Smaak

Smaken verschillen, zegt men. Gelukkig maar, want anders werd het een saaie boel. Je hoort ook vaak zeggen dat over smaak niet te twisten valt. Ik zou niet weten waarom niet. In mijn jonge jaren heb ik veel met mijn moeder getwist over de smaak van (met name griesmeel)pudding. Het heeft er uiteindelijk toe geleid dat deze van het menu verdween.

Smaken veranderen ook. De mode is daar een goed voorbeeld van. Voor veel mensen kan een kledingstuk in de kleur van vorig jaar misschien nog net, maar de kleur van twee jaar geleden is echt ondraagbaar geworden. Gelukkig heb ik op dat gebied helemaal geen smaak. Met een variatie op een bekende uitspraak van Henry Ford: ik vind elke kleur van kleding goed, zolang het maar blauw is.

Gisteren las ik in Trouw een kort artikeltje over de acer saccharinum, die we in gewoon Nederlands zilveresdoorn noemen. Esdoorns zijn ingevoerde exoten en niet geliefd bij natuurbeheerders. Ze groeien snel, dijen uit en verspreiden duizenden helikopterzaden. Zo leer je elke dag weer iets nieuws.

Nu vraag je je misschien af: waar wil hij het nou over hebben vandaag? Over smaak? Over bomen? Over allebei eigenlijk. De schrijver van het artikel heeft een tijdje in Den Bosch gewoond en heeft mooie herinneringen aan de kastanjebomen op de Parade. Als hij van de Parade naar de Bossche Broek, een natuurgebied, fietste kwam hij langs zo'n zilveresdoorn op de stadswal.

Nu gaat het mij niet om de esdoorn, maar om de laatste drie zinnen van het artikel: Op de Bossche stadswal zal de zilveresdoorn nog wel staan. Maar de kastanjebomen op de Parade dreigen te worden gekapt. Ze zijn niet ziek, men vindt ze ouderwets. Kennelijk is daar in Den Bosch een ambtenaar, een wethouder, misschien wel een complete welstandscommissie, die zich ergert aan het feit dat de natuur niet met haar tijd meegaat. Al in geen eeuwen is er iets wezenlijks veranderd aan het uiterlijk van de kastanjeboom. Daar zijn de bewoners en de passanten van de Parade al lang op uitgekeken. Die boom past toch niet meer bij de postmoderne tijdgeest? Op zijn minst had er toch voor een ander type blad gekozen kunnen worden? En waarom zijn kastjanjes altijd bruin? Dus: als die kastanjeboom niet heel gauw verandert, wordt hij ingeruild voor een knotwilg. Die is ook al eeuwen hetzelfde, maar stond altijd langs een buitenweggetje en zal op de Parade waarschijnlijke een vefrissend nieuwe ambiance scheppen. "Nee, meneer de voorzitter, dat is weer zo'n halve maatregel. Die knotwilg is al over vijf jaar volledig passé. Haalt u nog een echte spar in huis voor de kerstdagen? Nee, u koopt zo'n lekker strak ding bij Gamma of Karwei, dat je na de kerstdagen opvouwt, of inklapt en dat je na twee jaar kunt vervangen door een eigentijds model. Moet ik nog meer zeggen?"
x

Screening

Al weer een tijdje geleden was Geert Wilders ineens de kampioen van het recht op vrije meningsuiting. Ik zag dat wat anders, maar daar ga ik het nu niet over hebben. Geert gaat een aantal gemeenten bezoeken waar de PVV volgend jaar aan de gemeenteraadsverkiezingen wil meedoen. Gisteravond was hij in Den Helder. Bij het recht op vrije meningsuiting behoort naar Geerts mening kennelijk niet het recht op vrije nieuwsgaring, want bij de bijeenkomst wordt de pers niet toegelaten. De reden daarvoor is, volgens Trouw, de privacy van de bezoekers (...) Mensen die naar een PVV-bijeenkomst willen, worden eerst uitgebreid gescreend en komen alleen binnen met een van tevoren opgestuurd toegangsbewijs.

