Natuurgebied

Nadat we een dijk in het IJsselmeer hadden gelegd waardoor de Flevopolder kon ontstaan, bleef een uithoek die industriegebied had moeten worden  wat langer dan bedoeld braak liggen. Toevallig passerende vogels vonden het kennelijk wel een aantrekkelijk gebied en bleven hangen. Daar zaten zelfs tamelijk zeldzame soorten bij, zoals de roerdomp en de kleine zilverreiger. Er ontstond zomaar een nieuw natuurgebied dat we de Oostvaardersplassen noemden. Staatsbosbeheer ging het beheren en de politiek ging zich ermee bemoeien.

Toen de politiek zich nog niet vreselijk druk maakte over bezuinigingen had ze er tijd voor zich druk te maken over vragen als: moet je dode dieren in dat natuurgebied wel opruimen en moet je ze in de winter bijvoeren? Gisteren las ik in de Volkskrant dat Staatsbosbeheer jarenlang de zoogdieren daar verkeerd had geteld. Er zijn er minder dan we altijd dachten. Dat maakte bij mij weer eens een vraag wakker: zijn de Oostvaardersplassen nog wel een natuurgebied? Er lopen daar konikpaarden en heckrunderen rond. Het konikpaard komt oorspronkelijk uit Polen. Het is niet, net als de vogels, eigener beweging naar de Oostvaardersplassen toe gewandeld, het is daar uitgezet om het gras bij te houden. Het heckrund is geen natuurlijk beest. Het is een door de Duitse gebroeders Heck gefokt rund, dat enigszins moet lijken op de oeros die in de zeventiende eeuw is uitgestorven. Het heckrund is in feite een samenraapsel van diverse in Europa voorkomende koeiensoorten, zoals de Schotse hooglander en het Corsicaanse bergrund. Met de natuur heeft het beest dus vrij weinig te maken. Net als het konikpaard heeft het heckrund nauwelijks of geen verzorging nodig en houdt het het gras bij. Het zijn in feite onbezoldigde hoveniers van Staatsbosbeheer. Ze doen ongetwijfeld nuttig werk, maar is het natuur? Als het goed heb krijgen ze er nog een collega bij: de wisent, die nauw verwant is aan de Amerikaanse bison. In de vrije natuur kwam het dier al nergens meer voor, maar vanuit dierentuinen zijn ze hier en daar in Oost-Europa weer uitgezet.

Het 'excuus' van Staatsbosbeheer is dat er vroeger in ons land wilde paarden en oerossen voorkwamen. Dat zal best, maar nog wat langer geleden liepen hier ook mammoets rond en iets minder lang geleden wolven. Ik zie nog niet gebeuren dat olifanten en wolven in de Oostvaardersplassen geïntroduceerd worden. Over herintroductie van wolven op andere plekken wordt wel eens gepraat, maar het zal er niet van komen.

De Oostvaardersplassen waren gedurende een aantal jaren een spontaan natuurgebied. Tot de mens zich ermee ging bemoeien en het gebied ging opleuken met paarden en hybride runderen. Gevolg was dat een aantal vogelsoorten weer verdween. Het is vast nog wel een aardig gebied, maar net als de rest van Nederland een cultuurgebied. Afgezien van alle polders die we sinds de Haarlemmermeer hebben drooggelegd zijn er eigenlijk geen lelijke gebieden in Nederland. Maar ze worden allemaal zorgvuldig 'beheerd'. Dan ga je tellen en discussiëren over bijvoederen. Dat is cultuur.
X

Handsfree

Over ambtenaren wordt wel eens wat lacherig gedaan ("Een ambtenaar is iemand die voor elke oplossing een probleem weet."), maar dat is echt niet altijd terecht. Je hebt er echt goede onder. Neem bijvoorbeeld die van Verkeer en Waterstaat. Die hebben vastgesteld dat een chauffeur (van een rijdende auto) beter niet naar een film op zijn mobieltje kan kijken. Dat schijnt af te leiden en dat is niet geheel zonder gevaar. Zo schijnen er ook chauffeurs te zijn die denken dat als ze maar goed hun navigatieapparaat in de gaten houden ze vanzelf op de juiste plek komen. Dat klopt zeker als je toevallig toch op weg naar het ziekenhuis was.

