Als

Meermalen heb ik hier gezegd dat ik een stuk financieel onbenul ben. Dat betekent niet dat als het over geldzaken gaat ik helemaal nergens iets van begrijp. Zelfs als het over de dekkingsgraad van pensioenfondsen gaat, haak ik niet automatisch na enkele seconden af. Omdat die dekkingsgraad te laag is, moeten aardig wat mensen het binnenkort met minder inkomen doen. Daar is veel over te doen en er wordt ook op tv aandacht aan besteed.

Afgelopen vrijdag hoorde ik een vertegenwoordiger van de Algemene Pensioen Groep (APG) die in NOVA te gast was. De APG is een koepel van een groot aantal pensioenfondsen, die alles bij elkaar zo'n 240 miljard euro beheren. Die APG-man deed in het geheel niet paniekerig. Ik begreep dat de pensioenfondsen als ze vooruit kijken, uitgaan van verwachte rente-inkomsten. Dat leek me normaal: je moet ergens van uitgaan. De pensioenfondsen nu gaan uit van de ontwikkeling, als ik het goed begrepen heb, van de rente op staatsobligaties. Die is behoorlijk vast, maar niet erg hoog: ergens tussen de 2 en drie procent. Dat is dus een aanname, een rekenmodel, meer niet. Maar op basis van die aanname ziet het er somber uit.

Ik dacht dus wat door. Stel dat we niet uitgaan van de rente op staatsobligaties, maar van de verwachte rente die het beleggen bij beleggingsfonds X oplevert. Fonds X is al decennia lang een zeer betrouwbaar fonds. De gemiddelde rente die het uitkeerde was zeven procent en niets wijst erop dat daarin een noemenswaardige verandering komt. Halleluja: alle pensioenfondsen zitten weer ruim boven de dekkingsgraad en de pensioenen hoeven in het geheel niet verlaagd te worden.

Nu zat ik niet alleen naar NOVA te kijken. Ik was op bezoek bij een vriend. Twee andere vrienden waren net naar huis vertrokken. Die vriend heeft een gedegen opleiding tot registeraccountant achter de rug. Hij weet dus wel iets van geldzaken. Het aardige is dat zijn huidige functie die is van directeur van een pensioenfonds. (Ik verzin dit echt niet!) Het is geen groot pensioenfonds en het zit totaal niet in de gevarenzone. Deze deskundige vriend gaf mij gelijk: het is maar waar je van uitgaat.

Een reëel probleem is dat we steeds ouder worden en dus langer pensioen ontvangen. Dus moet je óf de pensioengerechtigde leeftijd, óf de premie verhogen, óf de uitkering verlagen. Maar ik voel me domweg bestolen als mijn uitkering verlaagd wordt, alleen maar omdat ze nu eenmaal gekozen hebben voor een willekeurig rekenmodel.
x

Zeil

Het wordt vandaag qua weer, geloof ik, een aardige dag in Amsterdam. Zo'n dag waarop het aangenaam toeven is op een terras. Ik zit graag op het terras van het Noord-Zuid-Hollands Koffiehuis of van het Muziekgebouw aan het IJ. Daar zal ik vandaag niet zitten. Vooral dat terras aan het IJ zal ik mijden. Daar zal het vergeven zijn van de toeristen die en masse naar de verzamelde schepen komen kijken. Ik heb weinig tot niets met water en schepen, maar ik geef eerlijk toe dat zo'n 'tall ship' best indrukwekkend is. Dat wil zeggen: als het op het ruime sop zeilt, niet als het op motorkracht door het Noordzeekanaal vaart of stil ligt op het IJ. Een kudde olifanten op een savanne is ook boeiender dan een paar in Artis.

Ik heb overigens nooit begrepen dat zeelieden (een deel van) hun opleiding doorbrengen op een zeilschip. Als ze immers hun vak gaan uitoefenen zullen ze nooit meer een zeil hoeven te hijsen of in een mast te klimmen en aan de schootsteek zullen ze ook niet vaak meer toekomen. Net als in veel andere beroepen zal hun werk voor een deel bestaan uit het kijken naar een pc-monitor of andere displays en het drukken op knopjes. Typistes worden toch ook niet opgeleid met behulp van een typemachine? Leren ze op de landbouwschool nog ploegen met een door een paard voortgetrokken ploeg?

