffers meestal met een door haat en rancune gedrenkte hardnekkigheid achtervolgt.

In zijn column noemt Ephimenco geen naam, maar in een reactie kom ik een tekst tegen met daarin een passage over "de escapades van Wouter Bos". Ik type bij Google 'is wouter bos homo'. Ik krijg "circa 43.400" hits. De allereerste is 'klokkenluideronline', dat al op 15 november 2006 het licht zag. In een reactie daarop lees ik: "Dat hij Homo is, zie je en ruik je zo, daar hoeft hij niet voor te trouwen of te scheiden." HP/De Tijd had op zijn website, schrijft Ephimenco, een artikel over een door Wouter Bos voor 40.000 euro gekochte tape waarop zijn escapades te zien zouden zijn. HP/De Tijd heeft dat artikel inmiddels verwijderd, maar via "GeenStijl" kun je het nog steeds lezen.

Wat heeft Ephimenco nu bereikt? Dat iemand als ik, die het geen moer interesseert wat de seksuele geaardheid van wie dan ook is, noch wat zhij met die geaardheid doet, nu weet dat er geruchten zijn over de seksuele geaardheid van Wouter Bos. Er zijn ongetwijfeld meer mensen die naar aanleiding van Ephimenco's column aan het googelen geslagen zijn. De colum leidt o.a. tot deze reactie: "(...) nu het de partijleider van de pvda betreft zwijgt men er over." Met "men" wordt geduid op de 'linkse' media.

Ik twijfel geen moment aan Ephimenco's oprechte verontwaardiging. Maar het is niet minder dan stupide op deze manier in een kwaliteitskrant de kat op het ranzige spek te binden.
X

Duurder

Vreselijk kostenbewust heb ik nooit geleefd. Ik val ook niet dood op een cent. Maar soms wil ik wel weten wat iets kost, zeker als er iets verandert. Zo ben ik deze week overgestapt op het gebruik van de ov-chip en ik wilde wel eens weten of er nog verschil was met het gebruik van de strippenkaart.

Ik woon gunstig: de twee dichtstbijzijnde haltes van tram en bus liggen beide op de zonegrens, dus ik hoef, binnen Amsterdam, zelden meer dan twee strippen te gebruiken. Daar komt bij dat de zone 'centrum' behoorlijk groot is. Twee (roze) strippen kosten 64 eurocent. Daarvoor kun je gedurende een uur binnen één zone reizen. Het aardige van Amsterdam is, dat de conducteurs in tram en bus 'ruim' stempelen, waardoor je in de praktijk wel anderhalf uur op twee strippen kunt reizen. Afgelopen vrijdag heb ik eens bekeken hoe dat werkt met de ov-chip. Bij het uitchecken kun je namelijk zien voor welk bedrag je gereisd heb.

Ik ben een paar keer in- en uitgestapt. Nadat ik binnen het uur voor 65 cent verreisd had, kwam er niets meer bij. Dat klopte dus aardig en zoals ik hierboven al schreef: op die ene cent val ik niet dood. Een paar minuten na het verstrijken van het uur stapte ik weer in de tram. Na enkele haltes checkte ik uit. Bingo! Er was weer 57 cent van mijn tegoed afgeschreven. Formeel klopt het natuurlijk tot op de minuut, maar in de praktijk ben ik met die ov-chip dus duurder uit. En gisteren merkte ik dat het toch wat anders zit. Gisterochtend nam ik de tram naar Amsterdam Centraal. Dat kost dus twee strippen. Maar bij het uitchecken werd 70 cent afgeschreven. Ik moet dus nog wat verder gaan met uizoeken.

Als ik het goed begrepen heb, wordt na algemene invoering van de ov-chip het zonesysteem afgeschaft. Je gaat dan betalen per gereisde kilometer. Dat is een heldere en op zich eerlijke regeling. Maar het gaat volgens mij betekenen dat ik dan duurder uit ben. Ik heb dan immers niet meer het voordeel van die ruim bemeten zone 'centrum'.

Ik heb me ook afgevraagd of je - in trams met conducteur - grijs kunt reizen. Als brave burger zal ik dat niet doen, maar het kan dus wel. Je kunt al bij de eerstvolgende halte je ov-chip langs dat uitleesapparaat halen. En dan hopen daar er geen controleurs langs komen. Maar die zie ik maar zelden. Zwartrijden blijft mogelijk in de tramlijnen waarop geen conducteurs aanwezig zijn.

