Betrouwbaar?

Maurice de Hond onderzoekt meningen en gedragingen van mensen en brengt daarover verslag uit. Dat is een eerzame bezigheid. A priori moet je er vanuit gaan dat zijn verslaglegging betrouwbaar is, omdat je mag aannemen dat hij objectief, onbevooroordeeld en onpartijdig, kortom: onafhankelijk, zijn gegevens verzamelt en presenteert.

Ik vertrouw Maurice de Hond voor geen cent meer. Gisteravond zag ik hem op tv diverse keren mededeling doen van een door hem verricht onderzoek, waaruit blijkt dat meer dan 94% van de Nederlandse huishoudens teveel betaalt voor zijn energievoorziening. Die mededeling deed hij niet in een nieuws-, actualiteiten- of consumentenprogramma, maar in reclamespotjes van de Nederlandse Energie Maatschappij. Al die huishoudens, zegt Maurice dus, kunnen geld besparen als ze in het vervolg hun energie betrekken van die Nederlandse Energie Maatschappij: "Ik (Maurice de Hond) zeg: doen." Dat zelfde advies werd eerder gegeven door Natasja Froger. In haar geval denk ik: OK, zij is een BN-er en maakt daar gebruik van om wat bij te schnabbelen. Moet kunnen. Maurice is ook een BN-er, maar wordt geacht onafhankelijk te zijn. Van hem verwacht je informatie, geen propaganda.

Maurice is te koop. Ik heb geen enkel vertrouwen in mensen die te koop zijn.x
x

Woordgebruik

Er is - las ik in Trouw en zag ik gisteravond bij Pauw & Witteman - enige ophef ontstaan over de roman 'Alleen maar nette mensen' van Robert Vuijsjes, die ook genomineerd was voor de 'Libris Literatuur Prijs'. De hoofdpersoon van die roman, de jood David, gaat daarin op zoek naar 'een echte negerin'. Die heeft bij voorkeur een groot libido, cup 95F en dikke billen die uit een tijgerprint-stretchbroek knallen. Het 'jachtterrein' van David is de Bijlmer. Dat is al tegen het zere been van (de zwarte) Elvira Sweet, de stadsdeelvoorzitter, want de Bijlmer is geen 'plek (...) waar je makkelijk goedkope seks kunt krijgen'. Een cultureel antropologe, die ook bij Pauw & Witteman was, vindt de roman seksistisch en racistisch. (Ik denk dat je een niet onbelangrijk deel van de wereldliteratuur als seksistisch kunt bestempelen, maar goed.) Vuijsje’s critici verwarren een roman met een politiek pamflet, denkt Lynn Spier, sociotherapeute in een tbs-kliniek én de vriendin van Robert Vuijsje. En Surinaamse.

Ik vind die hele discussie maar om één ding interessant. Ik heb wel eens de indruk dat het woord 'neger(in)' weer aan het terugkomen is in het algemeen Nederlands spraakgebruik. Ik kan me voorstellen dat de oorzaak daarvan ligt in het feit dat 'zwart' inmiddels een wat andere betekenis is gaan krijgen. Immers, een 'zwarte' school is geen school waar het wemelt van kinderen met een Afrikaanse achtergrond. Daar zitten veel meer kinderen van Marokkaanse of Turkse afkomst. Je kunt van die kinderen veel zeggen, maar niet dat ze 'zwart' zijn. Ze behoren, hoe onbelangrijk dat ook is, tot het blanke ras. Ook Indiërs, hoewel vaak zeer donker gekleurd, behoren tot het blanke ras.

