Afschrijven

Als je een keer in korte tijd (binnen 27 minuten) 7 graafschappen, 3 luchthavens, 13 voetbalstadions en 36 bruggen over de Theems wilt zien, moet je het 'London Eye' bezoeken. Dat ding staat intussen een jaar of tien te draaien en een slordige 3 miljoen mensen hebben intussen van het uitzicht genoten. Het is commercieel een groot succes. Als je via het internet boekt, kost je dat 16,37 euro.

Mensen die graag geld willen verdienen hebben ook niet altijd zin om iets origineels te bedenken: als zo'n reuzenrad in Londen veel geld oplevert, zal dat elders niet anders zijn, dus ga je een kopie ervan, of nog wat groter, bouwen in Berlijn, Peking en Orlando (USA). Dat bedachten ze in ieder geval in 2006 bij de particuliere Duitse bank Delbrück Bethmann Maffei (DBM). In Peking had dat ding al in 2008, tijdens de Olympische Spelen, moeten draaien, maar tot nu toe ligt er niet meer dan een betonnen fundament á raison van 80 miljoen dollar. In Berlijn en Orlando zijn ze nog niet eens begonnen, want het geld - 208 miljoen dollar, afkomstig van Duitse beleggers - is op. Die beleggers willen in ieder geval een deel van hun geld terug zien , dus wordt er een schikking getroffen van vrijwel zeker 125 tot 180 miljoen euro, volgens de Volkskrant.

"Nou, en?" zul je misschien zeggen. "Wat kunnen mij die Duitse bank en Duitse beleggers schelen?" Nou, kijk, die Duitse bank is een volle dochter van ABN Amro, die we al een tijdje 'onze bank' mogen noemen. Dus ABN Amro gaat dat niet geringe bedrag - 7,5 tot 10,8 euro per Nederlander - afschrijven. Dat geld is dus weg. Dat zijn we kwijt. En dat in een tijd dat ons gevraagd wordt de komende jaren 18 miljard euro op te hoesten om het begrotingstekort weg te werken.

Het gezaghebbende tijdschrift Der Spiegel berekende dat van de ingezamelde 208 miljoen meer dan 25 procent is opgegaan aan provisies en beheerskosten. In welk verband had ik ook al weer eerder gehoord over exorbitante provisies en beheerskosten? In dezelfde aflevering van de Volkskrant las ik dat de voormalig eigenaar van Polaroid in Amerika veroordeeld is tot een gevangenisstraf van 50(!) jaar, omdat hij de zaak op megaschaal bedonderd had. Ik geloof niet zo dat hoge straffen veel helpen tegen misdaad en stommiteit. Ik vraag me wel af waarom jij en ik uiteindelijk altijd altijd weer de klos zijn als enkele mensen luchtspiegelingen fabriceren en een iets groter aantal rijke stomkoppen bereid is om tegen veel geld die luchtspiegelingen aan te schaffen.
x

Actief

Als je op 9 juni gaat stemmen mag je een identiteitsbewijs hebben dat maximaal vijf jaar verlopen is. Op die manier wil staatssecretaris Ank Bijleveld (Binnenlandse Zaken) oudere kiezers tegemoetkomen die niet meer maatschappelijk actief zijn en daardoor vaak geen geldig paspoort of rijbewijs hebben. Dat staat in een ANP-bericht. Voor welke maatschappelijke activiteiten heb ik eigenlijk een identiteitsbewijs nodig? Ik heb me altijd uitstekend kunnen redden zonder rijbewijs en een paspoort had je vroeger alleen maar nodig als je de grens overging. Ik kan, ondanks mijn 71 jaar, nog steeds bij familie en vrienden op bezoek gaan. Ik kan nog altijd terrasjes bezoeken, naar de film of naar een concert gaan, wandelen en fietsen. Ik kan zelfs onmaatschappelijk actief zijn. Pas dan, of bij  verdenking daarvan, heb ik een identiteitsbewijs nodig.
x

Slim

Je bent een rijke westerling, dus je hebt een kavel gekocht in een mooi project in Groningen, de Blauwestad, waar je samen met andere rijke westerlingen kunt wonen. Dat begon in 2005. Sindsdien zijn er slechts 150 van de 1480 kavels verkocht, hebben de private investeerders hun handen er vanaf getrokken en moeten de provincie Groningen en de gemeente Oldambt maar zien hoe die zaak nog een beetje rendabel gemaakt kan worden. Er schijnen zelfs mensen te mogen gaan wonen die niet rijk zijn, zelfs een zorgcomplex schijnt tot de mogelijkheden te behoren.

