Alternatief

"Wij willen een vrij land dat trots is op zijn beschaving en vooruit wil in de wereld." Dit citaat haal ik uit NRC Handelsblad van gisteren. Welke politicus (m/v) zou dat gezegd hebben? Als Google en andere zoekmachines niet bestonden zou ik daar een aardige prijsvraag van kunnen maken. Het lijkt me immers moeilijk een Nederlands politicus te vinden die tegen een vrij land is, of tegen een land dat vooruit wil in de wereld. "Trots" zou kunnen doen denken aan Rita Verdonk, maar het citaat komt niet uit haar mond. Ik moet trouwens de politicus nog vinden die openlijk durft te zeggen dat de Nederlandse beschaving nou ook weer niet zo heel erg veel beter is dan die van de omringende landen en dat ze daar iets minder trots kunnen wezen.

Ik zal het maar zeggen: het citaat is afkomstig van Liliane Ploumen, de voorzitter van de PvdA en ik begrijp absoluut niet wat het te maken heeft met de context waarin zij dit zegt. Het artikel waarin het voorkomt gaat namelijk over vergaande politieke samenwerking tussen GroenLinks en PvdA. Aanleiding voor de contacten is de bezorgdheid en frustratie van veel oppositiepartijen over de richting die het kabinet inslaat. Door samenwerking willen de twee partijen politieke macht organiseren voor een alternatieve route, zegt Ploumen en dan volgt dat citaat. Het is niet uitgesloten dat t.z.t. ook de SP en D66 bij de contacten worden betrokken.

Er wordt hier weer eens een reeds wijd openstaande deur ingetrapt. Wat voor kabinet er ook zit, oppositiepartijen zijn per definitie altijd bezorgd en gefrustreerd en willen altijd een andere route. Je hoeft ook geen politiek genie te zijn om te bedenken dat in het geval van een minderheidskabinet je als samenwerkende oppositiepartijen meer kunt bereiken dan weer je allemaal op eigen houtje blijft doorklooien.

De eerste gesprekken tussen Halsema en Cohen over samenwerking waren vertrouwelijk. Maar alles lekt uit of wordt bewust gelekt. Dus dan wordt Ploumen geïnterviewd. En ja, dan moet je ook iets zeggen dat niet alleen de eigen achterban aanspreekt, het moet ook een béétje aantrekkelijk lijken voor wie niet toch wel links van het midden stemt. Zeker bij de lezers van NRC Handelsblad gaan kreten als "vrij" en "vooruit" er altijd wel in. Dat "trots" ben ik niet helemaal zeker van, maar dat zal er wel bij gedaan zijn voor de toevallig meelezende PVV'ers en ander rechts volk. Het zou me niet eens verwonderen als dat citaat bedacht is door een linkse beginnend communicatiedeskundige of een aankomend spindoctor. Een echte zou wel beter weten.
x

Bedankt

Een flink aantal jaren heb ik rondgelopen met op mijn jack een button zoals je hiernaast ziet. Tweemaal heb ik bij Dodewaard gedemonstreerd tegen de kerncentrale daar; de tweede keer heb ik heel wat traangas over me heen gekregen. Maar die centrale werd gesloten! Ik heb in Duitsland gedemonstreerd tegen de nog te bouwen kerncentrale in Kalkar. Die is er nooit gekomen! Ik heb tegen de kerncentrale in Borssele gedemonstreerd. Die staat er nog steeds en werkt nog steeds. Ik heb mij dus met wisselend succes verzet tegen het gebruik van kernenergie.

Er is ooit sprake van geweest dat er in Nederland enkele tientallen kernenergiecentrales gebouwd zouden worden. Dat werd toen nog, geloof ik, ingegeven door de wens onafhankelijk, resp. minder afhankelijk, te worden van de olieproducerende landen. De CO₂-uitstoot en de nadelige gevolgen daarvan speelden toen nog geen rol.

Ik ben niet tegen vooruitgang en dus ook niet principieel tegen kernenergie. Ik ben er tegen zolang er geen goede oplossing is gevonden voor de opslag en/of verwerking van het radio-actief afval. De huidige opslag kost bovendien zeer veel geld die uiteindelijk door de belastingbetaler/stroomgebruiker zal worden betaald. De kerncentrale in Dodewaard kan pas in 2045 definitief worden afgebroken en blijft dus tot die tijd geld kosten. Die tijd tussen stopzetten en definitief afbreken geldt voor alle kerncentrales.

Kernenergiecentrales leiden tot minder CO₂-uitstoot dan olie-, gas- of kolengestookte centrales. Dat is een feit. Omdat we ons over die CO₂-uitstoot inmiddels behoorlijk bezorgd maken, beginnen 'we' kernenergie toch weer meer aanvaardbaar te vinden en is het bepaald niet helemaal uitgesloten dat Borssele er een tweede kerncentrale bij krijgt. Rutte c.s. willen wel.

