Erfgoed

Het moet niet gekker worden. In Trouw las ik dat het Sinterklaasfeest een beschermde status moet krijgen en op de immateriële werelderfgoedlijst van de UNESCO moet komen. Wat mij betreft mag het hele feest verdwijnen, maar ik ben bang dat het ook wel zal blijven als het niet op die erfgoedlijst komt. We vierden het immers al lang voordat de UNESCO bestond. En mocht het feest dreigen te verdwijnen, dan gaat de UNESCO echt geen cent uitgeven om het in leven te houden. Daar hebben we immers de middenstand voor die dit jaar al in september, dacht ik, begon met pepernoten in de schappen te leggen. Bij mijn weten is het diezelfde middenstand, niet de UNESCO, die ervoor gezorgd heeft dat we ons hier ook druk gaan maken over Valentijnsdag en Halloween. Dat is dan zo langzamerhand ook immaterieel erfgoed. Het is maar wat je onder immaterieel verstaat. Trouwens, als Sinterklaas erfgoed is, wat dacht je dan van de Kerst? Dat wordt immers over de gehele wereld gevierd. Als je een Sinterklaas in Verweggistan tegenkomt, zit het er dik in dat er een Nederlandse expat onder die mijter en baard verborgen zit. Maar het zijn overal de autochtonen die een kerstboom in huis halen of een veel grotere op een centraal plein in dorp of stad zetten. En bij al dat culturele erfgoed horen dan ook die kitscherige kerstversieringen, de Engelse plumpudding, de gebraden kalkoenen  en niet te vergeten het gourmetstel.

We moeten, op wereldschaal, de zaken natuurlijk wel een beetje in evenwicht houden. Zullen we het Suikerfeest ook maar niet op die erfgoedlijst zetten?
x

Begroten

Schippers baalt van te veel geleverde zorg.

Dat is een kop in Trouw vandaag. Huisartsen, fysiotherapeuten en diëtisten leveren meer zorg en kosten dus meer geld dan Schippers had begroot en daar gaan zij en de zorgverzekeraars nu wat aan doen. Het zou dus volgend jaar zo maar kunnen dat de huisarts je vertelt dat je met een bepaalde klacht niet nog een keer naar hem/haar moet komen, want hij zit aan zijn zijn taks. Als zhij doorgaat met jou te behandelen krijgt hij daar niet voor betaald en moet dus kiezen: jou voor niets behandelen, de rekening naar jou sturen of je doorverwijzen naar een specialist, die vervolgens een nog wat hogere rekening naar de verzekeraar stuurt.

Hoe berekent Schippers eigenlijk hoe vaak je bij een huisarts mag komen? Of: hoe berekenen de verzekeraars dat? Gaan ze per geval de dossiers van de huisarts bekijken? "Nou, dokter, u heeft die patiënt met die klacht wel heel erg vaak laten komen." Dat kunnen leuke discussies worden. Of gaan ze dat statistisch bekijken? In mijn tijd in het ziekenfondswezen kon je per huisarts zien, hoe zijn/haar praktijk was samengesteld wat betreft de leeftijden van de patiënten. Zo kon je verklaren waarom een huisarts meer verwijskaarten voor een kinderarts gaf dan anderen: veel kinderen in zijn/haar praktijk. Toen had je ook nog het zogenaamde abonnementshonorarium: een vast bedrag per jaar per patiënt. Het maakte de minister of het ziekenfonds niet uit of die patiënt nou één of tien keer per jaar bij de huisarts kwam. Toen was de vraag: hoeveel doet de huisarts zelf en hoeveel schuift zhij door naar de specialist?

Meer huisartsenzorg, was destijds de gedachte, betekende minder specialistische zorg, dus minder kosten. Een fysiotherapeut lijkt me ook goedkoper dan een orthopedisch specialist en een goede diëtiste kan voorkomen dat iemand aan obesitas gaat lijden, wat ook weer specialistische hulp kan voorkomen. Snijden in de eerstelijnszorg betekent naar mijn idee nog altijd verhoging van de kosten in de tweedelijnszorg.

Ook in Trouw stond het bericht dat de GGD Midden Nederland vanwege bezuinigingen gaat stoppen met seksuele voorlichting. Jongeren kunnen daar ook niet meer terecht met vragen over geslachtsziekten. Je ziet bij wijze van spreken de bui al hangen. Dan moeten de jongeren met hun vraag maar naar de huisarts. Die ziet ze aankomen, terwijl zhij al tegen de grens van het budget aanzit dat de zorgverzekeraar ter beschikking had gesteld.