De rijke mensen die er al wonen hebben het ook bepaald niet gemakkelijk. Die hebben nog wel wat wensen, las ik in de Volkskrant: De eerste voor moeder natuur: de enorme muggen- en spinnenpopulatie die het water heeft meegebracht moet tot bedaren komen. Die rijke mensen moesten ook kunnen spelevaren op het meer dat speciaal daarvoor is gegraven. Dat is stilstaand water, want veel rivieren heb je niet in Groningen. Muggen zijn gek op stilstaand water, want daar leggen ze hun eitjes in. Muggen hebben bloed nodig en zo'n beetje de enige leveranciers daarvan in de buurt zijn de rijke bewoners van die 150 prachtige kavels in dat schitterende gebied. En die spinnen maken vlijtig webjes om althans een deel van die muggen te consumeren. Wat is de natuur toch mooi! Die is nog slimmer dan projectontwikkelaars.
X

Vrienden

In mijn financiële onschuld dacht ik: een bedrijf dat winst maakt keert dividend uit aan zijn aandeelhouders en dat dividend staat in een zekere relatie tot de winst. Meer winst betekent meer dividend, minder winst betekent minder dividend en geen winst betekent geen dividend. Beleggen heeft altijd iets van een gokelement, dacht ik.

Ik begrijp er dus helemaal niets van, want wat las ik in de Volkskrant? De Duitse staalgigant Thyssen-Krupp bijvoorbeeld leed vorig jaar 1,8 miljard euro verlies en kromp zijn personeelsbestand met 5 procent in. De aandeelhouders mogen echter een dividend van 139 miljoen euro verdelen. Vrachtwagenfabrikant MAN betaalt 297 miljoen euro dividend bij een verlies van 258 miljoen euro en het schrappen van 7 procent van de banen. Let wel: dit zijn voorbeelden. Bij Nederlandse bedrijven bij welke de gezamenlijk winst gehalveerd is, wordt in sommige gevallen - Shell, KPN - meer dividend uitgekeerd dan vorig jaar. De werknemers die vanwege de slechte bedrijfsresultaten op straat zijn komen te staan hebben in het vooruitzicht dat hun ww-uitkering binnen afzienbare tijd beperkt gaat worden, want anders wordt het allemaal te duur. De aandeelhouders moeten we te vriend houden, de werknemers gaan maar naar de voedselbank.
X

Dreiging

Er bestaat een risico dat Nederland in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen te maken krijgt met politiek geweld. Dat is volgens de Volkskrant de mening van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb) Erik Akerboom. Wat moet ik nou met zo'n mededeling? In de eerste plaats heb ik geen NCTb nodig om zoiets te concluderen. In de tweede plaats lees ik: Volgens een woordvoerder van NCTb is er 'geen enkele concrete aanwijzing dat er iets gebeurt', maar bestaat er een kans dat mensen de huidige situatie als aanleiding zien voor geweld. 'Dat hoeft niet meteen het ergste te zijn, het kan ook gaan om bedreigingen via brieven.' (Onderstreping toegevoegd.)

De NCTb heeft dus n.a.v. de komende verkiezingen wat zitten nadenken over wat er zou kunnen gebeuren. Dat kunnen we allemaal doen in een onbewaakt ogenblik en God mag weten waar wij zonder een enkele concrete aanwijzing op kunnen komen. "Het geweld zal met name bestaan uit het werpen van eieren, behalve in Zuid-Limburg, waar vooral de kersenvlaai gehanteerd zal worden." Daar komt dan nog bij dat diezelfde NCTb van mening is dat ten opzichte van vijf jaar geleden de moslimgemeenschappen minder vatbaar zijn voor boodschappen vanuit radicale hoek. (Wist Geert Wilders dat al?) Als ik het goed begrijp betekent dat, dat de moslims aan het integreren zijn: geen bommen gooien, maar polderen.

Als ik hier iets zou schrijven over een mogelijk risico van politiek geweld, zou geen mens zich verder druk maken, maar als de NCTb zoiets schrijft, gaan zelfs serieuze kranten daar aandacht aan besteden. Veel mensen lezen maar de helft en onthouden daarvan alleen de 'trefwoorden': verkiezingen, risico, geweld. En waar komt tegenwoordig het geweld waarschijnlijk vandaan? Houd die moslims in de gaten!

Intussen kun je er donder op zeggen dat er inmiddels groepjes bezig zijn na te denken over de vraag welk geweld ze zullen gebruiken voorafgaande aan de bekerfinale tussen Ajax en Feyenoord op 25 april a.s. Het versturen van dreigbrieven zal daarbij geen reële optie zijn. Nog drie jaar lang zouden wedstrijden van die clubs gespeeld worden zonder supporters van de bezoekende club. Maar op grond van een drogreden (Feyenoord speelt niet 'thuis', maar toevallig was het Feyenoordstadion nu eenmaal aangewezen als plaats van de finale) mogen de Ajaxsupporters nu toch meekomen. Dat betekent dat Rotterdam 1500 agenten gaat inzetten en de politie van Amsterdam ook wat extra inspanningen gaat verrichten. Geef mij maar verkiezingen.
x

Transparant

Aan modewoorden heb ik een grote hekel en ik zal ze zo veel als mogelijk vermijden. Zeer hoog in mijn lijstje van verafschuwde modewoorden staat 'transparant'. Als ik dat woord door een politicus of andere beleidsmaker hoor uitspreken, wordt ik meteen argwanend. Ik wil niet dat iets 'doorschijnend' of 'doorzichtig' is, want dan kijk ik er doorheen en zie iets anders en dat maakt de zaak niet 'helder'. Als ik iets niet begrijp, vraag ik niet om transparantie, maar om uitleg: "Wilt u dat even duidelijk maken?"