We kunnen kiezen:
a. de atmosfeer vervuilen met CO₂;
b. de bodem vervuilen met radio-actief afval;
c. de horizon vervuilen met windmolens;
d. stads- en dorpsgezichten vervuilen met zonnepanelen;
e. riviergezichten vervuilen met waterkrachtcentrales.
Waar heeft ons nageslacht nou het minste last van?

Misschien heb ik die button nog wel ergens.
x

Innovatie

Afgelopen dinsdag vond, las ik in de Volkskrant, in Almere het 'Nationale Diensteninnovatie Congres' plaats. Daar hadden ze ook Youp van 't Hek uitgenodigd, vanwege zij onlangs gestarte actie tegen de helpdesks, waarover ik op de maandag daarvoor schreef. Ik schreef o.a.: "Natuurlijk kunnen die bedrijven meer en meer deskundige werknemers in dienst nemen, zodat jouw vragen of problemen sneller en beter kunnen worden afgehandeld. Maar meer en deskundiger personeel kost geld. Dat wordt in de tarieven verwerkt. Die stijgen dus. Maar jij wilde toch een laag tarief?"

Ziehier het plan-Youp: 'Je moet meer geld stoppen in die helpdesk.' Met dat geld zorg je in de eerste plaats voor meer telefonistes. En die worden beter opgeleid. En ze krijgen meer bevoegdheden. Zijn er nog nadelen? Ja, voor de baas, want het kost geld. 'En dan heb jij minder bonus. Maar iedereen is minder chagrijnig.' (Onderstreping toegevoegd.)

Youp en ik hadden dus dezelfde oplossing, maar ik heb niet de illusie dat we de enige twee Nederlanders zijn die af en toe even doordenken. Het verschil zit hierin dat Youp een BN'er is met een column in een kwaliteitskrant en ik een OBN'er met een blog dat door een handjevol mensen gelezen wordt. Youp werd ook uitgenodigd omdat hij aan een congres altijd wel een gulle lach weet te ontlokken, zelfs als hij de aanwezigen schoffeert. Die garantie heb je niet als je mij uitnodigt, al kan ik ook wel eens humoristisch uit de hoek komen.

Er is nog een verschil tussen Youp en mij. Youp, die toch beter zou moeten weten, suggereert dat meerkosten ten koste zouden gaan van de bonussen. Dat zou een ware revolutie zijn in het winstdenken van bedrijven en hun management. Meerkosten worden altijd doorberekend aan klanten. Serviceverlening kost ook geld en dat wordt dus ook doorberekend. De meeste mensen zijn ook bereid daarvoor te betalen. Vrijwel iedereen zal in café of restaurant meer betalen dan het bedrag van de rekening voor een vriendelijke en correcte bediening, hoewel je mag verwachten dat zo'n dienstverlening standaard is. Die dienstverlening is ook altijd bij de prijs inbegrepen (15% bedieningsgeld).

Voor de wat jongeren onder ons: het 'bedieningsgeld' werd in de horeca ingevoerd in 1951, ter vervanging van de 'fooi'. Godfried Bomans schreef daar een essay over dat werd opgenomen in de bundel 'Capriolen' die in 1953 verscheen. Een citaat: De bezoeker blijft fooien geven, óver het "bedieningsgeld" heen. En al verhoogt gij het percentage tot 50 % of 100 %, ja, al verdrievoudigt ge het, wij gaan door met iets meer te geven. In dit "iets" zit de charme van de hele situatie. Alle koopwaar staat vast geprijsd; de vriendelijkheid van een kellner, de generositeit van de bezoeker echter niet. Dat vaste 'bedieningsgeld' had ook een belastingtechnisch aspect. Het inkomen van horecapersoneel bestond destijds grotendeels uit de fooien en was dus zelfs per dag verschillend. De belastingdienst sloeg ze aan voor een geschat inkomen en de klacht was dat die schattingen altijd te hoog waren. Dat vaste percentage moest daar een eind aan maken. Ik heb me altijd afgevraagd of de fooien die nog steeds gegeven worden nu in feite onbelast zijn.