Ik vind het prima dat er veel mensen zijn die graag naar een oud schip komen kijken, maar waarom moet het meteen zo'n overdosis zijn? Omdat ook hier de commercie genadeloos heeft toegeslagen. Het moet GROOT zijn, maar al die schepen hierheen halen kost veel geld en je kunt iemand die over de Prins Hendrikkade wandelt geen toegangsprijs vragen. Dus verzin je er van alles omheen waaraan je wel geld kunt verdienen. "Die dingen moeten wel wat duur zijn", sprak een organiserend type in het NOS-journaal, "omdat anders al die duizenden mensen niet gratis naar die schepen kunnen kijken." Grote bedrijven hebben al lang van tevoren allerlei 'arrangementen', met drank en eten, ingeslagen om onder relaties te verdelen. Er schijnen mensen rond te lopen die al drie van die arrangementen hebben. Die zitten in alle goede netwerkjes. Ze lijken op die mensen die naar een skybox van een voetbalstadion gehaald worden, hoewel ze liever een potje zouden gaan biljarten.

De eerste 'Sail' was in 1975 een onderdeel van de viering van het 700-jarig bestaan van Amsterdam: "Laten we ook iets nautisch doen." Sindsdien is het om de vijf jaar herhaald, want het trekt veel mensen naar Amsterdam, die daar geld gaan uitgeven. Toevallig bevond ik mij gisteren een heel groot deel van de dag op een plek met uitzicht op de Amstel. Ik heb nog nooit eerder zoveel plezierbootjes op de Amstel gezien. Wordt het niet eens tijd iets nieuws te bedenken om al die mensen naar Amsterdam te halen. En dan niet de Olympische Spelen of een voetbalkampioenschap. Die hebben we ook al eens gehad.

Natuurgebied

Nadat we een dijk in het IJsselmeer hadden gelegd waardoor de Flevopolder kon ontstaan, bleef een uithoek die industriegebied had moeten worden  wat langer dan bedoeld braak liggen. Toevallig passerende vogels vonden het kennelijk wel een aantrekkelijk gebied en bleven hangen. Daar zaten zelfs tamelijk zeldzame soorten bij, zoals de roerdomp en de kleine zilverreiger. Er ontstond zomaar een nieuw natuurgebied dat we de Oostvaardersplassen noemden. Staatsbosbeheer ging het beheren en de politiek ging zich ermee bemoeien.

Toen de politiek zich nog niet vreselijk druk maakte over bezuinigingen had ze er tijd voor zich druk te maken over vragen als: moet je dode dieren in dat natuurgebied wel opruimen en moet je ze in de winter bijvoeren? Gisteren las ik in de Volkskrant dat Staatsbosbeheer jarenlang de zoogdieren daar verkeerd had geteld. Er zijn er minder dan we altijd dachten. Dat maakte bij mij weer eens een vraag wakker: zijn de Oostvaardersplassen nog wel een natuurgebied? Er lopen daar konikpaarden en heckrunderen rond. Het konikpaard komt oorspronkelijk uit Polen. Het is niet, net als de vogels, eigener beweging naar de Oostvaardersplassen toe gewandeld, het is daar uitgezet om het gras bij te houden. Het heckrund is geen natuurlijk beest. Het is een door de Duitse gebroeders Heck gefokt rund, dat enigszins moet lijken op de oeros die in de zeventiende eeuw is uitgestorven. Het heckrund is in feite een samenraapsel van diverse in Europa voorkomende koeiensoorten, zoals de Schotse hooglander en het Corsicaanse bergrund. Met de natuur heeft het beest dus vrij weinig te maken. Net als het konikpaard heeft het heckrund nauwelijks of geen verzorging nodig en houdt het het gras bij. Het zijn in feite onbezoldigde hoveniers van Staatsbosbeheer. Ze doen ongetwijfeld nuttig werk, maar is het natuur? Als het goed heb krijgen ze er nog een collega bij: de wisent, die nauw verwant is aan de Amerikaanse bison. In de vrije natuur kwam het dier al nergens meer voor, maar vanuit dierentuinen zijn ze hier en daar in Oost-Europa weer uitgezet.

