Fusie

Je kon er op wachten eigenlijk: een fusie tussen zorgaanbieder en zorgverzekeraar. Trouw meldt dat Rivas Zorggroep uit Gorinchem (exploiteert een ziekenhuis, verpleeg- en verzorgingstehuizen en een thuiszorginstelling) als eerste instelling praat met een aantal zorgverzekeraars over een fusie. Is dat weer iets geheel nieuws? Nee, je zou haast zeggen: de cirkel is weer rond. Toen in 1966 de Ziekenfondswet werd ingevoerd, werd het ziekenfondsen verboden zelf zorg aan te bieden. Een uitzondering werd gemaakt voor enkele ziekenfondsen die al vóór die tijd zorg aanboden. Het bekendste was het Haagse Algemeen Ziekenfonds de Volharding (AZIVO). Het had o.a. een eigen ziekenhuis, eigen apotheek en tandartsen in loondienst. Met name vanwege die 'eigen' tandartsen was AZIVO in een periode waarin er veel te weinig (ziekenfonds)tandartsen waren, zeer populair bij verzekerden en bijna gehaat bij andere ziekenfondsen. (Als medewerker van een samenwerkingsverband van de Haagse ziekenfondsen heb ik dat gedurende enkele jaren van nabij mogen meemaken.)

De samenwerking tussen zorgaanbieder en zorgverzekeraar moet leiden tot een goedkopere polis voor leden uit de regio "in ruil waarvoor ze in principe alleen gebruikmaken van de instelling van dezelfde groep". Destijds kon je je als verzekerde bij AZIVO laten inschrijven zonder verplicht te zijn gebruik te maken van de door AZIVO aangeboden zorg. Het maakte ook niets uit voor de hoogte van je premie.

De situatie wordt in de visie van Rivas als volgt (als ik het goed zie): instelling A biedt én zorg én verzekering aan. Je betaalt als premie Y euro als je gebruik maakt van de door A aangeboden zorg, of Y + X euro als je de mogelijkheid wilt behouden voor een andere zorginstelling te kiezen.

Moeten we nou blij zijn met deze nieuwe ontwikkeling (als die tenminste doorgaat)? Voorshands heb ik nog wat twijfels. Ik heb al te vaak gehoord dat fusie tot lagere kosten leidt, zonder dat dat in feite werd waargemaakt. Zorg leveren en verzekeren onder één dak levert zijn eigen procedures en daarmee verband houdende kosten op. De zorg zelf zal er geen cent goedkoper van worden, dus hoeveel lager zal de premie nou in feite worden? Het zou mij zeer verbazen als die verlaging meer dan tien euro per maand zou bedragen. Voor de laagste inkomens is elke euro die je minder hoeft te betalen er één, dat begrijp ik ook nog wel, maar wat leveren we daarvoor in?

Als ik het goed begrijp moeten de zorgverzekeraars controleren of de zorgaanbieders verantwoorde zorg tegen een verantwoorde prijs aanbieden. In dat nieuwe systeem gaat de instelling zichzelf dus in de gaten houden. Anders gezegd: divisie 'betalen' controleert divisies 'ziekenhuiszorg', 'verpleeghuiszorg', 'verzorgingingstehuiszorg' en 'thuiszorg'. In de raad van bestuur gaan de divisiebestuurders af en toe gezellig met elkaar in de clinch. Het moet natuurlijk wel gezellig blijven, dus er rolt een compromis uit. Compromis betekent in dit geval: óf er wordt iets teveel betaald, óf er wordt iets minder goede zorg verleend. Of beide. Of het blijft niet gezellig en er moet weer een bestuurder met een dure regeling afvloeien. Of we moeten weer een toezichthouder in het leven roepen die de zorgaanbiedende zorgverzekeraars gaat controleren. En wie gaat die toezichthouder betalen?