Tenslotte: zijn we niet enigszins van het goede pad afgedwaald als we een correcte afhandeling van klachten en problemen als innovatie zien?
x

Plannen

Af en toe hebben bestuurders en projectontwikkelaars grootse plannen. In hun visioenen zien ze een recreatiegebied dat tegelijkertijd woongebied is. Die woongebieden zijn dan wel bedoeld voor mensen die redelijk goed in de slappe was zitten. Een bekend voorbeeld van zo'n project is 'Blauwestad' in de gemeente Oldambt (provincie Groningen). Ik schreef daarover op 9 april 2010: "Dat begon in 2005. Sindsdien zijn er slechts 150 van de 1480 kavels verkocht, hebben de private investeerders hun handen er vanaf getrokken en moeten de provincie Groningen en de gemeente Oldambt maar zien hoe die zaak nog een beetje rendabel gemaakt kan worden."

Een ander project was de 'Boseilanden' in Hoofddorp in de gemeente Haarlemmermeer. Een kavel zou 803.250 - 1.428.000 euro gaan kosten. En daar zouden dan nog twee woningen op gebouwd moeten worden! Op de website flickr.com las ik een mededeling van 10 januari 2010: "Tot nu toe verkoopt het slecht en zijn er fouten gemaakt met de koop van de grond. Nu is het dus een natuurpark met een aantal gerealiseerde woningen." Ik vind 'natuurpark' een wat groot woord voor een strook grond van 3 km lang en 300 m breed.

De provincie Noord-Holland had ook grootse plannen: het voormalige eiland Wieringen bij de kop van Noord-Holland zou weer een echt eiland moeten worden! Daartoe zou het Wieringerrandmeer gegraven worden, waarlangs (recreatie-)woningen gebouwd zouden worden. Er zou een investering nodig zijn van één miljard euro. Het project heeft al aan een gedeputeerde het (politieke) leven gekost. Er was zelfs sprake van verdenking van corruptie. Het onderzoek daarnaar loopt nog. Gedeputeerde Staten van Noord-Holland hebben inmiddels besloten het hele project maar af te blazen, las ik in de Volkskrant: Het stoppen van het Wieringerrandmeerproject zou te maken hebben met te hoge financiële riscico's (sic). Ook zouden er te weinig investeerders bereid zijn in het project te stappen. Nu ben ik alleen nog benieuwd naar de hoeveelheid geld die er al sinds 2003 in de ontwikkeling van het project is gaan zitten. Wellicht gaan Boskalis en VolkerWessels, die zouden gaan baggeren en bouwen, nog gederfde inkomsten claimen. De provincie had al tientallen miljoen euro's verloren door haar spaarcenten bij die IJslandse bank onder te brengen.

In Wieringen zal wel een feestje gevierd zijn gisteren: Bewoners en milieuorganisaties, verenigd in het Wierings Beraad, daarbij gesteund door agrariërs, waren altijd fel tegen de plannen. Maar hebben de bestuurders en projectontwikkelaars - achterhaald door de financieel-economische realiteit - ook een lesje geleerd? Over een paar jaar gaat alles weer lekker en komt er een groots plan voor een nieuw eiland in het Markermeer. Nee, niet voor dure villa's en appartementen, maar voor een eenvoudig tentenkamp voor uitgeproceerde asielzoeker: het Wilderseiland.

x

Vertrouwen

De grafiek hierboven heb ik ontleend aan een net verschenen rapport van het CBS. De grafiek geeft aan hoeveel vertrouwen men heeft in diverse maatschappelijke 'instituties'. Het is duidelijk dat mensen met alleen basisonderwijs heel wat minder vertrouwen hebben dan mensen met een HBO- of universitaire opleiding. Alleen in kerken hebben de eerste iets meer vertrouwen dan de laatste, maar ook daar houdt het niet over. Verbind er je eigen conclusies maar aan.

x

Kernwapens

Na afloop van de Koude Oorlog is er heel wat veranderd. Landen die vroeger deel uitmaakten van het door de USSR geleide Warschau Pact, zoals Polen en Hongarije, zijn nu leden van de NATO. Amerika en Rusland hebben afspraken gemaakt over de vermindering van de aantallen kernwapens, die voorheen zo'n belangrijke rol speelden in de wederzijdse 'afschrikking'. Momenteel is een gewapend conflict tussen Amerika en bondgenoten enerzijds en Rusland en bondgenoten anderzijds nauwelijks voorstelbaar, laat staan dat daarbij kernwapens gebruikt worden. Het daadwerkelijk gebruik van kernwapens immers heeft effecten die voortduren tot lang na beëindiging van welke conflict of welke oorlog dan ook.

Wanneer je de meer recente grootschalige krijgsverrichtingen in ogenschouw neemt - Irak en Afghanistan - zou je de indruk kunnen krijgen dat 'we' over behoorlijk geavanceerde middelen beschikken om in wat we dan maar een 'conventionele oorlog' noemen 'de tegenpartij' buiten gevecht te stellen. Een land in het Midden-Oosten met gebruik van kernwapens te verslaan zou wat onverstandig zijn, want het wordt dan gedurende geruime tijd wat moeilijk om in een radioactief besmet gebied de olie uit de grond te pompen die we nog steeds zo hard nodig hebben.

