NIEUW

Uit Het PAROOL leerde ik de 18 woorden kennen die door Van Dale zijn genomineerd voor de verkiezing van het Woord van het jaar 2018. Dit zijn die woorden :

1. balanstrutje;
2. blokkeerfries;
3. bomcycloom;
4. creditboy;
5. drankhangen;
6. hempathie;
7. intimiteitscoördinator;
8. kantlijnsporter;
9. kwispellezen;
10. mangomoment;
11. plogging;
12. practivisme;
13. primarkpremie;
14. rooftijdschrift;
15. selfieshopper;
16. testosterontweet;
17. vliegschaamte;
18. yogasnuiver.

Slechts bij één van die nieuwe woorden wist ik meteen wat dat zou kunnen beteken, namelijk nummer twee, de blokkeerfries: elk van de personen die in Friesland een wegblokkade hebben opgezet om anderen te verhinderen te demonstreren tegen een aspect van de sinterklaastraditie, door sommigen beschouwd als verdediger daarvan.
Die omschrijving vind je hier, evenals die van de andere woorden. Je kunt daar ook je stem uitbrengen op het (volgens jou) beste/mooiste/leukste nieuwe Woord van het jaar 2018. Ik stem op kantlijnsporter. Ik dacht dat daarmee gedoeld wordt op iemand die een sport 'beoefent' door die van de kantlijn te bekijken, maar het is iemand die een sport beoefent waarvoor het publiek en de media doorgaans weinig aandacht hebben en waarover in de kranten hooguit kleine berichten verschijnen.

VERBOD

In de zeventiger jaren van de vorige eeuw kwam de integraalhelm in gebruik bij motorrijders. Volgens mij werd de bivakmuts al lang daarvoor hier en daar gedragen. Met beide hoofddeksels kan (vrijwel) het hele gezicht bedekt worden, maar niemand kwam op het idee gezichtsbedekkende kleding te verbieden. Daar begonnen islamofobe mensen pas over toen hier en daar een vrouw op straat liep van wie niet meer dan de ogen  te zien waren. Het waren er niet veel, schattingen gingen uit van ongeveer 400 vrouwen in heel Nederland. In de 11 jaar dat ik in De  Baarsjes woonde heb ik, als ik het me goed herinneren drie maal een vrouw (waarvan één vrouw twee maal) met een nikab gezien (dat is het gezichtsbedekkende deel van de boerka). In de ruim zeven jaar dat ik nu in Noord woon heb ik één maal (een maand of twee geleden) een vrouw met een nikab gezien. De hele heisa rond de boerka had, kortom, voorkomen kunnen worden als streng islamitische mannen hun vrouwen hadden geboden een integraalhelm te dragen, als ze de deur uitgingen.

Begrijp me goed: ik vind het dragen van een boerka net zo belachelijk als het verbieden ervan. Nu kwam Femke Halsema met een opmerkelijke uitspraak. In Het PAROOL las ik: "Het past gewoon niet bij Amsterdam dat wij mensen uit de tram halen, omdat ze de nikab dragen," zei Halsema. "Dat is onbespreekbaar, lijkt me." Ik zou het nog wat sterker kunnen zeggen: 'Het past niet bij Nederland'. Even opmerkelijk is dat de burgemeester van de grootste gemeente van ons land publiekelijk uitspreekt dat ze geen prioriteit zal geven aan de handhaving van een een democratisch tot stand gekomen wet. Oké, ik vind het ook een volkomen onnodige en belachelijk wet. Geert Wilders c.s. wilden de boerka niet en hebben daar de integraalhelm en andere gezichtsbedekkende kleding met de haren bijgesleept en omdat andere partijen geen stemmen wilden verliezen, hebben ze maar met hem meegestemd.