We kunnen nog een tijdje doorgaan en laten die gefuseerde zorg- en verzekeringsinstellingen met elkaar fuseren tot één landelijke instelling. Iedereen die maar een beetje doet wat op zorgverlening lijkt gaat in loondienst bij die instelling, van voedingsassistent tot cardiochirurg. En wie wordt er voorzitter van de raad van bestuur? Niemand. Dat valt allemaal onder de minister van Welzijn en Zorg. Niemand in de zorg verdient meer dan zhij.

En de marktwerking dan? O ja, de marktwerking. Ik stap meteen weer van mijn plannetje af als iemand mij vertelt hoeveel de zorg goedkoper is geworden sinds de marktwerking in de zorg is geïntroduceerd en waar de zorg - door marktwerking - aantoonbaar is verbeterd.

Topper

"Die is het! Die moeten we hebben!" Dat dachten ze tien jaar geleden toen ze zochten naar een nieuwe directeur voor Bureau Jeugdzorg in Amsterdam. Wiel Janssen was DE man. Inmiddels is Wiel Janssen onder druk vertrokken. Het Parool vroeg aan Lodewijk Asscher, de verantwoordelijke wethouder: Hoe slecht is hij geweest? De reactie van Lodewijk: Hoe ga ik dat netjes zeggen? Ik kan geen andere conclusie trekken dan dat in de tien jaar dat hij directeur was, het niet goed is gegaan.

Het Parool vermeldt ook dat Lodewijk zegt: Mijnheer Janssen krijgt een hoop geld. Dat zijn de regels. Ondanks deze dikke onvoldoende van de Inspectie. Ik denk dat Wiel Janssen tot die beperkte groep managers behoort die zo geweldig goed zijn dat je ze wel een heel hoog salaris moet geven - meer dan Jan Peter - want anders krijg je niet zo'n goeie. Het voordeel van zo'n topmanager is dat je er geen omkijken naar hebt, want die regelt alles prima. Kennelijk is er ook jaren lang niet omgekeken naar het Amsterdamse Bureau Jeugdzorg en hebben ze Wiel Janssen lekker laten rotzooien. Anders zouden er nu niet zulke grote problemen zijn - met de veiligheid, met het personeel, en de bedrijfsvoering niet te vergeten: dit jaar een tekort van twee tot drie miljoen euro. Werkelijk alles is onder zijn leiding in het slop geraakt, en dat is buitengewoon ernstig. Dat was weer even Lodewijk.

De opvolger van Wiel Janssen moet nog beter zijn dan Wiel, want hij moet eerst die hele klerezooi opruimen. Die mag je dus rustig een nog hoger salaris geven, want anders krijg je niet zo'n goeie. Ik heb een ideetje: de helft van het salaris van die topper gaat naar een rekening waar hij niet aan kan komen. (Van de helft van zo'n salaris kun je ook ruim leven.) Ieder jaar wordt in een beoordelingsgesprek bekeken of de brave ziel goed gefunctioneerd heeft. Is dat zo, dan wordt dat geblokkeerde geld aan hem overgemaakt. Is dat niet zo, dan kan hij er naar fluiten. Als hij het erg slecht doet, wordt hij met onmiddellijke ingang gedumpt, zonder enige financiële tegemoetkoming. Een echte topper wil zo'n uitdaging best aangaan.

Waarnemers

Als er in Verweggistan verkiezingen worden gehouden, willen de westerse landen nog wel eens waarnemers sturen om te kijken of alles wel eerlijk verloopt. Het zal niemand ontgaan zijn dat binnenkort in de VS niet geheel onbelangrijke verkiezingen worden gehouden. Je kunt je afvragen of je daar ook geen waarnemers heen zou moeten sturen.

Bob Fitrakis, een advocaat en hoogleraar politicologie uit Ohio, schrijft Het Parool, staat niet te kijken van het tumult aan de vooravond van de presidentsverkiezingen. "Ik snap niet dat iemand verbaasd kan zijn. We hebben een lange traditie van gestolen verkiezingen." Democraten en Republikeinen beschuldigen elkaar namelijk voortdurend van stembusfraude.