Gedurende een reeks van jaren was het 'not done', niet 'politiek correct', het woord 'neger(in)' te gebruiken. Je sprak over een 'zwarte' man of vrouw. Volgens mijn 'Etymologisch woordenboek' is 'neger' afgeleid van het Spaanse/Portugese woord 'negro', dat 'zwart' betekent. De Engelstaligen hebben dat woord compleet overgenomen. Het daarvan afgeleide 'nigger' was wel degelijk als scheldwoord bedoeld. Maar tussen 'black' en 'negro' zit dus feitelijk geen verschil. In de Verenigde Staten spreek je tegenwoordig politiek correct niet meer over 'blacks', maar over 'African Americans'. Je zou het merkwaardig kunnen noemen dat er niet gesproken wordt over 'European Americans'. Dat zijn ineens (voormalige) Polen, Ieren, Belgen enzovoort. O ja, natuurlijk: van African Americans, die veelal afstammen van slaven, is de de nationaliteit niet te achterhalen. (Veel van de huidige Afrikaanse naties bestonden nog niet als zodanig toen de slavenhandel woedde.) Van veel immigranten uit Zuid-Amerika kan dat wel degelijk. Vreemd genoeg zijn dat geen American Bolivians, Mexicans of Argentinians. Dat zijn allemaal 'hispanics'. Taal kan zeer subtiel discriminerend zijn.
x

Middelmaat

(Voor het eerst, geloof ik, een tweede blog vandaag. Dat krijg je als het over onderwijs gaat.)

Als je eenmaal mijn leeftijd hebt bereikt, komt het wel eens voor dat je bekropen wordt door de gedachte: waar of wanneer heb ik dat eerder gehoord? Gisteren had ik dat weer toen ik het altijd opgewekte hoofd van Sharon Dijksma, onze staatssecretaris van onderwijs, op de tv zag. Breed lachend riep ze weer eens dat er van alles aan gedaan werd. De onderwijsinspectie heeft namelijk een rapport uitgebracht, waaruit blijkt dat enkele honderdduizenden kinderen in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs onvoldoende aandacht krijgen en daardoor met onvoldoende, althans niet-optimale, kennis en vaardigheden de school verlaten. Het gaat daarbij niet alleen om de domste, maar ook om de slimste leerlingen.

Toen ik zelf op de lagere school zat was een klassengrootte van vijftig kinderen, zeker in de grote steden, eerder regel dan uitzondering. Dat betekende dat er klassikaal lesgegeven werd. Een onderwijzer(es) moest zich daarbij richten op het gemiddelde niveau van de klas.

Na de HBS ging ik naar de kweekschool. Daar leerde ik, ruim vijftig jaar geleden dus, dat klassikaal lesgeven ertoe leidt dat kinderen beneden het gemiddelde niveau steeds verder achterop raken, omdat ze het tempo niet kunnen bijbenen. Daar leerde ik ook dat kinderen boven het gemiddelde niveau te weinig uitgedaagd en gestimuleerd worden. Hen wordt als het ware 'geleerd' beneden hun niveau te presteren. Toen al waren er diverse methoden om veel meer individueel gericht onderwijs te geven: Montessori, Dalton, Jenaplan, om de meest bekende te noemen. Zo hoefden de wat minder slimme kinderen niet hijgend achter de middelmaat aan te lopen en/of al vroegtijdig helemaal af te haken en mochten de slimme kinderen voor de middelmaat uit marcheren.

In het zelfde nieuwsitem als Sharon kwam het hoofd van een basisschool aan het woord. De prestaties van (de kinderen van) deze school lagen duidelijk boven het gemiddelde. En nee, het was geen 'witte' school, het was een school in hartje Rotterdam. Waar was het succes van deze school aan te danken? Je zult het niet geloven: ze geven daar individueel onderwijs! Dat schoolhoofd zei dat de minder slimme kinderen extra aandacht kregen en dat de slimmere kinderen extra gestimuleerd werden. Ik weet niet meer wat hij precies zei, maar ik zweer het je dat het daarop neerkwam.

De gemiddelde klassengrootte ligt tegenwoordig ergens in de buurt van de twintig. Je zou dus zeggen dat de mogelijkheid om individueel onderwijs te geven iets groter is dan in in mijn lagere-schooltijd. Het eerste lid van artikel 23 van onze Grondwet luidt: "Het onderwijs is een voorwerp van de aanhoudende zorg der regering." Bij mijn weten luidde die tekst vijftig jaar geleden precies zo. Waar heeft dat toe geleid? Trouw van vandaag: Vele nieuwe functies zijn de afgelopen jaren gecreëerd om hen (kinderen die extra aandacht nodig hebben) op te vangen: er kwamen interne begeleiders, zorgcoördinatoren of zorgadviesteams. Maar het vermogen om problemen daadwerkelijk aan te pakken 'nam veel minder toe'. Het netto resultaat van die aanhoudende zorg is: honderdduizenden kinderen die niet het onderwijs krijgen dat ze verdienen. Kan iemand, bijvoorbeeld die immer opgewekte Sharon Dijksma, mij nou eens uitleggen waar dat aan ligt?
x