Het 'excuus' van Staatsbosbeheer is dat er vroeger in ons land wilde paarden en oerossen voorkwamen. Dat zal best, maar nog wat langer geleden liepen hier ook mammoets rond en iets minder lang geleden wolven. Ik zie nog niet gebeuren dat olifanten en wolven in de Oostvaardersplassen geïntroduceerd worden. Over herintroductie van wolven op andere plekken wordt wel eens gepraat, maar het zal er niet van komen.

De Oostvaardersplassen waren gedurende een aantal jaren een spontaan natuurgebied. Tot de mens zich ermee ging bemoeien en het gebied ging opleuken met paarden en hybride runderen. Gevolg was dat een aantal vogelsoorten weer verdween. Het is vast nog wel een aardig gebied, maar net als de rest van Nederland een cultuurgebied. Afgezien van alle polders die we sinds de Haarlemmermeer hebben drooggelegd zijn er eigenlijk geen lelijke gebieden in Nederland. Maar ze worden allemaal zorgvuldig 'beheerd'. Dan ga je tellen en discussiëren over bijvoederen. Dat is cultuur.
X

Handsfree

Over ambtenaren wordt wel eens wat lacherig gedaan ("Een ambtenaar is iemand die voor elke oplossing een probleem weet."), maar dat is echt niet altijd terecht. Je hebt er echt goede onder. Neem bijvoorbeeld die van Verkeer en Waterstaat. Die hebben vastgesteld dat een chauffeur (van een rijdende auto) beter niet naar een film op zijn mobieltje kan kijken. Dat schijnt af te leiden en dat is niet geheel zonder gevaar. Zo schijnen er ook chauffeurs te zijn die denken dat als ze maar goed hun navigatieapparaat in de gaten houden ze vanzelf op de juiste plek komen. Dat klopt zeker als je toevallig toch op weg naar het ziekenhuis was.

In Trouw las ik een bericht dat Verkeer en Waterstaat volgende maand een campagne lanceert waarin erop gewezen zal worden dat ook handsfree bellen niet zonder risico's is, evenals dat constant naar je Tomtom kijken. Ik zit niet vaak in een auto en dan nog alleen als passagier, maar ik heb altijd de indruk gehad dat het een bezigheid is, waar je meestal je kop redelijk goed bij moet houden.

Ik sta ook wel eens het verkeer te bestuderen terwijl ik wacht op tram of bus. Omdat ik in de grote stad woon is dat verkeer vaak druk. Met sombere regelmaat zie ik volwassenen met een klein kind voorop de fiets, met één hand sturend en met de andere hand een mobieltje tegen het oor houdend, druk pratend en nadenkend naar beneden starend. Kortom, je vind onder alle categorieën weggebruikers dezulken die niet graag de mededeling van het thuisfront gemist zouden willen hebben dat er ook geen gestampte muisjes meer waren en toevallig zijn die bij de Aldi, waar je toch langs fietst, in de aanbieding.

Ik maak dan wel grapjes over die komende campagne van Verkeer en Waterstaat, maar VVD-Kamerlid Charlie Aptroot is 'not amused': "Laat ze eerst het bestaande belverbod in de auto eens handhaven", zegt hij in de krant. Zo is het maar net. Zijn grote voorman Mark Rutte zit zich rot te peinzen over allerlei bezuinigingen, gaat die demissionaire Camiel Eurlings geld over de balk staan smijten. Zou Charlie echt niet weten dat je voor 'handhaven' ambtenaren nodig hebt en dat Mark, Maxime en Geert er daar een heel stel van willen afschaffen?