Mijn grootmoeder heeft ooit verteld dat mijn grootvader in de dertiger jaren eens in Meppel, daar woonden ze nu eenmaal, naar een bijeenkomst met Anton Mussert, de NSB-leider, was gegaan. Hij was gewoon nieuwsgierig en zijn commentaar na afloop was: "Het is maar een zielig mannetje."

Geert Wilders gaat ook Amsterdam aandoen. Net als mijn grootvader zou ik die bijeenkomst uit nieuwsgierigheid best willen bijwonen. De vraag is natuurlijk of ik door de uitgebreide screening kom. Ook op deze plek heb ik nogal vaak laten blijken het gedachtegoed van Geert Wilders bepaald niet te delen. Hoe vaak zitten Geert c.s. te googelen op anti-PVV- en anti-Geertschrijfsels? Sta ik inmiddels op de zwarte lijst van Geert?

En waarom moet eigenlijk de privacy van de bezoekers aan de bijeenkomsten beschermd worden? Worden ze meteen doelwit van islamitische of extreemlinkse terreurgroepen? Komen ze allemaal vermomd naar de bijeenkomst? Stel je nou eens voor dat vooruitgeschoven posten van die terreurgroepen, de camera in de aanlag, bij de toegangsdeuren van de zaal hebben postgevat. Of is de plaats van de bijeenkomst geheim en wordt die alleen bekend gemaakt aan personen die door de uitgebreide screening heen gekomen zijn? Of zou het zo zijn dat veel bezoekers eigenlijk liever niet openlijk voor hun xenofobie, islamofobie of sinistrofobie uitkomen?
X

Verdriet

Er zijn maar weinig mensen zonder hobby, volgens Van Dale Online een "bezigheid die men voor zijn genoegen of ontspanning doet". Je kunt voortdurend tv kijken ook een hobby noemen. Een andere vrij passieve hobby is het kijken naar een voetbalwedstrijd en daarvoor naar het stadion gaan. Veel van deze hobbyisten houden het niet bij kijken, maar zijn ook enthousiaste supporters van 'hun' club. Daar is ook niets mis mee, zolang dat niet ontaardt in rellerig gedrag.

Clubliefde, bleek mij weer, kan heel ver gaan. Het is leuk als 'jouw' club kampioen wordt en je bent teleurgesteld als dat niet zo is. AZ had afgelopen zaterdag kampioen van de eredivisie kunnen worden, maar verloor met 1 - 2 van Vitesse. De (tv-)beelden waren hartverscheurend. Als je niet beter wist en geen commentaar zou horen, zou je kunnen denken dat je ooggetuigen van een ramp zag.

Wat was er nou helemaal aan de hand? AZ was NOG geen kampioen geworden. Zelfs de meest stupide supporter kon zich realiseren dat AZ uit de nog resterende drie wedstrijden van deze competitie nog wel minimaal dat ene benodigde puntje zou halen. Als die supporter nog even verder nadacht wist zhij (ja, ik zag ook huilende vrouwen) dat AZ toch al op zondag kampioen zou kunnen worden als Ajax van PSV zou verliezen. Het werd dus 6 - 2 voor PSV.

Vroeger was je supporter, omdat onder de spelers je vader, je broer, je neef, je vriend of je buurman zat. De huidige selectie van AZ bestaat uit 13 Nederlanders, 1 Marokkaan, 1 Argentijn, 1 Australiër, 4 Belgen, 1 Braziliaan, 1 Deen, 1 Duitser, 1 Est, 2 Finnen, 1 Kroaat en 1 Mexicaan. Ik heb geen idee hoeveel geboren Alkmaarders er onder die 13 Nederlanders zitten, maar het zal niet de meerderheid zijn. Waarom barst iemand in tranen uit als zo'n multinationaal samengesteld clubje NOG geen kampioen wordt?

x

SMS

Als er iets is dat in betrekkelijk korte tijd een hoge vlucht heeft genomen, dan is dat wel mobiel bellen. Er zijn in Nederland meer mobieltjes dan mensen en er wordt wat draadloos - en ad nauseam - afgeouwehoerd. Ik zal niet ontkennen dat het mobieltje in bepaalde situaties buitengewoon handig is. Een aantal jaren geleden, toen ik tegen middernacht met een gebroken enkel op een stoeprand zat, kon ik zelf een ambulance bellen.