Gisteravond zag ik overigens dat op het NS-station van Dalen ook al zo'n afleesapparaat staat, dat nog niet in werking is. Er is daar geen poortje en ik had niet de indruk dat dat er zou komen. Zwartrijden met de trein blijft dus mogelijk.
x

Euforie

Bill Clinton had het al beloofd: als hij president zou worden, zou hij ervoor zorgen dat homo's die in militaire dienst gingen, gewoon konden zeggen dat ze homo waren. De krijgsmacht was immers in feite verboden terrein voor homo's. Clinton heeft acht jaar de tijd gehad. Hij was een redelijk populaire president. Maar hij kwam niet verder dan: "Don't ask, don't tell." Dat hield dus in: er kon niet zonder enige aanleiding gevraagd worden naar de seksuele geaardheid, maar een militair (m/v) mocht ook niet openlijk vertellen dat zhij homoseksueel was. Daarna kregen we acht jaar George W. Bush, die niet stond te trappelen militairen aan te moedigen deel te nemen aan "Gay Pride".

Nu hebben we Barack Obama en wat lees ik in de Volkskrant? In zijn campagne beloofde Barack Obama gerechtigheid voor homo’s. Toch werden er nadien 250 militairen wegens hun geaardheid ontslagen.

Je zou zeggen dat het volledig openstellen van de krijgsmacht voor openlijke homo's een fluitje van een cent zou zijn, maar, zoals een ontslagen Irak-veteraan zei: Obama is iemand die meer tijd heeft besteed aan de keuze van zijn hond, Bo, en aan het spelen met hem op het grasveld van het Witte Huis, dan aan het werken voor gelijkheid van homo’s.

Na de verkiezing van Obama heb ik hier al eens gewaarschuwd tegen al te veel euforie. Volgens waarnemers is Obama beducht voor een herhaling van de struikelpartij van president Bill Clinton. Die wilde homo’s in alle openheid laten dienen, maar stuitte op het verzet van legertop en conservatieve politici. Merkwaardig, want uit diverse opiniepeilingen is gebleken dat driekwart of meer van de Amerikaanse bevolking vóór deelneming aan de krijgsmacht door openlijke homo's is. John Shalikashvili, een vroegere 'Chairman of the Joint Chiefs of Staff' (de hoogste militair, te vergelijken met onze 'Commandant der Strijdkrachten', generaal Peter van Uhm) was vóór. De opvolger van Shalikashvili, zei: "Het Congres, niet de krijgsmacht, is verantwoordelijk voor de 'Don't ask, don't tell'-wet die openlijk homofiele, lesbische en biseksuele personen weert uit de krijsmacht."

Barack Obama is, als al zijn voorgangers, in de eerste plaats een pragmaticus. Als hij voor andere zaken de steun van conservatieve congresleden nodig heeft, gaat hij die niet voor het hoofd stoten. De ongeveer 65.000 thans dienende homofiele militairen moeten dan nog maar een tijdje in de kast blijven zitten.

Lastenverdeling

Het Wetenschappelijk Instituut van het CDA is met een voorstel gekomen: de vlaktaks. Dat is een uniform belastingtarief van 33,25% voor alle inkomens. Alleen voor de allerhoogste inkomens zou er nog een extra heffing bijkomen. Voor de werknemers is meteen duidelijk wat ze overhouden. Voor de werkgevers wordt het een stuk makkelijker en ook de Belastingdienst heeft minder rompslomp. Het levert 16 miljard minder inkomsten voor het Rijk op. Die wordt gecompenseerd door verhoging van de btw-tarieven met 1, resp. 3 procent.

Het grootste deel van mijn leven heb ik financieel gezien aan 'de goede kant' gezeten. Om de een of andere reden behoor ik ook tot degenen die zich bij nieuwe belastingmaatregelen altijd afvragen: wat betekent dit voor de mensen met de laagste inkomen? In het Nederlands Dagblad zegt de directeur van het Wetenschappelijk Instituut: Aan de onderkant gaan de inkomens er in principe niet op achteruit. (Onderstreping toegevoegd.)

Een lezer van Elsevier reageert als volgt: Ben bang,dat de partijen van de zwaarste lasten op de sterkste schouders,dit initiatief wel in de grond zullen boren. Ik ben een van die linkse mensen die inderdaad zo denken over lasten en schouders. Er is een belastingsoort die al jaren voor iedereen gelijk is: de btw. Dat betekent volgens mijn simpele redenering dat mensen met lage inkomens relatief (als percentage van het inkomen) meer btw betalen dan mensen met hogere inkomens. Dat geldt voor de dagelijkse boodschappen en voor de aanschaf van allerlei goederen en diensten die als normale, dus niet-luxe, zaken (bijvoorbeeld prijzen van het openbaar vervoer) beschouwd worden. Verhoging van de btw-tarieven zal de lagere inkomens, de zwakste schouders, dus harder treffen dan de hogere inkomens.

Het CDA-plan voorziet erin dat werkelijke achteruitgang bij de lagere inkomens gecompenseerd wordt door heffingskortingen en toeslagen. Dat leidt dus tot regeltjes, formulieren, controles, kortom: meer rompslomp, meer bureaucratie, meer ambtenaren. Er zal dus niet zo veel veranderen. Alleen de mensen met de laagste inkomens zullen weer iets minder te besteden hebben. Het komt van een christelijke, sociaal voelende partij, dus het zal wel goed zitten.
x