Woorden

Ik heb het nooit bijgehouden, maar het is vrijwel zeker dat ik zo langzamerhand wel duizend blogs geproduceerd heb. Op basis van een steekproef concludeer ik dat de gemiddelde lengte van mijn blogs 432 woorden is. Ik heb dus zo'n 432.000 woorden bij elkaar geblogd. Als ik die in een boek zou verzamelen, zou dat ruim 1.400 pagina's beslaan. (Met 186 pagina's kun je de 'Libris Literatuur Prijs' winnen, waarmee ik overigens niets zeg over de kwaliteit van mijn blogs en die van 'Godverdomse dagen op een godverdomse bol'.)

Het bloggen begon om zeer praktische redenen: ik gaf daarmee aan dat ik die dag weer, waarschijnlijk in redelijke gezondheid, uit mijn bed was gekomen. Ik had natuurlijk ook kunnen bellen of sms-en, maar ik heb een hekel aan telefoons. Alleen als het niet anders kan laat ik langs die weg weten dat ik er nog steeds ben.

Aangezien ik de kans dat ik nog eens een woning met iemand zal delen niet bijster groot acht, zal ik, behoudens minder vrolijke omstandigheden, moeten doorbloggen tot de dag dat een bejaardenverzorger kan constateren dat ik nog 'alive and kicking' ben. Ik schrijf "moeten", maar dat moet niet zwaar worden opgevat. Het komt slechts een heel enkele keer voor dat ik echt geen zin heb om iets te schrijven. Ik vind schrijven op zich al leuk, maakt niet uit waarover. In mijn schooltijd vond ik het al leuk opstellen te schrijven. Bij mijn onderwijzersexamen heb ik het gepresteerd twee opstellen te schrijven. Toen ik met het eerste klaar was, was er nog aardig wat tijd over en kreeg ik weer een idee. Ik heb het tweede opstel ingeleverd. Het kritisch kijken naar mijn eigen teksten heb ik geleerd van de leraar Nederlands op de kweekschool. In een opstel had ik eens geschreven over een dag die ik had "meegemaakt". Die leraar had daar, met het bekende rode potlood, bij geschreven: "God heeft de dagen gemaakt en niemand heeft ze meegemaakt."

Sinds 1968 kon ik vrijwel dagelijks en beroepshalve schrijven. De onderwerpen kon ik niet zelf uitkiezen: het waren officiële brieven, notities, nota's. Maar het schrijven was net zo leuk. Het was altijd weer een uitdaging geen dorre 'ambtenarentaal' te schrijven. Daarvan zag ik genoeg verschrikkelijke voorbeelden om me heen. Een belangrijk motto is ook altijd geweest de uitspraak die ik ooit eens gelezen heb: "Neem me deze lange brief niet kwalijk, ik had geen tijd voor een korte." Er worden heel veel overbodige woorden geschreven.

Het bloggen heeft nog een aardige bijeenkomstigheid: er zijn maar weinig zaken waar ik geen mening over heb, maar wat doe je met een mening als je alleen woont en er vaak aardig wat dagen voorbij gaan zonder dat je echt iemand spreekt? Het is een plezierige gedachte dat er een negental mensen is dat trouw de moeite neemt te lezen wat ik schrijf, variërend van minimaal één keer per week tot (vrijwel) dagelijks. Als ik dat bedenk komt ook de 'schoolmeester' weer even bij me boven: misschien steekt iemand er nog wat van op ook.
x

Bureaucratie

Wie heeft er geen hekel aan bureaucratie? Tot nu toe had je één troost: na je overlijden heb je daar in ieder geval geen last meer van. Helaas, ik moet je teleurstellen: Trouw plaatste gisteren een achtergrondartikel naar aanleiding van het onlangs overlijden van Hans Holzer (26 januari 1920 - 26 april 2009).