In Trouw las ik een bericht dat Verkeer en Waterstaat volgende maand een campagne lanceert waarin erop gewezen zal worden dat ook handsfree bellen niet zonder risico's is, evenals dat constant naar je Tomtom kijken. Ik zit niet vaak in een auto en dan nog alleen als passagier, maar ik heb altijd de indruk gehad dat het een bezigheid is, waar je meestal je kop redelijk goed bij moet houden.

Ik sta ook wel eens het verkeer te bestuderen terwijl ik wacht op tram of bus. Omdat ik in de grote stad woon is dat verkeer vaak druk. Met sombere regelmaat zie ik volwassenen met een klein kind voorop de fiets, met één hand sturend en met de andere hand een mobieltje tegen het oor houdend, druk pratend en nadenkend naar beneden starend. Kortom, je vind onder alle categorieën weggebruikers dezulken die niet graag de mededeling van het thuisfront gemist zouden willen hebben dat er ook geen gestampte muisjes meer waren en toevallig zijn die bij de Aldi, waar je toch langs fietst, in de aanbieding.

Ik maak dan wel grapjes over die komende campagne van Verkeer en Waterstaat, maar VVD-Kamerlid Charlie Aptroot is 'not amused': "Laat ze eerst het bestaande belverbod in de auto eens handhaven", zegt hij in de krant. Zo is het maar net. Zijn grote voorman Mark Rutte zit zich rot te peinzen over allerlei bezuinigingen, gaat die demissionaire Camiel Eurlings geld over de balk staan smijten. Zou Charlie echt niet weten dat je voor 'handhaven' ambtenaren nodig hebt en dat Mark, Maxime en Geert er daar een heel stel van willen afschaffen?

Ik moet geen grapjes over ambtenaren maken, ik moet me ergeren aan de talloze mensen die denken dat voortdurend bellen, sms'en en Twitteren gelijk staat aan 'sociaal bezig zijn'. Ik heb ook nog wel een onderwerp voor onderzoek door de SWOV, de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid, in samenwerking met TNO: is het mogelijk te maken handsfree te sms'en en te Twitteren? Door een goedgeplaatst mobieltje moet je al rijdend de sms'jes en de Tweets van anderen kunnen lezen. Dat zou ook verboden moeten worden, maar hoe haaf je dat hand?
x

Icoon

Bepaalde dingen krijgen na enige tijd een zekere 'icoonwaarde'. Als iemand de afbeelding hiernaast op een computer ziet, weet zhij meteen wat er bedoeld wordt: klik hierop om iets op te slaan. Maar wie gebruikt er tegenwoordig nog een floppy disk, ook wel diskette genoemd, om gegevens op te slaan? De opslagcapaciteit van harde schijven worden tegenwoordig gemeten in terabytes (1 terabyte=1000 gigabyte). De harde schijf van mijn eerste pc haalde de 20 megabyte. Wie tegenwoordig ook vrij grote bestanden naar een andere plaats wil vervoeren kan dat doen als bijlage bij een e-mail. Een andere keus is de cd-rom, maar de meest voor de hand liggende manier, als het niet per e-mail gaat, is de usb-stick.

Ik neem aan dat er al heel wat pc-gebruikers zijn die nooit een diskette gebruikt hebben en dat dus ook nooit zullen doen. Maar in Office 2010 van Windows, dat binnenkort op de markt komt, zal dat icoon nog steeds gebruikt worden. Het wordt althans gebruikt in de betaversie die al enige tijd in omloop is.

Het is toch een merkwaardig  verschijnsel dat een eenvoudig alledaags gebruiksvoorwerp, dat een kleine dertig jaar geleden werd geïntroduceerd intussen al weer volledig obsoleet is, maar toch zijn symboolwaarde heeft behouden. Ik heb me zitten afvragen of er meer en wellicht oudere van dat soort symbolen zijn. Niet de esculaap, want ik denk niet dat er ooit veel artsen hebben rondgelopen met een slang die om een staf kronkelde. Ik houd mij aanbevolen voor voorbeelden.

x

Nuances

Aanvankelijk was ik behoorlijk verrast toen ik Barack Obama hoorde zeggen, dat moslims overal in Amerika een moskee moeten kunnen bouwen, zo lang dat maar volgens de plaatselijke regels is, ook op de zuidpunt van Manhattan. (Ik citeer hier Trouw.)