Huisartsen halen de patiënten niet naar zich toe. De patiënten komen naar hun toe als zij zich niet goed voelen. Schippers en de verzekeraars vinden dus eigenlijk dat wij te veel naar de huisarts gaan. Ik heb een aardig idee: we gaan met ons allen de verzekeraars helemaal gek maken. Voordat we naar de huisarts gaan, gaan we eerst even aan onze verzekeraar vragen of we wel terecht gaan. "Heeft mijn dokter nog genoeg budget? Kan ik beter naar een andere gaan? Of naar de huisartsenpost? Of naar de spoedeisende hulp?" Gewoon even wachten tot het avond of weekend is. Als alles meezit, kun je ook nog een ambulance bestellen. En zo bezuinigen we maar door.

x

Autorijden

We maken ons de laatste tijd nogal druk om al het slechts dat in diverse Arabische landen gebeurde of nog gebeurt, zoals nu in Syrië. Die landen moeten democratisch worden en mensenrechten accepteren. Ik ben het daar helemaal mee eens, maar wil er, naar aanleiding van een artikel in Trouw, dat ik vanochtend las, nog maar eens op wijzen dat we voortdurend een van de meest conservatieve Arabische landen buiten schot laten, omdat we de leiding daar niet graag tegen het hoofd stoten: Saoedi-Arabië.

Al weer een tijdje geleden was er enige ophef over het feit dat vrouwen in Saoedi-Arabië niet zelfstandig mogen autorijden,maar nu maken ze het wel heel dol daar: Als vrouwen mogen autorijden, is een toename in prostitutie, pornografie, homoseksualiteit en scheidingen onvermijdelijk. Dat verkondigt de hoogste theologische raad van Saoedi-Arabië. Je kunt natuurlijk zeggen dat een rijverbod minder erg is dan doodgeschoten worden door mannen in tanks, maar onderdrukking begint altijd met een verbod op iets wat niet zo belangrijk lijkt. Onderdrukking van de vrijheid van vrouwen is al bijna zo oud als de mensheid zelf.

Om de een of andere reden vinden veel mannen met name de seksuele vrijheid van vrouwen bedreigend, want misschien loopt ze dan wel bij je weg. Met een auto kan een vrouw nog sneller en verder weg gaan. Ja,dan staat je als man niets anders te doen dan naar een prostitué te gaan of je heil te zoeken in pornografie. Als laatste redmiddel kun je ook nog een vriend vragen je uit de brand te helpen.

Het zou niet zo erg zijn als alleen theologen er verwarde ideeën op na houden, maar in Saoedi-Arabië vindt de koning die daar alleenheerser is, dat die theologen gelijk hebben. Wordt het geen tijd dat we dat land gaan boycotten? Moeten we daar niet voor 'regime change' gaan zorgen met een paar F-16's? We zullen het dan met wat minder olie moeten doen, maar dan voeren we de autoloze zondag weer in. Dat vonden we in de zeventiger jaren van de vorige eeuw best leuk.
x

Jij

De PVV heeft weer eens iets nieuws bedacht: kinderen mogen geen 'jij' meer zeggen tegen leerkrachten. Het aardige is dat ik bij  'ÉenVandaag' hoorde dat zo'n tachtig procent van de kinderen ook 'u' zegt. Dat is dus gauw geregeld.

Begin zeventiger jaren raakte het bij mijn toenmalige werkgever, de Ziekenfondsraad, in zwang je chef en andere leidinggevenden bij hun voornaam aan te spreken en te tutoyeren. Maar dat was in het progressieve Amsterdam. In 1974 ging ik werken bij de Haagse ziekenfondsen. Daar spraken ook mensen die op hetzelfde niveau werkten elkaar nog altijd met 'u' aan. Maar ook in Den Haag stonden de ontwikkelingen niet stil. Toen ik in 2000 mijn laatste werkkring, het Provinciaal Bestuur van Zuid-Holland verliet, werd iedereen - van medewerker bij de postkamer tot lid van Gedeputeerde Staten - met 'jij' aangesproken. In diezelfde zeventiger jaren schafte het kabinet-Den Uyl de gewoonte af bewindslieden met 'Excellentie' aan te spreken.

Bij de PVV - en daar niet alleen - denken ze dat 'u' iets met respect te maken heeft. Ik vind dat ik voor functies of titels geen respect hoef te hebben. Ik heb eventueel respect voor de wijze waarop iemand zijn functie uitoefent. Of dat nu een een gewone taxichauffeur of een lid van het parlement is. Voor Geert Wilders heb ik in ieder geval geen respect, want die maakt, naar mijn oordeel, een potje van zijn werk.