Nee, Holzer, vóór de Tweede Wereldoorlog van Oostenrijk naar Amerika geëmigreerd, was geen bureaucraat die na zijn dood nog eens driftig doorgaat met het bedenken en opleggen van onzinnige regeltjes. Hij heeft 140 boeken op zijn naam staan, zowel fiction als non-fiction. Ondanks dat had ik nog nooit van hem gehoord. Zijn werk lag onder andere ten grondslag aan een bekende horrorfilm: 'The Amityville Horror', dat gaat over een 'bezeten' huis. Amityville bestaat echt en in een huis daar zijn echt zes mensen vermoord door een jongeman die, volgens Holzer, 'bezeten' was door een overleden indiaan, die pissig was geworden, omdat het huis gebouwd was op een voormalige indiaanse begraafplaats. (Datzelfde thema komen we tegen in 'Poltergeist'.) Historici weten niets van die begraafplaats.

Holzer wenste niet dat van hem beweerd werd dat hij 'geloofde' in het bestaan van geesten en spoken. Hij kon bewijzen dat ze bestaan. Over de kwaliteit van die bewijzen kan ik niets zeggen, want ik heb daarvan geen kennis genomen.

Holzer kon dus bewijzen dat overledenen contact kunnen maken met nog levende mensen. Hij wist ook dat het leven na de dood er niet heel erg veel anders uitziet dan het leven daarvoor. "Het is een wereld net als de onze, met slechts twee verschillen: er is geen besef van tijd, en als je ziek bent als je sterft, ben je daar niet meer ziek. Maar voor de rest tref je daar huizen, bomen, tuinen, familieleden en je vrienden aan. (...) Misschien is het er wat vriendelijker, maar het is wel een normale, reële wereld. En jij ziet er uit zoals je er voordien uitzag. Misschien wat jonger, als je dat wilt." Met dat laatste zal de cosmetische industrie niet blij zijn. Daar gaat hun handel. Je gaat je overigens wel afvragen waarom we niet meteen beginnen aan dat tweede leven. Dat zou het allemaal toch een stuk gezelliger maken. Dat had veel beter geregeld kunnen worden.

Veel mensen willen graag contact hebben met overleden geliefden en zijn heel erg blij als dat via een medium nog lukt ook. Het aardige is nu dat de mensen uit die 'volgende wereld', zoals ik die maar even noem, graag contact hebben met nog in deze wereld levende mensen. Dat kan, maar dat gaat niet van een leien dakje. "Je kunt niet zomaar contact opnemen met je [nog levende] ome Frank", zei hij ooit in een interview. "Je hebt daar toestemming voor nodig van een groep die zich gidsen van de geesten noemen. Die zeggen dan: 'Waarom wil je contact leggen? Wat is je bedoeling?'." Daar gaan we weer: dat betekent formulieren in tigvoud. Dat betekent een en ander toelichten voor een commissie. Je kan waarschijnlijk in beroep gaan tegen een negatief besluit. En dat allemaal om je zoon een adviesje te kunnen geven bij de opvoeding van jouw kleinkind. Always look at the bright side: je hebt geen besef van tijd. Dus eigenlijk verloopt er geen tijd tussen je eerste idee en de definitieve beslissing in hoger beroep.

Nog even een gerelateerd bericht. Gisteren begon het proces tegen twee alternatieve genezers en Jomanda in verband met hun mogelijke betrokkenheid bij de dood van Sylvia Millecam. In het Radio 1-journaal van gisterochtend hoorde ik dat Jomanda niet bij het proces aanwezig zou zijn, want ze had 'onheilspellende berichten' over de datum vernomen. Het PAROOL schreef er dit over: Jomanda's advocaat liet dit weekend weten dat de datum van de zitting haar 'zorgen' geeft. Al eerder had ze dit soort gevoelens. Volgens haar advocaat heeft ze Pim Fortuyn twee weken voor zijn dood gezegd een bodyguard te nemen en waarschuwde ze in de weken voor Koninginnedag in Apeldoorn dat er grote problemen op die dag waren te verwachten. Aan wie heeft Jomanda mededeling gedaan van de door haar verwachte "grote problemen" op Koninginnedag? Zijn de de burgemeester van Apeldoorn, de marechaussee, de politie en de AIVD door haar ingelicht? Als die er niets mee deden, waarom heeft zij het niet luidkeels aan het hele volk verteld? Zij heeft een eigen website met een rubriek "Boodschappen van de Goddelijke Wereld". Dat lijkt me toch de aangewezen plaats voor een waarschuwing. Maar de laatste 'Boodschap' dateert van 14 maart 2007. Hebben jullie iets onheilspellends gemerkt gisteren?
x