Ik moet geen grapjes over ambtenaren maken, ik moet me ergeren aan de talloze mensen die denken dat voortdurend bellen, sms'en en Twitteren gelijk staat aan 'sociaal bezig zijn'. Ik heb ook nog wel een onderwerp voor onderzoek door de SWOV, de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid, in samenwerking met TNO: is het mogelijk te maken handsfree te sms'en en te Twitteren? Door een goedgeplaatst mobieltje moet je al rijdend de sms'jes en de Tweets van anderen kunnen lezen. Dat zou ook verboden moeten worden, maar hoe haaf je dat hand?
x

Icoon

Bepaalde dingen krijgen na enige tijd een zekere 'icoonwaarde'. Als iemand de afbeelding hiernaast op een computer ziet, weet zhij meteen wat er bedoeld wordt: klik hierop om iets op te slaan. Maar wie gebruikt er tegenwoordig nog een floppy disk, ook wel diskette genoemd, om gegevens op te slaan? De opslagcapaciteit van harde schijven worden tegenwoordig gemeten in terabytes (1 terabyte=1000 gigabyte). De harde schijf van mijn eerste pc haalde de 20 megabyte. Wie tegenwoordig ook vrij grote bestanden naar een andere plaats wil vervoeren kan dat doen als bijlage bij een e-mail. Een andere keus is de cd-rom, maar de meest voor de hand liggende manier, als het niet per e-mail gaat, is de usb-stick.

Ik neem aan dat er al heel wat pc-gebruikers zijn die nooit een diskette gebruikt hebben en dat dus ook nooit zullen doen. Maar in Office 2010 van Windows, dat binnenkort op de markt komt, zal dat icoon nog steeds gebruikt worden. Het wordt althans gebruikt in de betaversie die al enige tijd in omloop is.

Het is toch een merkwaardig  verschijnsel dat een eenvoudig alledaags gebruiksvoorwerp, dat een kleine dertig jaar geleden werd geïntroduceerd intussen al weer volledig obsoleet is, maar toch zijn symboolwaarde heeft behouden. Ik heb me zitten afvragen of er meer en wellicht oudere van dat soort symbolen zijn. Niet de esculaap, want ik denk niet dat er ooit veel artsen hebben rondgelopen met een slang die om een staf kronkelde. Ik houd mij aanbevolen voor voorbeelden.

x

Nuances

Aanvankelijk was ik behoorlijk verrast toen ik Barack Obama hoorde zeggen, dat moslims overal in Amerika een moskee moeten kunnen bouwen, zo lang dat maar volgens de plaatselijke regels is, ook op de zuidpunt van Manhattan. (Ik citeer hier Trouw.)

Er worden nergens zoveel meningen gepeild als in het Witte Huis. Een aardig, zij het wat overtrokken, voorbeeld is te zien in de rol die Michael J. Fox speelt in 'The American President', een aardige 'feel good movie' met verder o.a. Michael Douglas, Annette Bening en Martin Sheen. In de film worden de populariteitscijfers van de president voortdurend bijgehouden. Hij is weduwnaar met een puberdochter en begint een relatie met een lobbyiste, terwijl hij twee controversiële wetten door het Congres aangenomen wil krijgen

Obama deed zijn hierboven vermelde uitspraak in het gezelschap van moslims en daar werd deze uiteraard warm ontvangen. Maar hij werd ook door de tv uitgezonden en dat leverde heel wat bezeerde tenen en schenen op. Tijd dus voor 'damage control', want binnenkort willen veel van zijn partijgenoten herkozen worden in Huis van Afgevaardigden en Senaat en hoe leg je aan de kiezers uit dat de president echt geen 'islam lover' is, laat staan een stiekeme islamiet, wat veel Amerikanen nog geloven. Dus tijdens een korte vakantie in Florida benadrukte Obama dat hij zich niet had willen en ook in de toekomst niet zal uitspreken over de vraag of het verstandig was een islamitisch centrum te bouwen zo dicht bij Ground Zero. Zoals ik in mijn gereformeerde jeugd heb geleerd: "Alle dingen zijn geoorloofd, maar niet alle dingen stichten."