De gemeentebesturen van Rotterdam en Utrecht hebben inmiddels aangegeven geen prioriteit te geven aan het handhaven van het boerkaverbod, vanwege capaciteitsproblemen. Ik kan me heel goed voorstellen dat die gemeenten geen patrouilles agenten de straat opsturen om boerkadraagsters op te sporen. Dat zou ook volkomen onjuist zijn, want het dragen van de boerka op de openbare weg is evenmin verboden als het dragen van een integraalhelm. De boerka mag alleen niet gedragen worden in het openbaar vervoer en in gebouwen en bijbehorende erven van onderwijsinstellingen, overheidsinstellingen en zorginstellingen. Ik kan me voorstellen dat islamitische scholen niet al te gauw zullen klagen over boerka's. Hoe vaak moet je nou echt in een overheidsgebouw zijn? Ik vermoed dat boerkadragende vrouwen, als ze al de deur uitgaan, niet gauw voor het openbaar vervoer zullen kiezen. Ik neem aan dat hun liefhebbende echtgenoten hen wel met de auto willen brengen.

De hele problematiek kan in feite worden teruggebracht tot de situatie dat een zieke vrouw met een nikab een specialist in een ziekenhuis bezoekt. Wat geldt voor een arts het zwaarst: de Nederlandse artseneed (met daarin de volgende tekst: Ik stel het belang van de patiënt voorop en eerbiedig zijn opvattingen.) of de Wet gedeeltelijk verbod gezichtsbedekkende kleding?

FEESTDAG

Black Friday (Nederlands: zwarte vrijdag) is in de Verenigde Staten de dag na Thanksgiving Day. Die vrijdag hebben de meeste werknemers vrij.

Black Friday wordt beschouwd als het begin van het seizoen voor kerstaankopen. Om de mensen naar de winkels te trekken, adverteren veel winkels met speciale aanbiedingen. Er zijn winkels die al om drie uur open gaan, en om die tijd staan er al rijen kopers buiten om de laag geprijsde, beperkt voorradige artikelen te bemachtigen. (Aldus Wikipedia; onderstreping toegevoegd.)

Wat ze in Amerika doen, doen we hier graag na, onder aanvoering van het bedrijfsleven. Al enkele jaren worden we opgeroepen ons geld uit te geven met Valentijnsdag.  Halloween was daar inmiddels al aan toegevoegd. In mijn jeugd was het bepaald niet gebruikelijk elkaar cadeaus te geven met Kerst. Daar hadden we Sinterklaas voor. Maar als de Amerikanen cadeaus gaan kopen voor de Kerstdagen, kunnen we natuurlijk niet achterblijven.

Eergisteren moesten we er weer aan geloven. Ook wij moesten - BLACK FRIDAY! - en masse ons geld uitgeven. Veel bedrijven maakten er zelfs een Black Weekend van. In mijn jeugd werd, in kerkelijke kringen, nog wel eens een 'Dankdag voor gewas en arbeid' gevierd. Merkwaardig genoeg hebben wij 'Thanksgiving' nog niet overgenomen. Hier ligt een mooie  taak voor de poeliers. Als die maar eens een uitgekookte campagne zouden voeren, zouden wij, net als de Amerikanen, één maal per jaar collectief kalkoen gaan eten.

Als we toch bezig zijn: waarom vieren wij nog Koningsdag? De Amerikanen hebben als nationale feestdag Independence Day op 4 juli. Wij hebben ons al vele jaren eerder dan de Amerikanen onafhankelijk verklaard: op 26 juli 1981. 26 juli is toch een veel geschiktere datum voor een nationale feestdag dan 7 december? Ja, dat is de verjaardag van Amalia, die t.z.t. koningin wordt. Ik zal dat hoogstwaarschijnlijk niet meer meemaken, maar ik vermoed dat de meeste mensen liever in een T-shirt dan in een dikke wollen trui de diverse vrijmarkten gaan bezoeken.

SUPPORTERS

Ik ben niet iemand die gek is op tradities en die koste wat het kost in stand wil houden. Het zal me dus een zorg zijn of 'Sinterklaas' wordt afgeschaft. Nu is er alle reden om dit zogenaamde feest af te schaffen. Wat moet je nog met een feest dat alleen doorgang kan vinden als er voldoende politie op de been gebracht kan worden?

Voor alle duidelijkheid: enerzijds geloof ik niet dat zij die Zwarte Piet willen behouden dus racisten zijn, anderzijds kan ik me best voorstellen dat er groepen zijn in onze samenleving die Zwarte Piet liever kwijt dan rijk zijn omdat hij, voor hen, ten minste de pijnlijke herinnering aan racistische tijden in leven houdt.