Reclame

Er zijn maar weinig mensen die zich niet van tijd tot tijd ergeren aan de tv-reclame. Bij de publieke omroep valt het nog mee, omdat de reclames alleen tussen uitzendingen plaatsvinden, bij de commerciële gaan ze dwars door alles heen. Ik erger me overigens steeds meer aan de reclames die zowel publieke als commerciële omroepen voor zichzelf maken: "Kijk straks, morgen, zaterdag, volgende maand naar ..." De commerciële omroepen hebben volgens mij de reclame tussen programma's helemaal afgeschaft. De ene minuut ben je nog gezellig een huis aan het verbouwen, de volgende minuut sluip je door een jungle in Bolivia. Ik noem maar wat.

Naar de commerciële omroepen kijk ik eigenlijk alleen voor films. Er zijn niet voortdurend cinematografische meesterwerken te zien, maar het zijn ook niet altijd uitgesproken B-films. Afgelopen vrijdag keek ik bij RTL5 naar 'The Edge', een 'actiefilm' met Anthony Hopkins. Nu vind ik Hopkins vrijwel altijd de moeite waard. Denk maar aan zijn rol in 'The Silence of the Lambs'. Hij kreeg daarvoor de Oscar voor de beste mannelijke hoofdrol, hoewel hij, heb ik mij ooit laten vertellen, in de totale film niet meer dan twintig minuten in beeld is. Beduidend minder dan Jodie Foster die de Oscar kreeg voor de beste vrouwelijke hoofdrol in die film.

'The Edge' heeft niet veel om het lijf, maar is best onderhoudend. Ik begin er hier over omdat ik eens, met de stopwatch in mijn mobieltje, heb opgenomen hoeveel reclame binnen de film werd vertoond. Begin en eind van de film lagen tussen 20:30 en 22:45 uur. Daarbinnen werd 30 minuten aan reclame besteed: 30 minuten reclame op 105 minuten film, omgerekend 1 minuut reclame op 3½ minuut film. Het langste reclameblok nam ruim 8 minuten in beslag.

Onze tv wordt voor een groot deel uit reclame-inkomsten gefinancierd. Zonder die inkomsten hebben we misschien net genoeg geld voor de tv die ik de moeite waard, maar dat is erg elitair gedacht. Er ging een zucht van verlichting door voetbalminnend Nederland toen de voetbalsamenvattingen weer terugkwamen bij de publieke omroep.

Er wordt nogal eens opgemerkt dat 'de politiek' niet doet wat 'de mensen' willen. De bazen van de commerciële omroepen en van de adverterende wasmiddelen-, cosmetica-, keuken- en autofabrikanten weten donders goed dat vrijwel iedereen een hekel heeft aan de onderbrekingen in de programma's. Ik ben bang dat die nog minder snel op hun schreden terugkeren dan politici. Zo lang wij maar boodschappen blijven doen hebben zij geen boodschap aan onze bezwaren.
x

Hologram

Holografie is een manier om een driedimensionale afbeelding van een object te maken. Zo ontstaat een hologram. Holografie is grotendeels een fotografische techniek die onder meer gebruikt wordt voor het voorkomen van vervalsingen van (groot) papiergeld, bijv. het biljet van 200 euro, en bankpasjes. Het vervalsen wordt zo een stuk moeilijker gemaakt. Er zijn ook beeldend kunstenaars die gebruik maken van holografie.

In 'The Skeptic's Dictionary Newsletter' die ik gisteren ontving stond een interessant artikel over Edgar Mitchell. Hij is een voormalig astronaut en een van de twaalf mensen die op de maan gelopen hebben. Astronaut word je niet zomaar. Mitchell heeft gestudeerd en is gepromoveerd aan het Massachusetts Institute of Technology, een van de meest prestigieuze universitaire instellingen in de Verenigde Staten. (De twee Nederlandse astronauten, Wubbo Ockels en André Kuipers, zijn resp. hoogleraar in Delft en Amsterdam.) Mitchell is ook een groot aanhanger van 'psi', een door parapsychologen gehanteerde verzamelnaam voor buitenzintuiglijke waarneming en psychokinese.