Een leerkracht die zijn/haar werk op goede wijze uitoefent wordt 'automatisch' gerespecteerd. Door zijn/haar werk consciëntieus uit te oefenen toont zhij aan de kinderen en hun recht op goed onderwijs te respecteren en wie goed doet, goed ontmoet.

Ik moest het als kind niet in mijn hoofd halen mijn ouders te tutoyeren, maar als ik het goed heb, kijkt niemand daar tegenwoordig nog van op. Diverse neven en nichten spreken mij niet aan als 'oom', maar als 'Evert' en ik heb geen moment het idee ze dus minder, of helemaal geen respect voor mij hebben. Ik ga er ook niet vanuit dat ik van alles meer weet of het beter weet dan zij.

De Engelstalige volken kennen het hele verschil tussen 'u' en 'jij' niet, die hebben alleen 'you'. Gaan ze daar minder respectvol met elkaar om?
x

Truffel

De truffel wordt beschouwd als een exquise gerecht, dat niet bepaald goedkoop is. Je kunt hem, als je je gasten eens iets bijzonders wilt voorschotelen, online kopen voor de prijs van 33 euro per 50 gram. Onlangs zag ik bij een marktstalletje kaas met truffel. Ongeproefd schafte ik een stuk aan, want die bijzondere smaaksensatie wilde ik wel eens ervaren. Eerlijk gezegd was ik diep teleurgesteld: ik vond de smaak nogal muf, alsof er iets bedorven was.

Ik kom op de truffel omdat ik in Trouw een artikel las over de 'psychedelische truffel', die je tegenwoordig in zogenaamde smartshops kunt kopen en die de plaats heeft ingenomen van de enige jaren geleden verboden paddo. De truffel, zoals het groenbruine knolletje wordt genoemd, is feitelijk geen truffel, maar een schimmel. De uitwerking lijkt wat op die van de paddo, maar is wat milder. Bij een normale dosering kan een euforisch gevoel optreden en zien kleuren er wat intenser uit.

Nu heb je altijd mensen die wat meer willen dan dat euforische gevoel en voor je het weet, gebeuren er weer net zulke dingen als met de paddo's: mensen die onder invloed uit een hotelraam springen bijvoorbeeld. De smartshophouders zien de bui al hangen: een verbod van de psychedelische truffel. Want wat blijkt: ook de souvenirwinkels in de Amsterdamse binnenstad verkopen de truffel, maar die hebben in feite geen idee wat ze precies verkopen. In de smartshops geven ze er voorlichting bij over het verantwoorde gebruik. Een smartshopouder: "Toeristen worden in die souvenirwinkels niet voorgelicht. Ze krijgen veel te grote porties mee. Je kunt er echt op wachten dat het misgaat."

Ik begrijp die behoefte aan kunstmatig opgewerkte euforie niet. Enkele decennia geleden heb ik wel eens hash gebruikt, maar ik merkte niets van euforie. Sindsdien houd ik het bij alcohol, niet om iets op te wekken, maar omdat ik lekker vindt. Als ik daarvan een overdosis gebruik - wat maar zelden voorkomt - zijn de gevolgen bepaald niet euforisch. Aan cocaïne of andere partydrugs heb ik mij nooit gewaagd. Ik kan degenen die daaraan verslaafd zijn, moeilijk iets kwalijk nemen, want ik ben zelf verslaafd aan een middel dat geen enkele euforie opwekt: nicotine, dat maatschappelijk gezien een uiterst lage status heeft. Ik zal nooit onder invloed van nicotine uit een hotelraam springen. Het werkt, dat weet ik ook wel, wat langzamer aan een voortijdig einde. Tot een algeheel verbod van tabak zal het wel nooit komen, want dat heeft economische gevolgen en gevolgen voor de nationale schatkist. Laat die truffel daarom ook maar gewoon verkocht worden.
x

Bondgenoot

Mark Rutte heeft aan zijn bezoek aan Barack Obama in ieder geval drie boeken overgehouden: de tot nu toe driedelige biografie van president Lyndon Johnnson, geschreven door Robert Caro. Die delen zijn verschenen met tussenpozen van een jaar of acht en ik zit inmiddels even zo veel jaren te wachten op deel vier, waarin zijn (vice-)presidentschap beschreven wordt. Het werk wordt algemeen beschouwd als een van de beste politieke biografieën ooit. Rutte had ook een presentje voor Obama meegebracht, meldt Trouw: een shirt van het Nederlandse honkbalteam. Over Hollandse zuinigheid gesproken.

