KUNST

Hoeveel mensen zouden zich realiseren dat dit een kunstwerk is?

De vraag en de foto stonden in Het PAROOL. Ik weet wel dat als ik, wandelend langs de Mauritskade, dit zou zien, ik niet direct aan kunst zou denken. Ik heb een goede schoolopleiding gehad en Nederlandse taal was mijn favoriete vak, dus ik zou wel weten dat J.C. Bloem de dichter is, die de bekende regel "Domweg gelukkig in de Dapperstraat" schreef. Aan de andere kant van de Mauritskade begint die Dappertstraat, met de bekende Dappermarkt.

Goed, ene  Steffen Maas kreeg het idee op die plek als een eerbetoon aan de dichter J.C. Bloem de naam van de dichter te plaatsen. Steffen is een kunstenaar, dus als hij dat gemaakt heeft, is dat kunst. Dat schijnt althans de algemene opvatting te zijn. Ik denk daar wat anders over. Als je met een diploma de kunstacademie verlaat, ben je dan meteen een kunstenaar? Nee, vind ik, je hebt leren schilderen of beeldhouwen, of wat voor vakken ze nog meer kennen, maar of je dat kan op een manier die ander mensen mooi vinden, of ontroeren, of wat dan ook, is bepaald niet zeker. Ik kan, net als Bloem, een sonnet bij elkaar schrijven, of een rondeel, of een ballade. Dat heb ik ook wel eens gedaan. Ben ik dan een dichter? Dacht het niet.

Voor de ingang van mijn flat is er stoep genoeg waarop ik een een bord zou kunnen zetten met de naam S. Carmiggelt. (Als eerbetoon, van hem bezit ik het Verzameld Werk.) Zou iemand dat een kunstwerk noemen? 

DRAAGVLAK

Milieudefensie eiste woensdag bij de Haagse rechtbank dat Nederland zo snel mogelijk komt met maatregelen waardoor de luchtkwaliteit overal in het land aan de Europese normen voldoet. Dat schreef Het PAROOL. Wat zegt de landsadvocaat namens de regering? Voor maatregelen om ook in de grote steden overal de luchtkwaliteitsnormen te halen is geen draagvlak.

Ik leid aan matige tot ernstig COPD. Ik zou me dus best wat drukker mogen maken over de hoeveelheden fijnstof en stikstofdioxide in de lucht en over de maatregelen die de overheid neemt om die hoeveelheden terug te dringen. Of niet neemt: Milieudefensie wijst daarbij ook op onderzoek van de Rekenkamer waaruit blijkt dat van de 1,5 miljard euro die in de periode van 2005 tot 2015 zijn uitgetrokken is voor verbetering van de luchtkwaliteit bijna de helft ongebruikt is gebleven.

In Het PAROOL van 9 mei jl. viel te lezen: De milieuzone die Amsterdam per 2018 instelt voor oude scooters wordt ietwat versoepeld. Als ze een viertaktmotor hebben en nog geen tien jaar oud zijn, mogen ze straks toch de stad in.

Als reden om niets (of te weinig) te doen, wijst de overheid dus op het gebrek aan draagvlak. Dat betekent naar mijn idee dat de burgerij allerlei maatregelen niet ziet zitten. Mensen willen gewoon met hun oude auto met sterk vervuilende dieselmotor de stad in kunnen. Mensen willen gewoon op hun vervuilende brommer of scooter blijven rijden. Die COPD heb ik grotendeels aan mezelf te wijten, dus mij hoor je niet al te hard klagen, maar al die vervuilende automobilisten en brommerrijders zouden ook eens kunnen denken aan niet-rokers met astma of chronische bronchitis. Misschien moeten die wel eens mede een draagvlak vormen voor het oplossen van problemen waar die automobilisten en brommerrijders mee te maken hebben.