Van John F. Kennedy en Lyndon B. Johnson is bekend dat er bij hun verkiezingen gefraudeerd is. Al Gore verloor, met name in Florida, van George W. Bush door grootscheepse fraude. Die fraude vindt in Amerika vooral plaats vóór de verkiezingen. In Nederland ben je vanaf je achttiende automatisch kiezer. (Een rechter kan, als bijkomende straf, iemand uit het passief of actief kiesrecht ontzetten. Dat komt zelden voor.) Dat ligt in Amerika anders. Als je aan een verkiezing wilt deelnemen, moet je je als kiezer laten registreren. Of je ook werkelijk geregistreerd wordt hangt van allerlei regels af, die van staat tot staat kunnen verschillen. Er zijn ca 13.000 verkiezingsregio's, waar lokale functionarissen, altijd aan één partij gebonden, de dienst uitmaken. Zij interpreteren de regeltjes en zij kunnen hele volkstammen van deelname aan de verkiezingen uitsluiten. Dat geldt voor beide partijen, want geen van beide heeft een alleenrecht op eerlijkheid of fatsoen. In Nederland wordt in feite het gebruik van stemcomputers weer afgeschaft, omdat de controle erop op zijn best 'moeilijk' te noemen is. In Amerika wordt ook per computer gestemd. De daarbij gebruikte software is een commercieel geheim.

Wie Amerikaans president wordt is ook van belang voor de rest van de wereld. Zou de rest van de wereld geen waarnemers moeten sturen?

Leeg

Met mensen met een handicap wordt nog altijd veel te weinig rekening gehouden. Zowel tijdens mijn werk als bij mijn werk voor een Patiënten/Consumenten Platform heb ik aardig wat van deze mensen ontmoet en over hun ervaringen gehoord. Ik was dan ook zeer verbaasd over een artikel in Het Parool van gisteren. Op IJburg staan tientallen sociale huurwoningen leeg. Het gaat om schitterende huurwoningen met eigen parkeerplaats, gebouwd voor bijzondere groepen, zoals ouderen of gehandicapten. Alleen wil niemand er wonen, terwijl lange wachtlijsten voor deze groep huurders bestaan.

Ik geef direct toe, dat ik als moest kiezen tussen mijn huidige woning en een grotere woning op IJburg (tegen dezelfde woonlasten), ik bleef zitten waar ik zit. Ik heb gewoon iets tegen door planologen ontworpen woonwijken. Ik zou niet dood gevonden willen worden in welke Vinexlocatie dan ook. Maar ik kan nog steeds kiezen.

"Het zijn fantastische huizen, maar de meeste mensen willen in hun oude vertrouwde buurtje in de stad blijven." Net als ieder ander mens mogen mensen met een handicap en ouderen hun eigen keuzes maken: in je eigen vertrouwde buurtje blijven wonen met alle ongemakken van dien of verhuizen naar een aangepaste woning in IJburg. Er gaat een tram naar IJburg. Die tram is rolstoeltoegankelijk. Wie ervoor kiest in zijn eigen vertrouwde buurtje te blijven wonen heeft mijn zegen. Als ze maar niet tegen me aan komen zeuren dat het allemaal zo moeilijk gaat in huis.

Platteland

Eén op de drie stadsbewoners wil verhuizen naar het platteland, schrijft Het Parool. Nieuwkomers in de dorpen zijn nu al voor driekwart afkomstig uit de stad. Dat is allemaal uitgezocht door het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). De ruimte, rust, natuur en de hechte gemeenschap in de dorpen spreken veel stedelingen (...) aan.

Van mij hoor je geen kwaad woord over het platteland. De ruimte, rust en de natuur spreken mij ook aan. Die hechte gemeenschap zegt me niet zoveel. Die kan, in ieder geval voor mij, ook iets benauwends hebben. Verder ben ik een geboren en doorgewinterde stedeling, die enkele weken per jaar de stedelijke hectiek best voor de plattelandse rust wil verruilen. Mijn motto: de stad om in te wonen, het platteland voor de ontspanning.