Er worden nergens zoveel meningen gepeild als in het Witte Huis. Een aardig, zij het wat overtrokken, voorbeeld is te zien in de rol die Michael J. Fox speelt in 'The American President', een aardige 'feel good movie' met verder o.a. Michael Douglas, Annette Bening en Martin Sheen. In de film worden de populariteitscijfers van de president voortdurend bijgehouden. Hij is weduwnaar met een puberdochter en begint een relatie met een lobbyiste, terwijl hij twee controversiële wetten door het Congres aangenomen wil krijgen

Obama deed zijn hierboven vermelde uitspraak in het gezelschap van moslims en daar werd deze uiteraard warm ontvangen. Maar hij werd ook door de tv uitgezonden en dat leverde heel wat bezeerde tenen en schenen op. Tijd dus voor 'damage control', want binnenkort willen veel van zijn partijgenoten herkozen worden in Huis van Afgevaardigden en Senaat en hoe leg je aan de kiezers uit dat de president echt geen 'islam lover' is, laat staan een stiekeme islamiet, wat veel Amerikanen nog geloven. Dus tijdens een korte vakantie in Florida benadrukte Obama dat hij zich niet had willen en ook in de toekomst niet zal uitspreken over de vraag of het verstandig was een islamitisch centrum te bouwen zo dicht bij Ground Zero. Zoals ik in mijn gereformeerde jeugd heb geleerd: "Alle dingen zijn geoorloofd, maar niet alle dingen stichten."

Het recht om godshuizen te bouwen ligt verankerd in de Amerikaanse Grondwet, maar daar gaat het nu even niet om. Nabestaanden van de slachtoffers daar, en politieke groeperingen die vrezen voor een 'islamisering' van de VS, voeren actie tegen een islamitisch centrum dat 'triomfalistisch' zou uitkijken over de begraafplaats van slachtoffers van de islam Ergens las ik dat in 2001 0,5%van de Amerikaanse bevolking moslim was. Laten we gek doen en aannemen dat het aantal verviervoudigd is: 2%. Hoe willen die erin slagen de VS te islamiseren? Hier kun je zien waar die moskee zou komen t.o.v. Ground Zero. Het is mij niet duidelijk hoe je "triomfalistisch" zou moeten uitkijken over Ground Zero, dat je van daaruit waarschijnlijk niet eens kunt zien. Bij mijn weten is Ground Zero ook geen begraafplaats. OK, dat is muggenziften, maar als de bal toch op de stip gelegd wordt, wil ik hem er wel even intrappen. Wie in iedere islamiet een potentiële terrorist ziet en weigert te geloven dat in het te bouwen centrum een gematigde islam, open voor dialoog, gevestigd zal worden, verdient geen redelijke discussie. En Obama wil vast nog wel een tweede ambtstermijn.
x

Veranderingen

Gisteren had ik het hier over de, volgens mij, niet-bestaande generatiekloof. Ik schreef ook dat er uiteraard in de loop der jaren wel (maatschappelijke) veranderingen plaatsvonden. Met zo'n verandering werd ik een paar dagen geleden weer eens geconfronteerd.

Ik haalde weer eens een oud boek uit de kast: OP HET VINKENTOUW van Godfried Bomans. Het is een bundeling van stukjes die hij, onder het pseudoniem 'Parlevink', schreef voor de Volkskrant in de perioden  5 november 1954 - 5 februari 1955 en 4 januari 1956 - 10 december 1956. De teksten zijn dus ruim 50 jaar oud, maar in mijn ervaring nog steeds zeer leesbaar.

"Katholiek dagblad voor Nederland" was in die tijd nog de ondertitel van de Volkskrant. Dat verklaart de tekst in het "Ter inleiding", geschreven door ene 'M.G.'. Een citaat:
Dat Bomans daarbij bepaalde toestanden of gebeurtenissen in de katholieke geloofspractijk niet ontziet, heeft sommigen bevreemdt, enkelen verontrust. Wij achten deze stoutmoedigheid een verheugend verschijnsel. Zij is een teken, dat de katholieke emancipatie in haar ontwikkeling een punt bereikt heeft, waarop zij kritiek van binnenuit verdragen kan.  Dat deze correctie door velen, priesters en gelovigen, gewaardeerd wordt, strekt hiervoor tot bewijs. Hebben immers de hier verzamelde "Parlevinken", die op de voorpagina van "De Volkskrant" regelmatig verschenen, dit dagblad enkele abonnees gekost, veel groter was het aantal dergenen, die in dit vrije en vranke geluid een stem herkenden, waaraan behoefte was en die nu node gemist wordt.