AANPASSEN

De islam moet zich aanpassen aan de moderne wereld. Dat zegt Frits Bolkestein, die geciteerd wordt in een artikel in de Volkskrant. Oké, er zijn stromingen binnen de Islam, die niet zo goed passen binnen de opvattingen die in ons land - en in andere westerse landen - algemeen geaccepteerd worden.

De Islam is vrij nieuw in deze contreien. Het christendom kennen we al eeuwen. Mensen die deze godsdienst, of een van de vele vormen daarvan, volgen, willen zich ook nog wel eens organiseren in een politieke partij, bijv. de ChristenUnie. Bij de laatste verkiezingen voor de Tweede Kamer behaalde de ChristenUnie 356.271 van de 10.563.456 uitgebrachte stemmen (bron: Kiesraad). Dat is 3,37% van het totaal.

De ChristenUnie heeft ook enige moeite zich aan te passen aan de moderne wereld. Haar leden laten zich voor hun principes nog altijd leiden door ideeën die beschreven zijn in geschriften die eeuwen oud zijn en die het hebben over een een opperwezen (God) die 'ons' zijn ideeën dwingend heeft opgelegd. Als de leden van de ChristenUnie er eeuwenoude ideeën op na willen houden is dat hun goede recht, maar als zij door toevallige politieke omstandigheden ineens in de positie komen waarin zij nodig zijn voor het vormen van een politieke meerderheid, dan is het toch wel zuur dat zij hun zeer kleine minderheid misbruiken voor het tegenhouden van ontwikkelingen die een veel groter deel van de bevolking wel wil.


PS
Vanavond kun je een van de leukste films aller tijden zien. Ik heb hem al zo vaak gezien dat ik de teksten ervan bijna kan dromen. Maar ik vind hem elke keer weer leuk. Kijk om 22:20 uur bij Canvas naar Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb, waarin Peter Sellers drie schitterende rollen speelt.

Vandaag heb ik weer eens niets te vertellen.

WEERLOOS

Hoe weerloos is Amsterdam bij een aanslag?
Deze vraag staat prominent in de kop boven een artikel in de Volkskrant? En de angst voor een aanslag in de Amsterdamse Kalverstraat neemt toe: ondernemers roepen op tot het plaatsen van betonblokken.

De Kalverstraat is niet zo breed, dus die is gauw afgesloten. Zijn we er dan? Natuurlijk niet! Op een mooie zonnige dag zit het hele Leidseplein vol mensen achter een een drankje. Het Damrak, de Nieuwendijk en de Leidsestraat zijn niet minder druk. Er staan meestal lange rijen bij het Anne Frank Huis en bij het Van Gogh Museum.

Amsterdam, Amsterdammers en toeristen zijn compleet weerloos. Dat geldt voor alle grote, drukbezochte steden in de wereld. Wen er maar aan. We denken er ook nauwelijks meer aan dat een groot deel van de Nederlanders beneden de zeespiegel woont.

Over een tijdje hebben de terroristen het wel weer gezien met aanslagen met een auto. Dan hebben ze weer iets anders bedacht. Amsterdam heeft, net als veel andere steden, ondergrondse (metro)stations. Daar kun je tijdens spitsuren heel wat slachtoffers maken met gifgas. Als een brave burger als ik dat kan bedenken, kan een niet-brave burger dat ook. Moeten we alle rugzakken en -zakjes en alle tassen groter dan een handtasje in de publieke ruime verbieden?

O ja, bedenk ook nog even dat er dagelijks in Jemen, Irak en Syrië heel wat meer (burger)doden vallen, als slachtoffers van door de westelijke landen afgeschoten of geleverde wapens.

VOLKSLIED

Op de lagere school heb ik ze uit het hoofd geleerd, het eerste en zesde couplet van het Wilhelmus en als ik het zou willen, quod non, kan ik ze nog altijd zonder haperen meezingen.

Het CDA, althans zijn leider Sybrand (van Haersma) Buma vindt dat de tekst van het Wilhelmus door veel te weinig mensen gekend wordt en dus moet het weer op de basisschool geleerd worden. Dat schijn nu zelfs in het regeerakkoord te komen.