Of je nu voor of tegen Zwarte Piet bent, je hebt het volste recht daaraan publiekelijk, al of niet samen met anderen, uiting te geven bij ieder min of meer officieel optreden van een als Sinterklaas verklede man. Wat niet mag is andersdenkenden met geweld te bestrijden, noch de politie die dat geweld probeert te voorkomen.

Ik vind dat politieoptreden tegen en arrestatie en strenge berechting van geweld gebruikende 'tegenstanders' in ieder geval zeer op hun plaats zijn, als zij supporters zijn van voetbalclubs als PSV, NAC, Cambuur en Groningen, die de controverse tussen voor- en tegenstanders van Zwarte Piet als een mooie gelegenheid zien om weer eens lekker rellerig op te treden.

Klaas Dijkhoff ziet in de de rellen van de afgelopen dag. Bij RTL-nieuws las ik: AAls de voor- en tegenstanders van Zwarte Piet zich niet kunnen gedragen, dan is het misschien maar beter om geen demonstraties toe te staan zolang Sinterklaas in ons land is. Dat schrijft VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff op Facebook. Wat moet je met een fractievoorzitter van een niet onbelangrijke partij, die niet het verschil ziet tussen principiële tegenstanders van Zwarte Piet en op rellen beluste voetbalsupporters

RELATIE

Ik bel niet zo vaak naar familieleden of vrienden om ze te feliciteren met hun verjaardag. Ik vergeet ook wel eens een verjaardag. Vanochtend belde ik wel. Mijn schoonzuster is vandaag jarig en haar bel ik wel altijd. Haar verjaardag kan ik niet vergeten, want zij is de tweelingzus van Boukje. Hoewel ik dat niet zeker weet, zouden ze best een eeneiige tweeling kunnen zijn. Ze leken heel erg op elkaar. Ik kan me heel goed voorstellen hoe Boukje er uit zou zien, als ze nu nog leefde. Vandaag zou Boukje 74 zijn geworden. Maar we hebben met ons tweeën haar verjaardag voor het laatst gevierd op 18 oktober 1995.

Al ruim 22 jaar leef ik zonder Boukje. Ik ben vandaag niet extra verdrietig. Ik ben alleen, maar geen eenzame oude man. Ik kan ook zeggen: 'Ik leef nog elke dag met Boukje.' Ik heb ooit een treffende uitspraak gelezen van (zoals ik later te weten kwam) een hoogleraar sociologie, Morry Schwartz: "Death ends a life, not a relationship." Mijn relatie met Boukje is er nog altijd.

Boukje leeft in zekere zin nog voort door mijn herinnering aan haar en de herinneringen van anderen. Daar schreef Shakespeare over in een sonnet (de vertaling is van: Arie van der Krogt): 
De dood zal jou niet in zijn schaduw krijgen,
Wanneer jij in mijn zinnen blijft bestaan.
Zolang er nog iemand leest en leeft,
Zolang leeft ook de zin die leven geeft.

EXCUUS

Ik kwam er ineens achter dat ik per jaar ongeveer € 3.500,00 meer aan de staatskas bijdraag dan ik tot nu toe dacht. Dat leerde ik uit een opiniestuk in Het PAROOL afkomstig van zes woningcorporaties, waaronder 'Eigen Haard', waarbij ik mijn flat huur. Vier van de twaalf maanden huur die jaarlijks binnenkomen, gaan rechtstreeks naar de staatskas. (...) Vorige maand maakten de Amsterdamse corporaties 365 miljoen euro over naar Den Haag. Daar staat geen enkele 'volkshuisvestelijke' reden of prestatie tegenover. 

Je trapt een wagenwijd openstaande deur in als je zegt dat de Amsterdamse woningmarkt totaal verziekt is. Wie geen zak geld meeneemt, vindt hier geen woning meer. (...) Wie hier opgroeit en zich op z'n 18de inschrijft, krijgt op 30-jarige leeftijd een betaalbare woning in zicht. Dat gaat dus om woningen in de sociale sector. De woningcorporaties betogen dat ze wel willen bijbouwen, maar dat dat onmogelijk wordt gemaakt door de opgelopen belastingdruk.