In het licht van het bovenstaande vond ik het, op z'n zachtst gezegd, wat merkwaardig in de Volkskrant te lezen dat Groot-Brittannië en Frankrijk gaan samenwerken bij het ontwikkelen en testen van kernwapens. Dat testen gebeurt niet door daadwerkelijk kernkoppen te laten ontploffen - dat is dan nog een meevaller - maar door simulatietechnieken.

'Ontwikkelen' betekent hier, vermoed ik, het ontwerpen van nieuwe kernwapens. Wat moet ik me daarbij voorstellen? Efficiëntere kernwapens: meer vernietiging, maar minder (radio-actieve) fall-out? Wie zijn de vermoedelijke tegenstanders tegen wie ze gebruikt gaan worden? Voorshands kan ik alleen maar denken aan de 'schurkenstaten' Noord-Korea en Iran, die dreigen met het gebruik van kernwapens, respectievelijk ontkennen kernwapens te ontwikkelen. Los daarvan denk ik dat zelfs schurken niet zo stom zijn als eerste kernwapens te gebruiken, omdat ze mogen aannemen dat ze die dan per kerende post terugkrijgen, hetzij uit de bestaande voorraad, hetzij recent ontwikkelde. Je kunt je voorstellen (er zijn al diverse films over gemaakt) dat een groepje terroristen de hand op een kernwapen weet te leggen. Maar kun je terroristen bestrijden met kernwapens?

Ook een conventionele oorlog, al wordt hij met hakmessen gevoerd, is een verschrikking voor allen die er onder te lijden hebben: de burgers die kunnen kiezen tussen vluchten of sterven, de soldaten die bevelen opvolgen die ze liever helemaal niet zouden opvolgen. Je vindt ze bij alle strijdende partijen. Rod McKuen zong het lang geleden:
Soldiers who want to be heroes number practically zero
But there are millions who want to be civilians.

Ik weet niet of Uri Rosenthal al een reisje naar een buitenland gemaakt heeft. Zo niet, dan zou hij eens naar Londen en Parijs kunnen gaan om daar bij onze bondgenoten te informeren waar die kernwapens nou precies voor nodig zijn.

x

Rechts

Een veel gehoorde klacht bij het wat rechtsere deel van het Nederlandse publiek is dat de publieke omroepen - met name nieuws, actualiteiten- en praatprogramma's - te links zijn, om niet te zeggen dat ze door links overheerst worden. Sinds 1 september hebben we 'PowNews' en 'Uitgesproken WNL' die dan het rechtse geluid kunnen laten horen. Wat blijkt nu uit een onderzoek dat Trouw heeft uitgevoerd? De actualiteitenprogramma's 'PowNews' en 'Uitgesproken WNL' trekken amper PVV-stemmers. Dat geldt overigens ook voor actualiteitenprogramma's van andere publieke omroepen.

Je mag toch aannemen dat de PVV-stemmers zich tot de rechterkant van het politieke spectrum aangetrokken voelen. Zij zouden dus moeten klagen over die linkse media. Maar hoe weten ze eigenlijk dat die media zo links zijn als ze er amper naar kijken/luisteren? En waarom kijken/luisteren ze amper naar opvattingen die dan wel wat meer in hun straatje zouden passen?

Mensen kijken en luisteren vaak zeer selectief. Jaren geleden is er eens een proef gedaan. Ed van Thijn (uitgesproken PvdA) en Hans Wiegel (uitgesproken VVD) hielden exact dezelfde toespraak, beiden voor 'eigen' publiek. Wat bleek? Beide keren was de meerderheid van het publiek het met de spreker eens. De conclusie kan zijn: mensen zijn het zonder verder nadenken gewoon met de 'voorman' eens. Een soortgelijk verschijnsel zie je bij het kijken/luisteren naar actualiteitenrubrieken: als je rechts bent en naar iemand luistert/kijkt in een Vara-programma, is die persoon dus links en dus ben je het er niet mee eens. Een kritische vraag aan een rechts persoon is het zoveelste voorbeeld van linkse vooringenomenheid.

Wat mij betreft mogen van nu af aan alle actualiteitenprogramma's rechts worden. Wat 'links' ergens van vindt kan ik zo langzamerhand zelf wel bedenken. Sleep dagelijks VVD'ers en PVV'ers voor camera en microfoon en laat hen maar vertellen wat ze in het algemeen van alles vinden. Laat hen maar hun best doen mij te overtuigen van hun gelijk.
x