Zullen we ook eens gaan bekijken wat er gaat gebeuren als één op de drie stadsbewoners echt gaat verhuizen naar het platteland? Ik heb eens gekeken wat de twintig grootste steden van Nederland zijn. Die hebben allemaal (stand per 1 januari 2007) meer dan 100.000 inwoners. Gezamenlijk hebben zij 4.501.872 inwoners. Als één op de drie naar het platteland verhuist, zijn dat er 1.500.624. Het lijkt me niet waarschijnlijk dat de inwoners van die 'hechte gemeenschappen' trappelend van ongeduld staan te wachten op die tsunami van grootstedelingen. Geen van die dorpen is een zelfstandige gemeente. De besturen van de gemeenten waarvan zij deel uitmaken willen die schattige dorpjes graag zo houden. Als ze al bereid zijn een dorp op te offeren en als eindelijk al die nimby-procedures doorlopen zijn, komen al die grootstedelingen samen te wonen in een wijk, waar de dorpsbevolking zich niet zal vertonen. Er zijn inmiddels weer stukken ruimte, natuur en rust naar gort geholpen.

Ik zal al die plattelandsliefhebbers nog wat vertellen: ook aan een mooie, natuurlijke, wijdse omgeving ga je wennen. Na een tijdje word je niet elke dag meer wakker met dat heerlijke gevoel van rust en ruimte om je heen. Hoe je het ook wendt of keert: je wordt een keer ziek en de huisarts, de apotheek en het ziekenhuis zijn in het algemeen een stuk verder weg dan in die gehate grote stad. Heb je nog schoolgaande kinderen? Voor het vervolgonderwijs zijn ze een stuk langer onderweg dan in de grote stad. Heb je geen thuiswonende kinderen meer? Hoe vaak komen ze nog langs voor een kopje koffie of thee, als jij zo nodig een eind weg moet wonen?

Het rapport van het SCP is gistermiddag aangeboden aan Gerda Verburg. Die gaat over koeien en vissen. Ze hadden het beter kunnen aanbieden aan Jacqueline Cramer, want het heeft volgens mij allemaal meer te maken met ruimtelijke ordening. Jacqueline kan er overigens naar mijn mening niet veel meer mee doen dan voor kennisgeving aannemen. Of wordt de regering verondersteld iets te doen met de wensen van al die mensen? Moet Camiel dan zorgen voor wat meer asfalt voor al die extra forensen, want ze gaan vast niet in dat dorp werken.

(On)eervol

Leonard Pitts Jr. is een columnist voor enkele Amerikaanse kranten. In een column van 18 oktober schrijft hij: "So the question McCain faces is this: Would he rather run a losing campaign of which he can be proud, or a winning campaign of which he cannot?"

John McCain is volgens vrijwel alle polls aan de verliezende hand. Dus grijpt de Republikeinse campagne terug op het aloude 'moddergooien'. Sarah Palin, de 'running mate' van McCain, nam het voortouw. Zij beschuldigde Obama ervan vriendjes te zijn met een 'terrorist'. Die 'terrorist' is William Ayers. Ayers is 63, hoogleraar opvoedkunde aan de Universiteit van Illinois in Chigago. Veertig jaar geleden was hij een radicale anti-oorlog activist, die destijds gewelddadige acties niet uit de weg ging. Barack Obama zat toen op de basisschool en heeft waarschijnlijk niet actief aan die acties meegedaan. In later jaren heeft hij inderdaad contacten gehad met Ayers. Palin en het campagneteam weten dat mensen maar enkele dingen onthouden: Obama, vriendje, terrorist.

De laatste dagen wordt in de Republikeinse campagne steeds meer nadruk gelegd op Obama's tweede voornaam: Hussein. Al eerder werden geruchten verspreid dat hij in het geheim moslim is. Zelfs de Republikeinse partij zelf vond een eigen official te ver gaan die schreef dat onder president Obama zwarte vrijheidstheologie verplichte kost in het onderwijs zou worden, dat er gratis drugs zouden zijn voor Obama's achterban in de binnensteden en dat de sterren op de Amerikaanse vlag zouden worden vervangen door de Islamitische halve maan.