Het boek verscheen drie jaar na het 'Bisschoppelijk Mandement' (herderlijk schrijven) van 1954 waarin het lidmaatschap van de VARA en van de NVV (voorloper van de FNV) voor katholieken werd verboden en het lidmaatschap van de PvdA werd ontraden. (Het getuigt van een diep inzicht in Gods ideeënwereld, dat de verderfelijke invloed van een omroepvereniging en een vakbond nog net iets gevaarlijker werd gevonden dan die van een politieke partij.) De stukjes van Bomans verschenen dus rond dezelfde tijd als dat Mandement. De emancipatie binnen de Heilige Moederkerk was toen nog niet bepaald vergevorderd. De clerus dacht echt nog dat hij ook regels voor het leven buiten de kerk kon stellen. Vanuit dat oogpunt waren de stukjes van Bomans, die ook katholiek was, bijna revolutionair te noemen. Zou het Nederlandse bisschoppencollege nu met een soortgelijk herderlijk schrijven komen , dan zou dat waarschijnlijk tot de nodige hilariteit, maar minstens tot meewarig hoofdschudden leiden. Er is, gelukkig, het een en ander veranderd.
x

Data

Wie mij wat langer kent weet dat ik niets heb met bepaalde data waarop je iets zou moeten gedenken of vieren, zoals sterfdagen, verjaardagen of huwelijksdagen. Er verandert niets aan of in mij op 24 maart, de dag waarop ik in 1939 geboren ben. Evenmin ben ik op 29 juli extra treurig omdat ik op die datum in 1996 weduwnaar werd. Maar om de een of andere reden hebben mensen de neiging om iets te doen op bepaalde data of omdat er na een datum een afgerond aantal jaren verlopen is. Zo begon Trouw gisteren aan een serie artikelen naar aanleiding van het feit dat dit jaar de eerste babyboomers 65 werden of nog worden. Gisteren ging het over de strijd tussen de generaties. Ik ben er niet eens aan begonnen.

Omdat ik intussen al een tijdje meeloop, heb ik wel eens eerder iets gehoord of gelezen over de verschillen, soms zelfs conflicten tussen generaties. De Griekse filosoof Socrates jeremieerde al 2500 jaar geleden over 'de jeugd van tegenwoordig'. Maar wat is nu een generatie? Dat iemand uit de zestiger jaren van de vorige eeuw stamt zegt mij helemaal niets. Is hij van 1 januari 1960 of van 31 december 1969. Daar zit tien jaar verschil tussen, ongeveer een halve generatie. Die babyboomers zijn bij mijn weten ook niet en bloc geboren. Mijn jongste zus, de laatste van zeven kinderen in één gezin, werd geboren in 1948 en zou dus tot de babyboomers gerekend kunnen worden, maar ik zie geen opmerkelijke verschillen tussen haar en mijn overige broers en zussen en mij die van vóór of tijdens de Tweede Wereldoorlog stammen. Het zal niemand verbazen dat mijn vrienden- en kennissenkring voor het overgrote deel bestaat uit personen die ook reeds AOW ontvangen of dat binnen afzienbare tijd zullen doen. Maar gisteren heb ik een aantal zeer plezierige uren doorgebracht met een vrouw die ik sinds enige tijd een goede vriendin noem, maar die pas over enkele jaren 40 wordt. Ik kan niet ontkennen dat zij qua popmuziek een heel andere smaak heeft dan ik, maar verder merk ik bar weinig van generatieverschillen. Zo kwamen we er tijdens de wandeling naar het Boerhave Museum in Leiden achter dat we beiden de Carmina Burana prachtig vinden en die is ook weer door iemand van een oudere generatie bij elkaar gecomponeerd

Er is helemaal niets tegen dat historici en andere deskundologen van tijd tot terugkijken en veranderingen opmerken. Ik zal de laatste zijn die beweert dat de eerste tien jaar van de 21e eeuw niet te onderscheiden zijn van de vijftiger jaren van de 20e eeuw. Er hebben wel degelijk (maatschappelijke) veranderingen plaatsgevonden. Ik kan moeilijk ontkennen dat het relatieve aantal pensioengerechtigde mensen toeneemt en dat dit voor degenen die nog niet aan hun pensioen toe zijn wat vervelend kan uitpakken. Moet ik nu ineens bang worden dat jongere generaties zullen zeggen: "Bekijk het verder maar, Evert, voor jou gaan we niet meer krom liggen. Jij bent al in Nieuw-Zeeland geweest. Nou willen wij wel een keer. Benidorm en Antalya kennen we nou wel."