Dankzij het mobieltje is sms-en een razend populaire bezigheid geworden en ook hier geef ik grif toe, dat dit soms heel handig kan zijn. Maar ook hierbij is, naar mijn idee, het meeste sms-verkeer niet meer dan overbodige prietpraat. Het wordt gedaan omdat het nu eenmaal kan.

Natuurlijk kon het niet uitblijven: slimme (zaken)jongens zagen in (de mogelijkheden van) het mobieltje een makkelijke manier om geld te verdienen. Een van de redelijke nieuw manieren is een sms-je sturen om informatie te krijgen. Bekend is: sms een kenteken naar 2020 "en je weet wat een auto kost en kan". Dat weet je dan en je bent ook 75 eurocent kwijt. Er is intussen nog een nummer waar je dezelfde vraag kunt stellen, dus het is kennelijk lucratief.

Bij één (misschien wel bij meer) van de commerciële omroepen word je in het reclameblok tijdens een film uitgenodigd mee te doen aan een spelletje, waarmee je een prijs kunt winnen. Bijvoorbeeld: je kijkt naar 'Once upon a time in the West'. De vraag is dan: "Wordt de vrouwelijke hoofdrol in 'Once upon a time in the West' gespeeld door A. Willeke van Ammelrooy, of door B. Claudia Cardinale? Sms A of B naar ... en je maakt kans op ...". Soms zijn de vragen nog makkelijker. Ik neem aan dat de kosten van de uitgeloofde prijs ruimschoots worden goedgemaakt door de sms-inkomsten.

Stel nou dat ik ineens de onbedwingbare behoefte heb om zonder daar moe van te worden wat extra inkomsten te verkrijgen. Ik richt een bedrijfje op dat via sms informatie levert á één euro per bericht. (De meeste bellers vragen zich toch niet af wat het kost.) De mogelijkheden om informatie te verstrekken zijn uiteraard legio, maar wat wil 'men' weten? Ik ga dan maar weer op de reclame af, want de reclamejongens weten wat de mensen willen. Hier zijn een paar ideeën.

Wil je van je genetische rimpels af? Sms 'Rimpels spatie weg' aan 8080 en wij vertellen wat de beste kuur is.

Wil je weten of die aantrekkelijke buurvrouw een vaste partner heeft? Sms 'postcode plus huisnummer spatie buurvrouw' aan 6969 en je weet het.

Wil je weten wanneer de wereld vergaat? Sms 'Apocalyps' aan 666 en je weet de datum.

x

Plicht

Als je, als ambtenaar, iets doet dat door de regering wordt goedgekeurd, wellicht zelfs aanbevolen, is het dan ook goed? Ik bedoel 'goed' in morele zin. Tijdens de processen van Neurenberg is voorgoed afgerekend met het excuus "Befehl ist Befehl". Dat betekent naar mijn mening dat iedereen verantwoordelijk is voor wat zhij doet, al is het in opdracht of op advies van, met medeweten van of oogluikend toegelaten door een regering of hogere bazen.

In de strijd tegen de terreur zijn door Amerikanen, met name CIA-agenten, martelmethoden gebruikt tegen verdachten. Het is al verboden martelmethoden te gebruiken tegen de zwaarste veroordeelde misdadigers, dus het past helemaal niet bij personen die vooralsnog de status van verdachte hebben. Het excuus is zo ongeveer: als je met martelen kunt voorkomen dat er een aanslag wordt gepleegd waarbij honderden doden zouden vallen, ben je toch wel 'goed' bezig. Het is een excuus dat veel gewone burgers wel aanspreekt. "Hoe zou jij reageren als jouw vrouw, jouw kind, jouw man bij een aanslag om het leven zou komen?" Ik weet het niet, maar ik hoop wel dat ik niet tot de conclusie zal komen dat als iemand mij leed of verlies berokkent door onwettig te handelen, ik dat met gelijke munt terug mag betalen. Het lijkt me een van de wezenskenmerken van beschaving: jezelf niet verlagen tot het morele peil dat een ander hoog genoeg vindt.