De Republikeinse campagne, schrijft Pitts, probeert een oud verhaal nieuw leven in te blazen: door kleur en afkomst is Obama 'vreemdeling', 'beangstigend', niet 'van ons'. Het is allang niet meer de vraag of McCain eervol of oneervol wint of verliest. Hij kan niet meer terug.

Het is ook goed er nog even aan te herinneren dat binnenkort de Amerikanen geen alleenheerser-voor-vier-jaar kiezen. Alle zetels in het Huis van Afgevaardigden en een derde van de zetels in de Senaat staan op het spel. Een Democratische meerderheid in beide Huizen en een Democratische president in het Witte Huis betekenen niet automatisch een Democratisch beleid.

Debat

In mijn 'Beggartalk' van gisteren gaf ik enkele voorbeelden van de wijze waarop op de website van 'geenstijl.nl' wordt gereageerd op door de redactie aangedragen onderwerpen. Als een onderwerp iets te maken heeft met 'allochtoon', 'Marokkaan', 'PvdA' of 'NOS-journaal' is een reeks van reacties voorspelbaar, omdat die reeks bestaat uit reeds vele malen eerder gemaakte opmerkingen. Is "NOSS-hoernaal" geen geweldige vondst? Hoewel 'geenstijl.nl' op dit terrein onbetwist koploper is, wordt er, bleek uit een onderzoek van Trouw, ook op andere internetnieuwssites lustig op los gescholden. Nederland is hierin zelfs Europees koploper. Ik moet hier nog bij vermelden dat 'geenstijl.nl' gemodereerd wordt, d.w.z. dat de redactie bijdragen verwijdert die volgens haar 'niet kunnen'. Haar drempel ligt kennelijk niet erg hoog.

'Rechtse schreeuwerds' hebben het debat op internet totaal gekaapt. Dat zegt Francisco van Jole, VARA-columnist en een van Nederlands eerste internetjournalisten. De omroep komt daarom onder aanvoering van Van Jole binnenkort met een 'progressieve debatsite'. Dat schrijft Trouw.

Francisco gaat, vrees ik, uit van een verkeerde premisse. Hij schijnt te denken dat mensen die iets op een internetnieuwssite achterlaten willen debatteren. Dat willen ze (althans het merendeel) helemaal niet! Ze willen hun agressie, frustratie, onlustgevoelens afreageren. Met iemand die van oordeel is dat een dubbele nationaliteit een probleem kan zijn voor publieke gezagsdragers wil ik best debatteren. Ik zou er niet over peinzen in debat te gaan met de schrijvers van de gisteren geciteerde teksten. Die zijn niet bereid na te denken over andere meningen. Ze zijn ook niet geïnteresseerd in feiten. Een 'debat' met hun betekent: hun in de gelegenheid stellen hun abjecte opvatting nog eens te ventileren. Die fout maken leden van de Tweede Kamer bij herhaling als ze met Wilders in debat gaan. Je gaat ook niet met Benedictus XVI in discussie over de onbevlekte ontvangenis.

Ik vraag me overigens af wat Francisco bedoelt met 'progressieve debatsite'. Hij vindt dat er geen plek is om met gelijkgezinden je mening te scherpen. Als ik mijn mening wil scherpen ga ik niet op zoek naar gelijkgezinden. Dat ontaardt in een 'comité van wederzijdse bewondering' dat na vijf minuten uitgepraat is. Ik ga in debat met mensen wiens mening liefst diametraal tegenover de mijne staat. Dat prikkelt mij tot nadenken.

Moet je trouwens om aan de debatsite van Francisco te kunnen deelnemen eerst een progressiviteitstoets met succes doorstaan hebben? Wat zijn Francisco's criteria voor progressiviteit? Worden conservatieve of anderzins niet-progressieve bijdragen weggemodereerd, zelfs als het taalgebruik niets te wensen overlaat?

'geenstijl.nl' bezoek ik zelden, eigenlijk alleen als ik me weer eens lekker wil ergeren. Ik denk dat die nieuwe site van Francisco zelfs daar niet aan toekomt.