Het recht om godshuizen te bouwen ligt verankerd in de Amerikaanse Grondwet, maar daar gaat het nu even niet om. Nabestaanden van de slachtoffers daar, en politieke groeperingen die vrezen voor een 'islamisering' van de VS, voeren actie tegen een islamitisch centrum dat 'triomfalistisch' zou uitkijken over de begraafplaats van slachtoffers van de islam Ergens las ik dat in 2001 0,5%van de Amerikaanse bevolking moslim was. Laten we gek doen en aannemen dat het aantal verviervoudigd is: 2%. Hoe willen die erin slagen de VS te islamiseren? Hier kun je zien waar die moskee zou komen t.o.v. Ground Zero. Het is mij niet duidelijk hoe je "triomfalistisch" zou moeten uitkijken over Ground Zero, dat je van daaruit waarschijnlijk niet eens kunt zien. Bij mijn weten is Ground Zero ook geen begraafplaats. OK, dat is muggenziften, maar als de bal toch op de stip gelegd wordt, wil ik hem er wel even intrappen. Wie in iedere islamiet een potentiële terrorist ziet en weigert te geloven dat in het te bouwen centrum een gematigde islam, open voor dialoog, gevestigd zal worden, verdient geen redelijke discussie. En Obama wil vast nog wel een tweede ambtstermijn.
x

Veranderingen

Gisteren had ik het hier over de, volgens mij, niet-bestaande generatiekloof. Ik schreef ook dat er uiteraard in de loop der jaren wel (maatschappelijke) veranderingen plaatsvonden. Met zo'n verandering werd ik een paar dagen geleden weer eens geconfronteerd.

Ik haalde weer eens een oud boek uit de kast: OP HET VINKENTOUW van Godfried Bomans. Het is een bundeling van stukjes die hij, onder het pseudoniem 'Parlevink', schreef voor de Volkskrant in de perioden  5 november 1954 - 5 februari 1955 en 4 januari 1956 - 10 december 1956. De teksten zijn dus ruim 50 jaar oud, maar in mijn ervaring nog steeds zeer leesbaar.

"Katholiek dagblad voor Nederland" was in die tijd nog de ondertitel van de Volkskrant. Dat verklaart de tekst in het "Ter inleiding", geschreven door ene 'M.G.'. Een citaat:
Dat Bomans daarbij bepaalde toestanden of gebeurtenissen in de katholieke geloofspractijk niet ontziet, heeft sommigen bevreemdt, enkelen verontrust. Wij achten deze stoutmoedigheid een verheugend verschijnsel. Zij is een teken, dat de katholieke emancipatie in haar ontwikkeling een punt bereikt heeft, waarop zij kritiek van binnenuit verdragen kan.  Dat deze correctie door velen, priesters en gelovigen, gewaardeerd wordt, strekt hiervoor tot bewijs. Hebben immers de hier verzamelde "Parlevinken", die op de voorpagina van "De Volkskrant" regelmatig verschenen, dit dagblad enkele abonnees gekost, veel groter was het aantal dergenen, die in dit vrije en vranke geluid een stem herkenden, waaraan behoefte was en die nu node gemist wordt.

Het boek verscheen drie jaar na het 'Bisschoppelijk Mandement' (herderlijk schrijven) van 1954 waarin het lidmaatschap van de VARA en van de NVV (voorloper van de FNV) voor katholieken werd verboden en het lidmaatschap van de PvdA werd ontraden. (Het getuigt van een diep inzicht in Gods ideeënwereld, dat de verderfelijke invloed van een omroepvereniging en een vakbond nog net iets gevaarlijker werd gevonden dan die van een politieke partij.) De stukjes van Bomans verschenen dus rond dezelfde tijd als dat Mandement. De emancipatie binnen de Heilige Moederkerk was toen nog niet bepaald vergevorderd. De clerus dacht echt nog dat hij ook regels voor het leven buiten de kerk kon stellen. Vanuit dat oogpunt waren de stukjes van Bomans, die ook katholiek was, bijna revolutionair te noemen. Zou het Nederlandse bisschoppencollege nu met een soortgelijk herderlijk schrijven komen , dan zou dat waarschijnlijk tot de nodige hilariteit, maar minstens tot meewarig hoofdschudden leiden. Er is, gelukkig, het een en ander veranderd.
x