Gisteren las ik het weer in de Volkskrant: Bedoeling van de indieners Van der Ham (D66) en Van Gent (GroenLinks) was om de rol van de Kamer en de transparantie van het proces te vergroten. Dat 'proces' is de benoeming van een informateur nadat de verkiezingsuitslag bekend is geworden. Dat proces is juist heel doorzichtig, de transparantie kan nauwelijks groter. Wat je ziet zegt niets, maar iedereen (die een klein beetje van politiek weet) weet wat er gebeurt. Je ziet de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer, alle fractievoorzitters en de vice-voorzitter van de Raad van State bij Beatrix op bezoek gaan en die vertellen allemaal wat voor kabinet er moet komen en wie daar als eerste aan moet gaan sleutelen. Beatrix maakt van al die adviezen een soort grootste gemene deler, belt voor alle zekerheid nog een keer met die vice-voorzitter of met een paar Ministers van Staat - ze wil zich nergens een buil aan vallen - en daar komt dan, dit jaar, een oud PvdA-politicus (ik denk Wim Kok) uit die mag gaan informeren. Is dat transparant of is dat helder?

Van der Ham en Van Gent willen dat de Tweede Kamer bij wijze van spreken de dag na de verkiezingen bij elkaar komt en zelf gaat bepalen wie de informateur wordt. VVD-Kamerlid Van Beek betrok de stelling dat zo’n nieuwe regeling alleen maar zou leiden tot méér achterkamertjesoverleg. 'Want als je er in zo’n debat niet uitkomt, trek je je terug voor overleg. En dat doe je niet in de kantine.' Ik ben het ook wel eens met de VVD eens. Wat Van der Ham en Van Gent willen doet me denken aan de wijze waarop de speaker van het Engelse Lagerhuis wordt benoemd. Dat wordt helemaal binnenskamers geregeld. In het Lagerhuis wordt vervolgens voorgesteld meneer X of mevrouw Y te benoemen. Die zegt dat absoluut niet te willen en wordt vervolgens al tegenstribbelend naar de voorzittersstoel gesleept, waar zhij dan maar blijft zitten. Doorzichtiger kan het niet.
x

Omslag

Dit jaar krijgt de publieke omroep  790 miljoen euro van het ministerie van OCW voor de financiering van de uitzendingen. Daarvan worden dus drie publieke tv-netten en een aantal publieke radiozenders betaald. We zijn het zo langzamerhand vergeten, maar tot 2000 werd de publieke omroep niet uit belastinggeld gefinancierd, maar uit de kijk- en luisterbijdrage die iedereen persoonlijk betaalde die een tv- en/of radiotoestel in huis had. Wie dat niet had, betaalde dus ook niets. Met ingang van 2000 werden die bijdragen vervangen door een verhoging van de eerste schijf van de belasting met 1,1%-punt. De enkeling die geen tv of radio heeft betaalt nu dus toch mee, maar we betalen allemaal wel eens voor iets waarvan we zelf niet profiteren. Als kinderloze draag ik al decennia lang bij aan de kinderbijslag.

Nu er bezuinigd, resp. heroverwogen en omgebogen gaat worden, is het op zich niet onlogisch dat daarbij ook gekeken wordt naar de kosten van onze publieke omroep. Geert Wilders houdt zich niet uitsluitend bezig met het terugdringen van hoofddoekjes en minaretten, hij wil nu ook het aantal publieke tv-netten terugbrengen tot één en de Wereldomroep laten verdwijnen ten faveure van de gezondheidszorg. Dat lijkt me een zakelijk voorstel dat zakelijke overweging verdient.

Van die (bijna) 790 miljoen euro gaat iets meer dan 566 miljoen euro naar de televisie. (Bron: Meerjarenbegroting 2010-2014 Nederlandse Publieke Omroep.) De drie netten zullen vast niet alle drie evenveel kosten, maar voor het gemak ga ik daar vanuit. Terugbrengen tot één net betekent dan dat er in Wilders' visie 527 miljoen euro naar gezondheidszorg kan worden overgeheveld. Tel daar wat bij voor de geschrapte Wereldomroep en je komt op 550 miljoen euro. Uitgaande van bijna 13 miljoen premiebetalers (opgave van het College voor Zorgverzekeringen) betekent dat, dat de gemiddelde premiebetaler op jaarbasis zo'n 42 euro minder hoeft te betalen. Voor sommige mensen is iedere uitgespaarde euro er één, maar je kunt niet zeggen dat er in grote lijnen sprake is van een radicale omslag.

Ik ben bang dat er toch weer een populistisch trekje in Wilders' voorstel zit. Zijn aanhang vindt 'Hilversum' hoe dan ook 'te links', dus dat mag best wat minder en de zorgpremie mag van iedereen minder of minder snel stijgen. Met stemmen op de PVV sla je dus twee vliegen in één klap, al is het geen erg overtuigende klap. Los daarvan: als het publieke tv-aanbod zodanig beperkt zou worden dat twee netten voldoende zijn, zul je mij niet horen klagen.
x