Onder president Bush werden martelmethoden met goedkeuring van de regering gebruikt. President Obama heeft daar een eind aan gemaakt. Maar hij wil niet, las ik in Het PAROOL dat CIA-agenten die zich hieraan schuldig hebben gemaakt strafrechtelijk vervolgd worden. Obama wil ervoor zorgen dat functionarissen van de geheime dienst die de methode onder Bush 'te goeder trouw' gebruikten terwijl zij 'hun plicht deden', niet voor strafvervolging hoeven te vrezen.

Betekent 'te goeder trouw' dat je ervan mag uitgaan dat je baas en je collega's goed hebben nagedacht over wat ze doen? Kan iemand terecht denken dan het martelen van anderen zijn plicht is?

x

Dalit

India wordt wel 'de grootste democratie ter wereld' genoemd. Groot is het in ieder geval: ruim één miljard inwoners. Qua democratisch gehalte steekt het zeker gunstig af bij vrijwel de meeste landen in Azië. Kamari Mayawati (53) heeft rechten en pedagogiek gestudeerd en is nu premier van de deelstaat Uttar Pradesh (110 miljoen inwoners). Volgens Trouw is Mayawati ook een mogelijke kandidaat voor het premierschap van heel India. Dat is geen geringe prestatie, want Mayawatti is niet alleen vrouw, zij behoort ook nog eens tot de kaste van de 'dalit', de 'onaanraakbaren', de laagste kaste in India, waarvan de bijna 200 miljoen leden meestal voorbestemd zijn als straatveger of poep-opruimer door het leven te gaan.

Nog altijd ben ik naïef genoeg om te veronderstellen dat iemand met een achtergrond als die van Mayawati zijn/haar ambt op ingetogen (een beter woord weet ik niet zo gauw) wijze uitoefent. Dan valt het tegen te lezen dat zij in de hoofdstad Lucknow een huizenhoog standbeeld van zichzelf en haar mentor heeft laten oprichten en van haar verjaardag de 'dag van het zelfrespect' heeft gemaakt. Veel dalits zullen toch op haar stemmen. In het artikel in Trouw worden dalits geciteerd die zeggen dat ze dank zij haar een studie hebben kunnen volgen, maar ook een die zegt dat Mayawati niet anders is dan andere politieke leiders wat het afpersen van geld betreft. En weer een ander: "Ik heb op Mayawati gestemd omdat ik dacht dat zij ons leven zou verbeteren, maar dankzij haar heb ik nu zelfs geen onderdak meer", zegt hij. Naast hem doen afgeragde doeken op houten palen dienst als tenten.

Macht doet vervelende dingen met mensen.

x

Handtekening

De digitale wereld is mij niet geheel vreemd. Toch kan ik af en toch nog verbaasd staan over de mate waarin soms de meest onverwachte dingen gedigitaliseerd zijn.

Gisteren kwam de NUON een nieuwe elektriciteitsmeter plaatsen. Ik kan mijn verbruik nu ook digitaal aflezen, maar dat leverde geen verwondering op. Als ik ook nog eens, via een windmolentje of zonnecellen, mijn eigen energie zou opwekken en een overschot aan het publieke net zou leveren, zou dat via die digitale cijfertjes apart vermeld worden. Maar opnieuw dacht ik: so what else is new? (Ik denk soms in het Engels.)

Toen de heren na iets meer dan een uur klaar waren werd mij verzocht een handtekening te plaatsen. Er werd geen officieel NUON-formuier tevoorschijn gehaald, maar een klein computertje, iets groter, maar veel dikker dan een mobieltje, maar met een groter schermpje. De bovenste helft van het schermpje was gevuld met gegevens over mij en mijn elektriciteitsmeter. Op de onderste helft kon ik met een speciaal stiftje mijn handtekening plaatsen. What's next?

x