Er wordt wel beweerd dat het Wilhelmus het oudste volkslied ter wereld is, maar dat is onjuist. Het Japanse volkslied, althans de tekst, is nog een paar eeuwen ouder. Het Wilhelmus is overigens pas sinds 1932 ons officiële volkslied. Daarvoor zongen 'wij' bij gepaste gelegenheden "Wien Neêrlandsch bloed door d'aderen vloeit, Van vreemde smetten vrij". Dat zie je een Nederlander met een Marokkaanse of Turkse achtergrond niet zo gauw met overtuiging zingen.

Volksliederen bestaan vaak uit nogal brallerige teksten. Daar lijdt het Wilhelmus gelukkig niet aan. Maar ik stel me wel eens voor dat ik tegenover een buitenlander de tekst ervan moet duiden. We zijn tegenwoordig weer vriendjes met Duitsland, maar de eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog moet het voor veel Nederlanders toch wat moeilijk geweest zijn om volop te zingen dat we "van Duitsen bloed" zijn. (Op de lagere school werd mij verteld dat je dat moest lezen als "van Dietsen bloed".  'Diets' was de oude aanduiding voor de toen gebruikelijke volkstaal.) En waarom zingen we nog steeds dat we de koning van (Hi)Spanje altijd geëerd hebben? Dat hebben we al ruim vier eeuwen (sinds de Acte van Verlatinghe van 1581) niet meer gedaan.

Het is eigenlijk nog gekker dat in de seculiere maatschappij die Nederland in feite is, de kinderen moeten leren - en wij allemaal geacht worden van tijd tot tijd te zingen - dat "o God mijn Heer" "mijn schild ende betrouwen" is. Moeten Nederlandse moslims dat ook leren en meezingen? Ik wil helemaal niet vroom blijven, "uw dienaar t'aller stond". Mocht het ooit zo ver komen, dan houd ik mijn kaken stijf op elkaar.

HOOGCONJUNCTUUR

Een zeer positieve zin in het Financieel Dagblad: Het is hoogconjunctuur in de lage landen, alles zit eindelijk weer eens mee!

Het gaat het bedrijfsleven dus heel goed. Prachtig! Fijn! Maar ik hoor ook zeggen, dat de werknemers daar, in hun virtuele loonzakje, nog nauwelijks iets tot niets van merken. (Laat staan pensionado's als ik, maar oké, ik red me nog wel.) En het zijn toch de werknemers die al die mooie winsten bij elkaar gewerkt hebben.

Zijn al die winsten dan in die bedrijven blijven zitten? Voor een deel zal dat wel het geval zijn, al zal de winst ook wel gebruikt zijn voor nieuwe investeringen ter uitbreiding van het bedrijf. Maar de bedrijven hebben nog een groep ontdekt die het sinds het uitbreken van de crisis niet zo best heeft gehad: de aandeelhouders!

Ik geef direct toe: zonder beleggers zou er minder bedrijfsleven en zouden er minder banen zijn. Maar beleggen doe je alleen als het je goed gaat; als je niet al je geld voor je dagelijkse levensbehoeften nodig hebt en dus wat opzij kunt leggen; als je één of meer appeltjes voor de dorst hebt. Dat 'overtollige' geld kun je op de bank zetten, maar het levert waarschijnlijk meer op als je het lef hebt om het in een bedrijf te steken waarvan je vermoedt of verwacht dat het winst gaat maken.

Beleggers hebben geen recht op dividend. Ze kunnen hun geld kwijt raken als het bedrijf het slecht doet. Daarom wordt er wel gesproken van "durfkapitaal". Zoals de Engelsen zeggen: "If you can't stand the heat, stay out of the kitchen." De werknemers hebben al die magere jaren gewoon doorgewerkt (als ze niet op straat gezet zijn), die mogen zo langzamerhand wel eens gecompenseerd worden. Als dat geregeld is kunnen we altijd nog kijken of de aandeelhouders weer eens wat kunnen krijgen.