Mitchell heeft het 'kwantumhologram' ontdekt. Dat is, volgens Mitchell dan, een informatiedragende entiteit die wordt uitgezonden door elk fysiek object van molecuul tot groter. Dit hologram bevat, nog steeds: volgens Mitchell, de complete geschiedenis van het object. Het hologram is niet aan een bepaalde plaats gebonden en daardoor ook niet gebonden aan de wetten van ruimte en tijd. Dit hologram blijft altijd bestaan. Mitchell schrijft zelf: "Het lijkt de manier van de natuur te zijn voor het behouden van onze ervaringen, dat is het niet aan plaats gebonden deel. Het is het informatiedragende deel van ons, zodat alles wat wij doen als fysieke wezens wordt opgeslagen in het kortstondige kwantumholografische 'record', de gigantische harde schijf in de ruimte, als je het zo wilt noemen."

Wanneer wij nu een manier weten te ontdekken om al die overal ronddwalende informatie te achterhalen, kunnen we, om maar een voorbeeld te noemen, elke misdadiger oppakken. Dan weten we zeker wie het oor van Vincent van Gogh heeft afgesneden, hij zelf of Paul Gauguin. Die manier is er volgens Mitchell en waar komen we dan terecht? Precies: bij mediums, bij helderzienden, bij mensen dus die net iets meer waarnemen dan de man en vrouw in de straat.

Met mijn jongste zus kan ik het zeer goed vinden, maar over één ding verschillen wij hartgrondig van mening. Ik ben een uitgesproken scepticus. Zij behoort tot degenen die ervan overtuigd zijn dat "There are more things in heaven and earth, Horatio, Than are dreamt of in your philosophy." Onlangs woonde zij met diverse anderen een bijeenkomst met een medium bij. Een aantal mensen had persoonlijke voorwerpen meegenomen en die op een tafel gelegd. Het medium werd verondersteld (hier spreekt de scepticus) niet te (kunnen) weten wie wat had neergelegd. De voorwerpen waren ook niet direct zichtbaar, maar zaten bijvoorbeeld in een doos. Dit medium wist aan de hand van meegebrachte voorwerpen dingen over personen te vertellen die hij menselijkerwijs gesproken niet kon weten. Omdat ik er niet bij was kan ik er geen zinnig woord over zeggen.

Ik heb nu met mijn zus een experiment afgesproken. Over enkele weken gaat zij weer met meer mensen naar een ander medium en neemt zelf ook iets mee. Ik weet wat het is, maar het medium zal het niet kunnen zien. Het wordt met andere voorwerpen op tafel gelegd. Het is vooraf niet zeker of het medium er aandacht aan zal besteden (hij of zij moet er wel iets bij 'voelen'), maar als het gebeurt, ben ik zeer benieuwd naar de 'uitslag'. Die zal ik dan hier vermelden.

PS
Vooruit denkend heb ik twee scenario's bedacht voor wat er zou kunnen gebeuren als het medium inderdaad aandacht besteed aan het voorwerp dat mijn zus heeft meegenomen. Die heb ik ook al opgeschreven en zal ik ook 'in het geval dat ...' hier openbaar maken. Teneinde de verdenking van 'sjoemelen achteraf' te voorkomen heb ik het document met die twee scenario's nu al als bijlage bij een mailtje gestuurd aan Zuster Klivia die, zoals trouwe lezers kunnen weten, ook tot de trouwe lezers van 'Beggartalk' behoort. Zij zal dus t.z.t. kunnen controleren of ik dan werkelijk laat lezen wat ik nu al geschreven heb. Zij heeft geen enkele reden om mogelijk gesjoemel mijnerzijds achteraf te verzwijgen. Om elke mogelijkheid van beïnvloeding van wie dan ook en hoe theoretisch ook te vermijden kan zij het document nu nog niet lezen, want daarvoor moet zij het wachtwoord kennen, waarmee het geopend moet worden. Dat wachtwoord krijgt ze van mij zodra ik die scenario's publiceer.
x