Generaties bestaan in een familie. De maatschappij kent geen generaties, maar meer dan 100 'jaargangen'. En ze kent mensen die ongeacht hun leeftijd kijken naar wat oudere en jongere mensen doen of nalaten en daar een oordeel aan verbinden over 'de' jongeren en 'de' ouderen. Is voor mij, 71 jaar, iemand van 61 een jongere, iemand van 81 een oudere? Dat wij als generatiegenoten beschouwd worden wil absoluut niet zeggen dat ik hun opvattingen of levensstijl deel, terwijl ik dat wel kan doen bij iemand van 31 of 101. De generatiekloof bestaat niet.
X

Zakelijk

In Trouw van gisteren kwamen de fractieleiders van PvdA, SP, GroenLinks, D66 en ChristenUnie aan het woord naar aanleiding van de vraag: gaat u een kabinet van VVD en CDA, gedoogd door de PVV, steunen als het met voorstellen komt die in uw straatje passen of laat u het bij de eerste de beste gelegenheid vallen, alleen omdat het door die vermaledijde PVV gesteund wordt? (De vraag heb ik in eigen bewoordingen geherformuleerd.)

De vraag had Trouw ook aan mij kunnen voorleggen, want de antwoorden waren zoals verwacht: ze zullen het kabinet (als dat er ook werkelijk komt) "zakelijk" beoordelen. Natuurlijk ben ik ook maar een politieke tinnegieter, maar zo langzamerhand begin ik me af te vragen waar ze in Den Haag nou zo moeilijk over zitten te doen. Bij VVD en CDA zijn ze nu ook weer niet zó dom, dat ze niet van tevoren kunnen inschatten waarover ze met welke andere partij(en) tot een compromis kunnen komen. De VVD kan er ook voor kiezen met andere partijen een minderheidskabinet te vormen. De enige reden om voor de PVV te kiezen is, lijkt mij, dat Geert Wilders dan in ieder geval op een paar terreinen (met name die waarop hij 'populistisch links' is) zijn grote waffel moet houden en dat kan zijn electorale aantrekkingskracht alleen maar verminderen.

In de opiniepeilingen is momenteel de PVV even groot als de VVD. Zijn deelname aan de coalitiegesprekken wordt duidelijk op prijs gesteld. Ik neem aan dat dit gaat veranderen als de mensen de gevolgen van zo'n coalitie in hun portemonnee gaan voelen.

Een aardig detail kwam ik in de Volkskrant tegen. De VVD is tegen 'auto's pesten'. Maar ze wil ook bezuinigen. Wat heeft Anne Mulder (hij zit voor de VVD in de Tweede Kamer) nu ontdekt? Voor hybride auto's die zo goed voor het milieu zijn hoef je geen wegenbelasting te betalen. Dat vinden zo veel mensen leuk dat er een gat van tientallen miljoenen in de begroting geslagen wordt. Dus wat zegt Anne nu? 'Belastingen zijn er niet om gedrag te veranderen maar om geld binnen te halen. Het risico is heel groot dat je met een gat in je begroting zit als mensen inderdaad hun gedrag veranderen.' (...) 'Dit lek moet worden gedicht, ook al is het een teleurstelling voor veel mensen die nu net zo'n auto hebben gekocht', zegt Mulder in het AD. Vreemd genoeg is de motivering voor een eigen risico in de zorg (ook een soort belasting) dat mensen nog even achter hun oren krabben voor ze naar de dokter gaan, gedragsverandering dus. Mag ik nu aannemen dat het voor de VVD toch gewoon een kwestie is van geld binnen halen?

Terzijde: Hoe zit dat met bronnenonderzoek bij het AD en de Volkskrant? Anne Mulder wordt met 'zij' en 'ze' aangeduid, maar als ik even googel en video's en foto's van Anne zie, lijkt hij heel erg op een man.
X