Obama zei gewoon 'Mark' tegen Rutte, maar er wordt niet bij gezegd, dat Mark gewoon 'Barack' mocht zeggen tegen de machtigste man op aarde. Het was natuurlijk wel een hele eer dat het gesprek plaatsvond in 'the Oval Office', de officiële werkkamer van de Amerikaanse president en dat het met maar liefst twintig minuten uitliep tot vijftig minuten.

Rutte vloog dus een hele oceaan over voor een gesprek van vijftig minuten. Zou er nou geen ambtenaar, hier of daar, geweest zijn die gezegd heeft dat je zoiets sneller en goedkoper, zonder allerlei veiligheidsmaatregelen, via Skype kunt oplossen? En moeten we ons nu trots voelen, omdat Obama Nederland de belangrijkste bondgenoot van de Verenigde Staten noemde? Hij wil ook graag een keer hier komen. 'Ik heb gehoord dat het een mooi land is met aardige mensen.' Misschien heeft zijn voorganger Bill Clinton hem wel verteld dat je ergens op de Brouwersgracht in Amsterdam geweldige appeltaart kunt krijgen. Na 'Mom' en God komt voor veel Amerikanen 'apple pie' immers op de derde plaats.

Tijdens die vijftig minuten zullen er best wat belangrijke onderwerpen aan de orde zijn geweest, zoals de eurocrisis en de economische crisis in het algemeen, maar wat kun je in zo'n korte tijd nou helemaal afspreken? En van hoeveel gewicht is dan de mening van dat kleine landje dat Mark Rutte vertegenwoordigde? De meeste Amerikanen moeten er een atlas bij pakken of Google Maps consulteren om erachter te komen, waar ze die 'belangrijkste bondgenoot' kunnen vinden. Als de media daar al enige aandacht aan het bezoek hebben geschonken. Vertel die Amerikanen erbij dat Amsterdam de hoofdstad van dat landje is en ze denken dat Nederland in de buurt van Sodom en Gomorra ligt. Ze zouden zich doodschamen voor zo'n bondgenoot.

x

Beleving

We moeten toch bezuinigen? Waarom lees ik dan in Trouw Om de verhoging van de maximumsnelheid mogelijk te maken, trekt de minister 132 miljoen euro uit en wordt ongeveer 50 miljoen euro eerder geïnvesteerd. Het gaat om investeringen in onder meer extra schermen voor de luchtkwaliteit en tegen het geluid? Volgens de minister is er een maatschappelijke behoefte om zo veel mogelijk 130 km/u te kunnen rijden, of 100 km/u waar je nu maximaal 80 km/u mag rijden. 'Je bent sneller op de plek van bestemming en het sluit ook beter aan bij de beleving van de weggebruiker.' Wat beleven die automobilisten eigenlijk als ze vijf minuten eerder op de plaats van bestemming zijn?

Ik heb al eens eerder geschreven dat in de Verenigde Staten, waar je veel grotere afstanden moet afleggen en dus veel meer tijd kunt winnen, overal een maximumsnelheid geldt die ongeveer gelijk is aan 100 km/u. In Nederland is meer dan de helft van alle autoritten korter dan 7 km. Hoeveel tijd kun je op zo'n afstand winnen? Een paar seconden? Big deal! Die afstand is overigens in korte tijd te fietsen. Maar we gaan toch 132 miljoen euro extra investeren om een aantal automobilisten iets te laten beleven. Als we genoeg investeren kunnen we in de bebouwde kom dat maximum van 50 km/u vast ook wel verhogen en kunnen wie die zones van 30 km/u ook afschaffen en die bepalingen voor woonerven. Dan kunnen we tijd die 'we' besteden aan het boodschappen doen in het weekend, als de auto wordt volgeladen, misschien wel met een minuut verlagen.

's Ochtends luister ik altijd met enig sardonisch plezier naar de fileberichten. Bij een 'normale' ochtendspits met de 'gebruikelijke' files zijn vertragingen van 15 tot 30 minuten zeer normaal. Dat wordt geaccepteerd. Maar iedereen schreeuwt moord en brand als er bij de spoorwegen weer eens een trein 5 minuten vertraging heeft.

Ik ben maar twee jaar forens geweest, tussen Amsterdam en Den Haag. Ik heb zelden een vertraging van enige betekenis meegemaakt. Als ik met een auto gereisd had, had ik alles bij elkaar waarschijnlijk vele uren in een file gestaan. Het moet een irriterende beleving zijn: langzaam rijdend verkeer op een traject waar je in principe 130 mag rijden. Daar gaan we dan 132 miljoen euro voor ophoesten.
x