Ik heb geen idee hoeveel inkomstenbronnen het Rijk heeft, maar Woningcorporaties staan op de achtste plaats van inkomstenbronnen voor de staatskas. Woningcorporaties zijn niet in de eerste plaats bedrijven die er naar streven zoveel mogelijk winst te maken. Het zijn organisaties die zich richten op het bouwen, beheren en verhuren van kwalitatief goede woonruimte met een betaalbare huur voor mensen met een smalle beurs (sociale woningbouw). De huuropbrengsten van deze woningen hoeven niet rendabel zijn ten opzichte van de stichtingskosten.

Als er niet snel veel woningen worden bijgebouwd, zou er een situatie kunnen ontstaan als die tijdens de 'woningnood' die ik mij herinner uit mijn jeugd. Mensen die over meer woonruimte beschikten dan zij zelf nodig hadden, konden verplicht worden tot het toelaten van onderhuurders. (Dat heette 'inwoning'. (Laten) Inwonen kon ook op vrijwillige basis plaatsvinden). In de geïndividualiseerde samenleving waarin we thans leven zie ik dat niet gebeuren. Toen kon 'de oorlog' als excuus gebruikt worden. Als het om koopwoningen gaat kan je 'de markt' nog als excuus gebruiken. Ik denk dat de regering het zich niet zal laten aanleunen, als het tekort aan betaalbare huurwoningen op zijn minst deels te danken wordt geacht aan mesjogge belastingpolitiek.

TOEVAL

Het winkelcentrum dat ik dagelijks bezoek kent vele bankjes. Een paar dagen geleden zag op een van die bankjes een al wat oudere man, maar nog wel jonger dan ik, die net begon aan het draaien van een shaggie.   Even dacht ik: Zal ik naar hem toe rijden en vragen: Waarom denk je dat ik dit scootmobiel gebruik? Omdat ik zó lang en zó veel gerook heb dat mijn longen te weinig zuurstof leveren om heen weer naar AH te lopen. Ik heb het niet gedaan, want ik heb zelf een hekel aan 'zondaars', die via 'bekeerling' 'zendeling' zijn geworden.

Mark Twain heeft wel eens gezegd: "Giving up smoking is the easiest thing in the world. I know because I've done it thousands of times." Ik heb wel zo'n 60 jaar gerookt. Ik ben niet duizenden keren gestopt met roken, maar wel vrij vaak. Lang duurde het nooit. Ik wist dat het slecht was, maar ik was verslaafd. Het eerste wat ik deed na het opstaan en het laatste voor ik naar bed ging, was roken. Bij elk glas drank, wat voor drank dan ook, hoorde een sigaret. Na elk etensmaal wilde ik roken. Als ik meer dan enkele minuten op een vervoermiddel moest wachten, stak ik een sigaret op.

Ik woonde nog niet zo lang in mijn huidige flat toen ik las kreeg ik van claudicatio intermittens, oftewel 'etalagebenen'. Ik liep ook vaak naar adem te happen. Net als die man waarover ik in het begin schreef, ging op een bankje zitten en rookte een sigaret.

Via de huisarts regelde ik dat de slagaderen in mijn benen gedotterd werden en dat ik een longarts kon bezoeken. Ik realiseerde me tegelijkertijd dat het toch wel behoorlijk stom was de gevolgen te bestrijden, zonder de oorzaak aan te pakken. Ik moest  eindelijk eens serieus werk gaan maken van stoppen met roken.

De huisarts raadde mij aan champix te gebruiken. Het is me gelukt: zes jaar geleden ben ik gestopt met roken, als laatste van mijn toch wel omvangrijke familiekring en als laatste in mijn vriendenkring. Ik heb sindsdien nooit meer ook maar de geringste behoefte aan roken gevoeld. Ik droom nog wel eens dat ik rook. (Ik droom ook wel eens dat ik een flink eind loop, soms zelfs hard loop.)

Ik begin over dat roken omdat ik gisteren in 'Pauw' zag, dat 'Stoptober' weer begonnen was. De idee daarachter is dat het makkelijker is in een groep te stoppen, dan in je eentje. Ik ben niet zo'n groepsmens. Ik ben gestopt op een veertiende oktober, maar dat was puur toeval.